သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ထိေရာက္စြာ အေရးယူဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရ ပ်က္ကြက္


ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ႀကီးမားျပင္းထန္တဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြ အတြက္ ျမန္မာ စစ္အရာရွိေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူဖို႔ ျမန္မာအစိုးရ ဘက္က ပ်က္ကြက္ေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း လူ႕အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ဗုဒၶဟူးေန႔က ေျပာၾကား လိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကိုယ္ပိုင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္အဖဲြ႕ စုစုေပါင္း (၈) ဖဲြ႕ရွိခဲ့ၿပီးနယ္ေျမရွင္းလင္း တိုက္ခိုက္မႈေတြမွာ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ေတြ အေနနဲ႕ အျပစ္မရွိေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚ ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို ျပစ္ဒဏ္ကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးထားေၾကာင္း မဟာမင္းႀကီးက ေျပာပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို တင္ျပမွာပါ။

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်ီနီဗာမွာ က်င္းပေနတဲ့ အႀကိမ္ (၄၀)ေျမာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ ညီလာခံမွာ ျမန္မာ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၉ ႏိုင္ငံရဲ႕လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီးရံုးရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြကို မတ္လ (၂၀) ရက္ေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔က မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet ကိုယ္တိုင္ အစီရင္ခံ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျခအေနကို တင္ျပရာမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကပ္အတည္းကို ျမန္မာအစိုးရက ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ျခင္း မရွိသလို၊ သူ႔ရံုး အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူး ကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ေ၀ဖန္ေျပာဆို သြားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာကို လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုး အေနနဲ႕ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြနဲ႕ အညီ ျမန္မာအစိုးရ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အဆင့္ကို အဓိက အကဲျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း သူက အခုလို ညီလာခံမွာ ေျပာသြားပါတယ္။

“က်မတို႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အရ ျမန္မာ အစိုးရဘက္က တုိးတက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ သတ္မွတ္ခဲ့တဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္မယ့္ အဓိက ေနရာ ငါးေနရာကေတာ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္၊ လူမႈေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြမွာ ပါ၀င္ခြင့္၊ အေျခခံ အခြင့္အေရးနဲ႕လြတ္လပ္ခြင့္၊ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ခြင့္နဲ႕တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

အႀကံေပးခ်က္ တခ်ဳိ႕ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုဖီအာနန္ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ တခ်ဳိ႕ကို ျမန္မာအစိုးရ ဘက္က ကနဦး စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပမယ့္ ျပႆနာ အရင္းအျမစ္ကို ေျဖရွင္းဖို႔ အႀကံျပဳထားတဲ့ အခ်က္ အမ်ားစုကိုေတာ့ အေကာင္အထည္ ေဖၚႏိုင္ျခင္း မရွိေသးဘူး ဆိုတာကို က်မတို႔ အစီရင္ခံစာမွာ အဓိက အသားေပး ေဖၚျပ ထားပါတယ္။”

ဒါ႔အျပင္ အရင္ႏွစ္က အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပထားတဲ့ လူအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စိုးရိမ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သိသာေျပာင္းလဲတဲ့ တိုးတက္မႈေတြ မရွိဘူးလို႔ Michelle Bachelet ကေျပာပါတယ္။

“OHCHR ခြင့္ျပဳဖို႔ သေဘာတူညီခ်က္ မရတာ၊ လူ႕အခြင့္အေရး ေကာင္စီက ဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္လပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖဲြ႔ကို ၀င္ခြင့္မျပဳတာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူး ကုိယ္စားလွယ္နဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကေန ရုပ္သိမ္းခဲ့တာ စတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ အေပၚမွာ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရပါတယ္။”

လူ႕အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ အဓိက စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ ထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ အသိုင္းအ၀ိုင္း အတြက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ကိစၥကို လံုလံုေလာက္ေလာက္ ေျဖရွင္းဖို႔ နည္းလမ္းအဆင့္ေတြ စတင္ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိေသးတဲ့ အခ်က္ကို အစီရင္ခံစာက ေတြ႕ရွိထားတယ္လို႔ မဟာမင္းႀကီးက ဆိုပါတယ္။

NVC ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရး ကဒ္ျပား ထုတ္ေပးတာကို ရပ္တန္႔ဖို႔၊ အေျခခံလိုအပ္တဲ့ လူမႈ၀န္ေဆာင္မႈေတြ အတြက္ ႀကိဳတင္ ကန္႔သတ္ခ်က္လို ျဖစ္ေနတဲ့ NVC ကဒ္ ရရွိေရး အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ခ်က္ခ်င္း ဖယ္ရွားပစ္ဖို႔ အစီရင္ခံစာက ေတာင္းဆိုထားတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အပါအ၀င္ သူတို႔ရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ ျမွင့္တင္ေရး ကိုေတာင္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိတာ၊ သူတို႔ အသိုင္းအ၀ိုင္းကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ရွိဖို႔ လိုအပ္ေနတာ၊ စီမံခန္႕ခဲြ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြမွာ ပါ၀င္ဖို႔ လိုအပ္ေနတာစတဲ့အခ်က္ေတြကိုလည္း အစီရင္ခံစာက ေထာက္ျပထားတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ လာမယ့္ ၂၀၂၀ အေထြေထြေရြးေကာက္ပဲြ မတိုင္ခင္ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ပါ၀င္ခြင့္ ရွိေအာင္ စီမံေဆာင္ရြက္ဖို႔လည္း အစီရင္ခံစာက အႀကံျပဳထားတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ေျပာပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ အသိုင္းအ၀ိုင္းကို စနစ္တက် ခဲြျခားဆက္ဆံတာ၊ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ အေပၚ ကန္႔သတ္ထားတာ စတဲ့အခ်က္ေတြဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႕ အေျခခံ လြတ္လပ္ခြင့္ကို ဆက္လက္ၿပီး အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ ဆံုးရွဳံးေစပါတယ္။ ရခိုင္အႀကံေပးေကာ္မရွင္နဲ႕ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ အႀကံျပဳထားတဲ့ အခ်က္ေတြ အတိုင္း ဒီအေျခအေနကို အဆံုးသတ္ေစေရး ခ်က္ခ်င္း အေကာင္အထည္ ေဖၚေဆာင္ရြက္ဖို႔ အစီရင္ခံစာက ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။

" ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိ ရွိေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၇၃၀,၀၀၀ ေက်ာ္ အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အလယ္ပိုင္းမွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ေနရပ္စြန္႕ခြာ ထြက္ေျပးရၿပီး ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ ေနေနရတဲ့ မြတ္စလင္ေပါင္း ၁၃၀,၀၀၀ နီးပါး အတြက္ သူတို႔ ေနရပ္ရင္း ေနရာေတြကို ဆႏၵအေလ်ာက္၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ၊ အစဥ္သျဖင့္ ေနထိုင္ႏိုင္ေရး၊ ေဘးကင္းလံုၿခံဳစြာ ျပန္ႏိုင္ေရး အေျခအေန မရွိေသးဘူးလို႔ အစီရင္ခံစာက မီးေမာင္းထိုးျပထားပါတယ္။"

ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခခံ အေဆာက္အဦ ေဆာက္ေပးရံုနဲ႕မလံုေလာက္ပါဘူး။ အဓိက စိုးရိမ္မႈေတြအျဖစ္ ဆက္ၿပီးရွိေနတဲ့ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ခဲြျခားဆက္ဆံမႈေတြ၊ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္၊ က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈ ခံစားခြင့္ မရွိတာ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အခြင့္အလမ္း ပိတ္ပင္ခံရတာ စတဲ့ အေျခခံ လူမႈ၀န္ေဆာင္မႈေတြ အတြက္ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကို အစိုးရအေနနဲ႕အဓိကထား ေျဖရွင္းေပးသင့္ပါတယ္။

" ဒါအျပင္ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ တိုက္ခိုက္မႈ ေနာက္ဆက္တဲြ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ႀကီးမားျပင္းထန္တဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ပ်က္ကြက္တာ၊ စစ္တပ္ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေတြကိုု စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ အေရးယူ အျပစ္ေပးတာမ်ဳိး မလုပ္ႏိုင္တဲ့အေပၚမွာ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတာကို က်မတို႔ရဲ႕အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။"

အျခားေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ား အထူးသျဖင့္ ကခ်င္နဲ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡနဲ႕ ဆက္စပ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ စိုးရိမ္မႈေတြကိုလည္း တိုးလာေစေၾကာင္း မဟာမင္းႀကီးက ေျပာပါတယ္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းကစၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေကာ္မရွင္ေပါင္း ရွစ္ခု ဖဲြ႕စည္းခဲ့ၿပီး ပါၿပီ။ ဒီ ေကာ္မရွင္ေတြ ကေန လံုၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြ အေနနဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေတြနဲ႕နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြ အတြင္း က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြ အတြက္ ရာဇ၀တ္ေၾကာင္း ဆိုင္ရာ အေရးယူ အျပစ္ေပးတာကေန ကင္းလြတ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖၚ ေၾကညာခဲ့ၿပီးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေဘးကင္းလံုၿခံဳၿပီး ဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္ႏိုင္ေရး အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ဖန္တီးေပးေရး အဆင့္ေတြကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ စစ္မွန္တဲ့ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈ ပထမ အဆင့္အျဖစ္ ဘာေတြ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သလဲ ဆိုတဲ့ အေျခအေနမွန္ကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္က အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ က်မအေနနဲ႕ တိုက္တြန္းပါတယ္။

အျခားေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား အထူးသျဖင့္ ကခ်င္နဲ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြမွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡနဲ႕ ဆက္စပ္ၿပီးျဖစ္ေပၚလာတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ စိုးရိမ္မႈေတြကိုလည္း တိုးလာေစေၾကာင္း မဟာမင္းႀကီးကေျပာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာဘက္က စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ေတြ ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ အဖဲြ႔ေတြအေနနဲ႕ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူႏုိင္ျခင္းမရွိ

“၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းကစၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ေပါင္း ရွစ္ခုဖဲြ႕စည္းခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီေကာ္မရွင္ေတြကေန လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြအေနနဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေတြ နဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေတြအတြင္း က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ေတြအတြက္ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တာမဟုတ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္လို႔ ထုတ္ေဖၚေၾကညာခဲ့ပါတယ္။”

ဒုကၡသည္ေတြ ေဘးကင္းလံုၿခံဳၿပီး ဆႏၵအေလ်ာက္ျပန္ႏိုင္ေရး အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ဖန္တီးေပးေရး ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ စစ္မွန္တဲ့ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈ ပထမ အဆင့္အျဖစ္ ဘာေတြျဖစ္ပ်က္ခဲ့ သလဲ ဆိုတဲ့ အေျခအေနမွန္ကို အာဏာပိုင္ေတြ ဘက္က အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ တိုက္တြန္းေၾကာင္း လူ႕အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ညီလာခံမိန္႕ခြန္းမွာ ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG