သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရး စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈ ကန္အစီရင္ခံစာ ေထာက္ျပ


Ambassador Michael Kozak from the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor

၂၀၁၇ ခုနွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္က လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားတဲ့ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ သက္ေသ အေထာက္အထားေတြကို အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖဲြ႕က အခိုင္အမာ ေတြ႕ရွိထားေၾကာင္း ေနာက္ဆံုး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ျမန္မာအေနနဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကိစၥ ထိိထိေရာက္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔နဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ အရပ္သား အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ အျပည့္အ၀ရွိလာဖို႔ အေမရိကန္က ဖိအားေပး ေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ မေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔က အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြအတြင္း လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သံအမတ္ႀကီး Michael G. Kozak ကေျပာပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္လက္တင္ျပမွာပါ။

မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က ၀ါရွင္တန္ဒီစီ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး ဌာနမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ၂၀၁၈ ခုနွစ္ ႏိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြမွာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Mike Pompeo က အမွာစကားေျပာရာမွာ ဒီႏွစ္ အစီရင္ခံစာ အတြက္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၀၀ နီးပါးက လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ေလ့လာ ဆန္းစစ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

စာမ်က္နွာ ၅၁ မ်က္နွာရွိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႕အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ အေမရိကန္ႏို္င္ငံျခားေရးဌာနက အဓိက ေထာက္ျပထားတဲ့ အခ်က္ေတြထဲ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ စစ္တပ္က ႏိုင္ငံေရးအာဏာကို ဆက္လက္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာ၊ တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ စစ္ပဲြေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနၿပီး အက်ဴိးဆက္အျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတာ၊ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းလာတာ စတာေတြကို ေထာက္ျပထားပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၂၀၁၇ ခုနွစ္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈ က်ဴးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း အတည္ျပဳခဲ့တဲ့ အေထာက္အထား အခ်က္အလက္ေတြကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ဖဲြ႔စည္းခဲ့တဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြက ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ လက္နက္မဲ့ ရြာသူရြာသားေတြကို စစ္တပ္က သတ္ျဖတ္တာ၊ အတင္းအဓမၼျပဳက်င့္တာ၊ ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ထပ္ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကို အေမရိကန္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖဲြ႔က ရရွိထားတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈကို လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္မႈ အဆင့္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေဖၚျပထားျခင္းမရွိတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတင္းေထာက္တဦးက ေမးျမန္းရာမွာ လက္ရွိ ျမန္မာအေပၚ ခ်မွတ္က်င့္သံုးေနတဲ့ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ မူ၀ါဒကို အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဌာနရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႕အခြင့္အေရး၊ အလုပ္သမားအေရး ဗ်ဴရို သံအမတ္ႀကီး Michael G. Kozak က ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဓိက လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ က်ဴးလြန္သူေတြဟာ ျပစ္ဒဏ္ကေန ဆက္လက္ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရေနတာဟာ အေမရိကန္ အစိုးရဘက္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ အားနည္းတာေၾကာင့္လားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကို သံအမတ္ႀကီး Michael Kozak က အခုလို တုန္႔ျပန္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

" ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚ အရင္က ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ အေရးယူခဲ့ေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြအၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရ တက္လာတဲ့အတြက္ ရုပ္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။ စစ္တပ္ရဲ႕ အျပဳအမူေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ခံထားရတဲ့ အရပ္သားအစိုးရကို ထပ္ၿပီး ဒဏ္ခတ္အေရးယူဖို႔ ဆိုတာမ်ဳိး မလုပ္ခ်င္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတႀကိမ္မွာေတာ့ ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔တဲ့ ပံုစံမ်ဳိး ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီပိတ္ဆို႔မႈမွာ အကန္႔အသတ္ေတာ့ မထားပါဘူး။"

အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႕ ျမန္မာအေပၚ တက္ႏိုင္သေလာက္ဖိအားေပးေနေပမဲ့ ျမန္မာ အစိုးရဘက္က တုန္႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေျခအေနကို ေက်နပ္အားရမႈ မရွိဘူးလို႕ သံအမတ္ႀကီးက အခုလိုေျပာပါတယ္။

" အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႕ တပ္မ ႏွစ္ခု၊ ျမန္မာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ငါးဦးကို ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႕ထားပါတယ္။ က်ေနာ္ မွတ္မိသေလာက္ဆိုရင္ တပ္မ ၃၃ နဲ႔ ၉၉ လို႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီ တပ္မႏွစ္ခုက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈေတြကို အဓိက က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ လူအမ်ားအျပားလည္း အေမရိကန္ျပည္၀င္ခြင့္ဗီဇာေတြ ရုပ္သိမ္း ခံထားရပါတယ္။ ေနာက္ အရင္က စစ္တပ္ အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အနည္းငယ္ ရွိခဲ့ရာမွာလည္း အဲဒီအစီအစဥ္နဲ႔ လူအမ်ားအျပားကို အေမရိကန္ျပည္၀င္ခြင့္ ဗီဇာ ထုတ္ေပးထားတာေတြ ကိုလည္း ျပန္ရုပ္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရး အက်ဳိးဆက္ကိုလည္း အေလးအနက္ ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာဘက္က တုန္႔ျပန္ေဆာင္ရြက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႕ ေက်နပ္မႈ မရွိေသးပါဘူး။ "

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ က်ဴးလြန္မႈေတြဟာ ၿငိမ္သက္ေနတယ္ ဆိုေပမယ့္ ႏိုင္ငံ ျပင္ပကို စြန္႕ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေပါင္း ၇၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ဒီလူေတြအတြက္ လူသားခ်င္း စာနာမႈ အကူအညီေတြ ေပးႏိုင္ဖို႔၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဆႏၵအေလ်ာက္ လံုၿခံဳစြာ ေနရပ္ျပန္လာႏိုင္ေရး ျမန္မာအစိုးရ လက္ခံေအာင္ စည္းရံုးဖို႔ စတာေတြကို အေမရိကန္ဘက္က ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ သံအမတ္ႀကီးက ေျပာသြားပါတယ္။

ဒါအျပင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဌာန အေနနဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ အက်ပ္အတည္း ကို ေျဖရွင္းႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္သူေတြထဲမွာ အဓိကအေနနဲ႕ ပါ၀င္ခဲ့တယ္လို႔လည္း သံအမတ္ႀကီးကေျပာပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ဘ႑ာေငြေၾကးဆိုင္ရာ ဗ်ဳရိုကေန ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာမွာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြက လူေတြရဲ႕ သေဘာထား ဆႏၵေတြကို သိပၸံနည္းက် နည္းစနစ္နဲ႔ ေကာက္ယူၿပီး သူတို႔ ဘာေတြရင္ဆိုင္ခဲ့ရသလဲ၊ ဦးတည္ခ်က္အလားလာေတြ ဘာေတြျဖစ္မလဲဆိုတာကိုခန္႔မွန္း တြက္ခ်က္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါအျပင္ ကုလသမဂၢရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြကိုလည္း အေမရိကန္က အျပည့္အ၀ေထာက္ခံထားေၾကာင္း သူကအခုလိုေျပာပါတယ္။

" အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြကို အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံအားေပးေနပါတယ္။ ဥပမာဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖဲြ႔ကို က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ခံသလို၊ သူတို႔ အစီရင္ခံစာမွာ သံုးသပ္ခ်က္ေတြနဲ႕ က်ေနာ္တို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ အစီရင္ခံစာ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ အေတာ္ေလးကို တူညီတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။"

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီလက အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ႏိုင္ငံတကာ ကြ်မ္းက်င္သူေပါင္း ၂၀ ေယာက္ေလာက္ပါတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဖိႏွိပ္ညွင္းပမ္းခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြကို သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအဖဲြ႔က ျပဳစုထားတဲ့ စာမ်က္ႏွာေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ အစီရင္ခံစာကို တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း သံအမတ္ႀကီးက အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

" ထိခိုက္လြယ္တဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ပံုစံျဖစ္ၿပီး ဥပေဒေၾကာင္းအရ ပါ၀င္မႈ မရွိပါဘူး။ တကယ္လို႔ တခုခုကို ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေျပာၿပီဆိုရင္ လူအမ်ား အာရံုစိုက္ေအာင္ လုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႕လည္း ဒီကိစၥကို လူအမ်ား အာရံုစိုက္လာဖို႔ ေတာင္းဆိုခ်က္ အေတာ္မ်ားမ်ား လုပ္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုခ်ိန္မွာ လိုေနတာက အေရးယူမႈေတြ ပိုၿပီးလုပ္ဖို႔၊ ပိုၿပီး ဖိအားေပးဖို႔ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။"

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက အေျခအေနေတြဟာ ထိခိုက္လြယ္တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ေနသလို၊ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ေနၿပီး ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပန္သံုးသပ္ေနတဲ့ ကိစၥမွာ ႏိုင္ငံေရးမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ အာဏာထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ၿပီး ေရြးေကာက္ခံ အရပ္သားအစိုးရရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ပိုၿပီးျမွင့္တင္ႏိုင္မယ္လို႔လည္း အေမရိကန္ဘက္ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္းနဲ႕ ေနာက္ဆံုးမွာ ႏိုင္ငံေရးအာဏာကို အျပည့္အ၀ ရရွိထားတဲ့ ထင္သာျမင္သာရွိၿပီး တာ၀န္ခံမႈရွိတဲ့ အရပ္သား ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ လိုအပ္ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီလိုျဖစ္လာေအာင္လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႕ ႀကိဳးပမ္းသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ သံအမတ္ႀကီး Michael G. Kozak က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာသြားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG