သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကန္ အစီရင္ခံစာ လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ေတြ ေဝဖန္


Myanmar security force in Maungtaw

ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ေတြရဲ႕ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြနဲ႕ပတ္သက္လို႔ သက္ေသအေထာက္ အထား အခ်က္အလက္ေတြ ျပဳစုထားတဲ့ အစီရင္ခံစာကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက စက္တင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

အခုလို အစီရင္ခံစာ ထြက္လာတဲ့အေပၚမွာ ႀကိဳဆိုေပမယ့္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ ဘာဆက္လုပ္သင့္သလဲဆိုတာ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပမထားတဲ့အတြက္ စိတ္ပ်က္မိေၾကာင္းနဲ႕ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈရရွိဖို႔ ႀကိဳးပမ္းျမွင့္တင္သင့္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္လက္တင္ျပမွာပါ။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက တနလၤာေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာကို ႏိုင္ငံတကာဥပေဒ ေရးရာကြ်မ္းက်င္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက အဖဲြ႔၀င္ (၂၀)ဦးကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာရွိေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့သလို၊ အျခား ေလ့လာစံုစမ္းမႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီး ေရးသား ျပဳစုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ညွဥ္းပန္းမႈေတြကို ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႕ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြက ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ စနစ္တက် က်ဴးလြန္ခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

အခုထြက္ရွိလာတဲ့ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈေတြဟာ အလြန္ျပင္းထန္၊ ႀကီးမား၊ က်ယ္ျပန္႔လွေၾကာင္း သက္ေသအေထာက္အထား အခ်က္အလက္ေတြနဲ႕ ထပ္ၿပီး အတိျပဳလိုက္တဲ့အတြက္ ႀကိဳဆိုေပမယ့္ ဒီက်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ ဘယ္လို အျပစ္ေပးအေရးယူသင့္သလဲ ဆိုတဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ မပါ၀င္တဲ့အတြက္ စိတ္ပ်က္ နားမလည္မိေၾကာင္း နယူးေရာက္ အေျခစိုက္ HRW လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ Brad Adams က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔နားမလည္တာက ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ ဘာဆက္လုပ္သင့္သလဲဆိုတာ မပါ၀င္တဲ့ အခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ဆိုရင္ ဒီလိုအစီရင္ခံစာမ်ိဳးမွာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔တို႔ HRW နဲ႕ အျခား အဖဲြ႔အစည္းေတြလုပ္သလို က်ဴးလြန္သူေတြ တာဝန္ခံတာဝန္ယူမႈရွိေစဖုိ႔ ဘာေတြ လုပ္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ေတြ ထည့္သြင္းေဖၚျပေလ့ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္က ဒီလိုထုတ္ျပန္ ေဖၚျပလာမယ္လို႔လည္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ တာ၀န္ရွိသူေတြကို မျဖစ္မေန အေရးယူအျပစ္ေပးဖို႔ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Nikki Haley၊ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေဟာင္း Tillerson၊ လက္ရွိ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Pompeo နဲ႕ အျခား အေမရိကန္ ေခါင္းေဆာင္ေတြက အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုထားတာေၾကာင့္ပါ။"

စာမ်က္နွာ ၂၀ ပါတဲ့ အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္တဲ့ တနလၤာေန႔မွာပဲ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Nikki Haley ထုတ္ျပန္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ေၾကညာခ်က္မွာလည္း လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈမွာ ဖိႏွိပ္ညွမ္းပမ္းမႈေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြကို အေရးယူႏိုင္ေရး၊ အၾကမ္းဖက္မႈ အဆံုးသတ္ေရး၊ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြကို အျပည့္အ၀ ခြင့္ျပဳဖို႕၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ စတာေတြအတြက္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ ပိုမိုေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြဖိႏွိပ္ခံရမႈမွာ တရားမွ်တမႈအတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြကို ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႕အညီ စံုစမ္းစစ္ေဆးအေရးယူရာမွာ ICC အျပင္အျခား နည္းလမ္းအတြက္ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႕ ေထာက္ခံဖို႔ လိုတယ္လို႔ HRW အေနနဲ႕ ျမင္ေၾကာင္း Brad Adams ကဆိုပါတယ္။

"ဒီကိစၥကို လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႕ ICC ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုးတင္သင့္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆထားတာပါ။ ဒါေပမယ္လို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ျမန္မာနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ဘယ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္မဆို တရုတ္က ဗီတိုအာဏာသံုးပယ္ခ်မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကိစၥကလည္း မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္တဆင့္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ad hoc ယာယီ အထူးတရားရံုး လိုမ်ဳိး ဖဲြ႔စည္းၿပီး စစ္ေဆးဖို႔ အခ်က္ကို အေမရိကန္အစိုးရဘက္က ေထာက္ခံေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႕ ေျပာထားတာရွိပါတယ္။ အခု ဂ်ီနီဗာ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီညီလာခံမွာ ၾကာသာပေတးေန႔ မွာ ေဆြးေႏြးမယ့္ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႕တခုဖဲြ႕စည္းဖို႔ဆိုတဲ့ အဆိုျပဳခ်က္နဲ႕ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္က တရား၀င္ေထာက္ခံထားတာပါ။ ဒါေပမယ့္ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ အဖဲြ႕၀င္အျဖစ္္ကေန သမၼတ Turmp အစုိးရက ႏႈတ္ထြက္ထားတဲ့အတြက္ ေနာက္လ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ အလားတူ အဆိုျပဳခ်က္ကို ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ အေမရိကန္က ေထာက္ခံပါလိမ့္မယ္။"

အလားတူ AI ေခၚ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႔ႀကီးကလည္း အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဖိႏွိပ္ညွမ္းပမ္းမႈေတြ၊ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြအတြက္ အျပစ္ရွိသူေတြကို အေရးယူႏိုင္ဖို႔ အေမရိကန္အစိုးရ အေနနဲ႕ မျဖစ္မေန ပိုၿပီး ဖိအားေပးသင့္ေၾကာင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ အစီရင္ခံစာကို တုန္႔ျပန္တဲ့အေနနဲ႕ အဂၤါေန႔က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

The posters put up around New York overnight read: “Wanted for mass murder – Don’t let him get away with it”, and also include harrowing quotes from Rohingya survivors.
The posters put up around New York overnight read: “Wanted for mass murder – Don’t let him get away with it”, and also include harrowing quotes from Rohingya survivors.

ဒါအျပင္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကို အလိုရွိသည္ဆိုတဲ့ စာတမ္းပါ ဗီႏိုင္းေၾကာ္ျငာပိုစတာႀကီးေတြ၊ ဓါတ္ပံုေတြကို နယူးေရာက္ၿမိဳ႕ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္ေရွ႕နဲ႕ လူစည္းကားရာ ၿမိဳ႕အႏွံ တေလ်ာက္ ျပသတဲ့ လႈပ္ရွားမႈကို AI အဖဲြ႕ႀကီးက အဂၤါေန႕ တေန႕လံုး ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလႈပ္ရွားမႈနဲ႕ ပတ္သက္လို႔ AI ရဲ႕ ေတာင္အာရွဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ညြန္ၾကားေရးမွဴး Omar Waraich က ဗီြအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ဒီလႈပ္ရွားမႈဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဖိႏွိပ္ခံရမႈမွာ လူသားထုအေပၚ ရာဇ၀တ္ က်ဴးလြန္မႈ ေျမာက္တဲ့အတြက္ အေရးယူအျပစ္ေပးေရး က်ေနာ္တို႔ AI က ေတာင္းဆိုလႈပ္ရွားေနတဲ့ အစိတ္အပိုင္း တခုျဖစ္ပါတယ္။ အတင္းအဓမၼျပဳက်င့္မႈ၊ သတ္ျဖတ္မႈ၊ လူေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ အတင္းအၾကပ္ ေမာင္းထုတ္မႈ စတဲ့ ျပင္းထန္လွတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို က်ဴးလြန္တာဟာ လူသားထုအေပၚ ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈ ေျမာက္ပါတယ္။ ဒီျပစ္မႈေတြကို တပ္မေတာ္လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တာပါ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ ဟာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အႀကီးအကဲျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ကို ကမၻာတ၀ွမ္းက ဘယ္သူလည္းဆိုတာ မသိၾကပါဘူး။ ဒီကလူေတြအေနနဲ႕ တပ္မေတာ္ ဘာလုပ္ခဲ့သလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ သိေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မင္းေအာင္လႈိင္ အလိုရွိတယ္ဆို႔ ဓါတ္ပံုပိုစကာ campaign လႈပ္ရွားမႈကို နယူးေရာက္ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။"

နယူးေရာက္ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္မွာ ၇၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံကို က်င္းပေနၿပီး အေမရိကန္သမၼတ Donald Trump အပါအ၀င္ အျခား ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြ စုေ၀းေရာက္ရွိေနပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ႏိုင္ငံတကာေခါင္းေဆာင္ေတြ စိတ္၀င္စားေနၿပီး အခုက်င္းပေနတဲ့ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ အေလးေပးေဆြးေႏြးဖို႔ရွိပါတယ္။

ကန္ အစီရင္ခံစာ လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ေတြ ေဝဖန္
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:48 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG