သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရိုဟင္ဂ်ာ ျပႆနာ ICC မေရာက္ခင္ ညွိႏႈိင္းေျဖရွင္းသင့္


Cox's Bazar ဒုကၡသည္စခန္းမွ ရိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးမ်ား

ရိုဟင္ဂ်ာအၾကပ္အတည္းမွာ ICC ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုး အထိ ေရာက္ဖို႔ မလိုလားပဲ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳနဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိ ျပန္ႏိုင္ေရးနဲ႕ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ရရွိေရးကိုသာ အဓိက လိုလားေၾကာင္း အေမရိကန္အေျခစိုက္ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားေနသူ ေဒါက္တာ Wakar Uddin က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

ကာလီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ Culver ၿမိဳ႕မွာ စေနေန႕က ျမန္မာ-အေမရိကန္ မြတ္စလင္အစည္းအရံုးက ဦးစီးၿပီး ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာမွာ ဆက္ၿပီးျဖစ္ေနတဲ့ လူမ်ဳိးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႕ႏိုင္ငံတကာေဆြးေႏြးပဲြမွာ အဓိကပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့သူတဦးျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ႐ိုဟင္ဂ်ာ အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ Wakar Uddin ကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ သူက အဲဒီလို ေျပာဆိုခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပဲြနဲ႕ ပတ္သက္လို႔ ေမးျမန္းရာမွာ သူက အခုလို စၿပီး ေျပာပါတယ္။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ အခုဒုကၡသည္ေတြ ျပန္သြားဖို႔က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရက MOU Sign လုပ္ထားတာ ၇ လ၊ ၈ လေလာက္ရွိသြားပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အခုဒုကၡသည္ေတြက မျပန္ႏိုင္ေသးဘူး ။ ဘာျဖစ္လို႔ မျပန္ႏိုင္ေသးတာလဲ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရက သူတို႔ျပန္သြားဖို႔အတြက္ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးတာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ပါတယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ တျခားႏိုင္ငံျခား diplomatic ေတြက သြားၿပီးေတာ့ ၾကည့္တယ္။ အဲဒီလူေတြျပန္သြားႏိုင္ဖို႔က ျမန္မာအစိုးရက ၄၄ resettlement လုပ္ထားတယ္။ ျပႆနာက အဲဒီ ၄၄ ခုဟာ သူတို႔မူရင္း ရြာမွာမဟုတ္ပါဘူး ေ၀းတယ္။ အဲဒီလူေတြက အဲဒီစခန္းမွာေနရင္ သူတို႔လယ္ေျမေတြ၊ သူတို႔ ဘာလုပ္စားမယ္ဆိုတာ ဒီ MOU ထဲမွာ အဲဒါမပါဘူး။ MOUမွာပါတာက ကိုယ့္ရြာကိုယ့္အိမ္ကို ျပန္မယ္ဆိုတဲ့ဟာ။ ျပီးေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ က UNHCR နဲ႔ UNDP နဲ႔ကို စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ထားတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြျပန္သြားႏိုင္ဖို႔အတြက္ resettlement သူတို႔အေျခခ်ဖို႔အတြက္ ေျပာထားတယ္ ဒါေပမယ့္ အခုအထိ အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ UNHCR နဲ႔ UNDP က ေမာင္ေတာဘူးသီးေတာင္ရြာေတြမွာ ေလ့လာေနတယ္လို႔ ၾကားပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေထာက္ျပေနတာကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြျပန္လာေရးအဆင္သင့္ျဖစ္ေနတယ္၊ ျပင္ဆင္ထားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရဘက္က ၂ ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္အရ ဒုကၡသည္ေတြျပန္ပို႔ေရးအစီအစဥ္မွာ သူတို႔ေျပာထားတဲ့ အခ်က္ေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရဘက္က ေဆာင္ရြက္မႈမရွိဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအေျခအေနေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုသံုးသပ္သလဲရွင့္။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရဘက္ကေျပာတာက ဒီလူေတြျပန္သြားရင္ ဘယ္ကိုျပန္မွာလဲ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကလည္းသြားတယ္၊ UNHCR ၿပီးေတာ့ UKက ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟိုမွာသြားၿပီးေတာ့ ေမးလာတယ္ေလ ။ ေမးေတာ့ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ေျပာတာက ဒီမွာအေျခအေနမရွိဘူး။ ရခိုင္ေမာင္ေတာ ၊ ဘူးသီးေတာင္မွာ ဒီလူေတြ ဒုကၡသည္ေတြျပန္လာႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဒီမွာအေျခအေနမရွိဘူးလို႔ေျပာတယ္ေလ။

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ICC ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္ခံုရံုးကေနၿပီးေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ အတင္းအက်ပ္ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ က်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ကို သူတို႔စတင္ၿပီးေတာ့ စံုစမ္းေတာ့မယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုတကယ္ပဲ လက္ေတြ႔မွာ ICC အေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို တကယ္ပဲ အေရးယူထိထိေရာက္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မလား ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာက Rome statute မွာလက္မွတ္ထိုးပါ၀င္ထားျခင္းမရွိတဲ့အတြက္ ေဒါက္တာ Wakar Uddin ဘယ္လိုသံုးသပ္သလဲရွင့္။

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ ICC ကိစၥကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သြားပါမယ္။ အဲဒီမွာ သူတို႔ expert ေတြရွိပါတယ္။ သူတို႔မွာ Procedure နဲ႔ ဘာလုပ္သင့္တယ္ ၊ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ သြားရမလား မသြားပဲနဲ႔ ျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းရမလဲ အဲဒါကို International expert ေတြက ဆံုးျဖတ္ရပါမယ္။ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ သူတို႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ဒီျပႆနာကို အဲဒီအထိမေရာက္ေအာင္ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းရင္မေကာင္းဘူးလား။ က်ေနာ္တို႔က International expert ေတြICC အရာရွိေတြ ၊ International lawyers ေတြကေျပာေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔က ဒီျပႆနာကို အဲဒီအထိမေရာက္ေအာင္ ၊ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးကို သူတို႔ Rights ေတြေပးလိုက္ဖို႔အတြက္ သူတို႔ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ေဒသခံႏိုင္ငံသားေပးလိုက္ရင္ ဒီျပႆနာရွင္းႏိုင္ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ပါတဲ့အခ်က္ေတြ ေနာက္သူတို႔ တိုက္တြန္းထားတဲ့ အခ်က္ေတြေပါ့ေနာ္ က်ဴးလြန္မႈေတြက ျပင္းထန္လြန္းတဲ့အတြက္ ႏို္င္ငံတကာ ဥပေဒ အရ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္အပါအ၀င္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို စံုစမ္းအေရးယူၿပီး လုပ္ဖို႔ ေျပာလာတဲ့အပိုင္းေတြကို ဘယ္လိုျမင္သလဲရွင့္

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ Crime Against Humanity ကို လုပ္တာဘယ္သူလဲ၊ ဘယ္သူက တာ၀န္ရွိသလဲ ။ အဲဒါ အမိန္က အေပၚကလာတာလား ၊ ျပည္နယ္အဆင့္က လာတာလား၊ Local ၿမိဳ႕နယ္ ခရိုင္အဆင့္ကလာတာလား ဆိုတာကို စံုစမ္းၿပီးေတာ့ သင့္ေတာ္သလိုလုပ္သြားရင္ေကာင္းပါမယ္။ evidence ရွိၿပီး အခ်က္အလက္ကို ေလ့လာၿပီးေတာ့ ဘာလုပ္သင့္တယ္ဆိုတာကို ေျပာရပါမယ္ အဲဒါေၾကာင့္ အေကာင္းဆံုးက်ေနာ္ထင္တာကေတာ့ အဲဒီ ဒီျပႆနာေတြ အဲေလာက္အထိမေရာက္ေအာင္ တားဆီးၿပီးေတာ့ ျပႆနာကို ျမန္ျမန္ရွင္းလိုက္ဖို႔ ၊ တပ္မေတာ္အတြက္လည္းေကာင္းတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္လည္းေကာင္းတယ္၊ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရအတြက္လည္းေကာင္းတယ္၊ NLDအတြက္လည္းေကာင္းတယ္၊

မအင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ဆိုလိုတာက ICC တိုဘာတို႔နဲ႔ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဘက္ကို အေရးယူကိုင္တြယ္ဖို႔ဆိုတဲ့အေနအထားမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဘက္က သေဘာမတူဘူးလား။ ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲရွင့္

ေဒါက္တာ Wakar Uddin။ ။ အဲဒါကေတာ့ ကြဲပါတယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကေတာ့ ဆက္လက္လုပ္ဖို႔ေျပာပါတယ္။ အမ်ားစု က်ေနာ္သိသေလာက္ကေတာ့ ဒီကိစၥ အဲလေလာက္အထိ ေရာက္ရင္မေကာင္းဘူးဆိုတာ သိပါတယ္။ သူတို႔က သူတို႔ေနရာ၊ ႏိုင္ငံကို ျပန္သြားခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္သူတို႔နဲ႔ စကားေျပာသေလာက္ သူတို႔က ျပန္သြားခ်င္ပါတယ္။ ျပန္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးျပန္ရရင္ ေဒသခံႏိုင္ငံသားအဆင့္ကို ျပန္ရရင္ ၊ သူတို႔လံုၿခံဳေရးရွိရင္ ရပါၿပီ တျခားလုပ္စရာမလိုပါဘူး။ ဒီျပႆနာကို ျမန္မာအစိုးရက ေကာင္းေကာင္းေလ့လာၿပီးေတာ့ အျမန္ေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG