သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မၾကာခင္က်င္းပဖုိ႔ ရွိေနတဲ့ အေမရိကန္ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြ ရလဒ္ေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ကမာၻတဘက္ျခမ္းက တုိင္းျပည္ေတြအထိ အက်ဳိးဆက္ေတြ ႐ုိက္ခတ္လာႏုိင္တာေၾကာင့္ အမ်ားကစိတ္၀င္တစား ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကပါတယ္။ အရပ္သားစစ္စစ္ အစုိးရတရပ္ တက္လာတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ စစ္တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ထားတဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ေရာ အေမရိကန္ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြကေန ဘာေတြမ်ားေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္မလဲ ဆိုတာကုိေတာ့ ဗြီအုိေအ ၀ုိင္းေတာ္သား ကုိေအာင္လြင္ဦး ကတင္ျပေပးထားပါတယ္။

အေမရိကန္သမၼတေရြးပြဲ ရလဒ္ေတြဟာ ဘုရင္နတ္ရြာစံခဲ့ၿပီးေနာက္ ႏုိင္ငံေရးအရ မေရမရာ အေျခအေနႀကံဳေနရတဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔လုိ အလွမ္းေ၀းလွတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြအထိ သက္ေရာက္မယ့္ အလားအလာေတြ ရွိေနပါတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဘုရင္မင္းျမတ္ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ တႏွစ္ၾကာ ၀မ္းနည္းျခင္းအထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ က်င္းပေနၾကပါၿပီ။

ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီး ႏုိင္ငံေရးအာဏာကုိ ခ်ဳပ္ကုိင္ထားတဲ့အတြက္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဆက္ဆံဖုိ႔ ခက္ခဲေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ တုိင္းျပည္မွာ ၾသဇာႀကီးမားလွတဲ့ ဘုရင္နတ္ရြာစံသြားတဲ့အတြက္ ထုိင္းႏုိင္ငံေရး ေရွ႕အနာဂတ္အေပၚ ေမးခြန္းေတြလည္း ထြက္ေပၚေနတာပါ။ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး ေလ့လာသုံးသပ္သူ ဦးေအာင္သူၿငိမ္း ကေတာ့ မၾကာေသးခင္ႏွစ္ေတြမွာပဲ စစ္တပ္ရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အဆုံးသတ္ၿပီး အရပ္သား အစုိးရတက္လာတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အရပ္သားအုပ္ခ်ဳပ္မႈ တခန္းရပ္ၿပီး စစ္တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံတုိ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးေနာက္ခံေတြက အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ အေရးပါလိမ့္မယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

“ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပြဲက ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက စိတ္၀င္တစားေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အေနအထားရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔အေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္ မႈေတြ ရွိတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဒီမိုကရက္ပါတီေပါ့ ဟီလာရီကလင္တန္ တက္လာရင္ေတာ့ သူနဲ႔ လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔ဆီက ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ က ပုဂၢိဳလ္ေရးအရလည္း ရင္းႏွီးမူရွိတယ္ ။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဒီမိုကရက္ပါတီအေနနဲ႔ သူတို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံအေရးက သူတို႔ရဲ႕ သံတမန္ေရးေအာင္ျမင္မႈအေနနဲ႔ သူတို႔ေျပာထားတဲ့အေနအထားမွာဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ဆက္ဆံေရးပိုၿပီးေတာ့ နီးစပ္လာဖို႔ ရွိတဲ့အေနအထားလို႔ထင္ပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ အေနအထားကေတာ့ အခုလက္ရွိ ဘုရင္ၾကီး ကြယ္လြန္သြားတဲ့ ကိစၥေရာ သူတိုရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးမွာ လိပ္ခဲ တည္းလည္း အေျခအေနေပါ့ ဆုိေတာ့ ဒါေတြက ေနာက္ထပ္ အေျခအေနတစံုတရာအထိ ရွိႏိုင္ေသးတယ္လို႔ထင္တယ္ အဲဒီအေနအထားမွာေတာ့ သူတို႔ဘက္က အားနည္းခ်က္ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္မယ္လို႔ထင္တယ္။”

တကယ္ေတာ့ ဗီယက္နမ္စစ္ကာလအတြင္း အေမရိကန္ စစ္အေျခစုိက္စခန္းေတြ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ခ်ိန္ကစလုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံဟာ အေမရိကန္အတြက္ ေဒသတြင္းမွာ အေရးႀကီးတဲ့ မဟာမိတ္တဦးအျဖစ္ ရပ္တည္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ အာဏာသိမ္းခဲ့တဲ့ အစုိးရကုိ အေမရိကန္က စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အကူအညီတခ်ဳိ႕ ျဖတ္ေတာက္ခဲ့တဲ့အထိ ဆက္ဆံေရးမွာ အဖုအထစ္ တခ်ဳိ႕လည္း ရွိခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း အာရွေဒသရဲ႕ လတ္တေလာ ပထ၀ီ၀င္ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနအရ အေမရိကန္ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြက ေပၚထြက္လာမယ့္ သမၼတသစ္တဦး အေနနဲ႔ ေဒသတြင္းက အဓိကမဟာမိတ္ျဖစ္တဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ေရွရွည္မဟာမိတ္ ျဖစ္လာႏုိင္ေခ်ရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔နဲ႔ ဆက္လက္ၿပီး ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဆက္ဆံႏုိင္တဲ့ အလားအလာေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ ထုိင္းႏုိင္ငံအေျခစုိက္ ျမန္မာ့အေရးအကဲခတ္ ဦးေဇာ္မင္း က သုံးသပ္ပါတယ္။

“ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အေမရိကန္က က်ေနာ္တို႔ အာရွဘက္ကိုၾကည့္တဲ့အခါမွာ သူက အျမဲတမ္း အခ်က္ ၂ ခ်က္ပဲ ၾကည့္တယ္။ တခ်က္က စီးပြားေရးမ်က္စိ၊ ေနာက္တခ်က္က လံုၿခံဳေရးမ်က္စိေပါ့။ အဲဒါနဲ႔ပဲ ၾကည့္တယ္ဆိုေတာ့ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္ အခုထိုင္းနဲ႔ ဆက္ဆံေရးကို အေမရိကန္က တတ္ႏိုင္သေလာက္ေတာ့ အရင္တုန္းကလို စိုတဲ့လက္ မေျခာက္နဲ႔လို႔ သြားဖို႔ျမင္တယ္။ အခုက ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ က ဆက္ဆံေရးမေကာင္းဘူး။ အခုလက္ရွိဖိလစ္ပိုင္သမၼတနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ က ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ မေျပလည္ဘူးေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ထိုင္းနဲ႔ ျမန္မာတို႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မေျပလည္ေအာင္ လုပ္မယ့္အေနအထားမ်ိဳးေတာ့ အေမရိကန္ဘက္မွာမွရွိဘူးလို႔ေတာ့ ယူဆတယ္။”

အေမရိကန္ သမၼတ ဘရက္ခ္ အုိဘားမား အစုိးရကေတာ့ အာရွေဒသမွာ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာညႇိမယ့္ မူ၀ါဒအရ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆက္ဆံမႈေတြ တုိးျမႇင့္လာခဲ့တာပါ။ ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ သမၼတေလာင္း ဟီလာရီ ကလင္တန္ ကုိယ္တုိင္ဟာလည္း ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံခဲ့တာေတြဟာ ေအာင္ျမင္မႈတခုအျဖစ္ အစဥ္တစုိက္ ေျပာဆုိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္တဲ့ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီ သမၼတေလာင္း ေဒၚနယ္ထရမ့္ သာ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ အႏုိင္ရခဲ့ရင္ ျမန္မာအပါအ၀င္ အာရွေဒသအေပၚ အာ႐ုံစုိက္ပါဦးမလားဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔လည္း ဦးေအာင္သူၿငိမ္း ကေျပာပါတယ္။

“ဒီ Trump အေနနဲ႔ကေတာ့ သူကက်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အာရွနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ Policy ကိစၥေတြ သိပ္ေျပာတာဆိုတာေတာ့ မေတြ႔ဘူးေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ တရုတ္ႏို္င္ငံကေတာ့ အေလးထားတဲ့ ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ဆက္ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အေရွ႕ေတာင္အာရွေရး ရာ က်ေနာ္တို႔ သံတမန္ေရးကိစၥေတြမွာက်ေတာ့ Trump ဘက္က ဒီေလာက္ႀကီးအေလးထားပါ့မလား။ စိတ္၀င္တစားရွိပါ့မလား ဒီလိုေတာ့ စဥ္းစားစရာရွိပါတယ္။”

အစဥ္အလာအားျဖင့္ ေဒသတြင္းမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံျဖစ္ေပမဲ့လည္း ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့အစုိးရက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံလာေနခ်ိန္မွာ၊ ျမန္မာအစုိးရသစ္ကေတာ့ တခ်ိန္က စစ္အစုိးရေတြလက္ထက္မွာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအရ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ မွီခုိအားထားခဲ့ရတာေတြကုိ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔ႀကိဳးပမ္းေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း အေမရိကန္မွာ ေနာက္တက္လာမယ့္ သမၼတသစ္တဦး အေနနဲ႔ ေဒသတြင္းမွာ ၾသဇာႀကီးမားလာေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔အတြက္ ျမန္မာနဲ႔ ထုိင္းတုိ႔လုိ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆက္ၿပီးလက္တဲြဖုိ႔ လုိမယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံေရးေလ့လာသူ ဦးေဇာ္မင္း ကတြက္ပါတယ္။

“က်ေနာ္က ဒီလိုစည္းစားၾကည့္တယ္ တခါတေလက်ရင္ က်ေနာ္သာ Donald Trump ဆို၇င္ က်ေနာ္သာ သမၼတျဖစ္ၿပီဆိုရင္ က်ေနာ္က တရုတ္ရဲ႕တက္လာတဲ့ ပါ၀ါကိုလည္း ခ်ိန္ထိုးရမယ္ဆိုၿပီး က်ေနာ္ေျပာခဲ့ဖူးတယ္ေပါ့ Donald Trump ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။ က်ေနာ္သာ Donald Trump ေနရာမွာ သမၼတျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာနဲ႔ ထိုင္းကို ပိုဦးစားေပးၿပီးေတာ့ ပါးပါးနပ္နပ္ေပါင္းမွာပဲ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တရုတ္ကို balance လုပ္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာလည္း အေရးႀကီးတယ္၊ ထိုင္းလည္းအေရးႀကီးပါတယ္။ အခုက ေလာေလာဆယ္ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ မိတ္ပ်က္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာနဲ႔ ထိုင္းက ဘာပဲေျပာေျပာ ေလာေလာဆယ္ ဘယ္သူပဲ အုပ္ခ်ဳပ္ က်ေနာ္ထင္တယ္ အေမရိကန္အတြက္ဒါက ဒီ ၂ ႏိုင္ငံက အေရးေတာ့ ဒီေဒသထဲမွာပါတယ္လို႔ က်ေနာ္ယူဆတယ္။”

ႏုိ၀င္ဘာ ၈ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပမယ့္ သမၼတေရြးေကာက္ပဲြမွာ ယွဥ္ၿပိဳင္ေနတဲ့ သမၼတေလာင္း ၂ ဦးအနက္ ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ သမၼတေလာင္း ကလင္တန္ အႏုိင္ရခဲ့မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပထမဆုံး အမ်ဳိးသမီးသမၼတ တဦးအျဖစ္ သမုိင္းမွတ္တုိင္တင္ႏုိင္မွာ ျဖစ္သလုိ၊ ၿပိဳင္ဘက္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီက သမၼတေလာင္း ထရမ့္ အႏုိင္ရခဲ့မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ အစုိးရရာထူးတာ၀န္ေတြ တခါမွ မထမ္းေဆာင္ဖူးတဲ့ အိမ္ၿခံေျမ လုပ္ငန္းရွင္ စီးပြားေရးသမားတေယာက္ ပထမဆုံးသမၼတ ျဖစ္လာတာကုိ ေတြ႔ၾကရမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG