သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကန္နဲ႔ ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ေဒသတြင္း စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြ ေဆြးေႏြး


အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson နဲ႔ ျမန္မာ ဒုတိယႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္တို႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕မွာ ေတြ႕ဆံုစဥ္ (ၾသဂုတ္လ ၆ ရက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္)

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Rex Tillerson ဟာ ျမန္မာ ဒုတိယ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္နဲ႔ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ေျမာက္ကိုရီးယား အေရး အပါအ၀င္ ေဒသတြင္းနဲ႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မႈေတြ အေပၚ ပိုမို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဌာနက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံကို သံတမန္ေရးနဲ႔ ဘ႑ာေရး အရပါ ပိတ္ဆို႔အေရးယူဖို႔ အေမရိကန္ရဲ႕ဦးေဆာင ္ႀကိဳးပမ္းမႈမွာ ျမန္မာ အပါအ၀င္ အာဆီယံ အဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံ ေတြအားလံုး တညီတညာတည္း ေထာက္ခံဖို႔ ၀န္ႀကီး Tillerson ဟာ သူရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ခရီးစဥ္အတြင္း သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးညွဳိႏႈိင္း ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္ၿပီးတင္ျပမွာပါ။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြရဲ႕အစည္းအေ၀းကို တက္ေရာက္လာတဲ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Rex Tillerson ဟာ ၾသဂုတ္လ (၆) ရက္ေန႔က ျမန္မာ ဒုတိယ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္နဲ႔ သီးသန္႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ႏွစ္ဦး အဓိက ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ကိုေတာ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အေရွ႕အာရွေရးရာ ဗ်ဴရို ေျပာခြင့္ရ အမ်ဳိးသမီး Grace Choi က ဗီြအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ သူတို႔ႏွစ္ဦးဟာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ အေရးနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား အပါအ၀င္ ေဒသႏၱရ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈ ကိစၥရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မလဲ ဆိုုတာကို ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယား ဘက္က တရားမ၀င္တဲ႔ ႏ်ဴးကလီးယားနဲ႔ ပဲ႔ထိန္းဒံုး အစီအစဥ္ေတြ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနတဲ႔ အေပၚ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ဆန္႔က်င္မႈက ေသြးစည္းခိုင္မာတဲ႔ အေၾကာင္းကို ျပသလိုတဲ႔ အတြက္ ေျမာက္ကိုရီးယား အေပၚ သံတမန္ေရးနဲ႔ စီးပြားေရး အရ ၀ိုင္းက်ဥ္ထားမႈ ပိုုတိုးလာေစဖို႔ ကမၻာတ၀ွမ္းရွိ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ "

အေမရိကန္ဘက္က အဓိက စိုးရိမ္ခ်က္ထဲမွာ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီက ေျမာက္ကိုရီးယား အေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿငိစြန္းမႈ ရွိႏိုင္မလားဆိုတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ျမန္မာ့အေရးကြ်မ္းက်င္သူ အေမရိကန္ပါေမာကၡ David Steingberg ကသံုးသပ္ပါတယ္။

“ အေမရိကန္က ဘယ္လို ျဖစ္ေစခ်င္သလဲ ဆိုတာ ျမန္မာဘက္က ေကာင္းေကာင္း သိပါတယ္။ ဒီအတြက္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခု ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာတာက သံတမန္ေရး အရ အထီးက်န္ေစဖို႔ ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားကို သံတမန္ေရး အရ အထီးက်န္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ ေျပာလာတဲ့ အပိုင္းမွာ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ သံတမန္ေရးထက္ ပိုၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ အေရးယူမႈမ်ဳိး လိုလားတယ္လို႔ က်ေနာ္ နားလည္မိပါတယ္။

စစ္ေရးအရ အေရးယူမႈ လိုမ်ဳိး တကယ့္ ျပင္းထန္တဲ့ တုန္႔ျပန္ အေရးယူမႈေတြ မလုပ္ေဆာင္ခင္မွာ တဖက္နဲ႔ တဖက္ အျပန္အလွန္ စကားေျပာဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ စစ္ေရးအရ တုန္႔ျပန္မႈ မလုပ္ခင္မွာ သံတမန္ေရးအရ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းမ်ဳိးစံု အကုန္လံုးကို အသံုးခ်ဖို႔ လိုပါတယ္။"

ဒါ႔အျပင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္လကပဲ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဌာနရဲ႕ ေျမာက္ကိုရီးယား မူ၀ါဒဆိုင္ရာ အထူးသံအမတ္ႀကီး Joseph Yun ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သီးသန္႔ လာေရာက္ခဲ့တာကို ၾကည့္ရင္ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ျမန္မာဆက္ဆံေရးကို အေမရိကန္က စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ျမင္ရတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Tillerson ဟာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္ေနာက္မွာ ထိုင္းနဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံကိုလည္း သြားေရာက္ၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ သံတမန္ေရး ဆက္ဆံေရး အရပါ ဖိအားေပးဖို႔ တိုက္တြန္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္က တိုက္တြန္းသလို အာဆီယံအေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားကို သံတမန္ေရးအရ ဖိအားေပးတာမ်ဳိး လုပ္ႏိုင္သလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းအေပၚမွာေတာ့

“ ေျမာက္ကိုရီးယား အေပၚ ကုလသမဂၢရဲ႕ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈကို အာဆီယံ အဖဲြ႔၀င္ ႏိုင္ငံအားလံုးက ေထာက္ခံထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဆီယံ သက္သက္အေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား အေပၚ တုန္႔ျပန္တာမ်ဳိး ဆိုရင္ေတာ့ ေျမာက္ကုိးရီးယားနဲ႔ အာဆီယံ သံတမန္ေရး ဆက္ဆံမႈ ရွိေနတာပါ။ ဖိလစ္ပိုင္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး အစည္းအေ၀းကိုအေမရိကန္လိုပဲ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္လည္း တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။"

ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ျမန္မာဆက္ဆံေရးမွာ အေမရိကန္ဘက္က အဓိက ဘာကို စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနသလဲဆိုတာ အတိအက်မသိရေပမယ့္ အရင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံက ဒံုးက်ည္လက္နက္ပစၥည္းေတြ ၀ယ္ယူခဲ့တဲ့ ကိစၥပါ၀င္ေနတယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ အကဲခပ္ေတြက သံုးသပ္ပါတယ္။

ဒီႏွစ္အေစာပိုင္းထိ အေမရိကန္က ပစ္မွတ္ထား ပိတ္ဆို႔အေရးယူထားတဲ့ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီေတြနဲ႔ အဖဲြ႔အစည္းေပါင္း ၃၀ ရဲ႕ နာမည္စာရင္းမွာ DDI လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာအစိုးရ မစ္ဇိုင္း သုေသသနနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဌာနနဲ႕ ကာကြယ္ေရး ဌာန ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရး႐ံုး ပါ၀င္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ျမန္မာၾကား လက္နက္ ေရာင္းဝယ္မႈမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတယ္ဆိုၿပီး DDI ရဲ႕ အရာရွိခ်ဳပ္၊ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းေဌးကို ၂၀၁၃ခုနွစ္မွာ အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈစာရင္းမွာ ထည့္သြင္းခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG