သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

၂၀၁၆ ျမန္မာႏွစ္ခ်ဳပ္ သံုးသပ္ခ်က္


၂၀၁၆ ျမန္မာ့အေရး ႏွစ္ခ်ဳပ္သံုးသပ္ခ်က္
please wait

No media source currently available

0:00 0:12:59 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


ဒီတပတ္ ျမန္မာ႔အေရးသံုးသပ္ခ်က္အစီအစဥ္မွာ ကုန္ဆံုးေတာ့မယ့္၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ၊ စိမ္ေခၚမႈ၊ ရပ္ဆိုင္းေနတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္မႈေတြနဲ႔ ထူးျခားတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ဦးေက်ာ္ဇံသာက သံုးသပ္တင္ျပထားပါတယ္။

ကုန္ဆံုးေတာ့မယ့္ ၂၀၁၆ ဟာ ျမန္မာႏို္င္ငံ သမိုင္းလမ္းေၾကာင္းမွာ အဆစ္အခ်ိဳးတေကြ႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ယတိျပတ္ ေျပာႏိုင္ၿပီလားဆိုတဲ႔ ေမးခြန္းနဲ႔ ဒီႏွစ္ခ်ဳပ္သံုးသပ္ခ်က္ကို စတင္လိုပါတယ္။

၂၀၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္ ေအာင္ပြဲရခဲ့ေပမယ့္ ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း မေပ်ာ္ႏိုင္ဘဲ အာဏာတကယ္ လႊဲပါ့မလားဆိုၿပီး စိုးရိမ္ေနခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီၾကားထဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဳးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္တို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေတြ႔ဆံုခဲ႔ၾကပါတယ္။ အေသးစိတ္ကို မသိၾကရေပမယ့္ အာဏာလႊဲေျပာင္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တယ္လို႔ သေဘာေပါက္ထားၾကတဲ့အတြက္ ႏွစ္ဘက္သေဘာတူညီမႈ ရပါေစေၾကာင္း လူတိုင္း ဆုေတာင္းေနခဲ႔ၾကပါတယ္။ ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁) ရက္ေန႔မွာေတာ႔ ရာစုဝက္ေက်ာ္ ျမန္မာ႔သမိုင္းမွာ ေရြးေကာက္ခံလႊတ္ေတာ္ကိုယ္လွယ္ (၇၅)% နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ႔ ပထမဦးဆံုးေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ သက္တမ္း (၄) ႏွစ္တာအတြက္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းကို စတင္က်င္းပခဲ႔တဲ႔ အခါ ျပည္သူလူထုက ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ ျဖစ္ခဲ႔ၾကသလို ႏိုင္ငံတကာကလဲ ေကာင္းခ်ီးၾသဘာ ေပးခဲ႔ၾကပါတယ္။

“ေအာက္ေျခကအစ အလုပ္သမားေတြ၊ လယ္သမားကအစ အလုပ္ေတြရမယ္။ အကုန္လံုးကလဲ ပညာေရးကအစ အစစအရာရာ ေဈးႏႈန္းေတြက်မယ္။ ဘာညာ ကုန္ေဈးႏႈန္းေတြ အစံုပါပဲ အားလံုးေျပာင္းလဲေစခ်င္တာေပါ့။ မီးေတြလင္းရမယ္။ လမ္းေတြေကာင္းရမယ္ေပါ့။ အမ်ားႀကီးေတာ့ ေျပာင္းလဲမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။”

ဒီအခ်ိန္၏မွာ လူတိုင္း အထူးစိတ္၀င္စားေနတဲ႔ကိစၥကေတာ႔ ဘယ္သူ သမၼတျဖစ္လာမလဲ ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သမၼတ မျဖစ္ႏိုင္ေအာင္ အကြက္ဆင္ေရးဆြဲထားတဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒထဲက ပုဒ္မ ၅၉(စ) ကို ျပင္ဖို႔အားထုတ္မႈေတြ အရာမေရာက္ ျဖစ္သြားၿပီးတဲ႔ေနာက္မွာေတာ႔ သူ႔အခန္းက႑ကို သူက အခုလို ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာထားခဲ႔ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

“က်မတိုိ႔ အႏိုင္္ရရင္ NLD က အစိုးရဖြဲ႔မယ္။ က်မက သမၼတအေပၚမွာ ရွိေနမယ္။ ဒါ ရွင္းရွင္းေျပာတာပဲ။”

မတ္ (၃၁) ရက္ေန႔မွာေတာ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒနဲ႔အညီ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ အျဖစ္ NLD က ေရြးခ်ယ္တဲ႔ ဦးထင္ေက်ာ္ကို တင္ေျမွက္လိုက္ၾကၿပီးေနာက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ဆိုတဲ႔ ရာထူးသစ္ကို ဥပေဒျပဳ ဖန္တီးရယူလိုက္ပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအႀကိဳကာလက အဓိက ပေဟဠိတရပ္ျဖစ္ေနခဲ႔ တဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတ ျဖစ္ေရးမျဖစ္ေရးကိစၥဟာ အခိုက္အတန္႔အားျဖင့္ ၿငိမ္သက္သြားခဲ႔ပါတယ္။ ဒီရာထူးကို ေအာင္ေအာင္္ျမင္ျမင္ ဖန္တီးရယူႏိုင္လိုက္ျခင္းဟာ ၂၀၁၆ အတြင္း NLD အစိုးရသစ္ရဲ႕ ပြဲဦးထြက္ေအာင္ပြဲျဖစ္သလို အႀကီးအားဆံုးေသာေအာင္ပြဲလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို ျပည္သူေတြ လိုလားၾကတာဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတ ျဖစ္ေရး-မျဖစ္ေရးဆိုတာအျပင္ ပိုအေရးႀကီးတဲ႔ကိစၥေတြလည္း ႐ွိေနပါတယ္။ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္လိုက္တဲ႔ လူထုကိုယ္စားလွယ္ေတြအၾကား ဘယ္သူမွ မေရြးေကာက္ မတင္ေျမွာက္ဘဲနဲ႔ တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဆိုၿပီး စစ္သားေတြ ပါ၀င္ေနတာ။ တခါ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ဖယ္ဒရယ္ပံုစံမ်ိဳး ေရးဆြဲထားၿပီး တိုင္းရင္းသားေတြ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ မရရွိတာစတဲ႔ ကိစၥေတြလဲ ရွိေနတာပါ။

ဒါေၾကာင့္လဲ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ဟာ ရာထူးလက္ခံတံုးကေ ေျပာၾကားခဲ႔တဲ႔ သမိုင္း၀င္ (၃) မိနစ္ၾကာ မိန္႔ခြန္းမွာ “ဒီမုိကေရစီ စံခ်ိန္စံညြန္းမ်ားနဲ႔ ကုိက္ညီတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒတရပ္ ျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္လည္း ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ တာ၀န္ရွိပါတယ္” လို႔ အေလးအနက္ထား ေျပာသြားခဲ႔တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ သင့္ေတာ္မယ့္၊ ဒီမုိကေရစီ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတရပ္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရမယ့္တာဝန္ ရွိပါတယ္။”

တကယ္ေတာ့ ဒီတာဝန္ဟာ NLD ပါတီရဲ႕ အဓိကေရြးေကာက္ပြဲ ကတိတခုလည္း ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ NLD အစိုးရတက္လာၿပီး ၂၀၁၆ ကုန္ဆံုးေတာ့မယ့္ အခ်ိန္အထိ ဒီအေရးကို ျပန္မကိုင္ေတာ႔သေလာက္ ပစ္ထားခဲ႔တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ သံုးသပ္သူတခ်ိဳ႔ကေတာ႔ ဖြဲစည္းပံုျပင္ဆင္ေရးကို အေလးထားလုပ္ေဆာင္ေနရင္ တျခားလုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြပါ ေရွ႕မတိုးႏိုင္ ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးမွာ စစ္တပ္ပါ၀င္ႀကီးစိုးေနတဲ့အတြက္ပဲ က်န္အေရးေတြ ေရွ႔မတိုးႏိုင္ ျဖစ္ေနရတာပါ။ အထင္ရွားဆံုးျပသနာကေတာ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရလက္ထက္က ရရွိခဲ့တဲ့ ျပည္လံုးကၽြတ္ အပစ္ရပ္သေဘာတူညီခ်က္ကို အေျခခံၿပီး (၂၁) ရာစု ပင္လံုညီလာခံ ေခၚယူခဲ႔တာဟာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ မွတ္တမ္းတင္ရမယ့္ ျဖစ္ရပ္တခုပါ။ သို႔ေသာ္ ကံမေကာင္းအေၾကာင္းမလွစြာဘဲ ၁၉၄၇ ပင္လံုညီလာခံလိုေတာ့ သမိုင္းတြင္ေလာက္တဲ႔ ျဖစ္ရပ္တခုေတာ့ ျဖစ္မလာခဲ႔ပါဘူး။ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးမထားတဲ႔ အဖြဲ႔တခ်ိဳ႕ပါ တက္ေရာက္ျဖစ္ခဲ႔ပါေသာ္လည္း ဧည္႔ခံႀကိဳဆိုေရး အစီအစဥ္တာ၀န္ရွိသူ တခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေစတနာကင္းမဲ႔တဲ႔ အျပဳအမူေတြေၾကာင့္ ၿငိ္ဳျငင္စရာေတြ ျဖစ္ခဲ႔ရပါတယ္။ လက္နက္အင္အားအႀကီးဆံု UWSA ဝတပ္ဖြဲ႔ဟာဆိုရင္ ညီလာခံကို ဆက္မတက္ဘဲ ျပန္လည္ထြက္ခြါသြားခဲ႔ပါတယ္။ ထိုစဥ္က စစ္ေရးပဋိပကၡ ျဖစ္ေနဆဲ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ (၃) ဖြဲ႔ဟာလဲ ဘာမဟုတ္တဲ႔ စကားအသံုးအႏႈန္းတခုမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ သေဘာကြဲတဲ႔အတြက္ မတက္ရာက္ျဖစ္ခဲ႔ပါဘူး။

ဒီလို (၂၁) ရာစု ပင္လံုညီလာခံ ထင္တိုင္းမေပါက္ ျဖစ္ခဲ႔ရတာဟာ တပ္မေတာ္ရဲ႕သဘာထားတခ်ိဳ႔ေၾကာင္႔ ျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္သူေတြ ရွိၾကပါတယ္။

“အဓိကေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္မွာရွိိတဲ့ စဥ္းစားခ်က္တခုေပါ့။ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ပင္လံုညီလာခံကို တက္ခဲ့ေသာ္လဲပဲ NCA တႏိုင္ငံလံုး အပစ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္မထိုးေသးတဲ့အတြက္ ထိုးလာေအာင္လို႔ စစ္ေရးအရ ဖိအားေပးရမယ္လို႔ သူတို႔ စဥ္းစားထားခ်က္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႔မွာက အဲဒီလို တိုက္လိုက္တဲ့အတြက္ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ အေနအထားက ပိုၿပီးေတာ့ ခက္ခဲသြားပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ တုိိင္းရင္းသားေတြဘက္က ယံုၾကည္မႈ က်ဆင္းသြားလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တပ္မေတာ္ဘက္က ေနာက္သေဘာထားတခုက ဘာရွိေနလဲဆိုေတာ့ ေစ့စပ္ေရးေတြ မေျပလည္လို႔ ဥပမာ NCA လက္မွတ္မထိုးလို႔ တခ်ိန္ျပန္တိုက္ရတယ္ဆိုပါေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ နယ္ေျမအသာစီးမႈ လိုခ်င္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြ နယ္ေျမေတြ၊ တပ္ေတြ ရွိေနမယ့္အေနအထားမ်ဳိးကို သူတုိိ႔က စိုးရိမ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတခ်က္ကေတာ့ ဒီနယ္ေျမေတြထဲက သယံဇာတေတြ အမ်ားႀကီးၾကြယ္ဝေနေတာ့ နယ္ေျမပိုရေလေလ၊ သယံဇာတကရတဲ့ အျမတ္ေတြကမ်ားေလေလ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါကိုေတာ့ ႏွစ္ဘက္စလံုးက အၿပိဳင္အဆိုင္ လိုခ်င္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာ့အေရး သံုးသပ္သူ ဦးဝင္းမင္း ေျပာသြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂၁) ရာစု ပင္လံုဟာညီလာခံဟာ သတင္းႀကီးသေလာက္ ခရီးမေရာက္ ျဖစ္ခဲ႔ေပမယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ႔ အေကာင္းဘက္က ရႈျမင္ခဲ႔ပါတယ္။

ဒါေပမဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သူအစိုးရဘက္က သေဘာထား နဲ႔ ကာခ်ဳပ္နဲ႔ စစ္ဘက္ကအျမင္ မတူညီမႈေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈ ေရွ႕မတိုးျဖစ္ေနရတာ္လို႔ UNFC (ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား ဖယ္ဒရယ္ေကာင္စီ) တြဲဘက္အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးဦးထြန္းေဇာ္ က သံုးသပ္ပါတယ္။

“အခုေျပာသြားတဲ့အထဲမွာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဝဖန္တာ၊ တိုက္ခိုက္တာေတြလည္း ပါသြားပါတယ္။ ဒီကိုယ္စားလွယ္ေတြထဲမွာ က်မကလည္း ဒီလိုျဖစ္တာဟာ ဘာမွေၾကာက္စရာ မရွိဘူးလို႔ ဒီလုိပဲ ယံုၾကည္ပါတယ္။ စိုးရိမ္စရာ မရွိပါဘူး။ ျပႆနာကို စိုးရိမ္စရာ မရွိပါဘူး။ ျပႆနာမရွိေယာင္ ေဆာင္ထားတာ၊ ေဆာင္ေနရတာ ဒါကသာ စုိးရိမ္စရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆာင္ေနလို႔ရွိရင္ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ သတိၱရွိရွိနဲ႔ ဒီျပႆနာေတြကို ရင္ဆိုင္မယ္။ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ့္ အရည္အခ်င္းေတြကို ေမြးထုတ္မယ္။ က်မတို႔ အတူလက္တြဲၿပီးေတာ့ တဦးကိုတဦး ကူညီမယ္။ ေဖးမမယ္။ တဦးရဲ ႔အျမင္ကို တဦးက ေလးစားမယ္။ နားေထာင္မယ္။ သေဘာခ်င္း မတိုက္ဆိုင္ရင္ေတာင္မွ ဘာေၾကာင့္ မတိုက္ဆိုင္တဲ့သေဘာေတြ ရွိေနတာလဲဆုိတာကို စဥ္းစားမယ္။ ဒါမွ က်မတုိ႔အားလံုးဟာ ညီညီညႊတ္ညႊတ္နဲ႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ လိုခ်င္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပန္းတိုင္ကို အေရာက္သြားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

သို႔ေသာ္လဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သူ႔အစိုးရဘက္က သေဘာထားနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ ႔ စစ္ဘက္အျမင္က မတူညီမႈေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈ မတူညီေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈ ေရွ ႔မတိုးႏိုင္ ျဖစ္ရတယ္လို႔ UNFC ညီညႊတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားဖယ္ဒရယ္ ေကာင္စီ တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴး ဦးထြန္းေဇာ္ က ရွင္းျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ အေတြ႔အႀကံဳရေတာ့ အစိုးရက သူ႔မွာ မူရွိတယ္။ ေဆြးေႏြးတဲ့ေနရာမွာ သူ႔မူက ဘာလဲဆိုေတာ့ အရာအားလံုးက ညိွႏိႈင္းလို႔ရတယ္။ ေဆြးေႏြးလို႔ရတယ္။ အဲဒီမူနဲ႔ ရပ္တည္ၿပီး ေဆြးေႏြးတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္ဘက္က ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကေတာ့ အဲဒီလုိ မဟုတ္ဘူး။ တပ္ဘက္ရဲ ႔ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက အရာအားလံုး ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးလို႔ မရဘူး။ သူက NCA အေပၚမွာ အေသရပ္ေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူဝါဒ ေျခာက္ရပ္အေပၚမွာ အေသရပ္ေနရတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီမတူညီမႈႏွစ္ခုအေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔က အေျခခံၿပီးမွ နည္းလမ္းရွာတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ေတာ္ေတာ္ေလး ၾကပ္ပါတယ္။ “

ဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလားအလာ ေကာင္းမြန္တိုးတက္မႈထက္ ဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းမႈက ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ ဆိုရပါလိမ္႔မယ္။ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အင္အားစုတခ်ိဳ႕တို႔ဟာ ျပည္ေထာင္စုသားအားလံုးနဲ႔ ဆိုင္တဲ႔ေျမေပၚမွာ သူနယ္ငါ႔နယ္ခြဲ တဘက္နဲ႔တဘက္ က်ဴးေက်ာ္တယ္လို႔ အျပန္အလွန္စြပ္စြဲၿပီး တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျပန္စတင္ခဲ႔ၾကပါတယ္။

တိုင္းရင္းသား ျပႆနာ ေျပလည္ေရးကို ပိုအလွမ္းေဝးေစခဲ့တဲ့ ေနာက္ျဖစ္ရပ္တခုကေတာ့ ျပည္နယ္တခ်ိဳမွာ ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္တဲ႔ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားပါတီ က လိုလားသူကို ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးမေပးဘဲ NLD ပါတီ၀င္ေတြကို ခန္႔အပ္ခဲ႔တဲ႔ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္မွာဆိုရင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP)က မဲအျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရရွိခဲ႔ေပမယ့္၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔အညီ NLD ပါတီဝင္အမတ္ ဦးညီပုကို ခန္႔အပ္ခဲ႔ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ANP အမတ္အမ်ားစုႀကီးစိုးတဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္နဲ NLD ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တို႔အၾကား အေပးအယူလုပ္ဖို႔ အခက္အခဲေတြ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ တိုင္းရင္းသား ပါတီ၀င္ တခ်ိဳ႔ကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာပါတီနဲ႔ ညွိႏိုင္းျခင္းမရွိဘဲ ေခါင္းေခါက္ေခၚယူၿပီး ရာထူးေပးခဲ႔တဲ႔အတြက္္ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္က မေက်မနပ္ျဖစ္ခဲ႔ၾကပါတယ္။

“ဆရာဦးေအးသာေအာင္ ကို ေနာက္ပိုင္းမွာ ေဒၚေအာင္္ဆန္းစုၾကည္ အတည္ျပဳတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဝမ္းသာပါတယ္။ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီအေနနဲ႔လည္း ဂုဏ္ယူစြာနဲ႔ လက္ကမ္းၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ ဦးေအးသာေအာင္သည္လည္းေကာင္း အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္သည္လည္းေကာင္း က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီဆိုတဲ့ ပါတီကဲ့သို႔ ရခိုင္လူထု အမ်ားစု ေထာက္ခံမႈရခဲ့တဲ့ ပါတီတခုကို ပါတီအခ်င္းခ်င္း တန္းတူဆက္ဆံတယ္ဆိိုတဲ့ အစဥ္အလာေလးတခု ျဖစ္ထြန္းေစခ်င္ပါတယ္။ ဦးေအးသာေအာင္ဘက္က ပါတီဌာနခ်ဳပ္ကို အေၾကာင္းမၾကားေသးဘူး။ ဒီလိုပဲ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကလည္း ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီရဲ ႔ CEC တဦးကို အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ရဲ ႔ ဒုတိယဥကၠ႒အျဖစ္ တင္ေျမွာက္လိုတယ္ဆိုတဲ့ ဦးတည္ခ်က္နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ကို ခ်ဥ္းကပ္မႈ မရိွတဲ့အခါမွာ ဒီအခင္းအက်င္းေလးက လူထုၾကားထဲမွာ ေမးစရာျမန္းစရာေလးေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။”

တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ျဖစ္ေနတဲ႔ ပဋိပကၡ ျပႆနာ ေတြထက္ ၂၀၁၆ အတြင္း အပူတျပင္းျဖစ္လာတဲ႔ ျပႆနာတရပ္ကေတာ႔ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕နယ္ နယ္စပ္ရဲစခန္းကို မူဆလင္ အႀကမ္းဖက္သမားတခ်ိဳ႕ စီးနင္းတိုက္ခိုက္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားခဲ႔ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္မႈ ကိုယ္က်ိဳး စီးပြါးအတြက္ အသံုးခ်ခဲ႔မႈေတြေၾကာင့္ ဆိုးသထက္ဆိုးလာေနတဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေနာက္ေျမာက္ ဘာသာကြဲ လူ႔အသိုင္းအၾကား တင္းမာမႈဟာ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ စတင္ပြင္႔လင္းခ်ိန္မွာ အထင္းသားေပၚထြက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ”ရိုဟင္ဂ်ာ” လို႔ သတ္မွတ္၊ ဦးသိန္းစိန္အစိုးလက္ထက္က “ဘဂၤါလီ” လက္ရွိ NLD အစိုးရလက္ထက္မွာ “ရခိုင္ျပည္နယ္က မူဆလင္ေတြ” လို႔ ေခၚေ၀ၚအသံုးအႏႈန္းေတြအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ျမန္မာအစိုးရသစ္ကို အျပင္အထန္ ေဝဖန္ရႈတ္ခ်လာခဲ႔ၾကပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ႔ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေဝဖန္ေျပာဆိုမႈေတြဟာ တဖက္သတ္ဆန္ၿပီး ျပႆနာ ကို မီးထိုးေပးေနကလို ျဖစ္တယ္လို႔ ျပန္လည္ေခ်ပခဲ့ပါတယ္။ ဒီျပႆနာကို ေလ႔လာအႀကံေပးဖို႔ ကုလသမဂ၈ၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ႔ ေကာ္မရွင္တခုကိုလဲ ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ႔ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္မၾကာခင္ ေအာက္တိုလ (၉)ရက္ေန႔မွာ ျပင္ပက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိတဲ႔ မူဆလင္ အၾကမ္းဖက္သမားတခ်ိဳ႔က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္က နယ္ျခားေစာင္႔စခန္းတခုကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္လာခဲ႔တယ္။ ဒါကိုတပ္မေတာ္က တုံ႔ျပန္ရာမွာ လူအခြင္႔အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိတယ္ဆိုတဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ႔ရပါတယ္။ မေလးရွား၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဂ်စ္ရာဇတ္ကဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အာဆီယံအသင္း၀င္ ျဖစ္မႈကို ျပန္စဥ္းစားသင့္တယ္လို႔ ေျပာဆိုလာပါတယ္။

မေလး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္အေပၚ ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္းတကၠသိုလ္ ပါေမာကၡThitinan Pongsadirak ကေတာ႔…

“မူဆလင္ဦးေရး အမ်ားစုေနထိုင္တဲ့ မေလးရွားဟာ ျပည္တြင္းမွာ အဂတိအခ်ဳပ္ေတာ္ပံုေၾကာင့္ အစိုးရျပႆနာတက္ေနရတာကို အာရံုလႊဲဖို႔အတြက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ၿပီး လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္ေနတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ ျဖစ္မႈကို ျပန္သံုးသပ္ဖို႔ေျပာလာတယ္” လို႔ ဒီဇင္ဘာ (၂၀) ထုတ္ Nikkei Asian Review မွာ သံုးသပ္ေရးသားခဲ႔ပါတယ္။ မၾကာခင္မွာပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြကို ေခၚယူစည္းေဝၿပီး ရွင္းျပညွိႏိႈင္းခဲ႔ပါတယ္။

၂၀၁၆ အတြင္း ဒီလိုႏိုင္ငံေရးဘက္မွာ အပိတ္အဆို႔ အတားအဆီးေတြ ရွိေနခဲ႔ေပမယ့္ ျပည္ပႏိုင္ငံေရး ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးမွာ ထူးျခားတိုးတက္မႈေတြ ရွိခဲ႔တယ္ဆိုရင္ မွားမယ္မဟုတ္ပါဘူး။ ပထဆံုးတခ်က္ကေတာ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားခဲ႔တဲ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို အေမရိကန္ျပည္ထာင္စုက ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းလိုက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က အခုလို ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

“ဒဏ္ခတ္ပိတ္စို႔မႈေတြ ရုတ္သိမ္းတန္ၿပီလို႔ က်မတို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ေတာ့ ဒါဟာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအရ စြန္႔စားရတဲ့သေဘာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒဏ္ခတ္မႈ ရုတ္သိမ္းခ်ိန္ မတန္ေသးဘူးလို႔ တခ်ဳိ ႔ကလဲ ယူဆေနဆဲပါ။ ဒါေပမဲ့ က်မတို႔ဟာ ကိုယ့္ေျခေထာက္ေပၚ ကိုယ္ရပ္ၿပီးေတာ့ မိတ္ေဆြေတြရဲ ႔ အကူအညီနဲ႔ ေရွ ႔ဆက္ေလွ်ာက္သင့္ၿပီလို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။”

တဘက္မွာလဲ အိမ္နီးခ်င္း အင္အားႀကီးတရုတ္ႏိုင္ငံ နဲ႔ ဆက္ဆံေရးကို ပိုအရွိန္ျမွင့္ၿပီး အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္အုပ္စုနဲ႔ ပိုမိုနီးစပ္တယ္ဆိုတဲ့အျမင္ကို ပယ္ခ်က္ဖို႔ အားထုတ္ခဲ႔တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါဟာ ႏိုင္ငံတကာစင္ျမင့္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံပံုရိပ္ကို ျမင့္မားလာေစသလို ျမန္မာ႔ႏိုင္ငံျခားေရး၀ါဒကို အစဥ္အလာအတိုင္း ဘက္မလိုက္လမ္းေၾကာင္းေပၚ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ တည္မတ္ေပးႏိုင္ခဲ႔ျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလို ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ရုပ္သိမ္းလိုက္ေပမယ့္ ျပည္တြင္းဖြံ႔ၿဖိဳးတိုတက္မႈကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ထားသေလာက္ တဟုန္ထိုး တက္မလာခဲ႔ပါဘူး။ ရာစုဝက္ေက်ာ္ေက်ာ္ ယိုယြင္းလာခဲ႔တဲ႔ အေျခအေနေတြကို လပိုင္းအတြင္း မျပဳျပင္္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒါကို နားလည္သေဘာေပါက္စြာနဲ႔လည္း ျပည္သူလူထုကလဲ NLD အစိုးရကို ဆက္လက္ ေထာက္ခံၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားေနၾကဆဲပါပဲ။ တကယ္ေတာ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ လူထုေထာက္ခံမႈက အေရးႀကီးတယ္ မဟုတ္ပါလား။ လူထု ပါ၀င္ေထာက္ခံမႈ အင္အားအေျခခံ အေတြ႔အႀကံဳကို အသံုးခ်ၿပီး ႀကံဳေနရတဲ႔ အတားအဆီးေတြကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္မဲ႔ အေျခအေနကို လာမဲ႔ႏွစ္ေတြအတြင္း ေရာက္ရွိလာလိမ္႔မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္မိပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

၂၀၁၆ ျမန္မာႏွစ္ခ်ဳပ္ သံုးသပ္ခ်က္
please wait

No media source currently available

0:00 0:12:59 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG