သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကရင္ျပည္နယ္က တ႐ုတ္ၿမိဳ ႔သစ္မ်ား အႏၲရာယ္ (ဒုတိယပိုင္း)


Shwe Kokko City - Chinatown in Myawaddy, Kayin State. Photo credit: RFA
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

အခုတပတ္ ျမန္မာ့အေရးသုံးသပ္ခ်က္မွာ ကရင္ျပည္နယ္က တ႐ုတ္ၿမိဳ႕သစ္မ်ား အႏၲရာယ္ (ဒုတိယပိုင္း) အေၾကာင္းကို စံုစမ္းတင္ျပသူထဲက တေယာက္အပါအဝင္ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံတမန္ေဟာင္း Prisicilla Clapp နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာတို႔ ေဆြးေႏြးသုံးသပ္ထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ ေခါင္းစဥ္ထဲမွာကို ဒီလုပ္ရပ္ေတြက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္ဆိုေတာ့ သိပ္အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥပါ။ တာဝန္ရိွသူေတြတခ်ဳိ ႔က ေျပာေကာင္းေျပာမွာေပါ့ေလ။ ဒါက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ လိုက္ေလ်ာထားရတာလို႔။ အဲဒါ အခုၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဘယ္လိုဆက္စပ္လဲဆိုတာကို နည္းနည္းေျပာျပပါ။

ေျဖ ။ ။ ဒီၿမိဳ ႔သစ္စီမံကိန္းေတြက ၿငိ္မ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အက်ဳိးရိွမယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္ကိုယ္ႏိႈက္ကိုယ္က ဒီျပႆနာရဲ ႔ တစိတ္တပိုင္းလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္က လံုၿခံဳေရးကိစၥအတြက္ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကိုပဲ အာရံုစိုက္ေနလို႔ပါပဲ။ တပ္မေတာ္က လံုၿခံဳေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္ေနတာျဖစ္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ရဲ ႔ အစိတ္အပိုင္းေတြျဖစ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး၊ စီိးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးကိစၥေတြကို ထဲထဲဝင္ဝင္ ေဆြးေႏြးခြင့္မရေအာင္ ပိတ္ပင္ေနတာပါ။ အရပ္သားျပည္သူေတြအေနနဲ႔လဲ သူတုိ႔ရဲ ႔ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ပါဝင္ေဆြးေႏြးခြင့္ မရၾကပါဘူး။ လက္နက္ကိုင္ေတြအတြက္ သီးသန္႔လို ျဖစ္ေနတာပါ။

တပ္မေတာ္အပါအဝင္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို အသံုးခ်ၿပီးေတာ့ တုိင္းျပည္မွာ ၾသဇာလႊမ္းမိုးႏုိင္ေအာင္၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေဘာင္ကို က်ယ္ျပန္႔ေအာင္ ခ်ဲ ႔ထြင္ေနၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေရရွည္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အလားအလာ မေကင္းဘူးလို႔ က်မ ယူဆပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဒါကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ကိစၥေပါ့။ အခုဆက္လက္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာအက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ ဘယ္လိုပတ္သက္သလဲဆိုတာကိုလဲ နည္းနည္းသိခ်င္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ တုန္းကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ပြင့္လင္းလြတ္လပ္မႈ ရိွလာၿပီးျဖစ္တယ္။ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ ေနရာတစ္ခုျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက အထူးစိတ္ဝင္စားခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ဒီဟာက စီးပြားေရးအက်ဳိးစီးပြားထက္၊ မဟာဗ်ဴဟာအက်ဳိးစီးပြားနဲ႔မ်ား ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနသလားလို႔ သိခ်င္ပါတယ္။ ေျပာပါအံုး။

ေျဖ ။ ။ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာ မဟာဗ်ဴဟာအရ စိုးရိမ္လို႔မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလိုပါ တည္ၿငိမ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံတခုျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ဘယ္လိုမွ အက်ဳိးမရိွႏုိင္ပါဘူး။ လံုးဝဆန္႔က်င္ေနပါတယ္။ ဒါဟာ တည္ၿငိမ္မႈကိုလည္း အားမေပးပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီကိုလည္း အေထာက္အကူမျပဳပါဘူး။ အာဏာျပအုပ္စိုးတဲ့သူကိုပဲ ပိုမိုဦးစားေပးေအာင္ လုပ္ေပးေနတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသနတ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ပံုစံေပါ့ရွင္။ ဒါကို အေမရိကန္က သူ႔အက်ဳိးစီးပြားလို႔ ဘယ္လိုမွ မယူဆႏုိင္ပါဘူး။ ေနာက္တခ်က္ကလဲ တရုတ္ရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တုိးပြားလာမယ့္ကိစၥပါ။ ဒီဂိုဏ္ေတြက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာလည္း ရိွေနပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ ႏုိင္ငံတကာမွာလည္း ဥပေဒနဲ႔ ဆန္႔က်င္တဲ့ လုပ္ငန္္းေတြ အမ်ားအျပား လုပ္ကိုင္ေနၾကတာပါ။ ဒါေတြကို ဟန္႔တားဖို႔ က်မတို႔ဟာ ျမန္မာအပါအဝင္ တျခားအစိုးရေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ေမး ။ ။ ႏုိင္ငံတကာအစိုးရေတြဆိုတာ တကယ္ေတာ့ ဒီကိစၥမွာ အဓိကတာဝန္ရိွတာ တရုတ္အစိုိးရ မဟုတ္ဘူးလား။ တရုတ္အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို ဝင္ေရာက္ဟန္႔တားဖို႔ တာဝန္မရိွဘူးလား။

ေျဖ ။ ။ တရုတ္အစိုးရဟာ ျမန္မာအစိုးရက မဖိတ္ေခၚဘဲနဲ႔ ျမန္မာ့ေျမေပၚမွာ လႈပ္ရွားလို႔ မရႏုိင္ပါဘူး။ ရွင္က အဲဒီလိုမ်ဳိး လုပ္ေစခ်င္တာလားဆိုတာ က်မ မေသခ်ာပါဘူး။ ကေမာၻဒီးယားမွာတုန္းကေတာ့ ဟြန္ဆန္က တရုတ္ရဲေတြကို ေခၚယူႏိွမ္းႏွင္းခြင့္ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ ဒါမ်ဳိးလုပ္ေစခ်င္မယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ သူတို႔မွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ ရိွတယ္ေလ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီရဲေတြက တပ္မေတာ္ လက္ေအာက္ခံျဖစ္ေနေတာ့ ဘာမွမလုပ္ႏုိင္ပါဘူး။

ေမး ။ ။ ေစာေစာက Prisicilla က ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ဟန္႔တားဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လို႔ ဆိုခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဘယ္လိုမ်ား ဒီကိစၥကို ဝင္ေရာက္ဟန္႔တားႏိုင္မလဲဆိုတာကိုလဲ နည္းနည္းေျပာပါအံုး။

ေျဖ ။ ။ က်မတို႔အေနနဲ႔ ဒီကိစၥကို ဝင္ေရာက္ကူညီဖို႔ ခက္ခဲပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က အကူအညီမေတာင္းဘဲ လုပ္ေပးလို႔ မရပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ဒီိကိစၥမွာ တရုတ္ကပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲ ရဲေတြ မေစလႊတ္ဘဲနဲ႔ သူတုိ႔တရုတ္ျပည္ထဲမွာပဲ ဒီဂိုဏ္ေတြကို ထိန္းကြပ္သင့္ပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ တရုတ္တို႔ရဲ ႔ ခါးပတ္လမ္း စီမံကိန္းအတြက္ အမ်ားႀကီးထိခိုက္ေစပါလိမ့္မယ္။ ဒီခါးပတ္လမ္း စီမံကိန္းမွာ ဒီရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြ ဝင္ေရာက္လာရင္ေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြကို ထိခိုက္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ တရုတ္အစိုးရဟာ ဒီလူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ့္အစား သူတုိ႔ကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ျပည္တြင္းမွာပဲ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒီေတာ့ တရုတ္က ဝင္ေရာက္ကူညီႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရက တရုတ္ရဲေတြ တိုင္းျပည္တြင္းကို ဝင္လာမွာကို ႀကိဳက္မွာမဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ား ကူညီႏုိင္မယ့္အေျခအေန ရိွပါလဲ။ ဝင္ေရာက္ၿပီးေတာ့ … တခ်ိန္တုန္းက DEA တိုိ႔ဘာတို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္း မူးယစ္ေဆးဝါးေဒသမွာ အေမရိကန္တခ်ဳိ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရိွခဲ့တယ္ဆိုတာ ၾကားဖူးပါတယ္။ ဆုိေတာ့ ဒီကိစၥမ်ဳိးမွာေကာ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ဝင္ေရာက္ကူညီႏုိင္စရာ တစံုတရာ မရိွဘူးလား။ အေမရိကန္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔ အထူးသျဖင့္။

ေျဖ ။ ။ သူတို႔ရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြရဲ ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြက က်မတို႔ ပြင့္လင္းတဲ့ လူ႔ေဘာင္အသိုင္းအဝိုင္းအတြက္ အလြယ္တကူ ထိခိုက္ႏုိင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ ႔ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ အဂတိတရားေတြကင္းေအာင္ ဒီလုိမ်ဳိးဂိုဏ္ေတြ အနားမကပ္ႏိုင္ေအာင္လို႔ က်မတို႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအဖြဲ႔ေတြက အစဥ္တစိုက္ ႀကိဳးစားေနၾကတာပါ။ ျမန္မာအပါအဝင္ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာလည္း အဲဒီတရုတ္ဂိုဏ္ေတြရဲ ႔ရန္က ကာကြယ္ႏုိင္ေအာင္ဆိုၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ ႔ အဓိက စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈကေတာ့ အဲဒီႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြကိုပါပဲ။ အဲဒီရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြက ဒီမိုကေရစီထြန္းကားမွာကို မလိုလားၾကဘူး။ ဆန္႔က်င္ေနၾကၿပီးေတာ့၊ တရားမဝင္လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ အႏၱရာယ္ေပးေနၾကလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ တကယ္ေတာ့ ဒီကေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ႏုိင္ငံတကာမွာ အင္မတန္ ပစ္ပယ္ခံၿပီးေနရတဲ့ ႏိုင္ငံတခု ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ မွားမယ္မဟုတ္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္တိုင္းဒီမိုကေရစီနုိုင္ငံေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံကို စီးပြားေရးအားျဖင့္ ဒဏ္ခတ္ပိတ္စို႔မႈေတြ ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ လုပ္ခ်င္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တဘက္ကလဲ တိုင္းျပည္က ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေနတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီမိုကေရစီ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းလဲ မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူးဆိုေတာ့ ဒီအခ်ိန္မ်ဳိးမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အကူအညီ သိပ္အမ်ားႀကီး လိုတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တရုတ္ရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြကို လက္ခံမယ္၊ လက္မခံဘူးဆိုၿပီး ေရြးခ်ယ္စရာ မလိုဘူးဆိုတာေတာ့ ေသခ်ာတာေပါ့။ ႏုိင္ငံအတြက္ တရားဝင္ တရုတ္ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈကေတာ့ တစံုတခုေသာ အတုိင္းအတာအထိေတာ့ လိုအပ္ပါတယ္။ တရုတ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လိုအပ္ေနတဲ့ အဓိကက်တဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ စီမံကိန္းႀကီးေတြကို ကမ္းလွမ္းၿပီးေတာ့ စနစ္တက် ျမန္ျမန္အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးေပါ့။ ဒါေပမဲ့ တရုတ္ရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြနဲ႔ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ စီးပြားေရးစနစ္ႀကီးတခုလံုးကို အဂတိတရားေတြနဲ႔ ညစ္ညမ္းေအာင္လုပ္မယ့္အျဖစ္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္အတြက္ မလိုအပ္ဘူးေလ။

ေမး ။ ။ ဆိုေတာ့ တရုတ္အစိုးရရဲ ႔ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္တခုေမးခ်င္တာက ျမန္မာႏုိင္ငံက လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ေျပာရခက္တယ္။ ဒါကို တရုတ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက အကူအညီမေတာင္းရင္ သူတုိ႔က ဝင္လာမွာမဟုတ္ဘူး။ တရုတ္ရဲေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာက ေတာင္းမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ Prisicilla က ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ေကာ အရပ္သားအစိုးရအေနနဲ႔ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီအစိုးရနဲ႔ အစိုးရအခ်င္းခ်င္း Government to Government ဆက္သြယ္ၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥကို အေရးယူေပးဖုိ႔ တင္ျပတယ္။ ေမတၱာရပ္ခံရင္ေကာ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်အေၾကာင္းရိွမယ္ ထင္ပါသလား။

ေျဖ ။ ။ တရုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ ႔ ရဲေတြကို ျမန္မာျပည္ကို ေစလႊတ္မယ့္အစား သူတုိ႔ျပည္ႀကီးမွာ ကိုင္တြယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားသင့္တယ္။ One Belt One Road (OBOR) လို႔ေခၚတဲ့ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမ စီမံကိန္းႀကီး နာမည္မပ်က္ေအာင္ သူတို႔ ဒီအခ်ိန္မွာ တစ္ခုခု လုပ္သင့္ပါၿပီ။ တကယ္လို႔သာ တရုတ္ရာဇဝတ္ဂိုဏ္ေတြကို ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမစီမံကိန္းမွာ တရုတ္အစုိးရက လုပ္ခြင့္ေပးခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အမွားႀကီးမွားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီဂိုဏ္ေတြက အမွန္ေတာ့ တရုတ္ျပည္မႀကီးရဲ ႔ အက်ဳိးစီးပြားလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီဂိုဏ္ေတြကို ေခ်မႈန္းပစ္ၾကရမွာပါ။

ေမး ။ ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေမးခ်င္တာကေတာ့ Prisicilla ေရးသားတင္ျပတဲ့ စာတမ္းဟာ ကြင္းဆင္းေလ့လာၿပီးေတာ့၊ သုေတသနျပဳ စမ္းစစ္ထားတဲ့ စာတမ္းတစ္ေစာင္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္လည္း အင္မတန္အေရးႀကီးပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာအတြက္တင္မကဘူး၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြက္သာမက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ပိုပိုၿပီးေတာ့ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီစာတမ္းဟာ ျမန္မာအစိုးရအေပၚမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ရိွႏုိင္မယ္လို႔ ထင္ပါလဲ။ ျမန္မာအစိုးရကို ဒီကိစၥကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူဟန္႔တားလာေအာင္ ဘယ္ေလာက္အထိ ဆြဲေဆာင္ (convince) ျဖစ္ႏုိင္မလဲ။ ဘယ္ေလာက္အထိ သေဘာေပါက္လာေစမယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။ တခ်ိန္တည္းမွာ လက္ရိွအေမရိကန္အစိုးရက ဘယ္ေလာက္အထိ သေဘာေပါက္လာၿပီးေတာ့ ဒါကို ငါတုိ႔လုပ္ေပးရမယ္၊ ကူညီေပးရမယ္ဆိုတဲ့ အသိတရားမ်ဳိး ဝင္လာမယ္လို႔ Prisicilla ထင္ပါသလဲ။ ဒါက ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေျပာျပပါ။

ေျဖ ။ ။ ျမန္မာျပည္က တာဝန္ရိွသူေတြနဲ႔ က်မ မၾကာခဏ ေျပာဖူးပါတယ္။ ေရြးေကာက္ခံ အရပ္သားအစိုးရ တာဝန္ရိွသူေတြအေနနဲ႔ကလဲ သူတုိ႔မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္မရိွေတာ့ သိပ္ကိုစိတ္ပ်က္ေနၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ တည္ဆဲဥပေဒအရလဲ အကာအကြယ္ေပးထားတဲ့သေဘာ ရိွေနပါတယ္။ လက္ရိွအေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ လိုအပ္ရင္ေတာ့ လိုလိုလားလား ပံ့ပိုးေပးမွာပါ။ ဒါေပမဲ့လို႔ အကူအညီအတြက္ အရင္ေမတၱာရပ္ပန္ၾကားဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။ ဒီအတိုင္း ဝင္ကူလို႔ေတာ့ ဘယ္ျဖစ္ပါ့မလဲ။ က်မအေနနဲ႔ အစိုးရကုိယ္စား ေျပေပးေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အၿငိမ္းစားအစိုးရတာဝန္ရိွသူတေယာက္အေနနဲ႔ ေျပာျပတာပါ။ က်မ သံေယာဇဥ္ရိွတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ သိပ္စိတ္ပူမိလို႔ အဲဒီမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနသလဲဆိုတာကို က်မ ေထာက္ျပေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

==Unicode==


Shwe Kokko City - Chinatown in Myawaddy, Kayin State. Photo credit: RFA

အခုတပတ် မြန်မာ့အရေးသုံးသပ်ချက်မှာ ကရင်ပြည်နယ်က တရုတ်မြို့သစ်များ အန္တရာယ် (ဒုတိယပိုင်း) အကြောင်းကို စုံစမ်းတင်ပြသူထဲက တယောက်အပါအဝင်ဖြစ်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံတမန်ဟောင်း Prisicilla Clapp နဲ့ ဦးကျော်ဇံသာတို့ ဆွေးနွေးသုံးသပ်ထားပါတယ်။

မေး ။ ။ ခေါင်းစဉ်ထဲမှာကို ဒီလုပ်ရပ်တွေက ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတယ်ဆိုတော့ သိပ်အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စပါ။ တာဝန်ရှိသူတွေတချို့က ပြောကောင်းပြောမှာပေါ့လေ။ ဒါက ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လိုက်လျောထားရတာလို့။ အဲဒါ အခုငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ဘယ်လိုဆက်စပ်လဲဆိုတာကို နည်းနည်းပြောပြပါ။

ဖြေ ။ ။ ဒီမြို့သစ်စီမံကိန်းတွေက ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အကျိုးရှိမယ်လို့ မထင်ပါဘူး။ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ကိုယ်နှိုက်ကိုယ်က ဒီပြဿနာရဲ့ တစိတ်တပိုင်းလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်က လုံခြုံရေးကိစ္စအတွက် တနိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကိုပဲ အာရုံစိုက်နေလို့ပါပဲ။ တပ်မတော်က လုံခြုံရေးကို ထိန်းချုပ်နေတာဖြစ်ပြီးတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုရေးကိစ္စတွေကို ထဲထဲဝင်ဝင် ဆွေးနွေးခွင့်မရအောင် ပိတ်ပင်နေတာပါ။ အရပ်သားပြည်သူတွေအနေနဲ့လဲ သူတို့ရဲ့ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုတွေကို ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်မှာ ပါဝင်ဆွေးနွေးခွင့် မရကြပါဘူး။ လက်နက်ကိုင်တွေအတွက် သီးသန့်လို ဖြစ်နေတာပါ။

တပ်မတော်အပါအဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို အသုံးချပြီးတော့ တိုင်းပြည်မှာ သြဇာလွှမ်းမိုးနိုင်အောင်၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဘောင်ကို ကျယ်ပြန့်အောင် ချဲ့ထွင်နေကြတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ ရေရှည်မှာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အလားအလာ မကေင်းဘူးလို့ ကျမ ယူဆပါတယ်။

မေး ။ ။ ဒါကတော့ မြန်မာနိုင်ငံငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ကိစ္စပေါ့။ အခုဆက်လက်ပြီး နိုင်ငံတကာအကျိုးစီးပွားနဲ့ ဘယ်လိုပတ်သက်သလဲဆိုတာကိုလဲ နည်းနည်းသိချင်ပါတယ်။ ၂၀၁၅ တုန်းကတော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပွင့်လင်းလွတ်လပ်မှု ရှိလာပြီးဖြစ်တယ်။ ရင်းနှီးမြုပ်နံှမှု အင်မတန်ကောင်းတဲ့ နေရာတစ်ခုဖြစ်တယ်ဆိုပြီးတော့ နိုင်ငံတကာက အထူးစိတ်ဝင်စားခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေနဲ့ ဒီဟာက စီးပွားရေးအကျိုးစီးပွားထက်၊ မဟာဗျူဟာအကျိုးစီးပွားနဲ့များ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်နေသလားလို့ သိချင်ပါတယ်။ ပြောပါအုံး။

ဖြေ ။ ။ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ မဟာဗျူဟာအရ စိုးရိမ်လို့မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလိုပါ တည်ငြိမ်တဲ့ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတခုဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဘယ်လိုမှ အကျိုးမရှိနိုင်ပါဘူး။ လုံးဝဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ ဒါဟာ တည်ငြိမ်မှုကိုလည်း အားမပေးပါဘူး။ ဒီမိုကရေစီကိုလည်း အထောက်အကူမပြုပါဘူး။ အာဏာပြအုပ်စိုးတဲ့သူကိုပဲ ပိုမိုဦးစားပေးအောင် လုပ်ပေးနေတဲ့သဘော ဖြစ်ပါတယ်။ သေနတ်နဲ့ အုပ်ချုပ်တဲ့ပုံစံပေါ့ရှင်။ ဒါကို အမေရိကန်က သူ့အကျိုးစီးပွားလို့ ဘယ်လိုမှ မယူဆနိုင်ပါဘူး။ နောက်တချက်ကလဲ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တိုးပွားလာမယ့်ကိစ္စပါ။ ဒီဂိုဏ်တွေက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာလည်း ရှိနေပါတယ်။ သူတို့ဟာ နိုင်ငံတကာမှာလည်း ဥပဒေနဲ့ ဆန့်ကျင်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ အများအပြား လုပ်ကိုင်နေကြတာပါ။ ဒါတွေကို ဟန့်တားဖို့ ကျမတို့ဟာ မြန်မာအပါအဝင် တခြားအစိုးရတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပါတယ်။

မေး ။ ။ နိုင်ငံတကာအစိုးရတွေဆိုတာ တကယ်တော့ ဒီကိစ္စမှာ အဓိကတာဝန်ရှိတာ တရုတ်အစိုးရ မဟုတ်ဘူးလား။ တရုတ်အစိုးရအနေနဲ့ ဒီကိစ္စကို ဝင်ရောက်ဟန့်တားဖို့ တာဝန်မရှိဘူးလား။

ဖြေ ။ ။ တရုတ်အစိုးရဟာ မြန်မာအစိုးရက မဖိတ်ခေါ်ဘဲနဲ့ မြန်မာ့မြေပေါ်မှာ လှုပ်ရှားလို့ မရနိုင်ပါဘူး။ ရှင်က အဲဒီလိုမျိုး လုပ်စေချင်တာလားဆိုတာ ကျမ မသေချာပါဘူး။ ကမ္ဘောဒီးယားမှာတုန်းကတော့ ဟွန်ဆန်က တရုတ်ရဲတွေကို ခေါ်ယူနှိမ်းနှင်းခွင့် ပေးခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကတော့ ဒါမျိုးလုပ်စေချင်မယ်လို့ မထင်ပါဘူး။ သူတို့မှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ ရှိတယ်လေ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီရဲတွေက တပ်မတော် လက်အောက်ခံဖြစ်နေတော့ ဘာမှမလုပ်နိုင်ပါဘူး။

မေး ။ ။ စောစောက Prisicilla က ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက နိုင်ငံတကာနဲ့ ညှိနှိုင်းပြီးတော့ ဟန့်တားဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဘယ်လိုများ ဒီကိစ္စကို ဝင်ရောက်ဟန့်တားနိုင်မလဲဆိုတာကိုလဲ နည်းနည်းပြောပါအုံး။

ဖြေ ။ ။ ကျမတို့အနေနဲ့ ဒီကိစ္စကို ဝင်ရောက်ကူညီဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က အကူအညီမတောင်းဘဲ လုပ်ပေးလို့ မရပါဘူး။ တကယ်တော့ ဒီကိစ္စမှာ တရုတ်ကပဲ မြန်မာနိုင်ငံထဲ ရဲတွေ မစေလွှတ်ဘဲနဲ့ သူတို့တရုတ်ပြည်ထဲမှာပဲ ဒီဂိုဏ်တွေကို ထိန်းကွပ်သင့်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စဟာ တရုတ်တို့ရဲ့ ခါးပတ်လမ်း စီမံကိန်းအတွက် အများကြီးထိခိုက်စေပါလိမ့်မယ်။ ဒီခါးပတ်လမ်း စီမံကိန်းမှာ ဒီရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေ ဝင်ရောက်လာရင်တော့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လဲ တရုတ်အစိုးရဟာ ဒီလူတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မယ့်အစား သူတို့ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ပြည်တွင်းမှာပဲ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

မေး ။ ။ အဲဒီတော့ တရုတ်က ဝင်ရောက်ကူညီနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက တရုတ်ရဲတွေ တိုင်းပြည်တွင်းကို ဝင်လာမှာကို ကြိုက်မှာမဟုတ်ဘူးဆိုတော့ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ ဘယ်လိုများ ကူညီနိုင်မယ့်အခြေအနေ ရှိပါလဲ။ ဝင်ရောက်ပြီးတော့ … တချိန်တုန်းက DEA တို့ဘာတို့ မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း မူးယစ်ဆေးဝါးဒေသမှာ အမေရိကန်တချို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်ဆိုတာ ကြားဖူးပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီကိစ္စမျိုးမှာကော အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ ဝင်ရောက်ကူညီနိုင်စရာ တစုံတရာ မရှိဘူးလား။ အမေရိကန် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ အထူးသဖြင့်။

ဖြေ ။ ။ သူတို့ရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေက ကျမတို့ ပွင့်လင်းတဲ့ လူ့ဘောင်အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အလွယ်တကူ ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ အဂတိတရားတွေကင်းအောင် ဒီလိုမျိုးဂိုဏ်တွေ အနားမကပ်နိုင်အောင်လို့ ကျမတို့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့တွေက အစဉ်တစိုက် ကြိုးစားနေကြတာပါ။ မြန်မာအပါအဝင် တခြားနိုင်ငံတွေမှာလည်း အဲဒီတရုတ်ဂိုဏ်တွေရဲ့ရန်က ကာကွယ်နိုင်အောင်ဆိုပြီးတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ အဓိက စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်မှုကတော့ အဲဒီနိုင်ငံတကာရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေကိုပါပဲ။ အဲဒီရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေက ဒီမိုကရေစီထွန်းကားမှာကို မလိုလားကြဘူး။ ဆန့်ကျင်နေကြပြီးတော့၊ တရားမဝင်လှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ အန္တရာယ်ပေးနေကြလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး ။ ။ တကယ်တော့ ဒီကနေ့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ နိုင်ငံတကာမှာ အင်မတန် ပစ်ပယ်ခံပြီးနေရတဲ့ နိုင်ငံတခု ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် မှားမယ်မဟုတ်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် အနောက်တိုင်းဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတွေက မြန်မာနိုင်ငံကို စီးပွားရေးအားဖြင့် ဒဏ်ခတ်ပိတ်စို့မှုတွေ ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ လုပ်ချင်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ တဘက်ကလဲ တိုင်းပြည်က ဆင်းရဲနွမ်းပါးနေတယ်။ ပြည်တွင်းစစ်တွေ ဖြစ်နေတယ်။ ဒီမိုကရေစီ သန့်သန့်ရှင်းရှင်းလဲ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးဆိုတော့ ဒီအချိန်မျိုးမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အကူအညီ သိပ်အများကြီး လိုတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

ဖြေ ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေကို လက်ခံမယ်၊ လက်မခံဘူးဆိုပြီး ရွေးချယ်စရာ မလိုဘူးဆိုတာတော့ သေချာတာပေါ့။ နိုင်ငံအတွက် တရားဝင် တရုတ်ရင်းနှီးမြုပ်နံှမှုကတော့ တစုံတခုသော အတိုင်းအတာအထိတော့ လိုအပ်ပါတယ်။ တရုတ်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ လိုအပ်နေတဲ့ အဓိကကျတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှု စီမံကိန်းကြီးတွေကို ကမ်းလှမ်းပြီးတော့ စနစ်တကျ မြန်မြန်အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မယ်ဆိုရင်တော့ အကောင်းဆုံးပေါ့။ ဒါပေမဲ့ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေနဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီးတော့ စီးပွားရေးစနစ်ကြီးတခုလုံးကို အဂတိတရားတွေနဲ့ ညစ်ညမ်းအောင်လုပ်မယ့်အဖြစ်ကတော့ မြန်မာပြည်အတွက် မလိုအပ်ဘူးလေ။

မေး ။ ။ ဆိုတော့ တရုတ်အစိုးရရဲ့ အခန်းကဏ္ဍနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နောက်တခုမေးချင်တာက မြန်မာနိုင်ငံက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သူတို့ပြောရခက်တယ်။ ဒါကို တရုတ်အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက အကူအညီမတောင်းရင် သူတို့က ဝင်လာမှာမဟုတ်ဘူး။ တရုတ်ရဲတွေအနေနဲ့ မြန်မာက တောင်းမှာမဟုတ်ဘူးလို့ Prisicilla က ဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရအနေနဲ့ကော အရပ်သားအစိုးရအနေနဲ့ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီအစိုးရနဲ့ အစိုးရအချင်းချင်း Government to Government ဆက်သွယ်ပြီးတော့ ဒီကိစ္စကို အရေးယူပေးဖို့ တင်ပြတယ်။ မေတ္တာရပ်ခံရင်ကော ဖြစ်နိုင်ချေအကြောင်းရှိမယ် ထင်ပါသလား။

ဖြေ ။ ။ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ရဲတွေကို မြန်မာပြည်ကို စေလွှတ်မယ့်အစား သူတို့ပြည်ကြီးမှာ ကိုင်တွယ်ဖို့ ကြိုးစားသင့်တယ်။ One Belt One Road (OBOR) လို့ခေါ်တဲ့ ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းကြီး နာမည်မပျက်အောင် သူတို့ ဒီအချိန်မှာ တစ်ခုခု လုပ်သင့်ပါပြီ။ တကယ်လို့သာ တရုတ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်တွေကို ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမစီမံကိန်းမှာ တရုတ်အစိုးရက လုပ်ခွင့်ပေးခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ အမှားကြီးမှားနိုင်ပါတယ်။ ဒီဂိုဏ်တွေက အမှန်တော့ တရုတ်ပြည်မကြီးရဲ့ အကျိုးစီးပွားလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီဂိုဏ်တွေကို ချေမှုန်းပစ်ကြရမှာပါ။

မေး ။ ။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ မေးချင်တာကတော့ Prisicilla ရေးသားတင်ပြတဲ့ စာတမ်းဟာ ကွင်းဆင်းလေ့လာပြီးတော့၊ သုတေသနပြု စမ်းစစ်ထားတဲ့ စာတမ်းတစ်စောင်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက်လည်း အင်မတန်အရေးကြီးပါတယ်။ နိုင်ငံတကာအတွက်တင်မကဘူး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက်သာမက မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပိုပိုပြီးတော့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဆိုတော့ ဒီစာတမ်းဟာ မြန်မာအစိုးရအပေါ်မှာ ဘယ်လောက်အထိ သြဇာသက်ရောက်မှု ရှိနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါလဲ။ မြန်မာအစိုးရကို ဒီကိစ္စကို ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူဟန့်တားလာအောင် ဘယ်လောက်အထိ ဆွဲဆောင် (convince) ဖြစ်နိုင်မလဲ။ ဘယ်လောက်အထိ သဘောပေါက်လာစေမယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။ တချိန်တည်းမှာ လက်ရှိအမေရိကန်အစိုးရက ဘယ်လောက်အထိ သဘောပေါက်လာပြီးတော့ ဒါကို ငါတို့လုပ်ပေးရမယ်၊ ကူညီပေးရမယ်ဆိုတဲ့ အသိတရားမျိုး ဝင်လာမယ်လို့ Prisicilla ထင်ပါသလဲ။ ဒါက နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ပြောပြပါ။

ဖြေ ။ ။ မြန်မာပြည်က တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ ကျမ မကြာခဏ ပြောဖူးပါတယ်။ ရွေးကောက်ခံ အရပ်သားအစိုးရ တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ကလဲ သူတို့မှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိတော့ သိပ်ကိုစိတ်ပျက်နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ တည်ဆဲဥပဒေအရလဲ အကာအကွယ်ပေးထားတဲ့သဘော ရှိနေပါတယ်။ လက်ရှိအမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ လိုအပ်ရင်တော့ လိုလိုလားလား ပံ့ပိုးပေးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့လို့ အကူအညီအတွက် အရင်မေတ္တာရပ်ပန်ကြားဖို့တော့ လိုပါတယ်။ ဒီအတိုင်း ဝင်ကူလို့တော့ ဘယ်ဖြစ်ပါ့မလဲ။ ကျမအနေနဲ့ အစိုးရကိုယ်စား ပြေပေးနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အငြိမ်းစားအစိုးရတာဝန်ရှိသူတယောက်အနေနဲ့ ပြောပြတာပါ။ ကျမ သံယောဇဉ်ရှိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် သိပ်စိတ်ပူမိလို့ အဲဒီမှာ ဘာတွေဖြစ်နေသလဲဆိုတာကို ကျမ ထောက်ပြနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မွတ္ခ်က္မ်ားဖတ္ရန္

XS
SM
MD
LG