သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ၂၀၁၂ တုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္း ႏွစ္ခုအၾကား အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့အခ်ိန္က တင္းမာမႈေတြ က်န္ရွိေနတာ အခုအခ်ိန္အထိ အျပည့္အဝ ပံုမွန္ျပန္မျဖစ္ေသးပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာ အကဲခတ္သမားတခ်ဳိ ႔ကဆိုရင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေနေနရဆဲ ဒုကၡသည္တခ်ုိ ႔ရဲ ႔ အေျခအေနဟာ နာဇီလက္ေအာက္က Ghetto ေတြမွာ ေနခဲ့ရတဲ့ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးေတြလို ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆိုေနၾကပါတယ္။ ရခိုင္ေဒသက အဲဒီေနရာေတြကို ဗီြအိုေအျမန္မာ ဌာနမွဳး ဦးသန္းလြင္ထြန္း မၾကာခင္က သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အခုတပတ္ ဦးေက်ာ္ဇံသာရဲ ႔ ျမန္မာ့အေရးသံုးသပ္ခ်က္မွာ အဲဒီစခန္းေတြရဲ ႔ အေျခအေနကို ဦးသန္းလြင္ထြန္း က အခုလို ႏိႈင္းယွဥ္ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ တကယ့္ မ်က္ျမင္အေနအထားအရ ၾကည့္ရမယ္၊ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရာသီဥတုက ပူ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ခေလးေတြ၊ အလုပ္အကိုင္မရွိတဲ့သူေတြ၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ မရွိတဲ့သူေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အေနအထားအားျဖင့္ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ စုတ္ျပတ္သတ္ေနတဲ့ ယာယီစခန္းေတြမွာ ေနရတဲ့လူေတြရဲ ႔ အေျခအေနက ဘယ္အဆင့္အတန္းနဲ႔ၾကည့္ၾကည့္ အေတာ္ေလးကို အေျခအေနဆိုးတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေနရာမွာ အဓိကထား ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆိုတဲ့ေနရာမွာ ယာယီထားတယ္ဆိုတဲ့ကိစၥေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ၊ ဘဂၤလီေတြ မကဘဲနဲ႔ တဖက္မွာလည္း မိမိတို႔ေက်းရြာေတြကို ထြက္ေျပးၾကရတဲ့ ရခိုင္ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ထားတဲ့ စခန္းေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ အေရာက္အေပါက္မ်ားတဲ့ စစ္ေတြၿမိဳ ႔အနီးက စခန္းေတြမွာေတာ့ ဒီလို ရိုဟင္ဂ်ာ ဘဂၤလီ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ နဲ႔ ရခိုင္စခန္းေတြ သြားၿပီးႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္လိုက္လုိ႔ရွိရင္ ရခိုင္စခန္းေတြဘက္က သာသလိုလိုျဖစ္ေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ရခိုင္ေတြက ေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ေနလာတယ္။ အေဆာက္အဦးေတြ ဒီအတုိင္းပဲ အတူတူေဆာက္ေပးတယ္ဆိုေပမယ့္ ရခိုင္လူမ်ဳိးဆိုေတာ့ စစ္ေတြအနားတဝိုက္က ရခိုင္လူမ်ုိးေတြ၊ အမ်ဳိးသားေတြက ေပါင္းစည္းမႈတခုခု ရသြားတယ္သေဘာနဲ႔ သူတုိ႔အေနနဲ႔ လုပ္ငန္းကိုင္ငန္းေတြ လုပ္ကိုင္ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ဝမ္းကိုယ္ေက်ာင္းႏုိင္တဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ တဖက္ ရိုဟင္ဂ်ာ ဘဂၤလီစခန္းေတြမွာေတာ့ သူတုိ႔အေနနဲ႔ နဂိုေနခဲ့တဲ့ စစ္ေတြၿမိဳ ႔ထဲကို ျပန္ဝင္လုိ႔ မရဘူး။ ရဲက ပိတ္စို႔ထားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ စိုးရိမ္မႈနဲ႔ ျပန္မဝင္ၾကဘူး။ အဲဒါအျပင္ ေဒသခံေတြနဲ႔ ေပါင္းစည္းႏုိင္မႈ မရွိဘူး။ ဒီၾကားထဲ လူဦးေရ တိုးပြားလာမႈႏႈန္းေတြလည္း ရွိလာၾကတယ္ဆုိေတာ့ အေထာက္အပံ့ေတြကလည္း ရသင့္သေလာက္ မရၾကဘူးဆုိေတာ့ အေျခအေနက အေတာ္ဆုိးတာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ ေနာက္တခုျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ ႔ ေျမာက္ဘက္အစြန္းအဖ်ား ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ္ဘက္ကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အဲဒီဘက္မွာေတာ့ မူစလင္ေတြ အမ်ားစုပါ။ ဘဂၤလီရြာေတြ အမ်ားစုပါ။ အဲဒီ အမ်ားစုရြာေတြၾကားထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ရခုိင္ရြာေလးတရြာ က်ေနာ္တို႔ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေနေနၾကတဲ့ ခုိလံႈေနၾကတဲ့ ေျပာင္းေရႊ ႔ေနထုိင္သူ ရခုိင္ေတြဟာ စားစရာမရွိ၊ အလုပ္လုပ္ကိုင္စရာ မရွိေတာ့ တဖက္မွာ လယ္ယာေတြ၊ ေျမေတြ၊ ေမြးျမဴးေရးကန္ေတြဆိုရင္ မူစလင္ရြာေတြ ပိုင္တဲ့ကန္ေတြ ျဖစ္ေနေတာ့ သူတုိ႔ ပုဇြန္လံုး သြားမွ်ားတာေတာင္ တဘက္က ဝိုင္းၿပီးေတာ့ လုိက္ၾကလို႔ အဲဒီမွာ ဒုကၡဆင္းရဲနဲ႔ ေနစရာစားစရာမရွိ ျဖစ္ေနလို႔ ပဋိပကၡေလးတခ်ဳိ ႔ ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေရာက္သြားတဲ့အခ်ိန္တုန္းက ရဲစခန္းေတြက လာၿပီးေစာင့္ေရွာက္ေနရတဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ က်ေနာ္ ျမင္ရတဲ့ အေနအထားကေတာ့ ႏွစ္ဘက္စလံုး တကယ့္ကို ဆင္းဆင္းရဲရဲနဲ႔ သံသယႀကီးႀကီးရွိေနတဲ့ ျပႆနာေတြကို ျမင္ေနရတဲ့ အေျခအေနကိုပဲ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္တခုက အခုက ဒုကၡသည္စခန္းေတြအေၾကာင္း။ ၿမိဳ ႔ေပၚကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အရင္တုန္းက စစ္ေတြမွာဆို ေစ်းထဲကိုသြားတယ္ဆိုရင္ မူစလင္ေတြ ေစ်းေရာင္းေစ်းဝယ္ လုပ္ေနၾကတာ၊ အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကတာ။ ရပ္ကြက္ထဲမွာလည္း မူစလင္အလုပ္သမားေတြ၊ ၿခံစည္းရိုးလုပ္တဲ့ အလုပ္သမားေတြ။ က်ေနာ္တို႔ ငယ္ငယ္တုန္းကဆုိ သူတို႔အၿမဲတမ္း လာေနၾကတာ။ အခု စစ္ေတြၿမိဳ ႔ထဲမွာ မူစလင္ေတြ ဝင္လာလႈပ္ရွားေနတဲ့ ပံုစံကို ေတြ႔ရပါသလား။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ထူးျခားတာကေတာ့ စစ္ေတြၿမိဳ ႔မွာ မူစလင္ေတြ၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ၊ ဘဂၤလီေတြ သြားလာလႈပ္ရွားတာ မေတြ႔ရသေလာက္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ သူတုိ႔အေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရံုးရဲ ႔ ေနာက္ဘက္ေလးေလာက္မွာရွိတဲ့၊ ၿမိဳ ႔ထဲမွာရွိတဲ့ ေအာင္မဂၤလာရပ္ကြက္ လမ္းေလး သံုးေလးလမ္းပဲရွိတဲ့ ရပ္ကြက္ထဲမွာပဲ တခ်ဳိ ႔က်န္ေနၾကတယ္။ အဲဒီလူေတြကလဲ ပဋိပကၡျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တုန္းက ထြက္မေျပးဘဲ က်န္ေနခဲ့တဲ့လူေတြ။ ဒါေပမဲ့လဲ ပဋိပကၡျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ သူတုိ႔က က်န္ေနခဲ့ၿပီးေတာ့ ဒီရပ္ကြက္ကေလးရဲ ႔ ျပင္ပကိုလဲ သူတုိ႔နည္း သူတုိ႔ဟန္နဲ႔ မထြက္ရဲၾကဘူး။ အလားတူပဲ ထြက္လဲမထြက္ၾကပါဘူး။ တဖက္ကလဲ ရခုိင္ေတြက အဲဒီရပ္ကြက္ထဲကို မဝင္ၾကဘူးဆိုေတာ့၊ ျပႆနာ တစံုတရာ မျဖစ္ေအာင္လဲ ရဲလံုၿခံဳေရးေတြက ေစာင့္ေရွာက္ေပးထားတယ္။ ဒီအထဲမွာရွိတဲ့ မူစလင္ေတြ ေစ်းဝယ္ခ်င္ရင္ေတာင္ ႏွစ္ရက္ တစ္ခါေလာက္ ရဲ အေစာင့္အေရွာက္နဲ႔ ေရႊ ႔ေျပာင္း ရိုဟင္ဂ်ာ၊ ဘဂၤလီေတြေနတဲ့ စခန္းေတြမွာ သြားဝယ္ခြင့္ေပးတယ္။ အေစာပိုင္းက George Soro တို႔ ေျပာခဲ့သလို ဒီရပ္ကြက္ကေလးကို ရဲအေစာင့္အေရွာက္ေတြနဲ႔ ပိတ္ေလွာင္ထားၿပီးေတာ့ ဘယ္မွမသြားရဘူးဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္လည္း ေမးၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အဲဒါက စစ္ေတြ ပတ္ဝန္းက်င္။ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာၿမိဳ ႔ေပၚ အေျခအေနေလး ေျပာပါအံုး။ အဲဒီမွာ ရခိုင္ေတြေကာ ေရာေရာေနာေနာ ေနထုိင္ၾကပါသလား။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာ အေျခအေနကေတာ့ လူဦးေရးအေျခေအေနအရေတာ့ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ေက်ာင္က မူစလင္ေတြ၊ ဘဂၤလီေတြ သူတုိ႔ကိုယ္သူတို ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ေခၚတဲ့လူေတြ မ်ားပါၿပီ။ ရခိုင္ကေတာ့ အနည္းစု ျဖစ္သြားပါတယ္။ ၿမိဳ ႔ရြာအုပ္ခ်ုပ္ေရးနဲ႔ ရဲလံုၿခံဳေရးေတြ၊ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြ အသိုင္းအဝိုင္းမွာေတာ့ ဗမာျဖစ္ေစ၊ ရခုိင္ျဖစ္ေစက မ်ားေနေသးတာေၾကာင့္ ၿမိဳ ႔ရြာပတ္လည္မွာ ျမင္ရသေလာက္ေတာ့ ရခုိင္ေတြ အထူးသျဖင့္ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာၿမိဳ ႔ထဲမွာ မသြားရဲ မလာရဲ ျဖစ္ေနတဲ့အေနအထားေတာ့ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ လမ္းတေလွ်ာက္ ျမင္ေနရတဲ့ မူစလင္ရြာႀကီးေတြ အေနအထားကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက တကယ့္ကို ၿခံစည္းရိုးေတြနဲ႔ အလံုအၿခံဳခတ္ထားၿပီးေတာ့ အိမ္ႀကီးအိမ္ေကာင္းေတြ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့။ အထူးသျဖင့္ အိမ္ေတြမွာဆို ဆိုလာဆဲလ္ ေနေရာင္သံုးလွ်ပ္စစ္ပစၥည္းေတြ။ တခ်ဳိ ႔ၿဂိဳဟ္တုအသံဖမ္းစက္ေတြ အဲဒါမ်ုိးေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပတ္ဝန္းက်င္ပတ္လည္မွာလဲ လယ္ယာေျမ၊ လုပ္ငန္းကိုင္ငန္းေတြ၊ ေမြးျမဴးေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ႀကီးႀကီးမားမား ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီလိုေနရာမ်ဳိးေတြမွာေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြ ဝင္ေရာက္သြားဖို႔ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးေတာ့ မျဖစ္ေလာက္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ သူတုိ႔ေတြရဲ ႔ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္နဲ႔ လူမ်ုိးနံမည္ခံၿပီးေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဟာ သီးျခားလူမ်ုိးတိုင္းရင္းသား ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ကိစၥ။ အဲဒီကိစၥကို ဘယ္ေလာက္အထိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရွိပါလဲ။ လူမႈေရးျပႆနာကို ေျပလည္ေအာင္ ေလာေလာဆယ္ ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔ မစဥ္းစားၾကဘဲနဲ႔၊ အဲဒီကိစၥကို အဓိကထား စဥ္းစားေနၾကတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ဳိးလည္း ၾကားရပါတယ္။ အဲဒါကို ဘယ္လို ထင္ပါလဲ။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ ဒီကိစၥက တကယ္တမ္းၾကေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအရ အစြန္းေရာက္ေနေတာ့ ဒီလို ေျပာဆိုေဆြးေႏြးရတာေတာင္မွ အေတာ္ေလး အႏၱရာယ္မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ ဝမ္းနည္းဖို႔ေကာင္းတဲ့ ကိစၥက နံမည္တခုကိစၥ။ အသံုးအႏႈန္းကိစၥတခုနဲ႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရသင့္ရထိုက္တဲ့ အခြင့္၊ အခြင့္အေရးေတြ ဆံုးရႈံးေနတဲ့ အေျခအေနကို က်ေနာ္ ျမင္ခဲ့ရတာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒီကိစၥမွာ ေမးခဲ့သမွ် အေျခအေနေတြမွာေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာစခန္းထဲမွာ သြားေမးလိုက္တဲ့အခါ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အထူးသျဖင့္ ရုတ္တရက္ေတြ႔ၿပီးေတာ့ ေမးတဲ့အေနအထားမ်ဳိးဆုိရင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မျဖစ္ခင္တုန္းက ခင္မ်ားတို႔နဲ႔ ရခိုင္ေတြၾကားမွာ ဘယ္လိုရွိလဲဆိုတာကို သူတုိ႔ေျဖတာက “က်ေနာ္တို႔ ကုလားရြာ၊ ဗမာရြာ၊ ကုလားေတြ၊ ဗမာေတြ ေနၾကတာပဲဆုိတဲ့ အသံုးပဲရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေနာက္ပိုင္းက အားလံုးက ဒါက ႏုိင္ငံေရး issue တခုအေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကုိ တညီတညႊတ္တည္း သံုးလာၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ သတိထားမိတဲ့ ကိစၥတခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ လက္ရွိ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ သူတုိ႔ကို ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးမေပးဘူး။ ႏုိင္ငံသား လုပ္ခြင့္မေပးဘူးလို႔ ေျပာထားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူးခင္မ်ား။ အဓိကေတာ့ သူတို႔ကို တိုင္းရင္းသားအျဖစ္ (၁၃၅) မ်ဳိး သတ္မွတ္ထားတဲ့အထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာကို ထည့္မေပးထားဘူးဆိုတဲ့ ဥပေဒ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ မူစလင္ေတြအေနနဲ႔ ဒီေဒသမွာ ေနခဲ့တဲ့ လူေတြအေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ ႔ မူရင္းဇာတိ၊ ဘယ္ႏွစ္ခုႏွစ္က လြန္ခဲ့တဲ့ (၁၀၀) က ဝင္လာတယ္ျဖစ္ေစ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၂၀၀) က ဝင္လာသည္ျဖစ္ေစ ဝင္လာတာက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဘဂၤလီဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကိုသံုး ဘယ္တုန္းက ဝင္လာခဲ့လဲ။ ဘယ္မွာေမြးလဲ။ မိဘေဆြမ်ုိးေတြက ဗမာျပည္မွာေမြးသလား။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွာ ေမြးသလားဆိုတဲ့ လုိအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ႏိုင္ငံသားမွတ္ပံုတင္ စီစစ္ေရး form မွာ ျဖည့္ၿပီးလို႔ရွိရင္ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခြင့္ ရေကာင္းရႏုိင္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ဧည္ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခြင့္ ရႏုိင္တယ္။ ျပဳႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ ရႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္ေတြပါပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တဘက္ကၾကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ ရပိုင္ခြင့္ဆိုတာကို အတင္းအၾကပ္ ေတာင္းဆိုေနတဲ့ အေနအထားၾကေတာ့ ဒီကိစၥကို ျမန္မာအစိုးရဘက္ နဲ႔ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြဘက္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ နယ္ေျမသတ္မွတ္ပိုင္ခြင့္၊ တျခား တိုင္းရင္းသားအခြင့္ ရပိုင္ခြင့္ ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးေလးေတြ နည္းနည္းရႈပ္ေထြးမႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္အေနနဲ႔ က်ေနာ္ကိုယ္တုိင္က သမုိင္းပညာရွင္ မဟုတ္ဘူး။ လူမႈေဗဒပညာရွင္လည္း မဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ ဒီကိစၥေတြမွာ ဝင္ၿပီးျငင္းခုန္ မေနခ်င္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ ျမင္ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ တိုင္းရင္းသားအခြင့္အေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးဆိုတဲ့ အၾကားမွာ နံမည္တခုနဲ႔ နည္းနည္းေလး ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လူအမ်ားစုက … ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အခြင့္အေရးေတြ ဆံုးရံႈးေနရတဲ့ အေျခအေနကို ျမင္ခဲ့ရတာပါ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အဲဒီအျဖစ္မွန္ကို ႏွစ္ဘက္စလံုး နားလည္သေဘာေပါက္ၿပီးေတာ့ အဲဒါကို ေဘးဖယ္ထား၊ ငါတို႔ဟာ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ လိုအပ္ေနတယ္။ ႏွစ္ဘက္စလံုး ဒုကၡေတြ ေရာက္ေနၾကတယ္။ အဲဒီဟာကို ေျပလည္ေအာင္ လုပ္ၾကမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ လက္ေတြ႔က်က် စဥ္းစားၾကမယ္ အလားအလာကို ေတြ႔မိပါလား။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဲဒီလိုေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ခဲ့ရတာကေတာ့ ဒါ ကြန္ျမဴနီတီ ႏွစ္ခုစလံုးထဲမွာ တကယ္ ဒုကၡခံစားေနရတဲ့လူေတြ၊ တကယ္ ဆင္းရဲေနသူေတြလည္း ရွိေတာ့ ဒီေဒသ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ကေတာ့ အင္မတန္ အေလးထားၿပီး လုပ္ၾကရမယ့္ကိစၥပါ။ ဒီေနရာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ တုိင္းရင္းသားကိစၥ။ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ကိစၥဆိုတာကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ဘက္ေတြအားလံုးအေနနဲ႔ ရခိုင္ဘက္က၊ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသူေတြဘက္ကေရာ သေဘာထားႀကီးႀကီး ထားၿပီးေတာ့ မွ်မွ်တတ ေဆြးေႏြးမႈေလးေတြ၊ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း လုပ္ယူလာႏိုင္ရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ မေျပးေသာ္လဲ ကံရာရွိ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၆၀ ႏွစ္ေတြဆီက အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ တုိင္းရင္းသားဆုိတာကို အသိအမွတ္ျပုခဲ့တာလဲ ရွိေနတယ္။ ဒီကိစၥဟာ ဒါကိုပဲ လက္ညွဳိးထိုး ေျပာေနၾကမလား။ ဒါမွမဟုတ္ တကယ့္သမုိင္းမွန္နဲ႔ တုိင္းရင္းသားအျဖစ္ ရပ္တည္ခြင့္။ ဒါမွမဟုတ္ တျခားလူမ်ဳိးအမည္ခံ တခုခုနဲ႔ ရပ္တည္ခြင့္ ဘယ္လို လုပ္ၾကမလဲဆိုတာကို တကယ့္ အေျချမစ္က်က်၊ တကယ့္ကို ယဥ္ေက်းမႈအျပည့္နဲ႔ ႏွစ္ဘက္ေဆြးေႏြးၾကရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္ဆံုးေမးခ်င္တာက အနာဂတ္အတြက္ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္မွာ ဒီလုိ ျဖစ္လာႏုိင္မလဲ။ ဒီ Generation မွာ ျဖစ္ႏုိင္ပါ့မလား။ ေနာက္ Generation မွာ ပိုၿပီး အလွမ္းကြာေဝးသြားမလား။ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္။

ဦးသန္းလြင္ထြန္း ။ ။ အဓိကေတာ့ အခုေလာေလာဆယ္ ျပႆနာက တအံုေႏြးေႏြး ျဖစ္ေနေတာ့ ထပ္ၿပီးမေပါက္ကြဲဖို႔ပါပဲ။ ထပ္ၿပီးမေပါက္ကြဲခဲ့ဘူးဆုိရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရးလုပ္ငန္းေတြလဲ စေနပါၿပီ။ ရခိုင္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေျပာျပတဲ့ ပံုစံအရ တခ်ဳိ ႔ ဘဂၤလီတခ်ဳိ ႔က ဘဂၤလီဆုိတဲ့ အမည္ကိုယူၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရး မတ္ပံုတင္ယူၿပီး တခ်ဳိ ႔လဲ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အခြင့္အေရး ရလာသူေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလို သာဓကေလးေတြ ရွိရွိလာလို႔ရွိရင္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အက်ဳိးအျပစ္ကို ပိုျမင္လာတဲ့အခါၾကရင္ အမည္ကိစၥ လူမ်ဳိးအမည္၊ တုိင္းရင္းသားအမည္ကိစၥကို တကယ့္ ေက်ေက်လည္လည္ ေဆြးေႏြးႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဘယ္ေတာ့ျဖစ္မယ္ဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္ မသိႏိုင္ေသးပါဘူး။

XS
SM
MD
LG