သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာလူငယ္ေတြအၾကား ျမန္မာ႔ယဥ္ေက်မႈ ျပန္လည္ရွင္သန္လာႏိုင္တဲ့ အလားအလာ၊ ဗမာ႔ယဥ္ေက်းမႈ ဗဟိုျပဳ မဟုတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားအားလံုး ဗဟိုျပဳ ျပည္ေထာင္စုယဥ္ေက်းမႈ ျဖစ္ထြန္းေရးအလားအလာ စတာေတြကို စာေရးဆရာ ခ်စ္ဦးညိဳနဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာတုိ႔ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေစာေစာက လံုးဝေမွးမိွန္သြားၿပီဆိုတဲ့အထဲက ဇာတ္သဘင္အေၾကာင္း နည္းနည္းေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဇာတ္သဘင္မွာ အထူးသျဖင့္ ျပဇာတ္ - လူငယ္ေတြလည္း စိတ္ဝင္စားႏိုင္တဲ့ ျပဇာတ္၊ လူေတြရဲ ႔ဘဝကို တိုက္ရိုက္ထင္ဟပ္ေစတဲ့ ျပဇာတ္ - အဲဒါမ်ဳိးကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြန္းကားရွိခဲ့ဖူးလား။ က်ေနာ္ ၾကားဖူးတာက ဂ်ပန္ေခတ္မွာ ရုပ္ရွင္မရွိလို႔ ျပဇာတ္ဟာ တေခတ္ျပန္ထြန္းကားခဲ့ၿပီးေတာ့ အဲဒီေနာက္မွာ အဆင့္ျမင့္တဲ့ ျပဇာတ္ေတြ အဲဒီလိုမ်ား ဆက္တိုက္ရွိခဲ့ပါလား။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ ရွိိခဲ့ပါတယ္။ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာက ၁၉၆၀ ဝန္းက်င္ ၁၉၇၀ ေလာက္ထိကို ရွိခဲ့ပါတယ္။ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာ ဇာတ္အဖြဲ႔ႀကီးေတြက ျပဇာတ္ကို တခမ္းတနား ကၾကတယ္။ ဒီႏိုင္ငံေတြမွာက Opera က Opera သက္သက္၊ Ballet – Dance Drama က သက္သက္၊ Play က Play သက္သက္ အဲဒီလို သူ႔ရံုနဲ႔သူ ႏွစ္လံုးေပါက္ ကၾကတာရွိတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာရဲ ႔ Performance Arts က တညထဲမွာ အစံုေပးတာ။ အရသာခ်င္း မတူဘူး။ နံပတ္တစ္ ဧည့္ခံဆိုင္း တီးလိုက္တယ္။ ၿပီးေနာက္ နတ္ကေတာ္ အပ်ဳိေတာ္ ထြက္လိုက္တယ္ - ကန္႔ေတာ့ပြဲေတြနဲ႔။ အဲဒါၿပီးေတာ့ ေအာင္ပရာ (Opera) လို႔ေခၚတဲ့ဟာ တခုထြက္တယ္။ ေခၚေတာ့သာ ေအာင္ပရာ သူက အဆုိေတြ၊ အေျပာေတြ၊ အကေတြ ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေအာ္ပရာ (Opera) ဆိုတာ အေနာက္တုိင္းစကား။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ ေအာ္ပရာ (Opera) ဆိုတာ အေနာက္တုိင္းစကား - အဆိုဇာတ္ - သီခ်င္းနဲ႔ သရုပ္ေဖာ္တာ။ မကဘူး၊ စကားမေျပာဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာ့ဇာတ္သဘင္မွာ ေရွ ႔ပိုင္းထြက္တဲ့ (၄၅) မိနစ္စာကို ေအာ္ပရာလို႔ ေခၚတယ္။ ဒီည ေအာ္ပရာကေတာ့ ဘာေအာ္ပရာ။ အဲဒါၿပီးမွ ျပဇာတ္လာတယ္။ ေခတ္ေပၚျပဇာတ္ - ေခတ္အဝတ္အစားေတြနဲ႔။ အဲဒီျပဇာတ္ကို သိပ္သေဘာက်ၾကတယ္။ အဲဒီျပဇာတ္မွာ ၿမိဳ ႔ေတာ္သိန္းေအာင္ တေခတ္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္တခါ ကိုၿငိမ္းမင္းတို႔ရဲ ႔ ျပဇာတ္ေတြ။ ကိုစိတၱတို႔ရဲ ႔ ျပဇာတ္ေတြ။ ဇာတ္မွာ အဲဒီျပဇာတ္ေတြ။ အဲဒါလည္းၿပီးေရာ အားလပ္ခ်ိန္ ေပးလိုက္တယ္။ ဒီမွာတင္ ညဦးပိုင္း - ညရဲ ႔ ပထမပိုင္းတဝက္မွာ အရသာ ေလးငါးမ်ဳိးေလာက္ရၿပီ။ အားလပ္ခ်ိန္ၿပီး ျပန္စေတာ့ ႏွစ္ပါးသြားနဲ႔စတယ္။ ႏွစ္ပါးသြားကေတာ့ အလြတ္လပ္ဆံုး၊ အေပ်ာ္ဆံုး - လူျပတ္ေတြ၊ မင္းသား၊ မင္းသမီးေတြ ကၾက။ ႏွစ္ပါးသြားလည္းၿပီးေရာ ကားလိပ္ခ်ၿပီးေတာ့ ဝန္ႏွစ္ပါးထြက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာ ေနာက္ပိုင္းဇာတ္ထုပ္ - မိုးလင္းတဲ့အထိ။ ေနာက္ပိုင္းဇာတ္က ဗုဒၶဝင္ျဖစ္မယ္၊ ရာဇဝင္ျဖစ္မယ္ - အင္မတန္ အရသာရွိတယ္။ အမွန္ေတာ့ က်ေနာ္ သိသေလာက္ လူတေယာက္ရဲ ႔ အႏုပညာတခု ခံစားႏုိင္မႈ စြမ္းအားဟာ ႏွစ္နာရီခြဲထက္ ပိုမရဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ရုပ္ရွင္ေတြက အဲဒီေလာက္ပဲရွိတာ။ ဒါေၾကာင့္ ညလံုးေပါက္ ထိုင္ၾကည့္တယ္ဆိုတာ အံ့ၾသစရာေကာင္းတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ၾကည့္ႏုိင္မွာေပါ့ သူက အမ်ဳိးမ်ဳိးအရသာေတြ႔ႏိုင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အဲဒီေတာ့ တခ်ဳိ ႔လူငယ္ေတြက ျပဇာတ္ကို စိတ္ဝင္စားၾကတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္ ျပန္ေဖာ္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္တာလဲ။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ အဲဒါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ျပန္ေဖာ္ဖို႔ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ က်ေနာ္ဆိုလည္း က်ေနာ့္ ဝထၱဳေတြ၊ ဇာတ္လမ္းေတြကို မႏၱေလးအၿငိမ့္ဇာတ္ေတြက ကခ်င္ပါတယ္ဆိုေတာ့ က်ေနာ္ အလကားေပးတယ္။ ပိုက္ဆံမယူဘူး။ ၾကည့္ေစခ်င္လို႔။ အဲဒီေတာ့ ဥစၥာရင္လို႔ ဥစၥာရင္းခဲ - ဒီကိစၥမွာ တာဝန္အရွိဆံုးက ကာယကံရွင္။ ပရိသတ္ကို မေျပာနဲ႔ အစိုးရကိုလည္း ထည့္မေျပာနဲ႔။ အစိုးရနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ Performance Theater မရွိဘူး။ မင္းသားဇာတ္ရံု မရွိေသးဘူး။ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး ဒါပဲ။ ေရာက္တဲ့ေနရာ စင္ထုိးၿပီးကတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈဌာနကလည္း ေသခ်ာ မလုပ္ေပးႏုိင္ဘူး။ ဥစၥာရင္လို႔ ဥစၥာရင္းခဲ - ျပန္လည္စီစဥ္ေပးရမယ္။ လူငယ္ေတြ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။ တခါတရံမွာ လူငယ္ေတြကို သိပ္သနားတယ္။ သူတို႔ ဘာကိုမြတ္သိပ္ေနလဲဆိုတာ သူတုိ႔ မသိဘူး။ ဆာေလာင္တာပဲသိတယ္ - ေရဆာတာလား။ ထမင္းဆာတာလား။ မုန္႔ဆာတာလား။ အဲဒါကို ပညာရွင္ေတြက၊ အႏုပညာရွင္ေတြက သိၿပီးေတာ့ ေရာ့ဆိုၿပီး ေပးႏိုင္ရမယ္။ အဲဒါမွ သူ႔ Culturalism က တက္လာမယ္။ က်ေနာ္ အဲဒီလိုျမင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အခုေျပာေနတဲ့ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ ျမန္မာရဲ ႔ Culture and Civilization ဟာ ျပည္မျမန္မာယဥ္ေက်းမႈကို အဓိကထား ေျပာေနၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ ႔ အခုဆုိရင္ ႏုိင္ငံေရးအရ တက္တက္ၾကြၾကြ အမ်ားႀကီးေတြ႔ရပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းမွာ တိုင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈေတြဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ ေရာေထြးမႈ အျပန္အလွန္နားလည္မႈ ရွိလာၾကတယ္လို႔ ထင္ပါလဲ။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ အဲဒီမွာေတာ့ အျပန္အလွန္ နားလည္မႈေတာ့ ရွိတယ္။ သို႔ေသာ္ အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္မႈနဲ႔ ေရာေထြးမႈေတာ့ အားနည္းေနေသးတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ဥပမာ မြန္ယဥ္ေက်းမႈ (Mon Culture) ဆိုရင္ အင္မတန္ႀကီးတာ။ မြန္တို႔ရဲ ႔ ယဥ္ေက်းမႈ။ ဒုႀကီးဒယ္ႀကီးနဲ႔ ပုဂံထက္ေတာင္ သူက ေရွ ႔က်တယ္။ အခုေတာ့ မြန္ယဥ္ေက်းမႈကိုက နည္းနည္းေလး ေနာက္ဆုတ္သြားတယ္။ မြန္တုိင္းရင္းသားေတြလည္း ဒါကို သိတယ္။ သိၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ ထိန္းသိမ္းမႈ မလုပ္ႏုိင္ျဖစ္ေနတယ္။ ကခ်င္၊ ကရင္ ေရွ ႔တုိး (advance) ျဖစ္လာတယ္။ ရွမ္းလည္း ေရွ ႔တုိး (advance) ျဖစ္လာတယ္။ ဝတ္တာစားတာကအစ အေရာင္ေတြစပ္တာကစၿပီးေတာ့ ဒီဇိုင္းေလးေတြ၊ ဖက္ရွင္ေလးေတြက အင္မတန္ လွလာတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ တီးလံုးထဲမွာ ရွမ္းအုိးစည္ထဲမွာ ဂစ္တာထည့္ထားတယ္။ ရွမ္းအုိးစည္ထဲမွာ ေဘ့စ္ ထည့္ထားတယ္။ အဲဒါေလးေတြက အင္မတန္ကို အဆင္ေျပတယ္။ ဆိုေတာ့ တုိင္းရင္းသားေတြထဲမွာ အဲဒီ သံုးေလးမ်ဳိးေလာက္ကေတာ့ တက္လာတယ္။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တုိ႔ အခုေျပာလာတဲ့ Culture and Civilization - ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေျပာသလို ဗမာတိုင္းရင္းသားကို အဓိကထား ေျပာေနခဲ့တယ္။ က်ေနာ္လည္း အင္မတန္ စိတ္ဝင္စားပါတယ္။ တျခားေသာ တုိင္းရင္းသားမ်ားရဲ ႔ ယဥ္ေက်းမႈက ဗမာယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ျဖစ္ဖုိိ႔ဆိုတာ အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အစုိးရက ဖြင့္ထားတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈတကၠသိုလ္တုိ႔ ဘာတို႔ဆိုတာ ဗမာတုိင္းရင္းသား ယဥ္ေက်းမႈကိုပဲ အဓိကထားသလား။ တိုင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာ ေလ့လာစရာ ေက်ာင္းတို႔၊ Institute တို႔ ဘာမွမရွိဘူး။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ ယဥ္ေက်းမႈတကၠသိုလ္မွာ ဗမာကိုပဲ အဓိကထားလုပ္တယ္။ သို႔ေသာ္ ယိမ္း - ဥပမာ ကရင္ဒံုယိမ္း။ ရွမ္းအုိးစည္။ မြန္အက - ဒါေတြကိုေတာ့ Variety တခုအေနနဲ႔ Item တခုအေနနဲ႔ သင္ေပးတယ္။ သို႔ေသာ္လဲ အက၊ အဆို၊ အတီး ဘာညာအားလံုးဟာ ဥပမာ ႀကိဳး (၁၃) ပုဒ္၊ ယိုးဒယား ဘယ္ႏွစ္ပုဒ္၊ ပတ္ပ်ဳိ ဘယ္ႏွစ္ပုဒ္၊ မဟာဂီတအတိုင္း။ မဟာဂီတ က တုိင္းရင္းသားထဲမွာ ရွိမွမရွိတာ။ အဲဒါ ဗမာမွာပဲ ရွိတာ။ ဒါကို နည္းနည္းက်ယ္ျပန္႔ဖို႔ လိုပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အခု တိုင္းရင္းသားေဒသတခ်ဳိ ႔မွာ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားနဲ႔ စာသင္မယ္ဆိုတာ အျငင္းပြားေနဆဲ။ တုိင္းရင္းသားဘာသာစကားနဲ႔ အဲဒါကို Medium ထားၿပီး သင္မွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားတခုတည္းကိုပဲ သီးျခား Subject အေနနဲ႔ သင္သင့္သလား ဆုိတာမ်ဳိး အဲဒီလိုမ်ဳိးၾကားတယ္။ ဆရာ အဲဒီအေပၚ ဘယ္လိုသေဘာရလဲ။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ သိပ္သင္သင့္တယ္။ သိပ္ကို သင္သင့္တာေပါ့။ ဒါကို အရင္တုန္းက Optional Burmese တုိ႔ ဘာတုိ႔ ရွိိသလို။ ဒါကို Optional အေနနဲ႔ သီးျခားဘာသာရပ္တခုအေနနဲ႔ သင္သင့္တယ္။ စာ၊ စကား ႏွစ္ခုလံုး သင္သင့္တယ္။ အဲဒီလိုမွ အခုေျပာေျပာေနတဲ့ တုိင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညႊတ္ေရး ဘာညာေျပာမေနနဲ႔ - အဲဒီလို ပညာေရး (Education) က လုပ္ေပးမွ စည္းလံုးညီညႊတ္မွာ။ အဲဒီအခါမွ ကိုယ္ခ်င္စာနာတတ္မွာ။ သင့္သင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆိုေတာ့ ယဥ္ေက်းမႈကို အဲဒီလိုမ်ဳိး ပူးတြဲေဖာ္ထုတ္ဖို႔ မျဖစ္သင့္ဘူးလား။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ အဲဒါကေတာ့ နည္းနည္းလက္ဝင္လိမ့္မယ္ထင္တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ အေျခခံခ်င္း မတူညီၾကဘူး။ ဒီ Timing ထဲမွာေတာ့ တူတာေပါ့။ သို႔ေသာ္လဲ ေျခလႈပ္လက္လႈပ္ အေျခခံခ်င္းေတာ့ မတူညီၾကဘူး။ ဥပမာ ျမန္မာအကဆိုရင္ ဗမာ-ဗမာ တုိင္းရင္းသားအကဆိုရင္ ကႏုတ္လုိပဲ ကတယ္။ ေကြးႏိုင္သေလာက္ ေကြးတယ္။ ဆက္ေကြးလို႔ မရေတာ့ဘူးလား - ျပန္ေျဖတယ္။ တိုင္းရင္းသားတခ်ဳိ ႔ရဲ ႔ အက က ဒီလို အေကြးအညႊတ္ကို မယူဘူး။ သူတုိ႔က မ်ဥ္းေျဖာင့္နဲ႔ အမာကို ယူတယ္။ ဗမာအက က မ်ဥ္းအေပ်ာ့ ကႏုတ္ကိုယူတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီႏွစ္ခုၾကားမွာ မွ်တေအာင္ ေပါင္းစပ္ဖုိ႔ဆိုတာ သိပ္ေတာ့မလြယ္လွဘူး။ ဒါကို ပညာရွင္ေတြမွ လုပ္ႏုိင္မွာ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ က်ေနာ္က အကအေၾကာင္း ဆရာေလာက္ေတာ့ မသိပါဘူး။ က်ေနာ္ စဥ္းစားမိတာ ဆရာေစာေစာက ေျပာခဲ့တဲ့ တုိင္းရင္းသားတခ်ဳိ ႔ ယဥ္ေက်းမႈ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနတဲ့ ကခ်င္၊ ကရင္တို႔က ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳေတြက သူတုိ႔ရဲ ႔ ဘုရားေက်ာင္း (Church) မွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ လူမ်ဳိးေတြက ခရစ္ယာန္ဘာသာဆိုတာ သူတို႔ေက်ာင္းေတြမွာ ဆိုတာ၊ တီးတာ၊ အတီးပညာေတြ သင္ေပးတယ္။ စတူဒီယို ေတးေလာက ေပၚေပါက္လာတဲ့အခါ ဒီလူငယ္ေတြ တိုင္းရင္းသားလူငယ္ေတြက အဆိုထဲမွာ သိပ္ေအာင္ျမင္လာၾကတယ္။ အဲဒီလုိရွိတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ အထက္က ပံ့ပိုးေပးတဲ့သေဘာ။ ဘာသာေရးျဖစ္ျဖစ္၊ အစိုးရဘက္က အဲဒီလိုမ်ဳိး စဥ္းစားၾကည့္တာပါ။ တုိင္းရင္းသားယဥ္ေက်းမႈ ပိုမိုရွင္သန္လာေအာင္ အဲဒီိလိုမ်ဳိး တျခားယဥ္ေက်းမႈေတြ ရွင္သန္လာေအာင္ လုပ္ႏုိင္မယ့္နည္းလမ္းမ်ား စဥ္းစားႏိုင္မလား။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ လုပ္ႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းကေတာ့ Music က စရမွာ။ ဂီတ က စၿပီးေတာ့လုပ္မွ ရမယ္။ ဂီတာမွာ အခုန အေျခခံအသံထားပံု၊ အသံတက္ပံု၊ အသံျမင့္ပံုနိမ့္ပံု ဒါကို အေျခခံထားၿပီး လုပ္ရမယ္။ ဂီတၿပီးေတာ့မွ တျခားဟာေတြ ကူးလို႔ရမယ္။ အခု ဗမာျပည္မွာက သိတဲ့အတိုင္း ပန္တ်ာေက်ာင္းဆိုတာရွိိတယ္။ အဆို၊ အက၊ အေရး၊ အတီး သင္ေပးတယ္။ အေျခခံ - အဲဒါလည္း ဗမာအကေတြနဲ႔ ကဗ်ာလြတ္ ဘာညာ။ အဲဒါၿပီးေတာ့မွ ဆယ္တန္းေအာင္တယ္ဆုိရင္ ယဥ္ေက်းမႈတကၠသိုလ္ တက္လို႔ရတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈတကၠသိုလ္မွာ သဘင္၊ ပန္းပု၊ ပန္းခ်ီ၊ ရုပ္ရွင္ဆိုၿပီး ခြဲထားတာရွိတယ္။ အဲဒီမွာက Advance ျဖစ္သြားၿပီဆိုေတာ့ ဆယ္တန္းေအာင္သြားၿပီဆုိေတာ့ သင္တဲ့သင္ရိုးေတြကလည္း တကၠသိုလ္သင္ရိုးနဲ႔ သင္တဲ့အခါၾကေတာ့ တိုင္းရင္းသားဘက္ကိုမေရာက္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆိုေတာ့ ဆရာ ဘယ္လို ျမင္ပါလဲ။ ဘယ္လို လုပ္သင့္လဲ။ ျပည္ေထာင္စုတိုင္းရင္းသား ခ်စ္ၾကည္ေရး - တကယ္ေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအားျဖင့္ၾကည့္ၾကည့္၊ ယဥ္ေက်းမႈအားျဖင့္ၾကည့္ၾကည့္ စစ္မွန္တဲ့ျပည္ေထာင္စု ျဖစ္ေပၚဖို႔အတြက္ ကိုယ့္လူမ်ဳိး Ethnic – Ethnocultural သိပ္ထြန္းကားေနၿပီး ဒါကိုပဲ ေဇာက္ခ်လုပ္ေနရင္ မျဖစ္ဘူးလို႔ထင္တယ္။ ႏုိင္ငံေရးအားျဖင့္လည္း တုိင္းရင္းသားပါတီပဲ၊ ဗမာပါတီ အဲဒီလို မျဖစ္သင့္ဘူးထင္တယ္။ အကုန္လံုးဟာ တေျပညီတည္း ျဖစ္သင့္တယ္ထင္တယ္။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ ေက်ာင္း - အေျခခံေက်ာင္းမွာကတည္းက ေပါင္းစပ္ထားသင့္တယ္။ တကၠသိုလ္မွာလည္း ယဥ္ေက်းမႈတကၠသိုလ္လို႔ မေခၚဘဲနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုတုိင္းရင္းသားတို႔ရဲ ႔ ယဥ္ေက်းမႈတကၠသိုလ္ဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာ Department ေတြ၊ Faculty ေတြ ခြဲထားသင့္တယ္။ အဲဒီကေန Research ေတြလုပ္၊ အဲဒီကေန အဆိုေတြ၊ အကေတြ တီထြင္။ အဲဒါမွ အဲဒီလိုလုပ္မွ ဆက္စပ္မႈေတြ ရွိမယ္။ ဒီအတိုင္းက ဗမာတိုင္းရင္းသား ဗဟိုျပဳ ျဖစ္ေနတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆရာေျပာသလို ျဖစ္လာဖို႔ကေတာ့

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ အေတာ္ေလး လုပ္ယူရမယ္။ အဲဒါကို တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြ သေဘာေပါက္ၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ မျဖစ္ႏုိင္ရမွာလဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြ သေဘာေပါက္ဖို႔က သိပ္အေရးႀကီးတယ္။ ဆိုေတာ့ အခုနေျပာသလို တုိင္းရင္းသားေတြ Ethnic Culture, Ethnic Politics သီးျခားျဖစ္ေနသလိုပဲ ေနာက္ က်ေနာ္ျမင္တာက ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ အကုန္လံုးကို တိုင္းတာလိုက္ရင္ ဘာသာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆရာ ဘယ္လို ျမင္ပါလဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစကတည္းက YMBA ေခတ္ကတည္းက အမ်ဳိးသားေရးမွာ အမ်ဳိးဘာသာ၊ သာသနာဆိုတာ ထိပ္ဆံုးက ပါလာတာ။ အခု ၁၉၀၆ ေလာက္ကတည္းက အခုထိ ဒီအယူအဆရွိိလာခဲ့တာ ပိုလိုေတာင္ ျပင္းထန္လာတယ္ ျဖစ္ေနပါလား။ အဲဒီကိစၥကို ဆရာ ဘယ္လုိ သံုးသပ္ေျပာလိုပါလဲ။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ ၁၉၃၀ ကာလ ဒို႔ဗမာအစည္းအရံုးကာလ၊ ေနာက္ YMBA ကာလမွာ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာက တကယ္မွန္တယ္။ မလုပ္လို႔ကို မရတာ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ေလ။ တကယ့္ကို တုိင္းရင္းသား၊ ဗမာဆိုၿပီး ဒို႔ဗမာအစည္းအရံုး ေၾကြးေၾကာ္သံက “ဗမာစာကိုခ်စ္ပါ၊ ဗမာျပည္ကို …” အဲဒီ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာက တကယ္လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္လို႔ ေပၚလာတဲ့ ဘာသာ သာသနာ။ အဲဒီလို အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာ ေၾကြးေၾကာ္စရာ အခု မလိုေတာ့ဘူး။ ေၾကြးေၾကာ္မယ္ဆိုရင္လဲ၊ လုပ္မယ္ဆိုရင္လဲ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာ အျပင္၊ အသိဥာဏ္ပညာလည္း ထည့္ေပးရမယ္။ အဲဒီလိုလုပ္မွ ျဖစ္မယ္။ အခုက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလည္း ေျပာဖူးတယ္ - ဒီအခ်ိန္္ဟာ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာ မဟုတ္ေတာ့ဘူးလုိ႔ ေျပာဖူးတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေမးခ်င္တာက အဲဒီေတာ့ လြတ္လပ္မႈဆိုတဲ့ ေနရာမွာ အာဏာပိုင္ေတြက ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာ၊ သူတုိ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဖန္တီးခ်င္တာကို အာဏာပိုင္ေတြသာမက အခုန Society လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းထဲမွာ အဲဒီလို တဘက္သတ္ ဆြဲခ်င္တဲ့ အယူသည္းေနတဲ့ လူေတြနဲ႔ ဒီလူေတြရဲ ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈကလဲ က႑တခု ရွိေနတာေပါ့။ အဲဒီကိစၥကို ဘယ္လို ေျဖရွင္းလို႔ ကိုင္တြယ္လို႔ ရမလဲ။

ခ်စ္ဦးညိဳ ။ ။ အဲဒါကေတာ့ က်ေနာ္ စာေရးဆရာတေယာက္အေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆီလိုအေပါက္ရွာ ထြက္ရမွာ။ ဒီပိတ္စို႔မႈေတြ၊ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြ မ်ားေလေလ အဲဒီကေန ေဖာက္ထြက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီအထဲမွာ Creativity ဆိုတာ အဲဒီအထဲမွာပါတာ။ အဲဒီလိုေဖာက္ထြက္ အသစ္ျဖစ္၊ ပိတ္ထားလိုက္၊ ထပ္ေဖာက္ထြက္ အသစ္ျဖစ္။ ပိတ္ထားေသးလား။ ထပ္ၿပီးေဖာက္ထြက္ အသစ္ျဖစ္ - အဲဒီလိုနည္းနဲ႔ ထြက္ရမွာ။ အခုန ဥပေဒေၾကာင္းအရ ဘာညာကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာလူေတြ လုပ္ၾကလိမ့္မယ္။ အဲဒါ တရားလား၊ မတရားလား လူတုိင္းသိတယ္။ ကာယကံရွင္လူေတြ၊ အႏုပညာသမားေတြ၊ စာေရးဆရာေတြ၊ သဘင္ဆရာေတြ၊ ဂီတဆရာေတြကေတာ့ အဲဒီလို ပိတ္စို႔ထားတဲ့ၾကားက ဒီလိုလုပ္တဲ့ၾကားက အသစ္ေတြထြက္လာတယ္။ သမုိင္းျပည္ၾကည့္လည္း အဲဒီလိုမ်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီးပါ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ပိတ္စို႔တာေတြ႔ရင္ ေဖာက္ထြက္ရမယ္ဆိုတာ ဆရာေျပာသလို ကြယ္လြန္သြားၿပီျဖစ္တဲ့ သတင္းစာဆရာႀကီး ဦးဝင္းတင္လည္း အဲဒီလို ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။

XS
SM
MD
LG