သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေရွ႕ေနႀကီး William Schabas ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ဥပေဒဌာနမွာ ေဟာေျပာ


ေရွ႕ေနႀကီး ေဒါက္တာ William Schabas

(Zawgyi/Unicode)

ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး ICJ မွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ စြပ္စြဲခံရတဲ့ ျမန္မာဘက္က ေရွ႕ေနလိုက္ေပးခဲ့သူ ေဒါက္တာ William Schabas ဟာ မတ္လ ၅ ရက္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ခန္းမမွာ လုပ္တဲ့ ဥပေဒပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေဟာေျပာပြဲကို တက္ေရာက္ၿပီး တကၠသိုလ္ေပါင္းစုံက ဥပေဒ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ဥပေဒ ပါေမာကၡ၊ ကထိကေတြနဲ႔ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဒါက္တာ William Schabas က ICJ အမႈကို အဓိကထား ေဟာေျပာခဲ့ၿပီး ဥပေဒနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရး ဘာသာရပ္နယ္ပယ္က အေယာက္ ၁,၀၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုေဇာ္ထက္က ကေျပာျပေပးမွာပါ။

ဒီကေန႔ မတ္လ ၅ ရက္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ထဲက ဥပေဒပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေဟာေျပာပြဲကိုေရာက္လာတဲ့ ေဒါက္တာ William Schabas ဟာ ICJ ကိစၥကို အက်ယ္တဝင့္ရွင္းျပခဲ့သလို ဥပေဒ ေက်ာင္းသား ေတြကလည္း ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံကို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး ICJ မွာ တရားစြဲခဲ့တဲ့ ကိစၥကို စိတ္ဝင္တစား ေမးခဲ့ၾကေၾကာင္း ဒီေဟာေျပာပြဲကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ရန္ကုန္အေရွ႕ပိုင္းတကၠသိုလ္ ဥပေဒပညာဌာန ပါေမာကၡ ေဒါက္တာျဖဴျဖဴတင့္က VOA ကို ေျပာပါတယ္။

“ပညာရွင္ႀကီး William Schabas ကေတာ့ ICJ မွာ ဂမ္ဘီယာက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚမွာ တရားစြဲဆိုထားတဲ့ အေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူက အက်ဥ္းခ်ဳပ္ summary သေဘာမ်ိဳး သူေျပာသြားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး genocide convention ေတြရဲ႕ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ အဆင့္ဆင့္ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတဲ့အေၾကာင္းေတြ ေျပာျပသြားပါတယ္။ က်မတို႔ဆီမွာ genocide နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အထင္အျမင္ လြဲမွားမႈေလးေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႀကဳံေတြ႕ေနရတဲ့ ျပႆနာေလးေတြေပါ့ အဲဒါေလးေတြ သူ အက်ယ္တဝင့္ ရွင္းျပသြားပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားစြဲဆိုခဲ့စဥ္က ဂမ္ဘီယာရဲ႕ စြပ္စြဲခ်က္ေတြမွာ အဓိက ကိုးကားထားတဲ့ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာပါ အားနည္းခ်က္ေတြကို ေထာက္ျပၿပီး အခုႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ပိုမ်ားလာတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ကိုပါ ပါေမာကၡ William Schabas က ပယ္ခ် ေလွ်ာက္လဲခဲ့တာပါ။

ဒီအမႈမွာ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံး ICJ က Jurisdiction လို႔ေခၚတဲ့ စီရင္ပိုင္ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာကို ဥပေဒေက်ာင္းသားေတြက ေမးခဲ့သလို ဒီတရားစြဲဆိုမႈဟာ ႏိုင္ငံေရးအရ ျမန္မာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအေပၚ ဘယ္လို အက်ိဳးသက္ေရာက္ႏိုင္လဲဆိုတာ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးဘာသာရပ္ ေက်ာင္းသားေတြက ေမးခဲ့ၾကတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ genocide ေတြရဲ႕ ကြဲျပားပုံေတြကိုလည္း ေဒါက္တာ William Schabas ကေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒဂုံတကၠသိုလ္ ဥပေဒပညာ တတိယႏွစ္ ေက်ာင္းသား ကိုေက်ာ္မိုးေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“ဥပေဒေက်ာင္းသားေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္တာ သိခ်င္တာေတြ က်ေနာ္တို႔လည္း ေမးသြားပါတယ္။ court ရဲ႕ procedure ေတြ ေမးသြားတာရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔သိခ်င္တဲ့ ICC Statue ေပါ့ အဲဒီထဲက genocide တို႔ crimes against humanity တို႔ရဲ႕ ကြာျခားခ်က္ေတြေပါ့ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဆက္စပ္မႈေတြကို ေမးသြားတာပါ။”

ေဆြးေႏြးပြဲကို ၂ ပိုင္းခြဲ က်င္းပခဲ့တာပါ။ မနက္ပိုင္းမွာ ေဒါက္တာ William Schabas ဟာ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး ေန႔လည္ပိုင္းမွာေတာ့ ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံး၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံး၊ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ တကၠသိုလ္အသီးသီးက ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ဆက္ၿပီးေဆြးေႏြးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ရှေ့နေကြီး William Schabas ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဥပဒေဌာနမှာ ဟောပြော

နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ မှာ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ စွပ်စွဲခံရတဲ့ မြန်မာဘက်က ရှေ့နေလိုက်ပေးခဲ့သူ ဒေါက်တာ William Schabas ဟာ မတ်လ ၅ ရက်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမမှာ လုပ်တဲ့ ဥပဒေပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဟောပြောပွဲကို တက်ရောက်ပြီး တက္ကသိုလ်ပေါင်းစုံက ဥပဒေ ကျောင်းသားတွေ၊ ဥပဒေ ပါမောက္ခ၊ ကထိကတွေနဲ့ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။

ဒီဆွေးနွေးပွဲမှာ ဒေါက်တာ William Schabas က ICJ အမှုကို အဓိကထား ဟောပြောခဲ့ပြီး ဥပဒေနဲ့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ဘာသာရပ်နယ်ပယ်က အယောက် ၁,၀၀၀ ဝန်းကျင်လောက် တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအကြောင်းကို ဗွီအိုအေ မြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုဇော်ထက်က ကပြောပြပေးမှာပါ။

ဒီကနေ့ မတ်လ ၅ ရက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ထဲက ဥပဒေပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဟောပြောပွဲကိုရောက်လာတဲ့ ဒေါက်တာ William Schabas ဟာ ICJ ကိစ္စကို အကျယ်တဝင့်ရှင်းပြခဲ့သလို ဥပဒေ ကျောင်းသား တွေကလည်း ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံကို လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုနဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ မှာ တရားစွဲခဲ့တဲ့ ကိစ္စကို စိတ်ဝင်တစား မေးခဲ့ကြကြောင်း ဒီဟောပြောပွဲကို တက်ရောက်လာတဲ့ ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းတက္ကသိုလ် ဥပဒေပညာဌာန ပါမောက္ခ ဒေါက်တာဖြူဖြူတင့်က VOA ကို ပြောပါတယ်။

“ပညာရှင်ကြီး William Schabas ကတော့ ICJ မှာ ဂမ်ဘီယာက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်မှာ တရားစွဲဆိုထားတဲ့ အကြောင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ သူက အကျဉ်းချုပ် summary သဘောမျိုး သူပြောသွားပါတယ်။ နောက်ပြီး genocide convention တွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်တွေနဲ့ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲလာတဲ့အကြောင်းတွေ ပြောပြသွားပါတယ်။ ကျမတို့ဆီမှာ genocide နဲ့ ပတ်သက်လို့ အထင်အမြင် လွဲမှားမှုလေးတွေ၊ နောက်ပြီးတော့ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြဿနာလေးတွေပေါ့ အဲဒါလေးတွေ သူ အကျယ်တဝင့် ရှင်းပြသွားပါတယ်။”

မြန်မာနိုင်ငံကို တရားစွဲဆိုခဲ့စဉ်က ဂမ်ဘီယာရဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေမှာ အဓိကကိုးကားထားတဲ့ ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက် ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ရဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာပါ အားနည်းချက်တွေကို ထောက်ပြပြီး အခုနှစ်ပိုင်းအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှာ လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်တွေ ပိုများလာတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုချက်ကိုပါ ပါမောက္ခ William Schabas က ပယ်ချ လျှောက်လဲခဲ့တာပါ။

ဒီအမှုမှာ နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ က Jurisdiction လို့ခေါ်တဲ့ စီရင်ပိုင်ခွင့် ရှိ၊ မရှိ ဆိုတာကို ဥပဒေကျောင်းသားတွေက မေးခဲ့သလို ဒီတရားစွဲဆိုမှုဟာ နိုင်ငံရေးအရ မြန်မာနဲ့ နိုင်ငံတကာအပေါ် ဘယ်လို အကျိုးသက်ရောက်နိုင်လဲဆိုတာ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးဘာသာရပ် ကျောင်းသားတွေက မေးခဲ့ကြတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု genocide တွေရဲ့ ကွဲပြားပုံတွေကိုလည်း ဒေါက်တာ William Schabas ကဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း၊ ဒဂုံတက္ကသိုလ် ဥပဒေပညာ တတိယနှစ် ကျောင်းသား ကိုကျော်မိုးအောင်က ပြောပါတယ်။

“ဥပဒေကျောင်းသားတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ ဥပဒေနဲ့ ပတ်သက်တာ သိချင်တာတွေ ကျနော်တို့လည်း မေးသွားပါတယ်။ court ရဲ့ procedure တွေ မေးသွားတာရှိတယ်။ ပြီးတော့ သူတို့သိချင်တဲ့ ICC Statue ပေါ့ အဲဒီထဲက genocide တို့ crimes against humanity တို့ရဲ့ ကွာခြားချက်တွေပေါ့ ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း အဲဒါနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဆက်စပ်မှုတွေကို မေးသွားတာပါ။”

ဆွေးနွေးပွဲကို ၂ ပိုင်းခွဲ ကျင်းပခဲ့တာပါ။ မနက်ပိုင်းမှာ ဒေါက်တာ William Schabas ဟာ ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားတွေနဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး နေ့လည်ပိုင်းမှာတော့ ဥပဒေချုပ်ရုံး၊ ရှေ့နေချုပ်ရုံး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ တက္ကသိုလ်အသီးသီးက ပညာရှင်တွေနဲ့ ဆက်ပြီးဆွေးနွေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG