သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရန္လိုမုန္းတီးမႈေတြေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ရဟု ကုလ ကိုယ္စားလွယ္ေျပာဆို


ျပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက အေျခအေနဟာ အၾကီးအက်ယ္ ဆိုးရြားေနခဲ့တယ္လုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီ က ကုလသမဂၢ ေကာ္မတီတခုကို ဗုဒၶဟူးေန႔ကတင္သြင္းတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူစလင္ ၆ သိန္းေလာက္ အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံထဲထြက္ေျပးခဲ့ရသလို၊ ျမန္မာလံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ လူသားေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ေနတယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ Amnesty International ကလည္း စြပ္စြဲထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနကေတာ့ ဘယ္လို ေခၚေ၀ၚသံုးႏႈန္းမလဲ ဆိုတာ စဥ္းစားသံုးသပ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ဗြီအိုေအရဲ႕ သံတမန္ေရးရာသတင္းေထာက္ Cindy Saine ေပးပို႔တဲ့သတင္းကို မခင္ျဖဴေထြးက ေျပာျပေပးပါမယ္။

အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိ္င္ငံထဲမွာရွိေနတဲ့ လူေတြျပည့္သိပ္ေနျပီးသား ဒုကၡသည္စခန္းေတြရွိရာကို ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ႐ိုဟင္ဂ်ာမူစလင္ သိန္းနဲ႔ခ်ီ အလံုးအရင္း ထပ္မံ ေရာက္လာတာေၾကာင့္ ဒီအေျခအေနကို ရပ္တန္႔ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ေတာင္းဆိုေနတာပါ။ ရက္စက္ ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြ ျဖစ္ေအာင္ ေၾကာက္စရာေကာင္းျပီး သိကၡာကင္းမဲ့တဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ရွိေနတယ္လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီက ေျပာပါတယ္။

“စိတ္မေကာင္းစရာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ စာနာမႈ ဆိုတာမေျပာနဲ႔၊ နားလည္မႈ ဆိုတာေတာင္ မရသေလာက္ပါပဲ။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ဌာေနလူမ်ိဳးေတြ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ ဘယ္လို အခြင့္အေရးပဲ ေတာင္းေတာင္း ရပိုင္ခြင့္မရွိဘူးဆိုတဲ့ အေတြးေတြက ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီ ကိန္းေအာင္းေနတာပါ။”

လူမႈကြန္ရက္ေတြကိုသံုးျပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ရန္လိုမုန္းတီးမႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ေအာင္ ေျပာဆိုေရးသားေနၾကတယ္လုိ႔ လည္း အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီက ေျပာသြားပါတယ္။ အထူးကိုယ္စားလွယ္ရဲ႕ သံုးသပ္ ေျပာဆိုမႈေတြကို ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာ အၿမဲတမ္း ကုိယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ေဟာက္ဒုိစြမ္း ကေတာ့ ျငင္းပါတယ္။

“ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီျပီး ဖြံ႔ျဖိဳးမႈမရွိ၊ ကမၻာၾကီးနဲ႔ကင္းကြာေနတဲ့ ျပည္တြင္းပဋိပကၡ အေမြဆုိးကို ကိုင္တြယ္ရာမွာ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို အစီရင္ခံစာထဲမွာ ထင္ဟပ္ေစခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ အသြင္းကူးေျပာင္းမႈ၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ အားထုတ္ ၾကိဳးပမ္းမႈေတြကို တိုက္႐ိုက္ ဒါမွမဟုတ္ သြယ္၀ိုက္တဲ့နည္းနဲ႔ ထိခိုက္ေစႏိုင္တဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ တခ်ိဳ႕ကို စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။”

ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ Amnesty International က Joanne Lin ကေတာ့ - ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူစလင္ ၆ သိန္းနီးပါး ထြက္ေျပးရတဲ့ အေျခအေနဟာ လူမ်ိဳးတံုး ရွင္းလင္းသုတ္သင္ရာ ေရာက္တယ္လုိ႔ သူတို႔အဖြဲ႔က ယူဆထားျပီး ျပႆနာရဲ႕ ပမာဏကို ေပၚလြင္ေစတယ္လုိ႔ ဗြီအိုေအကို စကိုက္ကေနတဆင့္ ေျပာပါတယ္။

“ထြက္ေျပးေနရတဲ့ သူေတြဟာ ၀ါရွင္တန္ျမိဳ႕ေတာ္က လူဦးေရေလာက္ ရွိပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြ၊ အမ်ိဳးသမီး၊ အမ်ိဳးသား အရပ္သား အားလံုး အသက္လု ထြက္ေျပးေနၾကရတာပါ။”

အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္အမတ္ တခ်ိဳ႕ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက လုပ္ရပ္ေတြဟာ လူမ်ိဳးတံုး သုတ္သင္ရွင္းလင္းရာ ေရာက္ေနတယ္လို႔ ဆိုျပီး ဒီလိုသံုးႏႈန္းဖုိ႔ တိုက္တြန္းၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရ အၾကီးတန္းအရာရွိတဦးကေတာ့ ဒီအသံုးအႏႈန္းကို သံုးဖုိ႔ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးတဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာပါရေစ။ ေခၚေ၀ၚသံုးႏႈန္းမႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ က်ေနာ္တို႔ ေရွာင္ေနတာမဟုတ္ပါဘူး။ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခအေနကို ဆံုးျဖတ္သတ္မွတ္ဖို႔အတြက္ အခ်က္အလက္နဲ႔ မူ၀ါဒ ဆန္းစစ္မႈေတြကို အေသအခ်ာ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အေရွ႕ေတာင္အာရွဆိုင္ရာ အေမရိကန္ ဒု လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Patrik Murphy ေျပာသြားတာပါ။ ျမန္မာစစ္တပ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ဗီဇာကင္းလြတ္ခြင့္ ဆိုင္းငံ့တာ အပါအ၀င္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တာ၀န္ရွိသူေတြကို အေရးယူဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အေၾကာင္း လည္း မစၥတာ မာဖီက ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG