သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္စစ္ဆင္ေရး ထင္တာထက္ ပိုဆိုး၀ါးဟု ကုလ ကုိယ္စားလွယ္ေျပာဆို


Yanghee Lee

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံမွာေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ကေန ထြက္ေျပးသြားၾကတယ္လုိ႔ဆိုတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြဆီကေန ၾကားခဲ့ရတာေတြဟာ သူ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာထက္ ပိုၿပီးဆိုးရြားေနတာေၾကာင့္ ၀မ္းနည္းရတဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာ ႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္ YangHee Lee ကေျပာလိုက္ပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္ ဦးေအာင္ၾကည္ကေတာ့ ေနရာေပါင္းစံုကေန သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ မွန္မွန္ကန္ကန္ စိစစ္သံုးသပ္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ကိုေအာင္ေအာင္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံ၊ Cox’s Bazaar ေဒသအပါအ၀င္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၀ ရက္ေန႔ကေန ၂၃ ရက္ေန႔အထိ မစၥ ယန္ ဟီးလီ သြားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၄ ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ဒုကၡသည္ေတြစီကေန ဒီလို အေျခအေနဆိုးေတြကို ၾကားသိခဲ့ရတာလို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္က ေျပာပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ၿပီးေနာက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကို သြားခဲ့တာပါ။

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသ စံုးစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္ ဦးေအာင္ၾကည္ကေတာ့ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို ေလ့လာခြင့္ရွိသင့္တဲ့အေၾကာင္း အခုလိုေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီလိုလာၿပီးေတာ့ ေလ့လာတဲ့သူေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ် ျပည္တြင္းက ေနရာေဒသေတြအားလံုးကို ေရာက္ေစခ်င္တယ္၊ ေတြ႔ေစခ်င္တယ္၊ ေျပာေစခ်င္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျပည္တြင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ရတဲ့သတင္းအခ်က္အလက္က ေျမျပင္အေျခအေနအရ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိမရွိဆိုတာလည္း က်ေနာ္တို႔ စဥ္းစားလို႔ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္းေမးပါတယ္၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ တပ္ကေရာက္လာသလဲ၊ လံုၿခံဳေရးအဖြဲ႔က ေရာက္လာသလဲ ၊ ဘယ္ႏွစ္ေခါက္ ေရာက္လာသလဲ ၊ဘယ္သူဦးေဆာင္ၿပီး ေရာက္လာသလဲ ၊ ဘယ္လမ္းေၾကာင္းက ၀င္လာသလဲ ။ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီေလာက္အထိေမးတာပါ၊ အဲဒီမွာ တခ်ိဳ႕လည္း ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ကေလးေတြ ေဖာက္ဖ်က္မႈေလးေတြ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔တယ္ အဲဒါေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ထည့္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားၿပီးသားပါ။ သက္ဆိုင္တဲ့ လံုၿခံဳေရးတာ၀န္ရွိတဲ့ သူေတြကလည္း အဲဒါေတြကို ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ တာ၀န္ယူေပးဖို႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ညိွႏိႈင္းထားၿပီးသားပါ။”

အစိုးရရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ မစၥယန္ဟီးလီဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဇန္န၀ါရီလ အတြင္း ၁၂ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္အျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိလာခဲ့ေပမယ့္ သက္ဆိုင္ရာက လံုျခံဳေရးေၾကာင့္ဆိုၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ကို သြားေရာက္ခြင့္ မျပဳခဲ့သလို ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ေနရာတခ်ဳိ႔ကိုလည္း သြားေရာက္ခြင့္မျပဳခဲ့ပါဘူး။ ဦးေအာင္ၾကည္က

“ဒါကေတာ့ ေပးတာ မေပးတာကေတာ့ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ပဲ ဆိုင္တယ္ေလ။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ေကာ္မရွင္ရဲ႕အလုပ္ကေတာ့ ဒီအလုပ္မဟုတ္ဘူးေလ။ က်ေနာ္တို႔က အၾကံျပဳတယ္၊ ေပးသင့္တယ္ သတင္းသမားေတြလည္း သြားခြင့္ ေပးသင့္တယ္၊ စစ္ေဆးတဲ့လူေတြလည္း သြားခြင့္ ေပးသင့္တယ္။ ဒီလိုေပးျခင္းအားျဖင့္ ေကာင္းတာေတြလည္းေတြ႔မယ္၊ မေကာင္းတာေတြလည္း ေတြ႔မယ္။ မေကာင္းတာေတြ႕လည္းက်ေနာတို႔ ဘာမွ ျပႆနာမရွိဘူး၊ လူတဦးခ်င္း၊ တေယာက္ခ်င္း မေကာင္းတဲ့ကိစၥလုပ္တိုင္းဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္အေရးယူလိုက္မယ္။ ဒီဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ မူ၀ါဒမဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ထင္ရွားေပၚလြင္တာေပါ့ေနာ္။”

ဘဂၤါလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ျခမ္းကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့တဲ့ မစၥယန္ဟီးလီက မိသားစုေတြ ေတြ႔ၾကံဳခံစားခဲ့ရတဲ့ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ အတုိင္းအတာ ပမာဏဟာ သူ နဂိုတုန္းက ခန္႔မွန္းထားတာထက္ အမ်ားႀကီး ပိုၿပီး ဆိုးရြားတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အခုလိုမ်ဳိးခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ ရွိေနတဲ့ အေျခအေနေတြ ေျပာင္းလဲေအာင္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ေၾကာင္း ဦးေအာင္ၾကည္ကေျပာပါတယ္။

“ဒီအေျခအေနေတြကို က်ေနာ္တို႔က ျပဳျပင္ဖို႔လုပ္ေနတယ္ တကယ္တမ္းေျပာရမယ္ဆိုရင္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မူ၀ါဒအေနနဲ႔ဆိုရင္တခ်ိန္တုန္းက ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေတြ ရွိခဲ့တာေလးေတြကို ဘယ္လိုအေကာင္းဆံုး နည္းနဲ႔ ထိန္းေက်ာင္းျပဳျပင္မလဲ ၊ ႏိုင္ငံတကာ စံႏွႈန္းနဲ႔လည္းဆီေလ်ာ္ေအာင္၊ ကိုယ္႔နယ္စပ္ေဒသ လံုၿခံဳေရးေရာ တျခား အခြင့္အေရးေတြေရာက်ေနာ္တို႔ ကိုယ္ႏိုင္ငံသားေတြ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြေရာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုနည္းလမ္းမ်ိဳးေတြနဲ႔ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္လုပ္မလဲဆိုတဲ့ မူ၀ါဒေတြ က်ေနာ္တို႔ ေရးဆြဲေနတဲ့ အခ်ိန္ကာလေတြျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမူ၀ါဒေတြ ေရးဆြဲေနတဲ့ အခ်ိန္ကာလျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီအေပၚမွာ ထပ္ၿပီးေတာ့ ဖိအားေပးလာခဲ့ရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာေျပာင္းလဲမႈအေျခအေနက နည္းနည္း အခက္အခဲျဖစ္သြားႏိုင္တာေပါ့ေလ၊ သေဘာကေတာ့ ေဒသမွာ ရွိတဲ့လူေတြေရာ တိုင္းရင္းသားေတြေရာ ၂ဘက္ သဟဇာတ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ရမယ့္အစီအစဥ္ေတြေရာ ဒါေတြအားလံုးအတြက္ အဖုအထစ္ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။”

ေသာၾကာေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ မီးေလာင္ဒဏ္ရာရထားတဲ့ ကေလးငယ္ေတြကို မ်က္ျမင္ေတြ႔ရေၾကာင္း မစၥယန္ဟီးလီးကေျပာပါတယ္။ ဒီလိုဆိုးရြားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္္မႈေတြ ထပ္မျဖစ္ေအာင္ တားဆီးဖို႔နဲ႔ ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ အေပၚ သီးျခားလြတ္လပ္ၿပီး ဘက္မလိုက္တဲ့၊ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈတခုကို အျမန္ဆံုးလုပ္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို မစၥ ယန္ဟီးလီက တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ မစၥ ယန္ဟီးလီရဲ႕ ဒီ ေနာက္္ဆံုးထုတ္ျပန္ခ်က္ပါ ေဖာ္ျပထားခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရဘက္က တုံ႔ျပန္ခ်က္ေတာ့ ထြက္မလာေသးပါဘူး။

XS
SM
MD
LG