သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကန္အထက္လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ ရုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေရး ၾကားနာ


အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆိုင္ရာ ၾကားနာပဲြ တက္ေရာက္ထြက္ဆိုေနၾကသူမ်ား ဦးထြန္းခင္ (၀ဲ)၊ Ms. Rushan Abbas (လယ္)၊ Mr. Bhuchung K. Tsering (ယာ)

အဂၤါေန႔က အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆိုင္ရာ ၾကားနာပဲြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ႀကီးမားျပင္းထန္လွတဲ့ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြကို အေရးယူႏိုင္ေရး ဖိအားေပးႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက အဓိကေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အပါအ၀င္ စစ္တပ္ကတာ၀န္ရွိသူေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူမႈေတြ ပိုၿပီးလုပ္လာမယ့္ ဥပေဒကို အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ဘက္က မၾကာခင္ ျပဌာန္းဖို႔ ရွိေနေၾကာင္း ၾကားနာပဲြမွာ ကိုယ္တိုင္ထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ ျမန္မာ-ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအသင္း ယူေက ဥကၠဌ ဦးထြန္းခင္က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏုိင္က အျပည့္အစံုတင္ျပမွာပါ။

ဧၿပီလ (၉)ရက္ေန႔က အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာ္မတီမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ၾကားနာပဲြရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အမ်ားစု ေကာ္မတီအဖဲြ႔၀င္ျဖစ္ၿပီး ၾကားနာပဲြ ဥကၠဌ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ရီပါပလင္ကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Cory Gardner က အခုလို အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ဒီၾကားနာပဲြဟာ ARIA လို႕ေခၚတဲ့ Asia Reassurance Initiative Act အာရွ ေရးရာခိုင္လံုစိတ္ခ်ရမႈေဆာင္ရြက္ေရး ဥပေဒ အေကာင္အထည္ေဖၚေနတာကို အပိုင္း သံုးပိုင္းခဲြၿပီး စစ္ေဆးမယ့္အထဲက ပထမပိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Markey နဲ႕ က်ေနာ္ ဦးေဆာင္ၿပီး အထက္နဲ႕ေအာက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁၁၅ ဦး ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးေတာ့ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ ရက္ ၂၁၀၁၈ခုနွစ္မွာ ဥပေဒအျဖစ္ အတည္ျပဳျပဌာန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ၾကားနာပဲြမွာ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ ေဒသတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ကိစၥေတြကို အဓိက ေဆြးေႏြးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ARIA မွာရွိေနတဲ့ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ အေျခခံတည္ေဆာက္မႈေတြ အပါအ၀င္ ေဒသတြင္းမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မူ၀ါဒအတြက္ အေရးတႀကီး ဦးစားေပးသင့္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကို ေဆြးေႏြးၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။”

အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆိုင္ရာ ၾကားနာပဲြ
အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆိုင္ရာ ၾကားနာပဲြ

အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ဘက္က အစိုးရိမ္ဆံုးကိစၥကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာျဖစ္ေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ အက်ပ္အတည္းျဖစ္ၿပီး ၾကားနာပဲြကိုတက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္အားလံုးက ဒီကိစၥကို ဘယ္လိုနည္းလမ္းနဲ႕ ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မလဲဆိုတာ ဘက္ေပါင္းစံု ေထာင့္ေပါင္းစံုကေန ေမးခြန္းထုတ္ ေဆြးေႏြးေမးခဲ့ၾကပါတယ္။

ၾကားနာပဲြမွာ အဓိကေဆြးေႏြးခဲ့သူျဖစ္တဲ့ အနည္းစု ေကာ္မတီအဖဲြ႔၀င္ ဒီမိုကရက္အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Edward Markey ကလည္း ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကိစၥမွာ အေမရိကန္ဘက္က ဘာေတြလုပ္ႏိုင္မလဲဆိုတာ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ နည္းလမ္းရွာဖို႔လည္း တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

“ဒီကေန႕ ၾကားနာပဲြဟာ ဖိႏွိပ္ခံေနရသူေတြအတြက္ သူတို႔အသံေတြ အားလံုးၾကားဖို႔ ထုတ္ေဖၚတဲ့ အခြင့္အလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ဖိႏွိပ္ညွင္းပန္းခံရသူေတြကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႕ ဘာေတြလုပ္ႏိုင္သလဲ၊ ဘာေတြ လုပ္သင့္သလဲ၊ မျဖစ္မေန ဘာေတြလုပ္ရမလဲ ဆိုတာ ေဆြးေႏြးၾကမွာပါ။ အေရးႀကီးဆံုး အခ်က္ကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ႀကီးမားျပင္းထန္လွတဲ့တိုက္ခိုက္မႈႀကီး ျဖစ္ခဲ့တာ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးရွိလာၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၈၀၀,၀၀၀ နီးပါး ေမာင္းထုတ္ခံခဲ့ရတဲ့ ျဖစ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ အျခားႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းကေန လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္စုအေပၚ ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈ အျဖစ္ သတ္မွတ္ေခၚေ၀ၚခဲ့ၿပီးခ်ိန္မွာပဲ Trump အစိုးရကေတာ့ ဒီလို လိုက္ၿပီး အကဲျဖတ္သတ္မွတ္ဖို႔ မရွိဘူးဆိုတာ သိပ္ကို သိသာထင္ရွားပါတယ္။”

ေနာက္ထပ္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာ္မတီအဖဲြ႔၀င္ေတြျဖစ္တဲ့ ရီပါပလင္ကန္ ပါတီ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Todd Young နဲ႕ ဒီမိုကရက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Christopher Coons တို႔ကလည္း ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ကို ျမန္မာစစ္တပ္က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဖိႏွိပ္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြကို အေရးယူႏိုင္ေရး အေလးေပးေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသလို၊ ဒီလို ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တရား၀င္ ဥပေဒေၾကာင္းဆိုင္ရာ စိစစ္သတ္မွတ္ခ်က္ကို လႊတ္ေတာ္ကို တင္ျပဖို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနကို ဖိအားေပးေတာင္းဆိုထားေၾကာင္း အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Young က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ၾကားနာပဲြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥကို ထြက္ဆိုခဲ့တဲ့ ျမန္မာ-ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအသင္း ယူေက ဥကၠဌ ဦးထြန္းခင္ကလည္း အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ဘက္က ျမန္မာစစ္တပ္က တာ၀န္ရွိသူေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူမႈေတြ တိုးျမွင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ရွိေနတာ ေတြ႕ရေၾကာင္း ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အဓိက က်ေနာ္တို႔ ဒီမွာ ေျပာခဲ့တာက sanction ကို ထပ္ၿပီး ျမင့္တင္ဖို႔ရယ္ အထူးသျဖင့္ sanction မွာ စစ္တပ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကုမၸဏီေတြကိုလည္း sanction လုပ္ဖို႔ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႔ Genocide ကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ ဒါေတြကို ထပ္ၿပီးေတာ့ ဥပေဒျပဌာန္းၿပီးေတာ့ သူတို႔ေတြ အေနနဲ႔ ထပ္လုပ္မယ့္အစီအစဥ္မွာရွိေနတယ္။ လာမယ့္ တပတ္ ၂ ပတ္အတြင္း ဥပေဒျပဌာန္းဖို႔ ရွိတယ္။

ေမး။ ။ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကိစၥ မွာ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြဘက္က ေမးျမန္းသြားတာေတြရွိပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ အဓိက ဘာေတြတင္ျပခဲ့လဲရွင့္။

ေျဖ။ ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြက ျမန္မာျပည္မွာ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါး ထြက္ေျပးသြားၿပီ အခုရွိမယ္ဆုိရင္လည္း ၅ သိန္းေလာက္ပဲရွိတယ္ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ႏိုင္ငံတကာမွာေရာ ျပည္တြင္းမွာေရာ အကာအကြယ္ ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ေမး။ ။ ေနာက္တခ်က္ က ရိုဟင္ဂ်ာအေရးမွာ တရားမွ်တမႈရရွိေရး ဥပေဒနည္းလမ္းေတြကို အေမရိကန္ဘက္က ရွာေဖြမယ့္ ကိစၥအျပင္ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပဲြကေန ရိုဟင္ဂ်ာအေရးပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဘာေတြလုပ္သင့္သလဲ ဆိုတာမ်ဳိး အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Mr. Young က ေမးခြန္းထုတ္သြားပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဦးထြန္းခင္ဘယ္လို တုံ႔ျပန္ခဲ့လဲရွင့္။

ေျဖ။ ။ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရလက္ထက္မွာလည္း အေျခအေနကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးဆိုး၀ါးေနတဲ့ အေနအထားမွာရွိတယ္ ။ မီဒီယာေတြ ပိတ္ပင္ထားတာတို႔ တိုင္းရင္းသားေတြ အခြင့္အေရးေတြ ပိတ္ပင္ထားတာတို႔ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ ေပးၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အမတ္အျဖစ္ ပါ၀င္ယွဥ္ျပိဳင္ျခင္းနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ မဲေပးပိုင္ခြင့္ကို ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ေထာက္ျပထားပါတယ္။”

မေန႔က အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာ္မတီက ျပဳလုပ္တဲ့ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆိုင္ရာ ၾကားနာပဲြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကိစၥအျပင္ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ဖိႏွိပ္ခံေနရတဲ့ တိဘက္နဲ႕ ၀ွီဂါ လူမ်ဳိးစုေတြရဲ႕အေရးကိုလည္း ၾကားနာခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG