သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကမာၻႀကီး ပူေႏြးလာမႈေၾကာင့္ ဗိုင္းရပ္ပိုးသစ္ေတြနဲ႔ ကူးစက္ေရာဂါေတြ တိုးပြါးႏိုင္


Climate Change Virus Spread

[[ ZAWGYI / UNICODE ]]

ကမာၻႀကီး ပူေႏြးလာမႈေၾကာင့္ ဗိုင္းရပ္ပိုးသစ္ေတြနဲ႔ ကူးစက္ေရာဂါေတြ တိုးပြါးႏိုင္

ကမာၻႀကီး ပူေႏြးလာၿပီး ဥတုရာသီ ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ လာမယ့္ ၂၀၇၀ မွာ သတၱဝါမ်ိဳးစိတ္ေတြၾကား ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး အသစ္ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ ေပၚေပါက္လာႏိုင္သလို ဒါဟာ တိရိစာၦန္ေတြကေန လူသားေတြဆီ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြလည္း တိုးလာမယ့္အႏၲရာယ္ ရွိတာ ျပေနတယ္လို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြ ေလ့လာေတြ႕ရွိရေၾကာင္း ၾကာသေတးေန႔ထုတ္ The Nature သိပၸံဂ်ာနယ္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ အာရွနဲ႔ အာဖရိက တိုက္ေတြမွာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီေဒသေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ ဆယ္စုႏွစ္ေတြ အတြင္း တုတ္ေကြး၊ HIV ၊ အီဗိုလာနဲ႔ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ အပါအဝင္ ေရာဂါပိုးေတြ တိရိစာၦန္ေတြဆီကေန လူေတြကို ဒါမွမဟုတ္ လူေတြဆီကေန တိရိစာၦန္ေတြကို ကူးစက္တဲ့ အေသအေပ်ာက္မ်ားတဲ့ေရာဂါဟာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ပြါးေလ့ရွိပါတယ္။

တကယ္လို႔ ကမာၻႀကီးသာ ခန္႔မွန္းထားတဲ့အတိုင္း အပူခ်ိန္ ၂ ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္စ္ (၃.၆ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္) တိုးလာမယ္ဆိုရင္ ႏို႔တိုက္သတၱဝါ မ်ိဳးစိတ္ေပါင္း ၃၀၀၀ ေက်ာ္အေနနဲ႔ လာမယ့္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္အတြင္း ဘယ္လို ကူးသန္းေရႊ႕ေျပာင္းၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ဘယ္လိုျပန္ေ႔ေစမယ္ ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သိပၸံြပညာရွင္ေတြ နမူနာပံုစံ ထုတ္ ေလ့လာခ်က္ကို ထုတ္ျပန္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေလ့လာခ်က္ကေန အခုလိုကူးစက္ျပန္႔ႏွံမႈက ႏို႔တိုက္သတၱဝါေတြ ၾကားမွာတင္ အဆ ၄၀၀၀ ေက်ာ္ ျဖစ္ပြါးႏိုင္တာကို ေတြ႕ခဲ့ရတာပါ။ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြနဲ႔ ေရေန သတၱဝါေတြကိုေတာ့ ေလ့လာခ်က္မွာ ထည့္သြင္းမထားပါဘူး။

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးအားလံုးကေတာ့ လူသားေတြဆီ ကူးစက္ပ်ံ႔ပြါးတာ ဒါမမဟုတ္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္လို ကပ္ေရာဂါ အသြင္ျဖစ္လာတာမ်ိဳး မေတြ႕ရေပမယ့္ မ်ိဳးစိတ္ေတြ တခုနဲ႔တခုၾကားကူးစက္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ အေရအတြက္မ်ားလာၿပီး လူသားေတြဆီ ျပန္႔ႏွံ႔မႈ တိုးလာမယ့္ အႏၲရာယ္ေတာ့ ရွိေနေၾကာင္း သုေတသနပညာရွင္ေတြ ေတြ႕ရွိခဲ့တာပါ။

ကမာၻ႔တလႊားၾကံဳေနရတဲ့ ျပႆနာ ၂ ခု ျဖစ္တဲ့ ဥတုရာသီေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ ကူးစက္ေရာဂါျပန္႔ႏွံ႔မႈ ဆိုင္ရာကို သုေတသန ပညာရွင္ေတြ ေလ့လာခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ၿပီး ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြကို "The Stockholm Paradigm: Climate Change and Emerging Disease" စာအုပ္မွာ ေဖၚျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

======================

{{ UNICODE }}

ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှုကြောင့် ဗိုင်းရပ်ပိုးသစ်တွေနဲ့ ကူးစက်ရောဂါတွေ တိုးပွါးနိုင်

ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာပြီး ဥတုရာသီ ပြောင်းလဲမှုကြောင့် လာမယ့် ၂၀၇၀ မှာ သတ္တဝါမျိုးစိတ်တွေကြား ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အသစ် ထောင်နဲ့ချီ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သလို ဒါဟာ တိရိစ္ဆာန်တွေကနေ လူသားတွေဆီ ကူးစက်တဲ့ရောဂါတွေလည်း တိုးလာမယ့်အန္တရာယ် ရှိတာ ပြနေတယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ လေ့လာတွေ့ရှိရကြောင်း ကြာသတေးနေ့ထုတ် The Nature သိပ္ပံဂျာနယ်မှာ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

အထူးသဖြင့် အာရှနဲ့ အာဖရိက တိုက်တွေမှာ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီဒေသတွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ ဆယ်စုနှစ်တွေ အတွင်း တုတ်ကွေး၊ HIV ၊ အီဗိုလာနဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အပါအဝင် ရောဂါပိုးတွေ တိရိစ္ဆာန်တွေဆီကနေ လူတွေကို ဒါမှမဟုတ် လူတွေဆီကနေ တိရိစ္ဆာန်တွေကို ကူးစက်တဲ့ အသေအပျောက်များတဲ့ရောဂါဟာ အများဆုံး ဖြစ်ပွါးလေ့ရှိပါတယ်။

တကယ်လို့ ကမ္ဘာကြီးသာ ခန့်မှန်းထားတဲ့အတိုင်း အပူချိန် ၂ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ် (၃.၆ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်) တိုးလာမယ်ဆိုရင် နို့တိုက်သတ္တဝါ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော်အနေနဲ့ လာမယ့် နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော်အတွင်း ဘယ်လို ကူးသန်းရွှေ့ပြောင်းပြီး ဗိုင်းရပ်စ်တွေ ဘယ်လိုပြန်ေ့စေမယ် ဆိုတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး သိပ္ပွံပညာရှင်တွေ နမူနာပုံစံ ထုတ် လေ့လာချက်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလေ့လာချက်ကနေ အခုလိုကူးစက်ပြန့်နှံမှုက နို့တိုက်သတ္တဝါတွေ ကြားမှာတင် အဆ ၄၀၀၀ ကျော် ဖြစ်ပွါးနိုင်တာကို တွေ့ခဲ့ရတာပါ။ ငှက်မျိုးစိတ်တွေနဲ့ ရေနေ သတ္တဝါတွေကိုတော့ လေ့လာချက်မှာ ထည့်သွင်းမထားပါဘူး။

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးအားလုံးကတော့ လူသားတွေဆီ ကူးစက်ပျံ့ပွါးတာ ဒါမမဟုတ် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်လို ကပ်ရောဂါ အသွင်ဖြစ်လာတာမျိုး မတွေ့ရပေမယ့် မျိုးစိတ်တွေ တခုနဲ့တခုကြားကူးစက်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ် အရေအတွက်များလာပြီး လူသားတွေဆီ ပြန့်နှံ့မှု တိုးလာမယ့် အန္တရာယ်တော့ ရှိနေကြောင်း သုတေသနပညာရှင်တွေ တွေ့ရှိခဲ့တာပါ။

ကမ္ဘာ့တလွှားကြုံနေရတဲ့ ပြဿနာ ၂ ခု ဖြစ်တဲ့ ဥတုရာသီပြောင်းလဲမှုနဲ့ ကူးစက်ရောဂါပြန့်နှံ့မှု ဆိုင်ရာကို သုတေသန ပညာရှင်တွေ လေ့လာခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပြီး တွေ့ရှိချက်တွေကို "The Stockholm Paradigm: Climate Change and Emerging Disease" စာအုပ်မှာ ဖေါ်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG