သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အင္တာနက္လြတ္လပ္မႈမရွိလို႔ သတင္းမီဒီယာေတြပါထိခိုက္


ရန္ကုန္ျမိဳ့က အင္တာနက္ ကဖေးတခု September 16, 2011. (ဓာတ္ပံု- Reuters)

(Zawgyi/Unicode)

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေကာင္စီ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အင္တာနက္လြတ္လပ္ခြင့္ အေျခ အေန ဟာ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ဖူးသမွ် အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ကို ေရာက္ ေနတယ္လို႔ Freedom House အဖြဲ႕ကထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ အခုလို အင္တာနက္လြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းလာတာေၾကာင့္၊သတင္းမီဒီယာလုပ္ငန္းေတြအေပၚမွာပါ ဘယ္လို သက္ေရာက္လာသလဲ.. ရန္ကုန္က ေပးပို႔လာတဲ့သတင္းကို မခင္ျဖဴေထြးေျပာျပပါမယ္။

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေကာင္စီ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္မွာ အင္တာနက္ေတြ ကန႔္သတ္ပိတ္ပင္တာ၊ လူမႈကြန္ယက္ အသုံးျပဳမႈေတြကို ေစာင့္ၾကည့္တာ၊ လြတ္လပ္တဲ့သတင္းဌာနေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ခြင့္လိုင္စင္ေတြ ႐ုပ္သိမ္း တာေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အင္တာနက္လြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းလာတာဟာ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အေပၚမွာ ပါ သက္ေရာက္မႈရွိလာၿပီး၊ အင္တာနက္ေစာင့္ၾကည့္မႈေတြတိုးလာတာေၾကာင့္လည္း သတင္းသမား ေတြလုံၿခဳံ ေရး စိုးရိမ္စရာျဖစ္လာတယ္လို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ သတင္းမီဒီယာသမားတဦးက ေျပာပါတယ္။

"သတင္းသမားေတြ အတြက္ နံပါတ္ ၁အေျခခံ အက်ဆုံးေျပာမယ္ဆိုရင္ သတင္းသမားေတြ အလုပ္လုပ္ရတာပိုခက္ခဲေစတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ သတင္းသမားေတြ ဆိုရွယ္မီဒီ ယာ အင္တာနက္ကေန စသျဖင့္ေပါ့ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုတာေတြမွာလဲ မလုံၿခဳံတဲ့ အေနအထားျဖစ္လာတာေပါ့။ ကိုယ့္ အႏၲရာယ္ေကာ ကိုယ့္သတင္းရင္းျမစ္အႏၲရာယ္လဲရွိလာတာေပါ့ေနာ္။ တစုံတရာမသကၤာလို႔ဖမ္းဆီးစစ္ ေဆးတယ္ဆိုရင္ ဖုန္းကြန္ပ်ဴတာစစ္ခံရရင္ သတင္းသမားေတြဆိုတာ အြန္လိုင္းေပၚက save လုပ္ထားတာေတြ ကိုယ္အခ်က္အလက္အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုးကားဖို႔ေသာ္လည္းေကာင္း ဘယ္လိုေဒတာေတြက ကိုယ့္ ကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစမလဲ အဲဒါမ်ိဳးက စိုးရိမ္ေနရ သတိထားေနရတဲ့ အေျခအေနေတြျဖစ္လာတယ္။"

တခ်ိန္တည္းမွာ အင္တာနက္သုံးစြဲႏိုင္မႈ ပမာဏကို ေလွ်ာ့ခ်ကန႔္သတ္လိုက္တာေၾကာင့္ အင္တာနက္ကို အေျခ ျပဳလုပ္ရတဲ့ မီဒီယာေတြအတြက္ အေတာ္ေလး အခက္ႀကဳံပါတယ္ ။ သတင္းရရွိမႈအကန႔္ အသတ္ ျဖစ္သြားသလို၊ တခ်ိန္တည္းမွာ စားဝတ္ေနေရးကိစၥမွာလည္း ထိခိုက္တယ္လို႔ လက္ရွိမွာအင္တာနက္ အပိတ္ခံထားရတဲ့ေနရာက ေဒသခံတဦးက ေျပာပါတယ္။

"ဒီဘက္မွာကေတာ့ အင္တာနက္ေတြျပတ္သြားေတာ့ ဝိုင္ဖိုင္ေတြက အစ အကုန္ ဖ်က္တာ။ အဲလိုဖ်က္ေတာ့ အကုန္လုံးသတင္းေတြ မေရာက္ဘူး။ မသိရေတာ့ဘူးေပါ့ ေနာက္အြန္ လိုင္းေပၚက အလုပ္လုပ္တဲ့ သူေတြအတြက္ကေတာ္ေတာ္ေလးခက္ခဲတယ္။ က်မဆို အြန္လိုင္းေပၚကေန ေဈးေရာင္းတယ္။ အဆင္မေျပေတာ့ဘူးေပါ့ အလိုလိုမွလုပ္ရတာလည္း ခက္ခဲေနတယ္။ ရတုန္းေလး ကိုယ့္ဘက္ေလးၿငိမ္ေန တယ္ဆိုၿပီး လုပ္လို႔ရတုန္းေလးလုပ္ရမလားလုပ္ေနတုန္းအခုလိုျဖစ္ေတာ့ ဘာမွ လုပ္မရ မိသားစုအကုန္ စီးပြားေရးခက္ခဲတယ္။ အရမ္းျဖစ္ေနရတာပါ။ ကားေတြဘာေတြလည္းမထြက္ ဆိုေတာ့ ပိုၿပီးခက္ခဲေနတာေပါ့"။

Freedom House အစီရင္ခံစာထဲမွာပါသလို အင္တာနက္ေတြ ကန႔္သတ္လိုက္တာအျပင္၊ အင္တာနက္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္တာ ႏိုင္ငံျခားနည္းပညာေတြသုံးၿပီး အင္တာနက္ေပၚကတဆင့္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေဖာက္ ယူတာေတြ လုပ္တာေၾကာင့္လည္း သတင္သမားေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရးထိခိုက္မႈေတြရွိတယ္လို႔ သတင္းသမား ေတြ အမႈကိုလိုက္ေပးေနတဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေနတဦးက ေျပာပါတယ္။

"အရင္တုန္းက သတင္းမီဒီယာသမားေတြကို အေရးယူရင္ ၅၀၅-က နဲ႔ဘဲ အေရး ယူတယ္ ခုက်ေတာ့ အဲဒါနဲ႔လည္းအေရးယူတယ္။ NUG , CRPH, PDF တို႔နဲ႔ဆက္သြယ္တာမ်ိဳး ေတြ႕ရင္ မတရား အသင္းဥပေဒပုဒ္မ ၁၇/၁ နဲ႔လည္းအေရးယူတယ္။ ေနာက္PDF နဲ႔ဆက္သြယ္မိတယ္ အဲPDF ကအဖမ္းခံရ တယ္ ဆိုရင္ သတင္းမီဒီယာသမားကို ေပါက္ကြဲ ၃၊ ေပါက္ကြဲ ၅ ဥပေဒေတြနဲ႔ ပါအေရးယူတယ္။ ေနာက္ လူ တ ေယာက္ ထဲကို ၂မႈ ၊ ၃မႈနဲ႔ အေရးယူတယ္ ၿပီးရင္ရဲစခန္းတခုထဲက မဟုတ္ဘဲ သတင္းသမားသြားလာ ခဲ့တဲ့ ေနရာ ေတြက နယ္ေျမခံ ရဲစခန္းေတြကပါ အမႈတပ္အေရးယူ လာတာေတြလုပ္တယ္။ ဆိုေတာ့ သတင္းမီဒီ ယာ ေတြကို အေရး ယူတာျပင္းထန္လာတယ္။ ႀကီးႀကီးမား မားစိုးရိမ္ဖြယ္ရာအေျခအေနေတြျဖစ္လာတယ္။"

အာဏာသိမ္းယူလိုက္တဲ့ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီဟာ ျမန္မာျပည္သူေတြနဲ႔ အာဏာသိမ္း ဆန႔္က်င္ ေရးလႈပ္ရွား သူေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ အင္တာနက္အသုံးျပဳသူေတြရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြ ေပးအပ္ဖို႔ တယ္လီကြန္း ဆက္ သြယ္ ေရး ကုမၸဏီေတြကို ဖိအားေပးေနတာစတဲ့လုပ္ရပ္ေတြကိုလည္း လုပ္ခဲ့ တယ္လို႔ Freedom House အဖြဲ႕က ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ဆႏၵျပသူေတြသာမက အင္တာနက္အသုံးျပဳတဲ့ သာမန္လူေတြပါ အြန္ လိုင္းေပၚမွာ ေျပာဆို ေရးသားတာ ေတြ ေၾကာင့္ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းခံရတာ၊ လက္စ ေဖ်ာက္ခံရတာေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔ Freedom House အဖြဲ႕ရဲ႕ အစီရင္ခံ စာမွာ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

အခုေလာေလာဆယ္ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္က ၿမိဳ႕နယ္ ၁၀ ခုဟာ စစ္ေကာင္စီရဲ႕ အင္တာ နက္ ျဖတ္ေတာက္မႈကို ခံေနရသလို က်န္ ေနရာေတြမွာလည္း အင္တာနက္သုံးစြဲႏိုင္မႈ ပမာဏ ကိုေလ်ာ့ခ်ကန႔္ သတ္ခံထားရတာပါ။

.....................................................................................

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


အင်တာနက်လွတ်လပ်မှုမရှိလို့ သတင်းမီဒီယာတွေပါထိခိုက်

(Unicode)

စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့် အခြေ အနေ ဟာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ဖူးသမျှ အနိမ့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက် နေတယ်လို့ Freedom House အဖွဲ့ကထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ အခုလို အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့် ကျဆင်းလာတာကြောင့်၊သတင်းမီဒီယာလုပ်ငန်းတွေအပေါ်မှာပါ ဘယ်လို သက်ရောက်လာသလဲ.. ရန်ကုန်က ပေးပို့လာတဲ့သတင်းကို မခင်ဖြူထွေးပြောပြပါမယ်။

စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကောင်စီ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်မှာ အင်တာနက်တွေ ကန့်သတ်ပိတ်ပင်တာ၊ လူမှုကွန်ယက် အသုံးပြုမှုတွေကို စောင့်ကြည့်တာ၊ လွတ်လပ်တဲ့သတင်းဌာနတွေရဲ့ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခွင့်လိုင်စင်တွေ ရုပ်သိမ်း တာတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အင်တာနက်လွတ်လပ်ခွင့် ကျဆင်းလာတာဟာ သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့် အပေါ်မှာ ပါ သက်ရောက်မှုရှိလာပြီး၊ အင်တာနက်စောင့်ကြည့်မှုတွေတိုးလာတာကြောင့်လည်း သတင်းသမား တွေလုံခြုံ ရေး စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာတယ်လို့ ရန်ကုန်မြို့က အမည်မဖော်လိုတဲ့ သတင်းမီဒီယာသမားတဦးက ပြောပါတယ်။

"သတင်းသမားတွေ အတွက် နံပါတ် ၁အခြေခံ အကျဆုံးပြောမယ်ဆိုရင် သတင်းသမားတွေ အလုပ်လုပ်ရတာပိုခက်ခဲစေတယ်။ နောက်တချက်ကတော့ သတင်းသမားတွေ ဆိုရှယ်မီဒီ ယာ အင်တာနက်ကနေ စသဖြင့်ပေါ့ ဆက်သွယ်ပြောဆိုတာတွေမှာလဲ မလုံခြုံတဲ့ အနေအထားဖြစ်လာတာပေါ့။ ကိုယ့် အန္တရာယ်ကော ကိုယ့်သတင်းရင်းမြစ်အန္တရာယ်လဲရှိလာတာပေါ့နော်။ တစုံတရာမသင်္ကာလို့ဖမ်းဆီးစစ် ဆေးတယ်ဆိုရင် ဖုန်းကွန်ပျူတာစစ်ခံရရင် သတင်းသမားတွေဆိုတာ အွန်လိုင်းပေါ်က save လုပ်ထားတာတွေ ကိုယ်အချက်အလက်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ကိုးကားဖို့သော်လည်းကောင်း ဘယ်လိုဒေတာတွေက ကိုယ့် ကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေမလဲ အဲဒါမျိုးက စိုးရိမ်နေရ သတိထားနေရတဲ့ အခြေအနေတွေဖြစ်လာတယ်။"

တချိန်တည်းမှာ အင်တာနက်သုံးစွဲနိုင်မှု ပမာဏကို လျှော့ချကန့်သတ်လိုက်တာကြောင့် အင်တာနက်ကို အခြေ ပြုလုပ်ရတဲ့ မီဒီယာတွေအတွက် အတော်လေး အခက်ကြုံပါတယ် ။ သတင်းရရှိမှုအကန့် အသတ် ဖြစ်သွားသလို၊ တချိန်တည်းမှာ စားဝတ်နေရေးကိစ္စမှာလည်း ထိခိုက်တယ်လို့ လက်ရှိမှာအင်တာနက် အပိတ်ခံထားရတဲ့နေရာက ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

"ဒီဘက်မှာကတော့ အင်တာနက်တွေပြတ်သွားတော့ ဝိုင်ဖိုင်တွေက အစ အကုန် ဖျက်တာ။ အဲလိုဖျက်တော့ အကုန်လုံးသတင်းတွေ မရောက်ဘူး။ မသိရတော့ဘူးပေါ့ နောက်အွန် လိုင်းပေါ်က အလုပ်လုပ်တဲ့ သူတွေအတွက်ကတော်တော်လေးခက်ခဲတယ်။ ကျမဆို အွန်လိုင်းပေါ်ကနေ ဈေးရောင်းတယ်။ အဆင်မပြေတော့ဘူးပေါ့ အလိုလိုမှလုပ်ရတာလည်း ခက်ခဲနေတယ်။ ရတုန်းလေး ကိုယ့်ဘက်လေးငြိမ်နေ တယ်ဆိုပြီး လုပ်လို့ရတုန်းလေးလုပ်ရမလားလုပ်နေတုန်းအခုလိုဖြစ်တော့ ဘာမှ လုပ်မရ မိသားစုအကုန် စီးပွားရေးခက်ခဲတယ်။ အရမ်းဖြစ်နေရတာပါ။ ကားတွေဘာတွေလည်းမထွက် ဆိုတော့ ပိုပြီးခက်ခဲနေတာပေါ့"။

Freedom House အစီရင်ခံစာထဲမှာပါသလို အင်တာနက်တွေ ကန့်သတ်လိုက်တာအပြင်၊ အင်တာနက်တွေကို စောင့်ကြည့်တာ နိုင်ငံခြားနည်းပညာတွေသုံးပြီး အင်တာနက်ပေါ်ကတဆင့် သတင်းအချက်အလက်တွေ ဖောက် ယူတာတွေ လုပ်တာကြောင့်လည်း သတင်သမားတွေရဲ့ လုံခြုံရေးထိခိုက်မှုတွေရှိတယ်လို့ သတင်းသမား တွေ အမှုကိုလိုက်ပေးနေတဲ့ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတဦးက ပြောပါတယ်။

"အရင်တုန်းက သတင်းမီဒီယာသမားတွေကို အရေးယူရင် ၅၀၅-က နဲ့ဘဲ အရေး ယူတယ် ခုကျတော့ အဲဒါနဲ့လည်းအရေးယူတယ်။ NUG , CRPH, PDF တို့နဲ့ဆက်သွယ်တာမျိုး တွေ့ရင် မတရား အသင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၇/၁ နဲ့လည်းအရေးယူတယ်။ နောက်PDF နဲ့ဆက်သွယ်မိတယ် အဲPDF ကအဖမ်းခံရ တယ် ဆိုရင် သတင်းမီဒီယာသမားကို ပေါက်ကွဲ ၃၊ ပေါက်ကွဲ ၅ ဥပဒေတွေနဲ့ ပါအရေးယူတယ်။ နောက် လူ တ ယောက် ထဲကို ၂မှု ၊ ၃မှုနဲ့ အရေးယူတယ် ပြီးရင်ရဲစခန်းတခုထဲက မဟုတ်ဘဲ သတင်းသမားသွားလာ ခဲ့တဲ့ နေရာ တွေက နယ်မြေခံ ရဲစခန်းတွေကပါ အမှုတပ်အရေးယူ လာတာတွေလုပ်တယ်။ ဆိုတော့ သတင်းမီဒီ ယာ တွေကို အရေး ယူတာပြင်းထန်လာတယ်။ ကြီးကြီးမား မားစိုးရိမ်ဖွယ်ရာအခြေအနေတွေဖြစ်လာတယ်။"

အာဏာသိမ်းယူလိုက်တဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဟာ မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့ အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင် ရေးလှုပ်ရှား သူတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ အင်တာနက်အသုံးပြုသူတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေ ပေးအပ်ဖို့ တယ်လီကွန်း ဆက် သွယ် ရေး ကုမ္ပဏီတွေကို ဖိအားပေးနေတာစတဲ့လုပ်ရပ်တွေကိုလည်း လုပ်ခဲ့ တယ်လို့ Freedom House အဖွဲ့က ထောက်ပြထားပါတယ်။

ဆန္ဒပြသူတွေသာမက အင်တာနက်အသုံးပြုတဲ့ သာမန်လူတွေပါ အွန် လိုင်းပေါ်မှာ ပြောဆို ရေးသားတာ တွေ ကြောင့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခံရတာ၊ လက်စ ဖျောက်ခံရတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ Freedom House အဖွဲ့ရဲ့ အစီရင်ခံ စာမှာ ဖော်ပြ ထားပါတယ်။

အခုလောလောဆယ် မှာ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနဲ့ ကချင်ပြည်နယ်က မြို့နယ် ၁၀ ခုဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ အင်တာ နက် ဖြတ်တောက်မှုကို ခံနေရသလို ကျန် နေရာတွေမှာလည်း အင်တာနက်သုံးစွဲနိုင်မှု ပမာဏ ကိုလျော့ချကန့် သတ်ခံထားရတာပါ။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG