သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို ကာကြယ္ေဆးစတင္ထိုးႏွံ


ဥတုပလောင္ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို ့ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္မ်ား ( ဓာတ္ပံု - AFP)

(Zawgyi/Unicode)

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါပိုး စံခ်ိန္တင္ ကူးစက္ျပန႔္ႏွံ႔ေနတဲ့အခ်ိန္မွာဘဲ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရက ကိုဗစ္ကာကြယ္ေဆးထိုးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ ဒီကေန႔ ၾသဂုတ္လ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ စတင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုလူေတြကို ထိုးေပးေနသလဲဆိုတဲ့အေၾကာင္း AFP သတင္းကို အေျခခံၿပီး ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္က ေျပာျပေပးပါမယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအတြင္းက ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာရွိေနၾကတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၈ သိန္းခြဲေလာက္ထဲမွာ ကိုဗစ္-၁၉ ကူးစက္ေနသူ ၂,၆၀၀ ရွိၿပီး ေသဆုံးသူကေတာ့ ၂၉ ေယာက္ရွိတယ္လို႔ က်န္းမာေရးအရာရွိေတြက ေျပာေပမယ့္ ဒါဟာ တကယ္ ကူးစက္ ေသဆုံးတဲ့ အေရအတြက္ထက္ အမ်ားႀကီးနည္းေနတယ္လို႔ ကြၽမ္းက်င္သူ အမ်ားစုက သုံးသပ္ထားၾကပါတယ္။

ေရာဂါပိုးကူးမွာ ေၾကာက္တဲ့အတြက္ ကာကြယ္ေဆးလာထိုးတာလို႔ ဒုကၡသည္တဦးျဖစ္သူ Rahima Khatun က အခုလို ေျပာပါတယ္။
“ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စကို က်မတို႔ ေၾကာက္ပါတယ္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးရင္ေကာင္းတယ္ဆိုလို႔ က်မ ဒီေန႔ ေဆးလာထိုးတာပါ။”

တျခား ဒုကၡသည္တဦးျဖစ္သူ Mohammad Zafar ကလည္း “ဒီကပ္ေရာဂါႀကီးကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွလည္း လူတိုင္းက စိတ္ပူေနတဲ့ ဒီေရာဂါပိုး မကူးႏိုင္မွာပါ။” လို႔ေျပာပါတယ္။

ဒုကၡသည္ ၄၈,၀၀၀ ေလာက္ကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ Sinopharm ကုမၸဏီကထုတ္တဲ့ ကာကြယ္ေဆးကို ထိုးေပးမွာျဖစ္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကာကြယ္ေဆးဌာနကအရာရွိ Saiful Islam က ေျပာပါတယ္။
“အဒီအသုတ္မွာ အသက္ ၅၅ ႏွစ္နဲ႔အထက္ေတြကို ထိုးေပးမွာပါ။ ဒီ စခန္း အမွတ္ (၄) မွာေတာ့ လူေပါင္း ၁,၀၀၀ ေလာက္ကို တေန႔ ၁၁၂ ေယာက္ႏႈန္းေလာက္နဲ႔ ထိုးေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

အခုလို ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း Cox’s Bazar ခ႐ိုင္၊ ဘာလုခါလီစခန္းမွာ ေနထိုင္တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ဦးေအးလြင္က ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္းကိုေျပာပါတယ္။
“အခုလို ကိုဗစ္ ၁၉ ကာကြယ္ေဆးထိုးခြင့္ရတဲ့အေပၚ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရ အပါအဝင္ ေဆးလႉဒါန္းေပးၾကတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ား ပူးေပါင္းကူညီေပးၾကတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအားလုံးကို အထူးပဲ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ေက်းဇူးတင္ရွိပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ေနာက္ထပ္ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ အားလုံးကိုလည္း ကိုဗစ္ ၁၉ ကာကြယ္ေဆး ထိုးခြင့္ရေစဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြက ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းကိုေရာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရကိုပါ WHO ကိုပါ အေလးအနက္ ေတာင္းဆိုပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။"

ကာကြယ္ေဆးထိုးဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း ဒုကၡသည္ေတြထံ တအိမ္တက္ဆင္း ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အရာရွိေတြက ေျပာပါတယ္။

ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္အတြင္းက ဘာရွန္ခ်ားကြၽန္းေပၚေရာက္ေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြထဲက ၁၈,၀၀၀ ကိုလည္း အခုသီတင္းပတ္အတြင္း ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးတဲ့အစီအစဥ္ေတြ စတင္မွာျဖစ္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာေကာ္မရွင္ ဒုတိယအႀကီးအကဲ Shams ud Douza က ေျပာပါတယ္။ လူဦးေရာ ၁၆၉ သန္းရွိတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ လအနည္းငယ္ကစလို႔ ကိုဗစ္-၁၉ ကူးစက္မႈေတြ အရွိန္ျမင့္ ျဖစ္ေပၚေနတာေၾကာင့္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ အပါအဝင္ တႏိုင္ငံလုံးနီးပါးကို Lockdown ခ်ထားပါတယ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ အခုခ်ိန္ထိ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၂၃,၀၀၀ ရွိၿပီး ေရာဂါပိုးကူးစက္သူကေတာ့ ၁.၄ သန္းရွိေနတာမွာ အမ်ားစုဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ လအနည္းငယ္အတြင္း ျဖစ္ခဲ့တာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကူးစက္မႈရဲ႕ ၉၈% ဟာ အိမ္နီးခ်င္း အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ စတင္ေတြ႕ရွိတဲ့ ကူးစက္ျမန္ Delta မ်ိဳးကြဲျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

စခန္းအတြင္းက ဒုကၡသည္ေတြအားလုံးကို ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးျခင္းကသာ ေရာဂါပိုးျပန႔္ႏွံ႔မႈကို ထိေရာက္တဲ့ ကာကြယ္နည္းျဖစ္တယ္လို႔ နယ္စည္းမျခားဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႕ MSF ရဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဆိုင္ရာ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္ Romain Briey က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အေတာ္မ်ားမ်ား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားခဲ့ၾကတာျဖစ္ေပမယ့္ ၄ ႏွစ္ၾကာလာတဲ့အထိ သူတို႔ ေနရပ္ျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ လမ္းစ မေပၚေသးပါဘူး။

ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္းက အိမ္ေတြထဲမွာ ေနရတဲ့ဘ၀ အင္မတန္ ခက္ခဲလြန္းတဲ့အျပင္ ဒုကၡသည္ အမ်ားစုဟာ လုံေလာက္တဲ့ မိလႅာစနစ္နဲ႔ သန႔္ရွင္းတဲ့ ေသာက္သုံးေရ မရႏိုင္တာေတြေၾကာင့္ သူတို႔ကို ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးျခင္းဟာ အေရးပါေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႕နဲ႔ လျခမ္းနီအဖြဲ႕က Hrusikesh Harichandan က ေျပာပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

.......................................................................................

ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေကို ကာကွယ်ဆေးစတင်ထိုးနှံ

(Unicode)

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါပိုး စံချိန်တင် ကူးစက်ပြန့်နှံ့နေတဲ့အချိန်မှာဘဲ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ရှိနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးထိုးတဲ့ အစီအစဉ်တွေ ဒီကနေ့ သြဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့မှာ စတင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုလူတွေကို ထိုးပေးနေသလဲဆိုတဲ့အကြောင်း AFP သတင်းကို အခြေခံပြီး ကိုဇော်ဝင်းလှိုင်က ပြောပြပေးပါမယ်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအတွင်းက ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာရှိနေကြတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ၈ သိန်းခွဲလောက်ထဲမှာ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်နေသူ ၂,၆၀၀ ရှိပြီး သေဆုံးသူကတော့ ၂၉ ယောက်ရှိတယ်လို့ ကျန်းမာရေးအရာရှိတွေက ပြောပေမယ့် ဒါဟာ တကယ် ကူးစက် သေဆုံးတဲ့ အရေအတွက်ထက် အများကြီးနည်းနေတယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူ အများစုက သုံးသပ်ထားကြပါတယ်။

ရောဂါပိုးကူးမှာ ကြောက်တဲ့အတွက် ကာကွယ်ဆေးလာထိုးတာလို့ ဒုက္ခသည်တဦးဖြစ်သူ Rahima Khatun က အခုလို ပြောပါတယ်။
“ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စကို ကျမတို့ ကြောက်ပါတယ်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးရင်ကောင်းတယ်ဆိုလို့ ကျမ ဒီနေ့ ဆေးလာထိုးတာပါ။”

တခြား ဒုက္ခသည်တဦးဖြစ်သူ Mohammad Zafar ကလည်း “ဒီကပ်ရောဂါကြီးကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ ကျနော်တို့ ကာကွယ်ဆေးထိုးဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါမှလည်း လူတိုင်းက စိတ်ပူနေတဲ့ ဒီရောဂါပိုး မကူးနိုင်မှာပါ။” လို့ပြောပါတယ်။

ဒုက္ခသည် ၄၈,၀၀၀ လောက်ကို တရုတ်နိုင်ငံ Sinopharm ကုမ္ပဏီကထုတ်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးကို ထိုးပေးမှာဖြစ်ကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကာကွယ်ဆေးဌာနကအရာရှိ Saiful Islam က ပြောပါတယ်။
“အဒီအသုတ်မှာ အသက် ၅၅ နှစ်နဲ့အထက်တွေကို ထိုးပေးမှာပါ။ ဒီ စခန်း အမှတ် (၄) မှာတော့ လူပေါင်း ၁,၀၀၀ လောက်ကို တနေ့ ၁၁၂ ယောက်နှုန်းလောက်နဲ့ ထိုးပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။”

အခုလို ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်း Cox’s Bazar ခရိုင်၊ ဘာလုခါလီစခန်းမှာ နေထိုင်တဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် ဦးအေးလွင်က ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းကိုပြောပါတယ်။
“အခုလို ကိုဗစ် ၁၉ ကာကွယ်ဆေးထိုးခွင့်ရတဲ့အပေါ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရ အပါအဝင် ဆေးလှူဒါန်းပေးကြတဲ့ နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းကူညီပေးကြတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းများအားလုံးကို အထူးပဲ ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာတွေက ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်ခင်ဗျာ။ နောက်ထပ် ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် အားလုံးကိုလည်း ကိုဗစ် ၁၉ ကာကွယ်ဆေး ထိုးခွင့်ရစေဖို့အတွက် ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာတွေက နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကိုရော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရကိုပါ WHO ကိုပါ အလေးအနက် တောင်းဆိုပါတယ် ခင်ဗျာ။"

ကာကွယ်ဆေးထိုးဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ဒုက္ခသည်တွေထံ တအိမ်တက်ဆင်း ပညာပေးလုပ်ငန်းတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်းက ဘာရှန်ချားကျွန်းပေါ်ရောက်နေကြတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေထဲက ၁၈,၀၀၀ ကိုလည်း အခုသီတင်းပတ်အတွင်း ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးတဲ့အစီအစဉ်တွေ စတင်မှာဖြစ်ကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာကော်မရှင် ဒုတိယအကြီးအကဲ Shams ud Douza က ပြောပါတယ်။ လူဦးရော ၁၆၉ သန်းရှိတဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ လအနည်းငယ်ကစလို့ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်မှုတွေ အရှိန်မြင့် ဖြစ်ပေါ်နေတာကြောင့် ဒုက္ခသည်စခန်းတွေ အပါအဝင် တနိုင်ငံလုံးနီးပါးကို Lockdown ချထားပါတယ်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ အခုချိန်ထိ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၃,၀၀၀ ရှိပြီး ရောဂါပိုးကူးစက်သူကတော့ ၁.၄ သန်းရှိနေတာမှာ အများစုဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ လအနည်းငယ်အတွင်း ဖြစ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ ကူးစက်မှုရဲ့ ၉၈% ဟာ အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ စတင်တွေ့ရှိတဲ့ ကူးစက်မြန် Delta မျိုးကွဲဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

စခန်းအတွင်းက ဒုက္ခသည်တွေအားလုံးကို ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးခြင်းကသာ ရောဂါပိုးပြန့်နှံ့မှုကို ထိရောက်တဲ့ ကာကွယ်နည်းဖြစ်တယ်လို့ နယ်စည်းမခြားဆရာဝန်များအဖွဲ့ MSF ရဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဆိုင်ရာ ဌာနေကိုယ်စားလှယ် Romain Briey က ပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေကြောင့် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်အတော်များများ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကို ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြတာဖြစ်ပေမယ့် ၄ နှစ်ကြာလာတဲ့အထိ သူတို့ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးအတွက် လမ်းစ မပေါ်သေးပါဘူး။

ဒုက္ခသည်စခန်းအတွင်းက အိမ်တွေထဲမှာ နေရတဲ့ဘ၀ အင်မတန် ခက်ခဲလွန်းတဲ့အပြင် ဒုက္ခသည် အများစုဟာ လုံလောက်တဲ့ မိလ္လာစနစ်နဲ့ သန့်ရှင်းတဲ့ သောက်သုံးရေ မရနိုင်တာတွေကြောင့် သူတို့ကို ကာကွယ်ဆေးထိုးပေးခြင်းဟာ အရေးပါကြောင်း နိုင်ငံတကာ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့နဲ့ လခြမ်းနီအဖွဲ့က Hrusikesh Harichandan က ပြောပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG