သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာလူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ား ျခိမ္းေျခာက္ခံရမႈရိွဆဲ


ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ Amnesty International ေနာက္ဆံုး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အစီရင္ခံစာ

ျမန္မာနုိင္ငံမွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္း ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိခဲ့ေပမဲ့လို႔၊ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ သူေတြ ျခိမ္းေျခာက္ခံ၊ အေႏွာက္အယွက္ေပးခံရတဲ့ အေျခအေနေတြကေတာ့ မေျပာင္းလဲတဲ့အျပင္ ပိုဆိုးလာတဲ့ အေျခအေနေတြေတာင္ ရွိတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြမွာ ေဖာ္ျပထား တဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြနဲ႔အညီ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔လည္း တိုက္တြန္းပါတယ္။ အျပည့္စံုကို စံုစမ္းေမးျမန္းထားတဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပေပးပါမယ္။

ျမန္မာအပါအ၀င္ ကမၻာတ၀ွမ္း လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူေတြ ျခိမ္းေျခာက္ ခံရတာ၊ အေႏွာက္အယွက္ေပးခံရတာ၊ ဖမ္းဆီး သတ္ျဖတ္ခံတာေတြဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ပိုျပီး ဆုိးရြားလာခဲ့တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ Amnesty International က ေမလ ၁၆ ရက္ေန႔ ေန႔စြဲနဲ႔ အခုေနာက္ဆံုး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာဆုိရင္လည္း အရပ္သား အစိုးရ တက္လာျပီးေနာက္ပိုင္းမွာကိုပဲ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူေတြ ဆက္ျပီး ေစာင့္ၾကည့္ခံရ၊ အေႏွာက္အယွက္ေပး ခံေနရဆဲျဖစ္ျပီး အဲဒီလိုျဖစ္ရပ္ေတြမွာ အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြသာမက၊ အစိုးရအာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္း မဟုတ္တဲ့သူေတြရဲ႕ အေႏွာက္အယွက္ ေပးမႈေတြလည္း ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ Amnesty International အဖြဲ႔က ျမန္မာ့အေရးသုေတသီ Laura Haigh က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ အထူး စိုးရိမ္ရတဲ့အေနအထားမွာ ရွိေနတုန္းပါပဲ။ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားတဲ့အတြက္ ျခိမ္းေျခာက္ခံရတာ၊ အေႏွာက္အယွက္ျပဳ ခံရတာေတြ ရွိေနတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒါကိုေတာ့ အစိုးရ အာဏာပိုင္တခုတည္းက လုပ္ေတာင္တာမဟုတ္ပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္သူေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြကို ေစာင့္ၾကည့္၊ ဓာတ္ပံု႐ိုက္ မွတ္တမ္းတင္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ထိလြယ္ရွလြယ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို မေၾကာက္မရြံ႕ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကတဲ့သူေတြဆိုရင္ အေႏွာက္အယွက္ေပး ခံရတာ၊ ျခိမ္းေျခာက္ ခံရတာေတြ ရွိေနတုန္းပါ။ နံမည္ၾကီး ေရွ႕ေနေတြ၊ သတင္းသမားေတြ ျခိမ္းေျခာက္ခံေနရဆဲပါ။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလိုအေျခအေနေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ စံုစမ္းစစ္ေဆးျပီး၊ အျပစ္ရွိသူေတြကို ထိထိေရာက္အေရာက္ အေရးယူဖို႔ လိုပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္း အစိုးရအေျပာင္းအလဲ၊ ႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြ အမ်ားၾကီး ျဖစ္ခဲ့တာ မွန္ေပမဲ့၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြ ေစာင့္ၾကည့္ အေႏွာက္အယွက္ေပးခံရတဲ့ အေျခအေနကေတာ့ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲ မသြားဘူးလို႔ Laura Haigh က ေျပာပါတယ္။

အျပစ္က်ဴးလြန္သူေတြကို အစိုးရက ထိထိေရာက္ေရာက္ ဟန္႔တား အေရးယူႏုိင္ျခင္း မရွိတာေၾကာင့္ ဒီလို အေျခအေနေတြ ဆက္ျဖစ္ေနတာလို႔လည္း Laura Haigh က ေထာက္ျပပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဒါကို ေျပာင္းလဲပစ္ရလိမ့္မယ္လို႔ လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

“လက္ရွိ အစိုးရဟာဆိုရင္ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ဖို႔ အခ်ိန္တန္ျပီလို႔ေျပာျပီး တက္လာခဲ့တဲ့အစိုးရပါ။ တကယ္လည္း အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ဖို႔ တကယ့္ကို လုိအပ္ေနတာပါ။ လူထုေတြဆုိတာ ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီျပီး ျခိမ္းေျခာက္ခံရမႈေတြ၊ အေႏွာက္အယွက္ေပးမႈေတြနဲ႔ ၾကံဳခဲ့ရတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအေျခအေနကို ရပ္ပစ္ဖုိ႔လိုပါတယ္။ ဒီလိုရပ္ပစ္ဖို႔မွာလည္း အစိုးရက အဓိကအခန္းက႑မွာ ရွိေနတာပါ။ သႏၷိဌာန္အခိုင္အမာခ်ျပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုပါတယ္။”

လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူေတြအေပၚ သံသယနဲ႔ေစာင့္ၾကည့္မႈေတြ၊ အေႏွာက္အယွက္ေပး ျခိမ္းေျခာက္တာေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ဟန္႔တားဖို႔ဆိုရင္ အစိုးရအေနနဲ႔ မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္႐ံုနဲ႔ မလုပ္ေလာက္ဘဲ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ညီမွ်ျခင္း ျမန္မာအဖြဲ႔ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ေျပာပါတယ္။

“ဒီအစိုးရဘက္က ထိပ္သီးပိုင္းက ဘယ္ေလာက္အထိပဲ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေျပာေပမယ့္ ရပ္ရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအပိုင္းကို လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရးပညာေပးတဲ့သူေတြ ကာကြယ္တဲ့ သူေတြကို သံႆရနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနတုန္း ပဲ ေနာက္ေယာင္ခံသတင္း လိုက္တာေတြရွိေနတုန္းပဲ၊ အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးနဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခ်ိန္မွာ အခုအခ်ိန္အထိ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဓါတ္ပံုကို ခိုးရိုက္ေနတဲ့အဆင့္အထိ မေပ်ာက္ေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တဲ့သူေတြကို Policy အရေျပာင္းလဲေပမယ့္ တကယ္တမ္းလက္ေတြ႔မွာ ေအာက္ေျခအထိမဆင္းေသးပဲနဲ႔ ခုနလို ေနာင္ေယာင္ခံလိုက္တာေတြ ၊ အေႏွာင့္အယွက္ေပးတာေတြလည္း ဆက္လက္ႀကံဳေတြ႔ေနတုန္းပဲ။ အဲဒီေတာ့ ၂၀၁၆ မွာဆိုရင္ အစိုးရရဲ ေႏွာင့္ယွက္ ေတြက မေလ်ာ့ေသးသလို ေနာက္ထပ္ အႏၱရာယ္ေပးတဲ့ အခ်င္းခ်င္းျပည္သူ ေႏွာင့္ယွက္ တာေတြကို ပံုစံအသစ္တမ်ိဳးနဲ႔ တိုးယူတာေတြေတြ႔ရပါတယ္။”

Amnesty International အဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အခုေနာက္ဆံုး အစီရင္ခံစာထဲမွာ - ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ကမၻာတ၀ွမ္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူ ၂၈၁ ေယာက္ အသတ္ခံခဲ့ရျပီး ဒီ့အရင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းကေတာ့ အသတ္ခံရသူ ၁၅၆ ေယာက္ရွိခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ မေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာနဲ႔အတူ “Brave Campaign” လို႔ေခၚတဲ့ ကမၻာတ၀ွမ္း လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္သူေတြအေပၚ တိုက္ခိုက္ခံရမႈေတြ အဆံုးသတ္ေရး လႈပ္ရွားမႈတရပ္ကိုလည္း Amnesty International အဖြဲ႔က စတင္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG