သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တိုးတက္ေနတ့ဲနည္းပညာန႔ဲ သတင္းမီဒီယာ အပိုင္း (၂)


တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရာ အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ နည္းပညာတိုးတက္မႈနဲ႔အတူ သတင္းလုပ္ငန္းပိုင္း ေျပာင္းလဲေနတဲ့ အေျခအေန။ ေကာင္းက်ဳိး ဆုိးျပစ္ေတြကို မစုျမတ္မြန္က အပိုင္း (၃) ပိုင္းခဲြၿပီး အထူးအစီအစဥ္အျဖစ္ တင္ဆက္ေနပါတယ္။ အခု ဒုတိယပိုင္းမွာေတာ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သတင္းအေမွာင္ခ်ခံထားရတဲ့ အေျခအေနကေန သတင္းအစံုကို Smart phone ေပၚကေန လြယ္လြယ္ကူကူ ရယူႏိုင္တဲ့ အေျခအေန ႐ုတ္တရက္ေရာက္သြားတဲ့အတြက္ ျဖစ္လာတဲ့ သတင္းမွန္ သတင္းမွား ျပႆနာအေၾကာင္းကို တင္ျပထားပါတယ္။ နည္းပညာအေျပာင္းအလဲ သက္ေရာက္မႈေတြအေပၚ ေလ့လာေနသူေတြ။ သတင္းမီဒီယာလုပ္ငန္း လုပ္ေနၾကသူေတြ။ နည္းပညာတိုးတက္ေရး ပံ့ပိုးေနသူေတြ။ နည္းပညာအေျခခံ ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနသူေတြကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ ဒီကေန႔ေခတ္မွာ လက္ကုိင္စမတ္ဖုန္း (Smart phone) ေတြက လူေတြအတြက္ အဓိကဆက္သြယ္ေရးပစၥည္း ျဖစ္ေန႐ံုမက အဓိက သတင္းေပး သတင္းရယူတဲ့ ဇစ္ျမစ္တခုလည္း ျဖစ္လာေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ကုိင္ဖုန္းသံုးစြဲသူ (၉၀)% ေက်ာ္ထဲက smart phone သံုးသူ (၈၀)% နီးပါးလံုး သတင္းေတြကို Online ေပၚကေန အထူးသျဖင့္ Facebook ေပၚကေန ရယူၾကတယ္လို႔ ICT နည္းပညာဖံြ႔ၿဖိဳးေရးေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ MIDO က ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ျမန္ဆန္လြယ္ကူတဲ့အျပင္ သတင္းေပးသူနဲ႔ သတင္းရခ်င္သူေတြၾကား သတင္းေတြကို ခ်က္ခ်င္းပို႔ေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ VOA အပါအဝင္ သတင္းဌာနႀကီးေတြက Online ကိုၾကားခံတခုနဲ႔ အသံုးျပဳေနရပါတယ္။ Online ဆိုတဲ့ေနရာမွာလည္း ျမန္မာျပည္သူအသံုးမ်ားတဲ့ Facebook လူမႈကြန္ယက္ကို အသံုးခ်လာၾကရပါတယ္။ Facebook ဟာသတင္းသမားေတြအတြက္ အသံုးဝင္တာမွန္ေပမဲ့ အထူးသတိထားစရာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ လူမ်ဳိး ဘာသာအေျခခံတဲ့ ပဋိပကၡေတြအတြင္း Facebook လူမႈကြန္ယက္ကို အသံုးခ်ၿပီး သတင္းမွား ျဖန္႔တာေတြ။ တဖက္နဲ႔တဖက္ အမုန္းပြားေစတဲ့ ေရးသားျဖန္႔ခ်ီမႈေတြေၾကာင့္ အေျခအေနေတြ ပိုၿပီးဆိုးေစခဲ့တယ္ဆိုတာကို Facebook CEO Mark Zukergerg ကိုယ္တိုင္က လက္ခံ အသိအမွတ္ျပဳထားပါတယ္။ ခုလိုျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သတင္းအေမွာင္ခ်ခံထားရတဲ့ အေျခအေနကေန သတင္းအစံုကို ဘက္ေပါင္းစံုကေန ရယူႏိုင္တဲ့အေျခအေန ႐ုတ္တရက္ေရာက္သြားတဲ့အတြက္ သတင္းမွန္ သတင္းမွား သံုးသပ္ႏုိင္မႈ အားနည္းတယ္။ သံုးသပ္ရေကာင္းမွန္းမသိၾကဘူးလို႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္ ျမန္ ICT အဖဲြ႔ MIDO ရဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ုိက္တာ မထိုက္ထိုက္ေအာင္က သူတုိ႔ေလ့လာေတ႔ြ႐ွိခ်က္ကို ေျပာျပပါတယ္။

မထိုက္ထိုက္ေအာင္ ။ ။ ပထမတခ်က္ကေတာ့ နည္းပညာ Digital literacy ဒစ္ဂ်စ္တယ္အသံုးျပဳမႈပိုင္း အားနည္းတယ္။ အဲဒီ အားနည္းတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္မွာ က်မတုိ႔ ေလ့လာေတြ႔ရိွခ်က္ထဲမွာဆိုရင္ အင္တာနက္ (Internet) ေတြသံုးတယ္။ သံုးတဲ့ေနရာမွာ သံုးစြဲသူ (၂၀)% ေလာက္က ဘာလုပ္သလဲဆိုရင္ Website ေတြ ၾကည့္တတ္တယ္။ Google မွာ အခ်က္အလက္ေတြ ရွာတတ္တယ္။ Applications ေတြ Download ခ်ၿပီး Install လုပ္တတ္တယ္။ က်န္တဲ့ (၈၀)% ေလာက္က ဒီဟာေတြကို ရင္းႏီွးကၽြမ္းဝင္မႈ မရိွဘူး။ မရိွတဲ့အခါမွာ Online ရဲ ႔ နည္းပညာ၊ အင္တာနက္ရဲ ႔ သေဘာသဘာဝကိုလည္း သိပ္ၿပီးေတာ့ နားမလည္ၾကဘူး။ နားမလည္တဲ့အခါ အင္တာနက္က အခုမွ က်မတုိ႔က စိုးရိမ္ရမယ့္အပိုင္းက အင္တာနက္ေပၚမွာ ဘယ္လိုမ်ဳိးေတြ အရမ္းမ်ားလာၿပီလဲဆိုရင္ သံုးစြဲသူေတြကိုယ္တုိင္ ဖန္တီးလို႔ရတဲ့ Platform ေတြက မ်ားလာၿပီ။ User Generated Content ေတြ မ်ားလာၿပီ။ အဲဒါေတြက သူသူငါငါ ဖုန္းလက္ထဲမွာရိွတယ္ဆိုရင္၊ အင္တာနက္ရိွတယ္ဆိုရင္ အလြယ္တကူသံုးၿပီးေတာ့ Page တခု ဖန္တီးလိုက္မယ္။ အဲဒီ Page က သတင္းေတြကို လွမ္းၿပီးေတာ့ တင္လို႔ရတယ္။

အဲဒီသတင္းေတြက မွန္ခ်င္မွလဲမွန္မယ္၊ မမွန္ခ်င္လဲမမွန္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ သံုးစြဲသူေတြက ဒါေတြကို မသိဘူးဆိုလို႔ရိွရင္ ဒါကေတာ့ သတင္းကေန အမွန္တကယ္ တင္ေနတာပဲ။ ဒါကေတာ့ ဟုတ္မွာပဲ။ ဒီေကာလာဟလကေတာ့ မွန္မွာပဲ ဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒါမ်ဳိးေတြ မခ်င့္ခ်ိန္တတ္ဘူးဆိုရင္ နည္းနည္းေလး ဒီသတင္းေတြအေပၚ သံုးသပ္မႈႏႈန္းက အားနည္းသြားလိမ့္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်မတုိ႔က နည္းပညာ အားနည္းမႈႏႈန္းက ဘယ္လိုမ်ဳိး ထပ္ၿပီးေတာ့ သက္ေရာက္သလဲဆိုရင္ ဥပမာ က်မတို႔ကို တကယ္လိုမ်ား Facebook မွာ Page ေတြကို ဖန္တီးတတ္တဲ့လူ ဆိုပါစို႔ - Page ေတြကို ဖန္တီးလို႔မွန္း သိတယ္ဆိုရင္ Facebook ေပၚမွာ Page ေတြ ဖန္တီးတာ သူသူငါငါ အကုန္ဖန္တီးလို႔ရတယ္။ အဲဒီအတြက္ Page တိုင္းကလည္း ယံုစရာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီမွာ သတင္းလို႔ တပ္ထားရင္လဲ ယံုစရာ မဟုတ္ဘူးဆိုၿပီး နားလည္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီနည္းပညာအေၾကာင္း၊ Facebook အေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း ေရေရလယ္လယ္ မသိတဲ့အခါမွာ သူက ဒီ Facebook ေပၚမွာ ဒီလို သတင္းနာမည္ႀကီးနဲ႔ Page တခု ရိွတယ္တို႔၊ ဘာတုိ႔ဆိုလို႔ရိွရင္ သူက ဘယ္လုိမွ မသံုးသပ္တတ္ေတာ့ဘူး။ အဓိက နည္းပညာ အားနည္းမႈေၾကာင့္က သတင္းေတြ သံုးးသပ္တဲ့ေနရာမွာ နည္းနည္းေလး သံုးသပ္မႈအတြက္ အားနည္းေစတဲ့ အခ်က္တခ်က္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ အခုလို အားနည္းတာကို အခြင့္ေကာင္းယူသူေတြက သတင္းမွား သတင္းတုေတြ ဖန္တီးျဖန္႔ျဖဴးေနသလုိ၊ အမုန္းပြားေစတဲ့ အေရးအသားေတြကို ျဖန္႔ေဝေနၾကတာပါ။ အစိုးရကက်င္းပတဲ့ လူထုစကားဝိုင္းတခုမွာဆိုရင္ လူငယ္နဲ႔လူမႈမီဒီယာဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ဒီျပႆနာေတြကို အေလးထားေဆြးေႏြးစရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ Online ေပၚမွာျမင္တဲ့ သတင္းတိုင္းကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အမွန္လုိ႔ ထင္ေနၾကတဲ့အတြက္ သတင္းတု ျပႆနာဟာ သတင္းသမားတိုင္းအတြက္ စိန္ေခၚမႈတခု ျဖစ္လာေနပါတယ္။ သတင္းမွား တိုက္ဖ်က္တဲ့ေနရာမွာ သတင္းဖတ္သူရဲ႕ စဥ္းစားမႈကလည္း အမ်ားႀကီးအေရးႀကီးတယ္လို႔ Information Matrix ကုမၸဏီရဲ႕ အမႈေဆာင္အရာ႐ွိခ်ဳပ္ ဦးေသာင္းစုၿငိမ္းကျမင္ပါတယ္။

ဦးေသာင္းစုၿငိမ္း ။ ။ က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တုိင္က သတင္းတုေတြရဲ ႔ သားေကာင္လိုမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာ 7 Days လိုဟာမ်ဳိးဆိုရင္ 7 Days News ဆိုၿပီး နာမည္အမ်ဳိးမ်ဳိး စာလံုးေပါင္းေတြ နည္းနည္းလႊဲလိုက္၊ က်ေနာ္တို႔ Logo ကို သံုးထားတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးနဲ႔ သတင္းစာမ်က္ႏွာေတြက ဆယ္ခုေလာက္ အၿမဲတမ္းလိုလို ရိွေနတယ္။ အဲဒါေတြကို ေတြ႔ရိွတိုင္းလည္း Facebook ကို တိုင္ၿပီးေတာ့ ျဖဳတ္ခ်ခိုင္းတယ္။ သူတုိ႔လည္း အခ်ိန္ကာလတခုအၾကာမွာ ျဖဳတ္တယ္။ အဲဒါေတြက အၿမဲတမ္း ျပန္ျပန္ေပၚလာေနေတာ့ သတင္းတုေတြက က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာမ်ဳိး။ အဲဒီေတာ့ ျပည္သူေတြထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ ျမင္တာကေတာ့ အခုန ေျပာခဲ့သလို Information Literacy, Media Literacy ေတြက အားနည္းခဲ့ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ တခုခု ျမင္တယ္ဆိုရင္ ဒီဟာ မွန္လား၊ မွားလားဆိုတဲ့ဟာကို စဥ္းစားသင့္လားဆိုတာေတာင္ မစဥ္းစားဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ အင္တာနက္ေပၚ ျမင္တာနဲ႔ Facebook မွာျမင္တာ မွန္ရမွာပဲ ဆိုတာမ်ဳိးတခုကို သူတို႔႕ ဇြတ္ယံုေနၾကတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ အခုေခတ္မွာ သတင္းေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ျပန္ႏုိင္ၿပီ။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ Online ေပၚက အတည္မျပဳႏိုင္တဲ့ သတင္းေတြကလည္း လူေတြၾကားမွာ ေပါက္ေနတုန္းပဲဆိုေတာ့။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္လို႔ သံုးသပ္ပါလဲရွင့္။

ဦးေသာင္းစုၿငိမ္း ။ ။ ဟိုးအရင္ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က သတင္းကို အေမွာင္ခ်ခဲ့တဲ့ ေခတ္တေခတ္ ႐ွိခဲ့တယ္။ ရိွခဲ့ေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကေတာ့ သတင္းျဖန္႔တဲ့စနစ္က လဘက္ရည္ဆိုင္တို႔၊ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္အိမ္မွာစုၿပီးေတာ့ စကားတီးတိုးေျပာၿပီးေတာ့ အဲဒီမွာ ေကာလာဟလေတြကျပန္႔ - ဟိုလူကို ဖုန္းဆက္ေျပာ၊ လွမ္းေမး၊ ေစ်းထဲမွာ ျဖန္႔ေျပာၾက အဲဒီလိုမ်ဳိးနဲ႔ သြားခဲ့ၾကတာဆိုေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက သက္ဆိုင္ရာ ဌာနဆုိင္ရာ တာဝန္ရိွသူေတြဘက္က ဘယ္ေတာ့မွ မထုတ္ျပန္ခဲ့ဖူးဘူး။ မထုတ္ျပန္ခဲ့ေတာ့ က်ေနာ္တိုိ႔က Third party ကတဆင့္ ေျပာတဲ့ဟာကိုပဲ အမွန္တဝက္၊ အမွားတဝက္ဆိုတာကို ယူၿပီးေတာ့ ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီးေတာ့ - ဥပမာ ေရႊေစ်းေတြ တက္ေတာ့မယ္ဆိုတာမ်ဳိးဆိုရင္ ဘယ္သူေျပာလိုက္မွန္းမသိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဟုတ္မဟုတ္ဆိုတာက ကိုယ့္ဘာသာ စဥ္းစားၿပီးေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ Information ကို Action ယူခဲ့ရတဲ့ေခတ္။

အဲဒီေခတ္တေခတ္က က်ေနာ္တုိ႔ရဲ ႔ အခု ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္က စၿပီးေတာ့ အသက္ႀကီးတဲ့အထိ လူေတြအားလံုးက အဲဒီေခတ္တေခတ္ကို ျဖတ္သန္းခဲ့တာ။ ဆိုေတာ့ အဲဒီေခတ္ကေန အခုလိုမ်ဳိး ပြင့္လင္းသြားတဲ့အခ်ိန္ကို ေျပာင္းသြားေတာ့ ဟိုးအရင္ေခတ္ကလည္း ေကာလာဟလေတြက ေလထဲမွာ ခ်က္ခ်င္းျပန္႔သြားသလိုမ်ဳိး အခုအခါ Social Media ေပၚမွာလည္း သတင္းတုေတြက ဆက္ၿပီးေတာ့ ျပန္႔လြယ္တယ္။ အဲဒါ ျပန္ၿပီးေတာ့ Counter လုပ္ႏုိင္တဲ့ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရိွတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ အဖြဲ႔အစည္းေတြကိုယ္တိုင္က သတင္းအခ်က္အလက္ အျပည့္အစံုေတြကို ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို Immediate Response ခ်က္ခ်င္းျပည့္ျပည့္စံုစံုနဲ႔ အျမန္ဆံုး ထုတ္ျပန္ေပးတဲ့ အေလ့အက်င့္ မရိွေသးသေရြ ႔ေတာ့ ျပည္သူေတြက Social Media ကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အျပင္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ မွားယြင္းတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ သတင္းမွန္ သတင္းမွားေတြ ေရာေနတဲ့ ေကာလာဟလေတြကို သံုးစြဲၿပီး အလုပ္လုပ္ေနရအံုးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဝန္ႀကီးဌာနေတြအေနနဲ႔က အျမန္ဆံုး ေျပာင္းသင့္တယ္။ တခုခုျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္း တာဝန္ရိွသူတေယာက္က Uniform ဝတ္ၿပီးေတာ့ ခ်က္ခ်င္းေျပာတဲ့အက်င့္ကို လုပ္ဖို႔ လိုေနပါၿပီ။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ လက္ရိွအေျခအေနမွာ အဲဒီလိုမ်ဳိး မျပည့္စံုေသးဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တဲ့သေဘာလားရွင့္။

ဦးေသာင္းစုၿငိမ္း ။ ။ လက္ရိွက ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနဆိုရင္ သူတုိ႔ မၾကာခဏ Communication နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အျခားဝန္ႀကီးဌာနက Focal persons ေတြကို စာရင္းေတြျပဳစုၿပီးေတာ့ ထုတ္ျပန္ထားတယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္တုိ႔ မီဒီယာေတြကို ျဖန္႔ထားတယ္။ ျပည္သူေတြကို အသိေပးထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ ဖုန္းနံပတ္ေတြကို ဆက္လိုက္ရင္ တခ်ဳိ ႔ဝန္ႀကီးဌာနေတြက ေျဖမယ့္လူ မရိွဘူး။ ေမးလိုက္ရင္ သူ႔ဘာသာ ဒီရာထူး ခန္႔ထားမွန္းေတာင္ မသိတဲ့လူေတြလည္း ရိွတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီဟာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေက်ာ္ဖုိ႔လိုတယ္။ ဥပမာ ႏုိင္ငံျခားမွာဆိုရင္ ၾကည့္လိုက္ရင္ ဝန္ႀကီးဌာနတုိင္း၊ အေရးႀကီးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တိုင္းမွာ သူ႔ရဲ ႔ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးက တကယ့္ Professional trained လုပ္ထားၿပီးေတာ့ အကုန္လံုးျပင္ဆင္ထားတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ အဲဒီအေလ့အက်င့္ေတြက မရိွေတာ့ အဲဒါကို က်ေနာ္တို႔က Communication ဆိုတာ အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥတခု၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားထဲမွာ ျပည္သူနဲ႔ ထိေတြ႔စကားေျပာၿပီးေတာ့ ျပန္ၾကားေနတဲ့ဟာကလည္း အေရးပါတဲ့က႑တခုဆိုတာကို၊ ဘယ္ေလာက္အထိ အေရးပါသလဲဆိုတာကို လူႀကီးေတြ မသိၾကဘူး။ အဲဒါကို က်ေနာ္က သိဖုိ႔လိုမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ အစုိးရကေတာ့ Online ေပၚမွာ သတင္းမွာျဖန္႔ေနတာေတြ။ အမုန္းပြားေနတဲ့ အေရးအသားေတြကို ေဖာ္ထုတ္အေရးယူႏိုင္ဖို႔ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့အဖဲြ႔တဖဲြ႔ကို ေငြေၾကးအေျမာက္အမ်ားသံုးစြဲၿပီး ဖဲြ႔စည္းေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။ အဲဒီလို ေစာင့္ၾကည့္တဲ့အလုပ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တကယ္ပဲ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ႏုိင္ပါ့မလား။ ေစာင့္ၾကည့္တာကေန ေထာက္လွမ္းတာမ်ဳိး မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုသတိထားသင့္ပါသလဲ။

မထိုက္ထိုက္ေအာင္ ။ ။ Online ေပၚမွာ ေစာင့္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီေစာင့္ၾကည့္မႈက က်မတို႔ တည္ဆဲလူ႔အခြင့္အေရးေတြ၊ ရရိွသင့္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို မထိခိုက္ဖုိ႔က အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ လိုပါတယ္။ အဲဒီလို ေစာင့္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တကယ္လို႔မ်ား က်မတို႔က သတင္းအတုေတြ Fake news ေတြ ေစာင့္ၾကည့္မယ္ဆိုတဲ့အပိုင္းက အရမ္းလုပ္ရမွာ သိပ္ခက္ခဲမယ္။ ဘာေၾကာင့္ ခက္ခဲမလဲဆိုလို႔ရိွရင္ တစ္အခ်က္က နည္းပညာအရ ေစာင့္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္မွာ အင္တာနက္ အသံုးျပဳေတြက သန္းနဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ရိွတယ္။ ၿပီးေတာ့ Online ေပၚမွာလည္း Pages ေတြက အမ်ားႀကီးရိွတယ္။ အဲဒါေတြကို က်မတို႔က အကုန္လံုးၿခံဳငံုၿပီးေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရတာ အရမ္းကို ခက္ခဲမယ္။ အဲဒါ နည္းပညာအားနည္းခ်က္ေပါ့။ အဲဒီအခါၾကရင္ ေနာက္တခ်က္ၾကေတာ့ က်မတို႔က ဒါေတြကို ေစာင့္ၾကည့္မယ္။ ၿပီးရင္ ဘာလုပ္မလဲ။ ဒါကို ထိေရာက္စြာ ႏိွမ္နင္းဖုိ႔ဆိုတဲ့ဟာက အင္တာနက္ေပၚမွာ က်မတို႔က အထူးသျဖင့္ လူတိုင္း ကိုယ္တိုင္ဖန္တီးလို႔ရတဲ့ Platform ေတြမွာ က်မတို႔က ဒါေတြကို မေရးရ၊ မတင္ရဆိုတဲ့ဟာက တကယ္လို႔ ဒီ Account က ေရးလုိ႔၊ ဒီ Account ကို ဖ်က္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ေနာက္ Account အသစ္ေတြ ေပၚလာႏိုင္တယ္။ နာမည္အရင္းနဲ႔ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ နာမည္အသစ္ေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ေပၚလာႏုိင္တယ္။ အဲဒီအခါ ေစာင့္ၾကည့္မယ္၊ တားဆီးမယ္ဆိုတဲ့ဟာက က်မတို႔က လုပ္ရမွာ အရမ္းခက္ခဲမယ္။ အဲဒီအစား က်မတို႔က အခုနေျပာတဲ့ ပညာေပးအစီအစဥ္ေတြကို ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္ႏုိ္င္မယ္ဆိုရင္ ဒီ Fake News ေတြက လူေတြက ဒီသတင္းေတြကို နားလည္လက္မခံ၊ မယံုၾကည္ဘူးဆိုရင္ သူတုိ႔က အဲဒီမွာ ဘယ္ေလာက္ပဲတင္တင္၊ သူတုိ႔ရဲ ႔ သက္ေရာက္မႈေတြက အမ်ားႀကီး မရိွေတာ့ဘူး။ အဲဒီအခါ က်မတို႔ MIDO အေနနဲ႔ဆိုရင္ ေစာင့္ၾကည့္တာထက္၊ ပညာေပးအစီအစဥ္ကို ပိုၿပီးေတာ့လုပ္ဖို႔ က်မတို႔က လုိလားတယ္။ အဲဒါကို ပိုၿပီးေတာ့ အားေပးတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ တကယ္ေတာ့ သတင္းတု သတင္းမွားေတြကို တမင္ျဖန္႔ေနၾကတဲ့ ျပႆနာဟာ ျမန္မာတႏိုင္ငံထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္စတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းမီဒီယာႀကီးေတြ အားေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြမွာလည္း ႐ွိေနတဲ့ ျပႆနာတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ဒီျပႆနာကုိ တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ဖုိ႔ အေကာင္းဆံုးနဲ႔ အထိေရာက္ဆံုးဟာ အသိပညာေပးတာျဖစ္တယ္လို႔ နည္းပညာ တိုးတက္ေရးေဆာင္႐ြက္ေနၾကတဲ့ အဖဲြ႔ေတြက လက္ခံထားၾကတာပါ။ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ပံ့ပိုးကူညီမႈေတြလုပ္ေနတဲ့ ဖန္တီးရာအဖဲြ႔ကဆိုရင္ စမတ္ဖုန္းသံုးတဲ့ လူငယ္ေတြကို ခ်င့္ခ်ိန္သံုးသပ္ႏိုင္ေအာင္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ အသိပညာေပးတယ္လို႔ CEO Jes Petersen ကဆိုပါတယ္။

Jes Petersen ။ ။သတင္းတုျပႆနာ။ အမုန္းစကားျဖန္႔တာေတြက ျမန္မာတႏိုင္ငံထဲမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တကမာၻလံုးမွာ အခုဒီျပႆနာေတြ ႐ွိေနပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပိုင္းအတြင္း Online ကိုအေျခခံတဲ့ Digital ပံုစံသတင္းျဖန္႔ေဝမႈက ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ တိုးတက္လာခဲ့တာပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကလူေတြသံုးၾကတဲ့ နည္းပညာပံုစံ သိပ္မ်ားမ်ားစားစား မဟုတ္ေတာ့ တခုခုဆို ခဏေလးနဲ႔ ပ်ံ႕လြယ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖန္တီးရာကေတာ့ စမတ္ဖုန္းသံုးၾကတဲ့ မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြအတြက္ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ နားလည္ေအာင္ ပညာေပးပါတယ္။ Digital နည္းပညာဝန္ေဆာင္မႈေတြကို ပိုသံုးတတ္ေအာင္။ ကိုယ္ဖတ္တဲ့သတင္းေတြအေပၚ ခ်င့္္ခ်ိန္သံုးသပ္ႏိုင္ေအာင္ အသိပညာေပးပါတယ္။ ေနာက္ Online ေပၚရႏိုင္တဲ့အေၾကာင္းအရာမ်ဳိးစံုကေန ကိုယ့္အတြက္အက်ဳိး႐ွိ အသံုးဝင္မယ့္ အခ်က္အလက္ေတြကို ႐ွာေဖြတတ္ေအာင္လည္း ဖန္တီးရာက သင္ေပးေနပါတယ္။ Digital နည္းပညာသံုး မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြၾကားမွာ ေတြ႔ရတဲ့ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ Online ေပၚမွာ ျမင္ေတြ႔ေနတာေတြကို ဘယ္ဟာက အေရးပါတယ္၊ မပါဘူးဆိုတာကို ဘယ္လိုခြဲျခားသံုးသပ္မလဲ ဆိုတာထက္၊ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မယ့္ သတင္းေတြ ရႏိုင္မယ့္ ေနရာေတြကို ရွာတတ္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

မစုျမတ္မြန္ ။ ။ အခုလိုမ်ဳိး နည္းပညာပိုင္း စိန္ေခၚမႈေတြ၊ တိုးတက္မႈေတြ ရိွေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေနာင္ (၃) ႏွစ္ၾကရင္ Digital Media ပိုင္း ေနာက္ထပ္ ဘာေတြဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာႏိုင္မလဲ။ မီဒီယာလုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ထားရမလဲဆိုတာကို ေနာက္ အစီအစဥ္ၾကရင္ ဆက္ၿပီးေတာ့ တင္ျပသြားပါမယ္။

XS
SM
MD
LG