သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္က အေျခအေနေတြကို ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအေနနဲ႔ အမွန္အတိုင္း သိရဖို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာခြင့္ ေပးသင့္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ ႔ေန ဦးသိန္းသန္းဦး က ေျပာဆိုပါတယ္။ အဲဒီေတာ့မွလဲ အေျခအေနေတြကို ရႈေထာင့္ေပါင္းစံုကေန ျမင္လာေစမယ္လို႔လည္း ဆုိပါတယ္။ စာတမ္းဖတ္ပြဲတက္ဖုိ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ေရာက္ရွိေနတယ္ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ ႔ေန ဦးသိန္းသန္းဦး ကို VOA Studio မွာ ကိုေအာင္ေအာင္ က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ ဆရာက အခု အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို လာၿပီးေတာ့ စာတမ္းဖတ္ပြဲတစ္ခု တက္ေရာက္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းေလး စၿပီးေျပာျပေပးပါလား။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ဒီဟာက Utah ျပည္နယ္ Provo ၿမိဳ ႔မွာလုပ္တဲ့ BYU (Brigham Young University) J. Reuben Clark Law School ရဲ ႔ (၂၄) ႀကိမ္ေျမာက္ Rule of Law and Religions in a Changing World ဆိုတဲ့ Symposium စာတမ္းဖတ္ပြဲမွာ စာတမ္းလာဖတ္တာပါ။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ အဲဒီမွာ အဓိက ဘယ္ႏုိင္ငံေတြက တက္ေရာက္ၿပီးေတာ့ စာတမ္းဖတ္ၾကားၾကလဲ။ ဆရာအေနနဲ႔ ဘာအေၾကာင္းေတြကို တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ပါလဲ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ႏုိင္ငံေပါင္း (၄၄) ႏုိင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ (၉၅) ေယာက္ - သာသနာဝန္ထမ္းေတြ၊ ဥပေဒပါေမာကၡေတြ၊ ပညာရွင္ေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ေရွ ႔ေနေတြ အမ်ားဆံုးပါၾကပါတယ္။ သူတုိ႔ေတြက လက္ရွိျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ Rule of Law and Religious Freedom နဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကို အဓိက ဖတ္ၾကားၾကပါတယ္။ က်ေနာ္ တင္ျပတဲ့ စာတမ္းကေတာ့ A Glance on Recent Religious Freedom in Myanmar ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ဘာသာရပ္လြတ္လပ္ခြင့္ တေစ့တေစာင္း ဆိုတဲ့ စာတမ္းကို ဖတ္ခဲ့တာပါ။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ ဒီစာတမ္းဖတ္ပြဲအတြင္းမွာ အဓိကက ဘယ္အေၾကာင္းအရာက ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးၾကတာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ခဲ့လဲ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ တကယ္ကေတာ့ ဘာသာရပ္ လြတ္လပ္ခြင့္အေၾကာင္း ေျပာၾကရင္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ရိုဟင္ဂ်ာ Issue ရခိုင္ကိစၥက အဓိက ျဖစ္လာပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အၿမဲတမ္း အေမးခံရတယ္။ ထမင္းစားရင္ေတာင္ ေျဖာင့္ေအာင္ မစားရဘူး။ ေဘးနားလာထိုင္ၿပီးေတာ့ ေတာက္ေလွ်ာက္ေမးတယ္။ အလြတ္သေဘာေမးတယ္။ ေနာက္တခါ စာတမ္းဖတ္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္ Panal ျဖစ္တဲ့အခါ အဲဒီမွာ ေမးခြန္းေတြ အမ်ားႀကီး ေမးပါတယ္။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ ဒီကာလအေတာအတြင္းမွာ သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္ကို ျဖတ္ကူးသြားၾကတာေပါ့။ ဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီိအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လို သံုးသပ္ပါလဲ။ ဘာေၾကာင့္ အခုလိုမ်ဳိး ဒုကၡသည္ အလံုးအရင္းနဲ႔ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးေနတယ္လို႔ ထင္ပါလဲ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ဒီဟာက ရာစုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ တည္ရွိခဲ့တဲ့ ရန္ေၾကြးနဲ႔ ကြန္ျမဴနီတီ ႏွစ္ခုၾကား၊ လူ႔အဖြဲ႔စည္းႏွစ္ခုၾကားမွာ မေျပလည္မႈနဲ႔ အမုန္းတရာေတြ အမ်ားႀကီး တည္ရွိေနခဲ့တယ္။ အဲဒါေတြက တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ၁၉၄၂ မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ၁၉၅၈ ေက်ာ္ကလည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဦးေနဝင္းလက္ထက္မွ်ာ နဂၤါမင္း စစ္ဆင္ေရးလည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း မၾကာေသးဘူး ၂၀၁၂ က ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုကိစၥေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ ရွိခဲ့တယ္။ မႏွစ္က ေအာက္တိုဘာမွာ

ရဲစခန္း (၃) ခု ဝင္တိုက္တဲ့ကိစၥ ေပၚလာမယ္ - ဒုတိယအေျခအေနေပါ့။ က်ေနာ့္အထင္ေတာ့ ဒုတိယအႀကိမ္ တုိက္တဲ့ စခန္း (၃၀) ကို တၿပိဳင္နက္တည္း တိုက္တဲ့ဟာကေတာ့ တကယ့္ကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ စနစ္တက် ျပင္ဆင္လာတာ။ ျပင္ဆင္လာၿပီးေတာ့ Terrorists လို႔ ေျပာဖို႔ကေတာ့ နည္းနည္းခက္တယ္ထင္တယ္။ လူေတြက အရပ္သားေတြ ပုဆိုးေတြနဲ႔ ေနာက္တခါ ရပ္ရြာေတြက အတင္းအၾကပ္ေခၚလာတာလည္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ စိတ္လိုက္မာန္ပါ လိုက္တယ္လူလည္း ရွိေကာင္းရွိႏုိင္တယ္။ ကိုင္တဲ့လက္နက္ေတြက ထိပ္တန္းလက္နက္ေတြ မဟုတ္ဘူး။ ဒါကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ Terrorists ေတြ ကိုင္တဲ့ လက္နက္မ်ဳိးေတြေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒီစခန္း (၃၀) ကို ဒီလိုတိုက္လိုက္ရင္ ရခိုင္ကြန္ျမဴနီတီေတြမွာ ကမန္ေတြ၊ ျမဴေတြကို သတ္ျဖတ္ခဲ့လို႔ရွိရင္ ဒီထက္အဆ တစ္ေထာင္ျပင္းထန္တဲ့ တံု႔ျပန္မႈ ရလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ၿပီးေတာ့ Caculated လုပ္ၿပီးေတာ့ တိုက္တာ။ ဒီဘက္က ျပန္တံု႔ျပန္လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေတာက္ေလွ်ာက္ အကုန္ျပန္ထြက္ေျပး။ တကယ္လဲ သာမန္အရပ္သားက ေၾကာက္ၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးတာလည္း ပါႏုိင္တယ္။ လံႈေဆာ္ၿပီးေတာ့ ေျပးတာလည္း ပါႏုိင္တယ္။ ေနာက္တခါ “မက္လံုး - တတိယႏိုင္ငံကို သြားႏုိင္တဲ့ အခြင့္အေရးတခု ရႏုိင္တဲ့ အေနအထားေတြေၾကာင့္ အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ ထြက္ေျပးေနတာပဲ။ သူတုိ႔ဘက္ကေတာ့ အဲဒီတုန္းက ကမာၻက သူတုိ႔ကို ေထာက္ခံသြားၿပီ။ သနားစရာ ႏွစ္ပတ္ေလာက္အတြင္းမွာ သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီးေတာ့ သန္းဝက္ေလာက္ ထြက္ေျပးခဲ့ရၿပီ။ မတရားေတြ အလုပ္ခံရတယ္ဆိုေတာ့ တကမာၻလံုးရဲ ႔ Sympathy သူတို႔အေပၚရရွိခဲ့တယ္။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ ARSA အေနနဲ႔ အခုလိုမ်ဳိး ရဲကင္းစခန္းေတြ ဝင္ၿပီးေတာ့ တိုက္တယ္ဆိုတဲ့ကိစၥမွာ ဒီ ARSA အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ပါကစၥတန္ကလို အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈရွိတယ္လို႔ သတင္းေတြလည္း ထြက္ေပၚလာပါတယ္။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ က်ေနာ္ထင္တယ္ ေခါင္းေဆာင္လုပ္တဲ့လူက ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသား။ သူက IS ေတြမွာထင္တယ္။ အၾကမ္းဖက္သင္တန္းေတြ တက္ခဲ့တယ္။ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒီအသံက ထုတ္ေနတာ ၾကာၿပီ။ ႏုိင္ငံတကာမွာလည္း ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ Lobby လုပ္ေနတာပဲ။ ဒီေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြက လက္နက္ေထာက္ပံ့မယ္။ အခုအေျခအေနမွာပဲက်ေနာ္ထင္တယ္ အရင္တုန္းကရွိခဲ့တာ ARSA မဟုတ္ဘူး။ အရင္တုန္းက Rohingya Salvation Army ဆုိၿပီး က်ေနာ္တို႔ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ေလာက္က ေထာင္ထဲအတူတူ ေနခဲ့ရဖူးတယ္။ အဲဒီလူေတြက သူတုိ႔ကိုယ္သူတို႔ မူဂ်ာဟစ္ဒင္လို႔ ေခၚတာပါ။ အဲဒီလူေတြရဲ ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါက အသစ္ျဖစ္တယ္။ ဒီအသစ္အတြက္ ဒီဟာကျဖစ္ရင္ စနစ္တက် စီစဥ္ၿပီးေတာ့ ဒီလိုလုပ္လိုက္လို႔ ဟိုဒီလို တံု႔ျပန္လာလိမ့္မယ္။ အဲဒီအခါ ငါတို႔က ဘယ္လို႔လုပ္လိမ့္မယ္လို႔ ႀကိဳတင္စနစ္တက် တြက္ခ်က္ၿပီးေတာ့ အကြက္ခ်ၿပီးေတာ့ လုပ္သြားတာ။ အဲဒီလိုထင္တယ္။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ ႏုိင္ငံတကာအေနနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ အခုလိုမ်ဳိး လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရလို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက မူစလင္ေတြဟာ ထြက္ေျပးလာၾကတယ္ဆုိိတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးကို ယံုၾကည္လက္ခံထားရမယ္။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ သူတုိ႔မွာ အေျခအျမစ္ ေျပာတာေတာ့ မဟုတ္ႏိုင္ဘူး။ အေထာက္အထားအခ်ဳိ ႔လည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ အစစ္အမွန္ အေထာက္အထားတခ်ဳိ ႔လည္း ရွိႏုိင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔လည္း လုပ္ႀကံထားတာေတြ။ ႏွစ္ဘက္မွာပါမွာေပါ့။ အဲဒါမ်ဳိး အခ်က္အလက္ေတြကို သတင္းမီဒီယာကေတာ့ သူတုိ႔ဘက္က ယွဥ္ေျပာလို႔ရွိရင္ သူတုိ႔က အမ်ားႀကီးသာတယ္။ အမ်ားႀကီး သူတို႔ေတြက အခ်က္အလက္ေတြ ဟုတ္တာေကာ မဟုတ္တာေကာ ရထားတယ္။ ေနာက္တခါ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိိသူအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာရွိတဲ့ Camp ေတြကို သြားၿပီးေတြ႔လို႔ရတယ္။ ေတြ႔လို႔ရတဲ့အခါမွာလည္း မွန္တာေကာ မမွန္တာေကာ ေျပာလို႔ရတယ္။ ေျပာႏုိင္ေတာ့ သူတုိ႔မွာ အခ်က္အလက္ရွိေနၿပီး က်ေနာ္တုိ႔က ျပစရာမရွိဘူး ျဖစ္ေနတယ္။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ရံုးဝန္ႀကီး ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ဘက္ကို သြားၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ သံအမတ္တခ်ဳိ ႔လည္း ပါသြားပါတယ္။ ဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ ျပည္တြင္းျပည္ပ သတင္းမီဒီယာတခ်ဳိ ႔လည္း ပါသြားပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အစိုးရရဲ ႔ တံု႔ျပန္ကိုင္တြယ္ပံုက လံုေလာက္မႈ ရွိပါရဲ ႔လား။ အခုလိုမ်ဳိး အားလံုးသိေအာင္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ပိုၿပီးေတာ့ လြတ္လြတ္္လပ္လပ္ သတင္းမီဒီယာေတြကို သြားေရာက္ၿပီးေတာ့ သတင္းယူခြင့္ျပဳရင္ မေကာင္းဘူးလား။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ေကာင္းတာေပါ့။ Too late to hero… က်ေနာ္တုိ႔က အဲဒီလို ေျပာရေတာ့မယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒါေတြျဖစ္ၿပီးေတာ့ ပထမဦးဆံုး ကုလသမဂၢ Mission က Fact finding mission ေတာင္းတယ္။ ေနာက္တခါ လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္ လႊတ္မယ္ေပါ့။ ဒါေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ျငင္းခဲ့တယ္။ ဒီေနရာေတြကို ဒါေတြသြားလို႔ရွိရင္ အက်ဳိးမျပဳဘဲနဲ႔ ပိုဆိုးတဲ့ဟာေတြ ျဖစ္လာမယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ အဲဒီအခါၾကေတာ့ သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ သံတမန္အသိုင္းအဝိုင္းေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြားခြင့္ ျပဳလုပ္လို႔ရွိရင္ လိမ္တဲ့ညာတဲ့လူေတြ ရွိသလို၊ မလိမ္မညာတဲ့ သာမန္ျပည္သူေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ရမွာပဲ။ အဲဒီအခါ မွ်တဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္ရမယ္။ အခုက ပထမတုန္းက အလာမခံခဲ့ဘူး၊ လံုးဝတင္းခဲ့တာ။ ဒါက အေထာက္အကူ မျပဳႏိုင္ဘူး။ ဘယ္လိုျဖစ္တယ္ ဘယ္ညာျဖစ္တယ္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ ဘယ္သူ႔မွ ေပးမသြားတဲ့အခါၾကေတာ့ (၁၉) ရက္ေန႔မွာ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္က ေျပာပါတယ္ … အခု သံတမန္ေတြကို ဖိတ္မယ္။ ဒီေနရာကို လာႏုိင္တယ္။ က်မတို႔မွာ ဖံုးကြယ္ထားစရာ မရွိဘူးဆုိေတာ့ ေစာေစာပိုင္းက အလာမခံခဲ့တာ ဖံုးကြယ္ထားစရာေတြ ရွိေနလို႔လား ယူဆစရာ Context ဒါမ်ဳိးေတြ လာျဖစ္တယ္။ တကယ့္တကယ္ကေတာ့ ျဖစ္လာတဲ့ ျပႆနာေတြေပၚမွာ သူမ်ားလက္မဦးခင္ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္း သံတမန္ေတြ ျမင္ပါေစ … ဘယ္တတ္ႏုိင္မလဲ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက မတစ္ေထာင္သားေတြ ပါတယ္။ က်ဴးလြန္တဲ့သူကို Bring to the justice ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူ။ က်န္တဲ့ဟာကို စီမံခ်က္ခ်ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ကို ဒီလိုလုပ္မယ္ ဒီလို မဒိမ္းက်င့္ရမယ္၊ လူသတ္ရမယ္လို႔ ေပးမထားဘူး။ ဒါက ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ေဖာက္ဖ်က္မႈေတြ ရွိႏိုင္တယ္။ အဲဒါေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီးေတာ့ အဲဒီလူေတြကို ဥပေဒအရ အေရးယူ။ က်န္တာေတြကို တခုလံုးလုပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ လုပ္သင့္တယ္။ အခုဟာကေတာ့ ဒီ Issue ရခိုင္အေနာက္ဘက္မွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က မီဒီယာနဲ႔ သံတမန္ ထိုးစစ္မွာ က်ေနာ္တုိိ႔ဘက္က အေျမာက္အျမား အေျခအေန နိမ့္တယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ အခုေနာက္ပိုင္းကာလ ၂၀၁၂ ေလာက္ကစၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ပဋိပကၡေတြ။ ေနာက္ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ တခ်ဳိ ႔ၿမိဳ ႔ရြာေတြမွာ မူစလင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဥပမာ ေနအိမ္ေတြ၊ ေစ်းဆိုင္ေတြ၊ ဗလီတခ်ဳိ ႔ ဖ်က္ဆီးခံရတာမ်ဳိးေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ ဟိုတေလာကဆုိရင္လဲ ေစ်းေရာင္းတဲ့ လူႀကီးတေယာက္ကို ေစ်းေရာင္းလို႔ မရဘူးဆုိၿပီး လာၿပီးေတာ့ တားဆီးတာမ်ဳိးေတြ ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီလိုအေျခအေနေတြကို အစိုးရအေနနဲ႔ တာဝန္ရွိသူအေနနဲ႔ ႏိုင္ႏုိင္နင္းနင္း မကိုင္တြယ္ႏိုင္ေသးတာလုိ႔ ထင္လဲ။ ဒါမွမဟုတ္ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ေနေအာင္လို႔ လံႈေဆာ္ေပးႏိုင္တဲ့ လံႈေဆာ္ေပးေနသူေတြ ရွိေနလို႔ပါလား။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ လံႈေဆာ္တဲ့လူေတြ အမွန္တကယ္ ရွိတာေပါ့။ ဒီျပႆနာေတြကိုၾကည့္ရင္ ျမင္တာပဲ။ ရခိုင္မွာျဖစ္တဲ့ ျပႆနာက သူတုိ႔အေခၚ ဘဂၤလီေခၚေခၚ ရိုဟင္ဂ်ာေခၚေခၚ အဲဒီလိုလူေတြနဲ႔ ရခိုင္ျပည္သူ၊ အမ်ဳိးသားျပည္သူေတြနဲ႔ ျဖစ္တဲ့ျပႆနာကို ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ မူစလင္ဘာသာဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြေပၚ ပံုခ်ျပစ္တင္ဖုိ႔ ဆြဲၿပီးယူလာတာဟာ တိုင္းျပည္မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနသူေတြ အမွန္တကယ္ ရွိေနတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ပါပဲ ေရွ ႔ေနႀကီး ဆရာဦးကိုနီ အသတ္ခံရတဲ့ကိစၥကို ၾကည့္လိုက္ရင္ ျမင္ႏုိင္တာပဲ တိုင္းျပည္မွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ဥပေဒမဲ့ေနၿပီလဲ ။ သူတုိ႔ကလည္း အဲဒီလို ျဖစ္ေစခ်င္တာ။ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဟာ တုိင္းျပည္ကို မအုပ္ခ်ဳပ္ႏုိင္ဘူး။ တိုင္းျပည္မွာ ဒါမ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးေနတဲ့ ပြဲလန္႔တုန္း ဖ်ာခင္းတဲ့၊ ေတာမီးေလာင္လို႔ လက္ခေမာင္းခတ္တဲ့ ေတာေၾကာင္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ဥပေဒနဲ႔အညီပဲ က်ေနာ္ေတာ့ အစိုးရရဲ ႔ တံု႔ျပန္မႈက ေႏွးေကြးတယ္လို႔ ယူဆတယ္။ တရုတ္စကားပံုရွိတယ္ ေခြးမရိုက္ခင္ ေခြးရွင္မ်က္ႏွာၾကည့္ရတယ္။ ေခြးရွင္ ဘယ္သူလဲဆိုတာ စဥ္းစားေနရတဲ့ အေနအထားမ်ား ရွိေနမလား က်ေနာ္ မေျပာႏိုင္ဘူး။

အမွန္တကယ္ေတာ့ ဒါေတြကို လုပ္ရမယ္။ ဒါက အစိုးရရဲ ႔ ပံုရိပ္ကို ထိခိုက္ေစတယ္။ ဒါက လက္ခံစရာ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔တုိင္းျပည္က ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမွာလည္းပါတယ္ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ခြင့္ ရွိတယ္။ ဘယ္ဘာသာမဆို ကိုးကြယ္ခြင့္ရွိတယ္။ ဒီလို ကုိးကြယ္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုရင္ ဒီလိုႏုိင္ငံသားက သာသနိက အေဆာက္အအံုတခုကို ေစ်းေရာင္းတဲ့ကိစၥ။ စည္ပင္ဥပေဒနဲ႔ဆြဲရင္ တရားဝင္ဆြဲေပါ့။ အဲဒီလို ႏိုင္ထက္စီးႏွင္း အဲဒီလို အႏုိင္အထက္လုပ္တာမ်ဳိးက သိပ္ရုပ္ပ်က္ဆင္ပ်က္ ျဖစ္တယ္။ ဗုဒၶဘာသာရဲ ႔ အသေရကိုလည္း ညိွဳႏြမ္းပ်က္ျပားေစတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီကိစၥကိုေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္၊ ျပင္းျပင္းထန္ထန္၊ အျမန္ဆံုး ကိုင္တြယ္ရမယ့္ကိစၥလို႔ ယူဆတယ္။

ကိုေအာင္ေအာင္ ။ ။ ေနာက္ဆံုးေမးခြန္းပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ ႔ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ အခုလိုမ်ဳိး ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါၾကေတာ့ တဘက္မွာလည္း ဒီတခ်ိန္တည္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဒီမုိကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းေရး၊ ျပည္ေထာင္စုတုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္ေနတာ ရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡအေရးကိစၥဟာ လက္ရွိသြားေနတဲ့ ျပည္ေထာင္စု တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ျပန္လည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ကိစၥေတြအေပၚ ဘယ္ေလာက္ထိ ေႏွာင့္ေႏွးသြားေစပါလဲ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ေႏွာင့္ေႏွးတာေပါ့။ အခုျဖစ္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ႀကီးက ေကာင္းမွမေကာင္းတာ။ စစ္ေတြတုိက္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔မွာ ႏွစ္ဆယ့္တစ္ရာစု ပင္လံုမွာ ေတြ႔ေနရတဲ့ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီး။ ဒီမွာေျဖရွင္းစရာေတြ အမ်ားႀကီး။ ကမာၻေပၚမွာ အရွည္ဆံုး ျပည္တြင္းစစ္ - ဒါေတြကို ေျဖရွင္းစရာ အဓိက အဟန္႔အတားက ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု။ အဲဒါႀကီးကို ေက်ာ္လႊာဖုိ႔ လုပ္ေနခ်ိန္မွာ ဒီဘက္က သပြတ္ပင္က မီးတက်ီက်ီ ျဖစ္လာတာေပါ့။ ေရွ ႔ဆက္သြားရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြေတာင္ မသြားႏိုင္ဘဲနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာရဲ ႔ ေထာက္ခံမႈမရဘဲ ကိုယ့္ကိုယ္ဝိုင္းတိုက္ေနတာကို ခုခံကာကြယ္ေနရတယ့္ အေနအထားျဖစ္ရတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒါႀကီးက မျဖစ္သင့္ဘူး။ က်ေနာ့္အယူအဆအရေတာ့ ဒီဟာက ထိခုိက္တယ္။ ရွင္းရမယ္။ ဘယ္လုိရွင္းမလဲ။ ကိုဖီအာနန္ရဲ ႔ အစီရင္ခံစာဟာ တရားမွ်တပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာလည္း - က်ေနာ္ သူတုိ႔ကို ေျပာတယ္။ ခင္မ်ားတိုိ႔ လက္ခံႏုိင္သလား။ လက္ခံတယ္။ လက္ခံလို႔ရွိရင္ ခင္မ်ားတုိ႔က ေဒၚေအာင္္ဆန္းစုၾကည္ကို ဒီအစီရင္ခံစာနဲ႔အညီ အျမန္ဆံုး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေျဖရွင္းႏုိင္ေအာင္ အကူအညီေပးရမယ္။ ဒါက အကူအညီေပးသင့္တဲ့ကိစၥ။ က်ေနာ့္အျမင္မွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဘက္ႏွစ္ဖက္ေပၚ အေျခခံၿပီးေတာ့ တဘက္ကေတာ့ National Identity, ရခိုင္မွာ ရခိုင္ျပည္သူေတြရဲ ႔ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ တဘက္က ပြားမ်ားလာၿပီးေတာ့ လူၿမိဳမယ့္အႏၱရာယ္ရွိတယ္။ အဲဒါကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ထည့္တြက္ရမယ္။ တဘက္ကလည္း International Humanitarian Law အရ ယဥ္ေက်းတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ လုိက္နာတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈန္းေတြအရ လူသားဆန္တဲ့ ဥပေဒေတြအရ ဥပေဒနဲ႔အညီ ႏုိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရသူ ၁၉၈၂ ႏုိင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ ေပး။ မျဖစ္သင့္ရင္ တျခားပို႔။ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္ဆံၿပီးေတာ့ လက္ခံမယ့္ႏုိင္ငံကိုပို႔ ဒါပဲ လုပ္လို႔ရမယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီအႀကိတ္အခဲႀကီးက က်ေနာ္တုိ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာလည္း အလြန္ႀကီးတဲ့ အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနတယ္။

XS
SM
MD
LG