သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ YSPS (Yangon School of Political Science) လို႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရန္ကုန္ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေက်ာင္းကို ႏုိင္ငံတကာစံခ်ိန္မီ သင္ၾကားေလ့လာေရးဌာနႀကီးတခုျဖစ္ေအာင္ ရည္ရြယ္ႀကိဳးစားေနပါတယ္လို႔ ဒီေက်ာင္းကို စတင္ထူေထာင္လာခဲ့သူတဦးျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း ဦးျမတ္သူ က ေျပာဆိုပါတယ္။ ဗီြအိုအယ္ဒီတာ ဦးသားညႊန္႔ဦး က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ကိုျမတ္သူ က်ေနာ္တို႔ ဗီြအိုေအက လာၿပီးေတာ့ ေမးျမန္းတာကို အခုလက္ခံေျဖၾကားေပးကို အမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။ က်ေနာ္ အရင္ဆံုးေမးခ်င္တာက YSPS ရန္ကုန္ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေက်ာင္း စၿပီးေတာ့ တည္ေထာင္ျဖစ္တဲ့ စိတ္ကူး။ ကိုျမတ္သူကလည္း ဒီေက်ာင္း စၿပီးေတာ့ ဖြဲ႔စည္းတဲ့အထဲမွာ ပထမဦးဆံုး ကမကထျပဳခဲ့တဲ့ လူတေယာက္လည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိေတာ့ ဘယ္လို စိတ္ကူးမ်ဳိးနဲ႔ စၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းကိုတည္မိတာလဲ။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ က်ေနာ္ ေထာင္ထဲမွာရွိကတည္းက ဒီစိတ္ကူးေပၚခဲ့တယ္။ အထဲထဲမွာလည္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြလည္းေတြ႔တယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဆိုတာကို စနစ္တက် ေလ့လာသင္ၾကားခြင့္မရေတာ့ တခ်ဳိ ႔အေျခခံ concept ေလးေတြ အားနည္းတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ေလာက္က ဒီႏိုင္ငံေရးသိပၸံဆိုတာကို ဘယ္သူမွ သင္ၾကားခြင့္မရခဲ့ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီလုိအေျခအေန ျဖစ္ေနတာေပါ့။ က်ေနာ္ ေထာင္ကထြက္လာတဲ့အခါမွာ လူေဖာ္ကိုင္ဖက္ သူငယ္ခ်င္းေတြရွိတယ္။ သူတို႔ကလည္း ဒီလုိ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံေက်ာင္းေထာင္ဖုိ႔ စိတ္ကူးတူေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ စုစုေပါင္း (၁၁) ေယာက္ေလာက္က စုေပါင္းၿပီးေတာ့ ဒီႏိုင္ငံေရးသိပၸံေက်ာင္းကို စၿပီးေထာင္ခဲ့တာပါ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အဲဒီေတာ့ စၿပီးေတာ့လုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ သင္မယ့္ဆရာကအစ လူအရင္းအျမစ္ နဲ႔ ေထာက္ပံ့ေရးပစၥည္းေတြအတြက္ ဘယ္လိုစၿပီး လုပ္ခဲ့ၾကသလဲ။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ လုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဘယ္အေထာက္အပံ့မွ မရခဲ့ၾကဘူးေပါ့။ အကုန္လံုး ကိုယ့္ပိုက္ဆံကိုယ္စိုက္တယ္။ ေနာက္ ဆရာေတြကလည္း ကိုယ့္ဘာသာ ေလ့လာမႈနဲ႔ ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ သင္ၾကတာ။ အားလံုးကလည္း ႏိုင္ငံေရးသိပၸံကို အရမ္းစိတ္ဝင္စားၾကတဲ့ လူေတြဆုိေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ေလ့လာထားၾကတာလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ သင္ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဆရာ ငွားမယ့္ပိုက္ဆံလည္း မတတ္ႏိုင္ဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီတုန္းကေတာ့ ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္တို႔ဆီကလည္း နည္းနည္းပါးပါး အကူအညီရတယ္။ အခမ္းငွားဖို႔ ဘာဖုိ႔ညာဖုိ႔။ Personal ကူညီတာေတြ ဘာေတြရွိတယ္။ အကုန္လံုး ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ ထူေထာင္ခဲ့ၾကတာပါ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ကိုယ့္ဘာသာ ေလ့လာတယ္ဆိုတာက ကိုယ့္ဘာသာ ေထာင္ထဲမွာပဲ ေလ့လာခဲ့ၾကတာလား။ ျပင္ပမွာ ေလ့လာတဲ့အတတ္ပညာေကာ ရွိလား။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ ေထာင္ထဲမွာဆိုတာက…

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဆိုလုိတာက ေက်ာင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံကို ေသခ်ာ တက္ခဲ့ၾကတဲ့လူေတြပါလား။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံကို ေသခ်ာတက္ခဲ့တဲ့လူေတြကေတာ့ (၁) ေယာက္ (၂) ေယာက္ေလာက္ပဲပါမယ္။ ဥပမာ ကိုစိုးျမင့္ေအာင္ဆုိရင္ ျပင္သစ္ကေန Political Science နဲ႔ Master ရတယ္။ က်ေနာ္က LSE (London School of Economics and Political Science) ကေန Political Theory နဲ႔ Master ရတယ္။ ဒီေလာက္ပဲ။ က်န္တဲ့လူေတြကေတာ့ ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ study လုပ္ၾကတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေမးခ်င္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြကို ဘယ္လိုေရြးခ်ယ္သလဲ။ ေက်ာင္းသားေတြက ႏိုင္ငံေရး field ထဲကလား။ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းေတြ တက္ႂကြတဲ့ လႈပ္ရွားသူေတြလား။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ ေက်ာင္းစစဖြင့္ခ်ိန္ုတုန္းကေတာ့ အဲဒီတုန္းက သိပ္လဲ မပြင့္လန္းေသးေတာ့ ကိုယ့္နီးစပ္ရာေတြပဲ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ မ်ားပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အကုန္လံုး open ပါ။ တက္ႂကြလႈပ္ရွားတဲ့ လူေတြေကာ၊ NLD တို႔ဘာတို႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီက အကုန္လံုးကို သတင္းအသစ္ တခါဖြင့္မယ္ဆိုတုိင္း က်ေနာ္တုိ႔ သူတို႔ကို application form ေတြ ေက်ာင္းေလွ်ာက္လႊာေတြ ပို႔ေပးပါတယ္။ Background ေပါင္းစံု၊ အားလံုးကို open to all, civil society ထဲက လူေတြလည္းရွိတယ္။ သာမန္ႏိုင္ငံေရးသိပၸံကို စိတ္ဝင္စားရံုသက္သက္နဲ႔ လာတက္ခ်င္ၾကတဲ့လူေတြကိုလည္း လက္ခံပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ လူငယ္ေတြရဲ ႔ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိတ္ဝင္စားမႈ ဘယ္လိုရွိသလဲ။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ လူငယ္ေတြ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံကို ေတာ္ေတာ္စိတ္ဝင္စားလာၾကတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တေလွ်ာက္လံုးမွာ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဆိုတာ ဘာမွန္းမသိခဲ့ရဘူး။ အခုနေျပာသလို သင္တန္းဆိုတာလဲ တကၠသိုလ္ေတြမွာလဲ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံဌာနဆိုတာ လံုးဝမရွိခဲ့ၾကဘူး။ လံုးဝ မသိခဲ့ၾကဘူး။ ေနာက္ ပြင့္လင္းလာတဲ့အခ်ိန္မွာလဲ ဒီဂ်ာနယ္ေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးအေၾကာင္းေတြ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေရးလာၾက ေျပာလာၾကဆိုေတာ့ ဒါေတြကို ဖတ္မိေတာ့လဲ ပိုၿပီးေတာ့။ သူတုိ႔ရဲ ႔ အာရံုေတြကို ႏိူးဆြၾကတဲ့အခါၾကေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံကို ပိုၿပီးစိတ္ဝင္စားလာၾကတယ္။ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို စိတ္ဝင္စားလာတာကို ေတြ႔ရတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုနေျပာသလို တကၠသိုလ္ေက်ာင္းေတြမွာ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံမရွိဘူး။ ဒီမွာပဲ သင္ေပးတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီမွာသြားၿပီး gap ျဖစ္တာမ်ဳိး ႀကံဳဖူးလား။ ဥပမာ တက္လာတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကလိုက္ဖုိ႔၊ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းေတြနဲ႔ လိုက္မီွဖို႔ အေျခအေန။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ အဲဒီအခက္အခဲေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးရွိတယ္။ ဥပမာ အခုနေျပာသလို ဘယ္မွာမွ မသင္ခဲ့ရဘူးဗ်ာ။ ေနာက္ တကၠသိုလ္ေတြမွာလည္း ဒီလုိဌာနေတြ မရွိေတာ့။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ academic paper လို႔ဟာမ်ဳိးဆန္ဆန္ ဒီမွာက မရွိၾကဘူး။ အဲဒီေတာ့ လူေတြက စနစ္တက်၊ သိဖို႔တတ္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ တခ်ဳိ ႔ ဒီႏွစ္စဖြင့္တဲ့ Advance course မွာဆိုရင္ Professor လာတုန္းကဆုိရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အခက္အခဲျဖစ္တယ္။ သူက ဟုိမွာ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို နည္းနည္းေလး adapt လုပ္ၿပီးေတာ့ သင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ ႔ဟာေတြမွာ ဒီမွာ လံုးဝမၾကားဘူးတဲ့ concept ေတြ၊ သေဘာထားေတြ၊ သေဘာတရားေတြ ပါလာတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးေလးေတြေတာ့ ေတြ႔ရတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ လက္ရွိ ကိုျမတ္သူတို႔ YSPS က လုပ္ေနတဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း။ သင္ၾကားေရးပံုစံက ဘယ္လို ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ သြားေနသလဲ။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းကေတာ့ ပထမေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က အခုနေျပာသလို ဒီက political science ကို ဘာမွမသိတဲ့လူေတြ ဒါမမဟုတ္ နည္းနည္းစနစ္တက် မတတ္ထားတဲ့လူေတြအတြက္ေတာ့ သူတုိ႔အတြက္ လြယ္ကူမယ့္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းကို ရွာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ အရင္တုန္းက သံုးတာေတာ့ W. Phillips Shively ရဲ ႔ Power and Choice ရဲ ႔ စာအုပ္ကို အေျခခံၿပီးသင္တာ။ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ အေျခခံအခ်က္အလက္ေတြ။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံရဲ ႔ အေျခခံအခ်က္အလက္ေတြ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ နားလည္းလြယ္တဲ့ဟာကို အေျခခံၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ သင္တယ္။ အခု Diploma Course မွာေတာ့ Advance ပိုျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္လည္း LSE တက္တုန္းက LSE courses ေတြမွာ enroll လုပ္ၿပီးမွ တခ်ုိ ႔ curriculum ေတြကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔က ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ ဗမာျပည္အေနအထားနဲ႔ သင့္ေလ်ာ္သေလာက္ကို က်ေနာ္တုိ႔က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီးမွ သင္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ သင္ၾကားေရးပံုစံက ဘယ္လိုသြားလဲ။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ သင္ၾကားေရးပံုစံကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာတကၠသိုလ္ေတြအေနနဲ႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ seminar မ်ဳိး ပံုစံေပါ့။ ပထမ (၁) နာရီေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္က lecture ေပးမယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်န္တဲ့ (၁) နာရီ သို႔မဟုတ္ နာရီဝက္က Discussion ေပါ့။ ဆရာက ပထမ Lecture ရိုက္မယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ နားမလည္းတာရွိရင္ lecture ရိုက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေမးလို႔ရတယ္။ ၿပီးသြားလို႔ရွိရင္ ကိုယ္သေဘာတူတာေတြ မတူတာေတြ အကုန္လံုးကို လြတ္လပ္ပြင့္လင္းစြာ ေဆြးေႏြးဖလွယ္လို႔ရတယ္။ ေက်ာင္းသားအခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ။ အဲဒီအခါမွာ က်ေနာ္တို႔ကို ဖန္တီးထားတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္က အားလံုးက ဘယ္သူရဲ ႔ ေမးခြန္းေသာ္၄င္း၊ ဘယ္သူရဲ ႔ မွတ္ခ်က္ေသာ္၄င္း။ ဘယ္ဟာမွ မွားတယ္ဆုိတာ မရွိဘူးဆိုတဲ့ အေျခခံေပၚမွာ ဒီေက်ာင္းရဲ ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ဖန္တီးထားပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္မွာ တခ်ဳိ ႔က ရႈိးတိုးရွန္႔တန္႔ ျဖစ္တာေပါ့ဗ်ာ။ ငါေျပာလိုက္ရင္ လူရယ္စရာမ်ား ျဖစ္မလား။ ငါ knowledge နည္းလို႔ လူေတြက မွားတယ္ေျပာမလား။ ဒီပညာရပ္ပိုင္ဆုိင္ရာမွာ မွားတယ္ဆိုတာ လူဦးေႏွာက္က ထြက္လာတာ မွားတယ္လုိ႔ ဒီေနရာမွာ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ုိးမွာမွ အျဖစ္မခံပါဘူး။ အားလံုးကို ေလးေလးစားစားနဲ႔ ေလးေလးနက္နက္နဲ႔ ဆရာကလည္း ျပန္ၿပီးေျဖရွင္းတယ္။ မသိတာရွိရင္ေမးတယ္။ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာလည္း ဒီပတ္ဝန္းက်င္ကို ေသခ်ာဖန္တီးေပးထားပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခုေနာက္ပုိင္းအေျခအေနမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်ေနာ္ သတိထားမိသေလာက္ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံတို႔၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးတို႔ သင္ၾကားေပးေနတဲ့ သင္တန္းေက်ာင္းေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ အေတာ္မ်ားမ်ား တခ်ဳိ ႔ေဖာင္ေဒးရွင္းေတြကလုပ္တယ္။ တခ်ဳိ ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြကလုပ္တယ္။ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔ ေနာက္ခံႏိုင္ငံေရး background ေတြ ရွိၾကတယ္။ အခု YSPS က ဘယ္လုိ ေနာက္ခံမ်ဳိးနဲ႔ ဘယ္လို သင္ၾကားတာရွိသလဲ။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔က ႏိုင္ငံေရးသိပၸံကို ပညာရပ္ဆန္ဆန္ ဘာအစြဲအလန္းမွေသာ္၄င္း၊ ဘယ္လို ကိုယ္သန္ရာသန္ရာကို စြဲၿပီးေတာ့ သင္တာမ်ဳိးေသာ္၄င္း အဲဒါမ်ဳိးကို က်ေနာ္တို႔ လံုးဝလက္မခံပါဘူး။ ပညာရပ္ဆန္ဆန္၊ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္း ပညာရပ္ကို မွ်ေဝဖို႔ဆုိၿပီးေတာ့ အားလံုးက အဲဒီစိတ္ကူးမွာ တထပ္တည္း တူၾကပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ဒီလို သင္ေပးမွ တကယ္လို႔ အားလံုးက open လည္းျဖစ္မယ္၊ ေဘာင္ကန္႔သတ္မႈ မရွိဘဲနဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ပိုင္ အေတြးအေခၚေတြနဲ႔ ခ်င့္ခ်ိန္သံုးသပ္ၿပီးမွ အရမ္းလြတ္လပ္တဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၊ ၿပီးလို႔ရွိရင္ လံုးဝဘက္လိုက္မႈမရွိတဲ့ အစြဲအလန္း မရွိတဲ့ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔က ဦးစားေပးပါတယ္။ ဘယ္လို က်ေနာ္တို႔မွာ ႀကိဳတင္ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ဘယ္ trend ကို ဦးစားေပး သင္မယ္ဆုိတာမ်ဳိး မရွိပါဘူး။ ဥပမာဆုိရရင္ ဒီ democratization မွာဆိုရင္ တခ်ဳိ ႔က development ကို ဦးစားေပးသင္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ မဟုတ္ဘူး ဒီမွာ democratization နဲ႔ ပတ္သက္လာလို႔ရွိရင္ modernization theory approach ရွိမယ္။ ဒါမွမဟုတ္လို႔ရွိရင္ historical sociology approach ရွိမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ transitional approach ရွိမယ္။ အဲဒီမွာ ႏိုင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ သီအိုရီေတြ ဘာရွိလဲဆိုတာကို အားလံုးကို ခ်ေပးလုိက္တာ။ သူတုိ႔ဘာသာသူတုိ႔ သံုးသပ္ပါေစ။ သူတုိ႔ဘာသာ သူတုိ႔ ဗမာျပည္အေျခအေနက ဘယ္လိုအေျခအေနရွိတယ္ဆိုတာကို သူတုိ႔ဘာသာသူတုိ႔ အခန္းထဲမွာလည္း သူတုိ႔ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဖလွယ္ခြင့္ရွိတယ္။ ေနာက္ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ခြင့္ ရွိတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ဒီေက်ာင္းက ထြက္လာတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြရဲ ႔ အရည္အေသြးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုျမတ္သူ ဘယ္လို အကဲျဖတ္မိလဲ။ ေက်နပ္အားရမႈ ရွိသလား။ လုိအပ္မယ္လို႔ ထင္ေသးသလား။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ႏွစ္လသံုးလပဲဆုိေတာ့ သိပ္အမ်ားႀကီးေတာ့ မေပးႏိုင္ေသးဘူးေပါ့။ ဒါေပမဲ့လဲ အတိုင္းအတာတခုအထိေတာ့ ေက်နပ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တခ်ဳိ ႔ေက်ာင္းသားေတြဆုိရင္ သူတုိ႔ သက္ဆိုင္ရာေက်ာင္းေတြမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမွာ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ပါတီမွာဆုိရင္လည္း လူငယ္ထဲမွာ နည္းနည္းေလး စည္းရံုးေရးအားေကာင္းလာၿပီးေတာ့ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ေလးေတြ ျဖစ္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံကို အေျခခံေတြကို သိလာတဲ့အခါၾကေတာ့ အဓိကေတာ့ စည္းရံုးတဲ့အခါမွာျဖစ္ျဖစ္၊ ေဟာေျပာတဲ့အခါမွာျဖစ္ျဖစ္ ဒါေတြကို သူတို႔အတြက္ တကယ္ကို assets ေတြပါ။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခုက YSPS အေနနဲ႔ အခုရပ္တည္ေနတဲ့ ေနရာမွာ တျခားျပင္ပ တကၠသိုလ္ေကာလိပ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္မႈ ရွိပါသလား။ ဥပမာ ျမန္မာျပည္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တျခားႏိုင္ငံတကာမွာျဖစ္ျဖစ္။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ ဗမာျပည္မွာေတာ့ မရွိဘူး။ ဗမာျပည္မွာ မရွိဘူးဆိုတာက ဒီမွာက ႏိုင္ငံေရးသိပၸံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဘယ္ဌာနမွလဲ မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာမွာေတာ့ တခ်ဳိ ႔ professors ေတြနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔က ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး လုပ္တာေတြရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကၠသိုလ္ခ်င္းခ်ိတ္တဲ့ အေနအထားေတာ့ မေရာက္ေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒါကိုေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ဥပမာ Professor Christian Stoke လို ဆရာမ်ဳိး။ University of Oslo က။ သူဆုိရင္ အခုလက္ရွိ Diploma Course မွာဆိုရင္ One course ကို သူလာၿပီး (၁၀) ရက္ lecture လာေပးသြားတယ္။ အဲဒီလို ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ ဒီမွာလာၿပီးေတာ့ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး သင္ၾကားေနတာ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ idea ကလည္း ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ Funding ဘာညာကလဲ အဲဒီေလာက္ႀကီး မေတာင့္တင္းေတာ့ ဆရာေတြကို ငွားႏိုင္တဲ့ အေနအထားမရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ အသိအကၽြမ္းရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ ႔ contact ေတြရွိတယ္။ အဲဒီလိုလူေတြကို က်ေနာ္တို႔က channel လုပ္ေပးတာေပါ့။ ဒီကလူေတြ သူတုိ႔ေတြရဲ ႔ resources ေတြကို သူတုိ႔တေတြ ခ်ဥ္းကပ္ခြင့္ရေအာင္ ဒီပညာေတြကို လူငယ္ေတြရေအာင္ က်ေနာ္တို႔က ၾကားထဲကေနၿပီးမွ အဲဒီလို channel လုပ္ေပးၿပီးမွ ပညာေတြကိုရေအာင္ ႀကိဳးစာေနတာ ရွိပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခု YSPS လည္ပတ္ေနတဲ့ ဘ႑ာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔၊ ရန္ပံုေငြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုရွိသလဲ။ ဘယ္က အကူအညီေတြ ယူထားတာရွိသလဲ။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ က်ေနာ္တို႔ ... ပေရာ္ဂ်က္ဆိုၿပီးေတာ့ British Council နဲ႔ ခ်ိတ္ၿပီးေတာ့ တခ်ဳိ ႔ funding ယူတာရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ National Endowment for Democracy ကေန funding ယူတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔က က်ေနာ္တုိ႔လုပ္ခ်င္တဲ့ program ကုိပဲ က်ေနာ္တို႔ျပည္သူေတြကို ေပးခ်င္တဲ့အရာ၊ ဒီတုိင္းျပည္နဲ႔ ကိုက္တဲ့ဟာေတြကိုပဲ ဦးစားေပးၿပီးေတာ့ ေဖာ္ေဆာင္ပါတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ ေနာက္တခုကေတာ့ အခု ကိုျမတ္သူတို႔ စဖြင့္တာ ၂၀၁၁ က စေလာက္တယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစံုတရာ ပြင့္လင္းလာတဲ့အေျခအေနထားေတာ့ ရွိတာေပါ့။ တျခား အခက္အခဲေတြ၊ အကန္႔အသတ္ေတြ။ အထူးသျဖင့္ အာဏာပိုင္ေတြဖက္က ဖိအားေပးတာမ်ဳိးေတြ ႀကံဳရဖူးသလား။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေပါ့

ဦးျမတ္သူ ။ ။ ရွိတယ္ဗ်။ အာဏာပိုင္ေတြက တိုက္ရိုက္ဖိအားေပးတာေတာ့ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔က ႏုိင္ငံေရးသိပၸံဆုိတာကို အေတာ္စိုးရိမ္တယ္။ တခ်ဳိ ႔ အာဏာပိုင္ေတြ လာေမးတာေတြရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ သိခ်င္တာရွိရင္လာေမး။ ဘာမွ လွ်ဳိ ႔ဝွက္ လုပ္ေနတာမရွိဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔က ပညာရပ္ဆန္ဆန္ ႏိုင္ငံျခားသိပၸံေတြကို သင္ၾကားေပးတာ။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ျဖုတ္ခိုင္းတဲ့ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္းရွိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဟာကို တခါမွ မၾကားဖူးဘူး။ ဒီမွာ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံ သင္တယ္ဆိုတာကို။ ဒီဟာကို သူတုိ႔ နည္းနည္းစိုးရိမ္တာေတြရွိတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ indirectly ဖိအားေပးတာေတြ ရွိမရွိေတာ့ က်ေနာ္တက္အပ္ေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဘာအခက္အခဲႀကံဳရသလဲဆိုေတာ့ တႏွစ္ေလာက္ ငွားၿပီးရင္ က်ေနာ္တို႔ကို အဲဒီေနရာေတြမွာ ဆက္ငွားဖုိ႔ မလြယ္ေတာ့တဲ့ အခက္အခဲကေတာ့ အၿမဲတမ္းႀကံဳတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔ ေနရာေတြကို ခဏခဏ ေျပာင္းရတယ္။ အခုလာမယ့္ ေမလမွာဆိုရင္လဲ ထပ္ေျပာင္းရအံုးမယ္။ ေနာက္ကြယ္မွာ ဘာေတြရွိသလဲဆိုတာကို တက္အပ္ေတာ့ မသိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုိ အခက္အခဲေတြေတာ့ ႀကံဳေတြ႔ရတာရွိတယ္။

ဦးသားညႊန္႔ဦး ။ ။ အခု လုပ္ေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘယ္ေလာက္အထိ ေက်နပ္အားရမႈ ရွိသလဲ။ ေက်ာင္းလည္ပတ္မႈ၊ ေက်ာင္းသြားေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔၊ ေရွ ႔ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္ေလာက္အထိ ေမွ်ာ္မွန္းထားသလဲ။ ေက်နပ္အားရမႈေကာ ရွိရဲ ႔လား။ ၿပီးသြားတဲ့ ကာလကို။

ဦးျမတ္သူ ။ ။ က်ေနာ္တို႔အားလံုးဟာ တက္ညီလက္ညီနဲ႔ အလုပ္လုပ္တဲ့အေပၚမွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး အားရမႈေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုနေျပာတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျဖစ္ခ်င္တယ့္ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ဖို႔ဆိုတာေတာ့ စိန္ေခၚမႈေတြေတာ့ ရွိေသးတာေပါ့။ ဘ႑ာေရးအခက္အခက အစ resource personnel အခက္အခဲေတြက။ ႏိုင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ Institute level တခုအေနနဲ႔ ျဖစ္လာေအာင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားေနတယ္။ ေအာင္ျမင္မလား၊ မေအာင္ျမင္ဘူး ဆိုတာကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည္ရပါမယ္။

သင့္အျမင္

မွတ္ခ်က္မ်ားျပပါ

XS
SM
MD
LG