သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရး ႏိုင္ငံတကာ႐ႈေထာင့္


လူ႔အခြင့္အေရးဘာသာမဟာဘြဲ႔အတြက္ ပညာသင္ယူေနတဲ့ Fulbright ပညာေတာ္သင္ေက်ာင္းသူ မအိမ့္သီရီသူ
ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရး ႏိုင္ငံတကာ႐ႈေထာင့္
please wait

No media source currently available

0:00 0:10:59 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးခန္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဘယ္လိုအက်ဳိးဆက္ေတြ ျမန္မာအစိုးရအေပၚကို သက္ေရာက္ႏုိင္ပါသလဲ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဘာသာ မဟာဘြဲ႔အတြက္ သင္ယူေနတဲ့ Fulbright ပညာေတာ္သင္ေက်ာင္းသူ မအိမ့္သီရိသူ ကို ကိုၿငိမ္းခ်မ္း က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ မသီရိ က Peace and Conflicts in Burma ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲကို လာေရာက္ၿပီး ပင္တိုင္ေဆြးေႏြးသူအျဖစ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ သိထားပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ႏုိင္ငံတကာက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ပဋိပကၡေတြအေပၚ သူတို႔ ဘယ္လိုရႈျမင္သံုးသပ္ၾကပါသလဲ။

ေျဖ ။ ။ ျပည္တြင္းမွာ တကယ့္ လက္ရွိ လႈပ္ရွားေနသူေတြ ေျမျပင္အေျခအေနကို သိတဲ့သူေတြ၊ ႏုိင္ငံတကာမွာဆိုရင္လည္း လက္ရွိအေျခအေနကို … သြားၾကတယ္။ အဲဒီအေျခအေနေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးတယ္၊ သံုးသပ္ၾကတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အေျဖရွာတဲ့သေဘာပါ။ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေအာင္လင္းလည္း တက္ေရာက္တယ္။ ျမန္မာသံရံုးဘက္ကလည္း အျပဳသေဘာေဆာင္ၿပီးေတာ့ လိုလိုလားလားနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဒီကိစၥအေပၚမွာ ရခိုင္အေရးကိစၥကို ေဆြးေႏြးခ်င္တယ္၊ အေျဖရွာခ်င္တဲ့သေဘာေပါ့။ အားလံုးက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ဘယ္လိုအခက္အခဲမ်ဳိးေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာေတြကို တင္ျပသြားတယ္။ ေျမျပင္အေျခအေနမွာ ဘယ္လိုမ်ဳိးရွိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ႏုိင္ငံတကာမွာျမင္တဲ့ အျမင္နဲ႔ ျပည္တြင္းအျမင္နဲ႔ အျမင္ေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး ကြဲျပားေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ အခ်င္းခ်င္း အျမင္ဖလွယ္ၾကတဲ့သေဘာမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အဲဒါဆို ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြက ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္း ရွမ္းျပည္နယ္ဘက္မွာလည္း ျဖစ္ေနတယ္။ အခု ရခိုင္ျပည္နယ္မွာလည္း ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီထဲမွာမွ ရခိုင္ကိစၥကို ႏုိင္ငံတကာမွာ အာရံုစိုက္ၿပီးေတာ့၊ ပိုၿပီးေတာ့ ေျပာေနၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။

ေျဖ ။ ။ တခုကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တျခားပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ဟာကို ႏုိင္ငံတကာက သိပ္မသိၾကတာလဲရွိတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အေရွ ႔ေျမာက္ပိုင္း၊ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါေတြကို သိပ္မသိၾကဘူး။ ႏုိင္ငံတကာစာမ်က္ႏွာကို မေရာက္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ရခုိင္ ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥကေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ သိၾကတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီဟာက Stateless ျဖစ္ေနတာ ႏုိင္ငံခိုလံႈမႈမရွိ။ ေနာက္တခုက လက္ရွိအေျခအေနမွာ လူအမ်ားႀကီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္ကို ထြက္သြားခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီလို အေျခအေနေၾကာင့္ ဒါက Humanitarian လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ပိုၿပီးေတာ့ အာရံုပိုစိုက္တာလုိ႔ ျမင္တယ္။

ေမး ။ ။ ပဋိပကၡေတြ ေနရာအႏံွမွာ ျဖစ္ေနတယ္။ ရခိုင္ကို ပိုၿပီးအာရံုစိုက္တယ္ဆိုတာ လူအမ်ားႀကီး ထြက္သြားလို႔ေပါ့။ ဒီလူအမ်ားႀကီး ထြက္တဲ့အေၾကာင္းကလဲ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာ လက္နက္ကိုင္အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိပါတယ္။ တျခားေနရာေတြမွာလည္း ဥပမာ ရွမ္းေျမာက္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တုိ႔မွာလည္း လက္နက္ကိုင္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီႏွစ္ခုက ဘယ္လိုကြာျခားလဲ မသိဘူး။

ေျဖ ။ ။ ၂၀၁၇ တိုက္ခိုက္မႈ မျဖစ္ခင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိတယ္။ အေရွ ႔ေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ ပဋိပကၡေတြမွာလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အခါၾကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းကို အရင္ေျပာမယ္ -

အဲဒီမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈပံုစံက စစ္ပြဲကာလအတြင္းမွာျဖစ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈပံုစံေတြ၊ တိုက္ဖြဲ႔ဝင္ေတြအခ်င္းခ်င္းမွာ တုိက္ခိုက္ၾကတဲ့အခါမွာ ျမန္မာအစိုးရစစ္တပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္စစ္တပ္ေတြက အဲဒီအခ်ိန္မွာ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ရြာသူရြာသားေတြ ေဒသခံေတြက ခံရတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြက စစ္ပြဲနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ဟာမ်ဳိးေတြျဖစ္တဲ့ ေပၚတာဆြဲခံရတာ၊ ေျမျမဳပ္ပံုကိစၥမ်ဳိးေတြ။ ဒါမွမဟုတ္ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြက ပိုမ်ားတယ္။ ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း သူတို႔ေတြ ႀကံဳရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရခိုင္မွာၾကေတာ့ ၂၀၁၇ အေရးကိစၥ မျဖစ္ခင္၊ ၂၀၁၂ မျဖစ္ခင္ အရင္ကတည္းက မူစလင္ေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရတာေတြက သူတို႔ေတြ တေနရာကေန တေနရာကို သြားလို႔မရဘူး။ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခြင့္အေရး တန္တူမရၾကဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလိုေျပာလို႔ ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြမွာလည္း ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္ဟာမ်ဳိး ရေနတာမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ ျပည္နယ္တခုလံုးက ဆင္ရဲမြဲေတတဲ့ အခါၾကေတာ့ သူတုိ႔မွာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရး အကုန္လံုးကေတာ့ နိမ့္က်တယ္။ ဒါေပမဲ့ မူစလင္ေတြၾကေတာ့ ဘာပိုၿပီး အခက္အခဲ ရွိသလဲဆိုေတာ့ သူတုိ႔က ခြင့္ျပဳခ်က္ေတြအဆင့္ဆင့္နဲ႔ဆိုေတာ့ အေတာ္ေလး ခက္ခဲတာေပါ့။

အခုကိစၥမွာၾကေတာ့ ၂၀၁၇ မွာဆိုရင္ တစုတဖြဲ႔ေသာသူေတြ၊ ARSA လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ကေန အစိုးရစစ္တပ္နဲ႔ ရဲဌာနေတြကို တိုက္ခိုက္တယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္ၿပီး ႏိွမ္နင္းတဲ့အခါမွာ စစ္တပ္က အလံုးအရင္းနဲ႔ လုပ္တယ္။ မတူတာတခုကေတာ့ တျခားေနရာေတြမွာလည္း လုပ္ေပမယ့္။ ကခ်င္နဲ႔ တိုက္ေနေပမယ့္လဲ ကခ်င္ KIA က တိုက္လို႔ဆိုၿပီး ကခ်င္လူမ်ဳိးစု တစုလံုးကို ႏွင္ထုတ္လုိက္တာမ်ဳိး၊ တိုက္ထုတ္လိုက္တာမ်ဳိး မရိွဘူးေပါ့။ ဒီမွာၾကေတာ့ ARSA အဖြဲ႔က တုိက္တာနဲ႔ လူမ်ဳိးစုတစုလံုးကို အတင္းအၾကပ္ တြန္းထုတ္လိုက္သလို ျဖစ္တဲ့ဟာ အဲဒီႏွစ္ခုက ကြာမယ္လို႔ထင္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လဲ ႏိုင္ငံတကာက ျမင္တဲ့အျမင္က ကြာတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဒီပဋိပကၡေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ ဘယ္လို လက္ေတြ႔က်တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ဳိးကို အႀကံေပးခ်င္ပါလဲ။

ေျဖ ။ ။ အခုကၾကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက တခါတေလၾကေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ မရဘူး၊ အျပည့္အစံုမရဘူး။ ေျမျပင္အေျခအေနကို မရဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာအစိုးရကလည္း ဒီဘက္ကို သြားခြင့္မေပးထားတာေတြရွိတယ္။ အခုက အခ်င္းခ်င္း တဘက္နဲ႔တဘက္ ၾကားအေနနဲ႔ ျမင္ေတြ႔ရတာက ႏုိင္ငံတကာဘက္က ဒါေတြျဖစ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိး အတင္းေျပာေနတယ္။ တဘက္ ျပည္တြင္းက မျဖစ္ပါဘူး၊ လံုးဝမျဖစ္ပါဘူးဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိး ေျပာေနတယ္။ အဲဒါ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ေျမျပင္အေျခအေနကို မသြားဘဲနဲ႔ ဒါေတြျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ေျပာတဲ့ဟာ ခက္တယ္။ မျဖစ္ဘူးလို႔ ျငင္းဖို႔လည္း ခက္တယ္။ အဓိက ဒီေနရာေတြကို ဖြင့္ေပးၿပီးေတာ့ ဘက္လိုက္မႈကင္း၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ သြားခြင့္ေပးရမယ္လို႔ ထင္တယ္။ မဟုတ္လို႔ရိွရင္ အခုလိုပဲ တဘက္နဲ႔တဘက္ တဘက္ကျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ တဘက္က မျဖစ္ဘူးလို႔ ေျပာတဲ့ဟာမ်ဳိးက ပိုၿပီးေတာ့ ျပႆနာကို ပိုၿပီးေတာ့ ႀကီးထြားေစတယ္။ အမွန္ေတာ့ ျဖစ္ႏုိင္လို႔ရွိရင္ သတင္းအခ်က္အလက္ကေတာ့ အေရးႀကီးတာေပါ့။ ဘယ္သူမဆုိ မူဝါဒခ်မွတ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္ေခါင္းေဆာင္မဆုိ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ရရွိဖို႔ အေရးႀကီးတာမုိ႔ အခုအခ်ိန္္က ဘာျဖစ္သင့္တယ္ဆိုတာထက္ ဒီေနရာေတြကို သြားခြင့္ျပဳလိုက္ရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ သိလာႏုိင္မယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးေတာ့ ထင္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး Zeid Ra'ad Al Hussein က ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရကို ICC မွာ တရားစြဲႏိုင္ေအာင္လုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ တိုက္တြန္းတယ္ဆိုေပမယ့္ ICC ကို ခံုရံုးဖြဲ႔မယ္ဆိုရင္ အခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ေပၚမူတည္တယ္။ အဲဒီႏုိင္ငံက အေရးယူခံရမယ့္ႏိုင္ငံက Rome Statute ကို လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ရမယ္။ အဲဒီလိုမွသာ ICC က ဖြဲ႔လုိ႔ရမယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက လက္မွတ္မထိုးထားဘူး။ ICC Rome Statute ကို လက္မွတ္မထိုးတာေတာ့ ICC က တိုက္ရိုက္အေရးယူလုိ႔ မရဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္တခ်က္ရွိတယ္ အဲဒါက UN Security Council ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန သြားလိုု႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ ကုလသမဂၢမွာ တရုတ္နဲ႔ ရုရွားတို႔ရဲ ႔ အေနအထား ဗီတိုအာဏာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကို ICC ဝင္ဖို႔အေျခအေနက လတ္တေလာမွာေတာ့ ခက္အံုးမယ္လို႔ ထင္တယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ဝင္ဖို႔မလြယ္ဘူး။ ေနာက္ဆံုးမွာ Genocide တို႔ဘာတို႔ ဆံုးျဖတ္တာကေတာ့ ICC က ဆံုးျဖတ္တာ၊ ခံုရံုးေတြက ဆံုးျဖတ္တာဆိုေတာ့ ခံုရံုးဖြဲ႔လို႔မရဘူးဆိုရင္ အေရးယူဖို႔က နည္းနည္းေတာ့ခက္မယ္။ ဒါေပမဲ့ တခုေတာ့ရွိတယ္ ဘာလဲဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီလိုမ်ဳိး ႏိုင္ငံတကာခံုရံုးေတြက အရမ္းအခ်ိ္န္ၾကာၿပီးမွလဲ ျဖစ္တာမ်ဳိးရိွတယ္။ ဥပမာ Bosnia ဆိုရင္လည္း သိပ္မၾကာခင္ကမွ လုပ္ႏုိင္တယ္။ အဲဒါမ်ဳိး အခ်ိန္ၾကာၿပီး တခ်ိန္ခ်ိန္ၾကာၿပီးမွ တရုတ္နဲ႔ရုရွား ကိုယ့္ဘက္မွာ မရွိေတာ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ခုရံုးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

ေမး ။ ။ အခု Genocide တို႔ Ethnic Cleansing တို႔ စြပ္စြဲေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ ။ ။ အခုက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ႏိုင္ငံတကာမွာ အစိုးရေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢတို႔ သံုးတာၾကေတာ့ Ethnic Cleansing လို႔ သံုးတယ္။ အေမရိကန္ေတာင္မွ Ethnic Cleansing လို႔ သံုးတယ္။ Ethnic Cleansing က က်င့္ဝတ္သိကၡာပိုင္းအရ သံုးတဲ့စကားလံုး ျဖစ္တယ္။ သူမွာ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႔ ဒီႏိုုင္ငံတခုသည္ Ethnic Cleansing ျဖစ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာခံုရံုးမွာ တရားစြဲတဲ့ဟာမ်ဳိး လုပ္လို႔မရဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဥပေဒ မဟုတ္ဘူး။ သူက Morality သိကၡာပိုင္းဆုိင္ရာအရ အက်င့္သိကၡာပိုင္းဆိုင္ရာအရ ေျပာတာမ်ဳိး ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံတကာကလည္း Genocide ဆိုတဲ့ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈဆိုတာကို သံုးတဲ့ဟာက အရမ္းကို သတိထားၿပီးေတာ့သံုးတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း သတိထားၿပီးေတာ့ သံုးမွရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ က်မတို႔က Genocide လို႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ သက္ေသျပဖို႔ အမ်ားႀကီးလိုတယ္။ ဥပမာ တရားဝင္ UN မွာ လုပ္ထားတဲ့၊ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ Genocide ဆိုရင္လဲ သူက သတ္ျဖတ္မႈတင္ မဟုတ္ဘူး၊ က်မတို႔ႏိုင္ငံကလူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈဆိုရင္ လူေတြအကုန္လံုးကို သတ္လိုက္တာ၊ အကုန္လံုးကိုသတ္ အဲဒီလိုမ်ဳိး အကုန္လံုးကို သတ္စရာမလုိဘူး၊ တစိတ္တပိုင္းသတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ အကုန္လံုးသတ္သည္ျဖစ္ေစ။ ေနာက္တခုက ဒီလူမ်ဳိးတမ်ဳိးရဲ ႔ ျဖစ္တည္မႈေတြကို ေဖ်ာက္ဖ်က္တာလည္း ပါတယ္။ သတ္တာတင္ မဟုတ္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ အဓိက ႏုိင္ငံတကာခံုရံုးမွာ အျပစ္ခ်မွတ္တဲ့အခါမွာ၊ ေဖာ္ထုတ္တဲ့အခါမွာ အဓိက အခက္အခဲ၊ စိန္ေခၚမႈက ဒါသည္ စိတ္အလိုအရ လုပ္တာမ်ဳိး၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိိနဲ႔ လုပ္တာဆိုတဲ့ သက္ေသျပဖို႔ဆိုတာ ခက္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက Genocide ကို သံုးဖို႔က အရမ္းကို သတိထားၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ Ethnic Cleansing ၾကေတာ့ Moral Value အရ က်င့္ဝတ္သိကၡာပိုင္းဆိုင္ရာအရ ဂရုစိုက္တယ္ဆိုတယ္ အဲဒီလိုမ်ဳိး အဓိပၸါယ္မ်ဳိး ေျပာတာ။ ၿခံဳၿပီးေတာ့ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ကိစၥေတြ၊ တျခားျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြအားလံုးက Crimes against humanity လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြ အဲဒီလိုမ်ဳိးေတာ့ ေျပာလို႔ရတယ္။

ေမး ။ ။ အခုလို လာေရာက္ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရး ႏိုင္ငံတကာ႐ႈေထာင့္
please wait

No media source currently available

0:00 0:12:42 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG