သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ပဋိပကၡနဲ႔ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား - အပိုင္း (၁)


ၿငိမ္းခ်မ္းေမတၱာအဖြဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဦးေအးလြင္ နဲ႔ ရခိုင္စာေပယဥ္ေက်းမႈအသင္းက ေဒၚေစာခင္တင့္၊ သတင္းစာဆရာ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ေရးရာေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ျပႆနာေတြ အေျဖရွာေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း မစၥတာကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ ႔ အႀကံျပဳခ်က္အစီရင္ခံစာထဲက အခ်က္ေတြက ဘာေတြလဲ။ ဘယ္အတိုင္းအတာကို လုပ္ေဆာင္ေနမလဲ။ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ဘာေတြဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္သင့္ပါလဲ။ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ နွစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေမတၱာအဖြဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဦးေအးလြင္ နဲ႔ ရခိုင္စာေပယဥ္ေက်းမႈအသင္းက ေဒၚေစာခင္တင့္၊ သတင္းစာဆရာ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္တုိ႔ကို VOA ရန္ကုန္ Studio မွာ ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ဒီကေန႔ က်မတို႔ VOA မွာ ေဆြးေႏြးမယ့္ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း မစၥတာကိုဖီအာနန္က ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အႀကံေပးခ်က္ အစီရင္ခံစာ တင္သြားပါတယ္။ ဒီ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဘယ္အတုိင္းအတာအထိ လိုက္နာႏုိင္မလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို က်မတို႔ ေဆြးေႏြးၾကပါမယ္။ ဆိုေတာ့ ပထမဦးဆံုး နည္းနည္းမိတ္ဆက္ေပးပါ။

ဦးေအးလြင္ ။ ။ က်ေနာ္က ဟာဂ်ီဦးေအးလြင္ပါ။ အစၥလာမ္ဓမၼဗိမာန္ရဲ ႔ ဦးေဆာင္ေရးမွဴးတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ Religions for Peace ေခၚတဲ့ မွတ္ပံုတင္တဲ့အခါမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေမတၱာလို႔ မွတ္ပံုတင္ပါတယ္။ ျမန္မာလို႔ တုိက္ရိုက္ဘာသာျပန္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘာသာေပါင္းစံု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ရဲ ႔ ထူေထာင္သူတဦးနဲ႔ ေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာေပါင္းစံု လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ေနပါတယ္။

ေဒၚေစာခင္တင့္ ။ ။ က်မနာမည္ ေစာခင္တင့္ပါ။ က်မကေတာ့ ရခိုင္စာေပနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႔ရဲ ႔ ဥကၠ႒တေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့ ရခိုင္အမ်ဳိးသမီးအသင္းရဲ ႔ ဒုဥကၠ႒တေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ က်မအေနနဲ႔ ရခိုင္အေရးကို စိတ္ဝင္စားစြာနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းေျမာက္ျမားစြာ ေလ့လာခဲ့တဲ့ က်မရဲ ႔ အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ ကိုယ့္ရဲ ႔ရခိုင္ျပည္သူေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တကယ့္တိုးတက္မႈေတြကို ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုတဲ့ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြကို အၿမဲတမ္းေလ့လာစံုစမ္းေနတဲ့ လူတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ ။ ။ က်ေနာ္ကေတာ့ သတင္းစာဆရာပါ။ ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြကို သတင္းေဆာင္းပါးေတြနဲ႔ ပံုမွန္ေလ့လာၿပီးေတာ့ ေရးေနပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ပထမဦးဆံုး လတ္တေလာ ျဖစ္ေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာ အခုမၾကာေသးခင္ကမွ တေက်ာ့ျပန္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာကလဲ မစၥတာကိုဖီအာနန္တို႔နဲ႔ ဦးတို႔အဖြဲ႔ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ၿပီးမွ အႀကံေပးခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ကိုက္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္တယ္လို႔ အကုန္လံုးလည္း သိၾကပါတယ္။ ဆိုေတာ့ မစၥတာကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဦးတို႔အဖြဲ႔ အႀကံေပးခ်က္ေတြထဲက စီးပြားေရး၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အကုန္လံုး၊ လံုၿခံဳေရး ပ်က္ျပားေနတယ္ဆိုေတာ့ ဘာေတြလုပ္သင့္တယ္လို႔ အႀကံေပးထားပါလဲ။ အဓိကအခ်က္ေလး ေျပာျပပါ။

ဦးေအးလြင္ ။ ။ အဓိကေတာ့ ၿခံဳေျပာရရင္ေတာ့ (၃) ခ်က္ ေျပာထားတာ ရွိပါတယ္။ တစ္အခ်က္က ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးရဲ ႔ အၾကပ္အတည္း - Development Crisis လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ ဒုတိယအခ်က္က လူ႔အခြင့္အေရး - Human Rights Crisis. တတိယအခ်က္က လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သက္ေသာ အၾကပ္အတည္း - Security Crisis လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးဆိုတာလည္း ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာလည္း သဟဇာတ ရွိရမယ္။ သဟဇာတရွိေရးကို ပ်က္ျပားေအာင္ လုုပ္ေနလို႔ရွိရင္ ဒါေတြဟာ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ပါဘူး။ လက္ေတြ႔မ်က္ေတြ႔ကို မေန႔က ဘာသာေပါင္းစံုအဖြဲ႔ သြားတယ္။ သြားတဲ့အခါမွာ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ ႔ထဲကို မေရာက္ခင္တရက္မွာ ပါတီတစ္ခုက ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦးက ဝင္ေရာက္ၿပီး ဒီမွာ ဘဂၤလီအၾကမ္းဖက္သမား ႏွစ္ေယာက္ပါတဲ့အဖြဲ႔ လာလိမ့္မယ္။ မင္းတို႔ ဆႏၵျပၾကဆိုၿပီးေတာ့ ရိုးသားတဲ့ျပည္သူေတြကို အဲဒီလို ေျပာလိုက္တဲ့အခါၾကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ သဟဇာတ လုပ္ဖို႔လာတဲ့ ဘာသာေပါင္းစံုက ပုဂၢိဳလ္ေလးဦးကို သံပုံးတီးတယ္။ ခဲနဲ႔ေပါက္တယ္ အဲဒီလို ျဖစ္လာတယ္။ က်ေနာ္ ဆိုလုိခ်င္တာက ပေရာဂေတြနဲ႔ အျမတ္ထုတ္ခ်င္တဲ့ လူေတြက အေျခအေနကို ပိုဆိုးေအာင္ မီးေလာင္ရာေလပင့္ လုပ္ေနပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သဟဇာတ ျဖစ္ဖို႔အတြက္ တရားမွ်တမႈဆိုတာ လိုအပ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရွိမွ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ျဖစ္မွာ။ ေနာက္တခ်က္က Human Rights ပါ။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ႏွစ္ခုစလံုးဟာ၊ အသိုင္းအဝိုင္း ႏွစ္ခုစလံုးက ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ ခါးစီးေအာင္ ခံခဲ့ရတယ္။ ဖိႏိွပ္ခံခဲ့ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီဟာျဖင့္ရင္ သက္ဆိုင္ရာက အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တာ ၿဗိတိသွ်လက္ထက္ထဲက သူတုိ႔ရဲ ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈမွာ Divide and Rule ေခၚတဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံၿပီးေတာ့ လိုရင္လိုသလို၊ မလုိရင္မလိုသလို အသံုးခ်ခံခဲ့ရတဲ့ အင္မတန္ကို သယံဇာတ ေပါၾကြယ္ဝတဲ့ ရခိုင္ျပည္။ လူအရင္းအျမစ္မ်ားမွာလည္း တန္းဖိုးရွိၿပီးေတာ့ အင္မတန္ကို အစြမ္းအစရွိတဲ့လူေတြဟာ အဲဒီလို ဖိႏိွပ္ခံခဲ့ရတဲ့အေပၚမွာ ဒီလိုျပႆနာေတြက ျဖစ္လာတာေပါ့။

လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသားေရး ဆုိတာေလး နည္းနည္းေျပာခ်င္တယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာ လူတစံုတဦးရဲ ႔ အခြင့္အေရးကို ဒါဟာ ခ်ဳိးေဖာက္လိုက္မယ္ဆိုရင္ လူ႔အခြင့္အေရးကို မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ လူအမ်ားစုေၾကာင့္ လူနည္းစု ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတာျဖစ္ျဖစ္၊ လူနည္းစုေၾကာင့္ လူမ်ားစု အခ်ဳိးေဖာက္ခံရတာျဖစ္ျဖစ္ ဒါ လူ႔အခြင့္အေရးကို မဟုတ္ဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးလုပ္လို႔ အမ်ဳိးသားေရး ထိခိုက္မယ္ဆိုတာ လုံးဝမွားယြင္တဲ့ အယူအဆ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ဆိုေတာ့ အဓိက အေရးႀကီးတာက လူ႔အခြင့္အေရးရယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး၊ လံုၿခံဳေရးရယ္။ ဒီအခ်က္ (၃) ခ်က္ကို မစၥတာကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဦးတို႔အဖြဲ႔က အစီရင္ခံစာ ေရးၿပီးေတာ့ အႀကံေပးခ်က္ေတြ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြအတြက္ကို ဘာေတြလုပ္မယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာထားတယ္။ ေစာေစာကေတာ့ အၾကမ္းမ်ဥ္း ေျပာေတာ့လဲ ဒီ (၃) ခ်က္ေပါ့။ ဘာအခ်က္ ဘယ္အခ်က္လို႔ မပါဘူးေပါ့။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ ႔ အေရးကို တကယ္ထဲထဲဝင္ဝင္ သိၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ လူထုအတြက္၊ အမ်ဳိးသမီးေရးရာအစ အကုန္လံုး ထဲထဲဝင္ဝင္သိတဲ့ လူတေယာက္အေနနဲ႔ ဆရာမႀကီးေဒၚေစာခင္တင့္ ေျပာျပေပးပါ။ ဒီအႀကံေပးခ်က္ေတြထဲမွာ ဘယ္အခ်က္က လိုက္နာဖို႔ အဆင္မေျပ ျဖစ္ေနတာလဲ။ အဲဒါေလးကို နည္းနည္းေျပာျပေပးပါ။

ေဒၚေစာခင္တင့္ ။ ။ က်မအေနနဲ႔ ပထမဦးဆံုး ေျပာခ်င္တာက ဒီေန႔ က်မတို႔ ရခိုင္ျပည္သူေတြဟာ တကယ့္ကို ရက္ရက္စက္စက္ ရခိုင္လူမ်ဳိးအပါအဝင္ မ်ဳိးႏြယ္စုေတြနဲ႔ တျခားလူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရက္ရက္စက္စက္ ဒီလို သတ္ျဖတ္ခံေနရတယ္။ ဒုကၡေရာက္ေနၾကတယ္ဆိုတာ ေျမျပင္အေနအထားမွာ တကယ္ျဖစ္ေနတဲ့ အေနအထား ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရခိုင္ေတြရဲ ႔ ကာလၾကာရွည္ ခံစားေနရတဲ့ ဒီခါးသီးမႈ အေတြ႔အႀကံဳေပၚမွာ က်မတို႔ ေျဖသိမ့္ခြင့္မရဘဲနဲ႔ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ဒီဟာေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ မလိုလားအပ္တဲ့ အေျခအေန အျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ ပိုၿပီးျဖစ္လာရတဲ့ဆိုတဲ့ Causes ေလးကို အကုန္လံုးက သိဖုိ႔လိုပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခုန ဆရာဦးေအးလြင္ တင္ျပသလို သြားလိုက္တဲ့အခါမွာ ရခိုင္ဘက္က ဒီလိုတံု႔ျပန္တယ္ဆိုတဲ့ေပၚမွာ ဆရာ့အေနနဲ႔ ခံစားရတာကို က်မ နားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ရခိုင္ေတြရဲ ႔ ခံစားေနရတဲ့ အင္မတန္ အသည္းႏွလံုးထဲက ခံစားေနရတဲ့ ခံစားခ်က္အေပၚမွာ ဒီအခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုပဲေျပာေျပာ ဒီလိုေျဖသိမ့္တဲ့ဟာနဲ႔ သြားလုပ္လို႔ရွိရင္ က်မတို႔ ရခိုင္ေတြအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ခံစားရသလို ျဖစ္သြားတယ္။

အဲဒီေတာ့ က်မတို႔က အလုပ္တလုပ္ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြကျဖစ္ျဖစ္ အေျခအေနအရပ္မွန္ကို သံုးသပ္ၿပီးေတာ့ ဒီအေျခအေနမွာ ဒီလုိသြားသင့္တယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ ဒီလုိေျပာသင့္တယ္ ဆိုတာေလးကို ခ်င့္ခ်ိန္ဖို႔ လုိပါတယ္။ ဒီလိုမခ်င့္ခ်ိန္လိုက္ရင္ အခုန ဦးေအးလြင္ေျပာသလို ထိပ္တိုက္ေတြ႔မႈေလးေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါၾကေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔၊ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ အျမင္ခ်င္းက ပိုၿပီးေတာ့ ျပန္႔သြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရခိုင္ေတြအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ နစ္နာသြားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အန္တီတို႔ဘက္က သတင္းသမားေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ ဒီဟာေတြအေပၚမွာ ဒီလိုမ်ဳိး ထပ္ၿပီးေတာ့ မျဖစ္ဖို႔ သတိယူရမယ္လို႔ ပထမဦးဆံုး ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဆိုေတာ့ အစၥလာမ္ေတြဘက္က ငါးလုပ္ငန္းေတြကို ေလွႀကီးေလွငယ္ေတြနဲ႔ ထြက္ၿပီးေတာ့ ပင္လယ္ျပင္ ေရပိုင္နက္ေတြမွာ အမ်ားႀကီး လုပ္ႏုိင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ရခိုင္ေတြဘက္က ေလွငယ္ေလးေတြနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ ႔ ဝမ္းစာကို မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ဒီလို ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ရိွခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ လူကိုပါ ဒဏ္ရာရေအာင္ လုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ သူတုိ႔ရဲ ႔ စီးပြားေရး ပ်က္ေတာင္မကလို႔ ဒီ စီးပြားေရး အကုန္လံုးကို ဆံုးရႈံးနစ္နာၿပီးေတာ့ ပင္လယ္ထဲကို၊ ေရထဲကို မဆင္းဝံ့ဘဲ ျဖစ္သြားတဲ့ ရခိုင္ေတြရဲ ႔ တံငါးလုပ္ငန္း အေျခအေန ဒါေတြကို က်မတို႔ စစ္ေတြကို သြားတဲ့အခါ၊ ဒီဘက္က တိုင္းရင္းသားေတြ တင္ျပတာ က်မတို႔ တကယ့္တကယ္ ၾကားသိခဲ့ရပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ဒီလုိဟာမ်ဳိးေတြ ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ဒါဟာ ရခိုင္ေတြဘက္က နည္းနည္းေလး ရွိတဲ့ဟာ လံုးဝကို ပ်က္သုဥ္းသြားတာ။ အစၥလာမ္ဘက္က နည္းနည္းပဲ ဆံုးရႈံးသြားတာ။ ဒါေတြအေပၚကို က်မတို႔ ႏွစ္ဖက္ျမင္ဖို႔ က်မတို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ လယ္ယာေျမေပၚမွာဆိုရင္လည္း က်မတို႔က အစၥလာမ္ဘက္က ဒီေန႔ ေမာင္းေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္မွာ လယ္သမားေတြဟာ အစၥလာမ္ဘက္က အမ်ားႀကီး လယ္လုပ္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔မွာ သူတုိ႔ကိုယ္တိုင္က လယ္မလုပ္ဘူး။ ဒီလယ္မလုပ္ဘူး။ ဒီလယ္မလုပ္ဘူးဆိုတာ ၿပီးခဲ့တဲ့ (၁၀) လတာ ကာလအတြင္းမွာ သူတုိ႔က လယ္လုပ္မယ့္အခ်ိန္မွာ ဘာေၾကာင့္ လယ္မလုပ္ဘူးလဲဆိုရင္ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ရခိုင္ဘက္က ဆူပူတာေတြ၊ ရခိုင္ဘက္က တြန္းအားေပးတာေတြ၊ ရခုိင္ဘက္က ဖိအားေပးတာေတြ၊ ဘာမွမရွိေပမယ့္လို႔ ဒီလယ္လုပ္ငန္းကို မလုပ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ဘာျဖစ္လို႔ ဒီ ဘဂၤလီလူမ်ဳိးေတြဟာ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္းေတာမွာ လယ္ယာေတြကို ဘာျဖစ္လုိ႔ ခါတိုင္းလို႔ ဘာျဖစ္လုိ႔ မလုပ္သလဲ။

ဒါဟာ အင္မတန္မွ ထူးဆန္းတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေလးတခု ျဖစ္ေနပါတယ္ဆိုတာကို က်မတို႔ဘက္က အမ်ားႀကီး ရႈျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာလည္း က်မတုိ႔ဘက္က အစိုးရဘက္က အကုန္္လံုး ဒါေတြကို စနစ္တက် စဥ္းစားဖုိ႔ လုိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်မ ေျပာခ်င္တာက ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚမွာ အစဥ္တစိုက္ ရခိုင္အေရးကို၊ အကုန္လံုးကို လက္ေတြ႔က်က် ႏွစ္ဘက္စလံုးမွ်ေအာင္ ေလ့လာၿပီးေတာ့မွ အစိုးရဘက္က ဘာေတြကို လက္ဦးမႈရေအာင္ လုပ္ရမလဲ။ ဘာေတြကို အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ အတားအဆီးေတြနဲ႔ ထားရမလဲ။ ဒါေတြကို အစိုးရဘက္က လုပ္သြားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ဒီျပႆနာကဆိုရင္ အိမ္နီးခ်င္းမွာ သြားၿပီးေတာ့ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဆုိေတာ့ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကေတာ့ သူနဲ႔ေျပလည္ဖို႔ကို ဘာလုပ္သင့္တယ္လို႔ ထင္ပါလဲ ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ အက်ဥ္းခ်ဳံေလး ေျပာပါအံုး။

ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္ ။ ။ က်ေနာ္ နားလည္သေလာက္ဆိုရင္ အခု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံရဲ ႔ ရပ္တည္ခ်က္က ေတာ္ေတာ္ေလးကို ေကာင္းပါတယ္။ သူတုိ႔က ဘာေျပာသလဲဆိုေတာ့ အၾကမ္းဖက္တဲ့ကိစၥကို သူတို႔က လက္လည္းမခံဘူး။ ေနာက္ ဒီအၾကမ္းဖက္တုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္လည္း ကူညီမွာပဲ။ ၿပီးေတာ့မွ ဒုကၡသည္ ဘာညာ ေျပးလာတဲ့ဟာေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရင္ သူတုိ႔က လက္မခံဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ရႈပ္ေထြးသြားမွာစိုးလို႔။ ေရွ ႔ျပႆနာေတြ မၿပီးခင္၊ ေနာက္ျပႆနာေတြ ျဖစ္မွာစိုးလို႔ ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢဘက္နဲ႔ ႏုိင္ငံတခ်ဳိ ႔က ဖိအားေပးတဲ့အခါၾကေတာ့ အခုေတာ့ ဖြင့္ေပးလိုက္ရ၊ မသိက်ဳိကၽြံ သေဘာေပါ့။ ဆုိတဲ့အခါၾကေတာ့ သူ႔ရဲ ႔သေဘာထားက က်ေနာ္ထင္တယ္ အိမ္နီးခ်င္းေကာင္းပီပီသသနဲ႔ ရွိေနေသးတယ္လို႔ က်ေနာ္ နားလည္ပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဘာလုပ္သင့္တယ္ဆုိတာေလး ေျပာျပပါ။

ေဒၚေစာခင္တင့္ ။ ။ အခုန ဦးေအးလြင္ တင္ျပသြားတာလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ျပည့္စံုသြားပါၿပီ။ ဒီဟာက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အနီးဆံုး ႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။ ဒီျပႆနာေတြက နယ္နမိတ္ Border ဘက္မွာ ေက်ာ္သြားေနတဲ့ ေျမဆက္ျပႆနာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးက ဒါကို ေခါင္းေအးေအးထားၿပီးေတာ့ သမာသမတ္က်ေအာင္ ဒါေတြကို သံတမန္နည္းလမ္းအရ ေျဖရွင္းတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ အခုလည္း လုပ္ေနပါတယ္။ ႏွစ္ဘက္စလံုးလည္း အရင္ထက္စာရင္ အမ်ားႀကီး ျမန္မာျပည္ကေရာ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေရာ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေနတဲ့ဟာေတြက အမ်ားႀကီး ရွိလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ေရွ ႔ဆက္ၿပီးေတာ့ တိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ က်မေျပာခ်င္တာတစ္ခု ရွိပါတယ္။ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ပါ - ဒါက ေကာ္မရွင္ရဲ ႔ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္မွာ က်မ ေပးထားခဲ့ပါတယ္

ဒီ ရခိုင္ျပည္အေနနဲ႔ ဒါကို တကယ္လုပ္မယ္ဆိုလို႔ရွိိရင္ ရခိုင္ျပည္ရဲ ႔ အေနအထားက အင္မတန္မွ ေျဖရွင္းရခက္တယ္။ ရႈ႔ပ္ေထြးတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ဖို႔ဆိုလုိ႔ရွိရင္ ဒီတာဝန္ကို တာဝန္ယူရမယ့္ ဝန္ႀကီးအဆင့္ရွိတဲ့ တာဝန္ခံတဦးအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္မွာ ခန္႔ထားဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးဆိုင္ရာ Rules of Law Center တခု စစ္ေတြမွာ တည္ထားဖုိ႔ လိုတယ္။ အဲဒီမွာ ဝန္ထမ္းေတြဟာ အကုန္လံုး ရခိုင္တျပည္နယ္လံုး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ ရွိရမယ္။ အဲဒီသူတပါး တင္ျပတဲ့အခ်က္ေတြေပၚမွာလည္း က်မတို႔ လိုက္နာဖို႔လိုတယ္။ ဒီတခ်က္ ။ ေနာက္တခ်က္က ရခိုင္ျပည္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဝန္ႀကီးအဆင့္ရွိတဲ့ ဝန္ႀကီးတပါး သက္သက္ခန္႔ထားဖို႔ လိုပါတယ္။

သူ႔ကို အေထာက္အကူျပဳမယ့္ အဖြဲ႔ေတြလည္းထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီအေထာက္အကူျပဳ လုပ္ငန္းေတြဟာ ရခိုင္ျပည္အတြင္းမွာရွိတဲ့ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြ တိုင္ပင္ၿပီးေတာ့ ေလးလတႀကိမ္ အစီရင္ခံစေတြကို တက္ၿပီးေတာ့ Specialist - ရခိုင္ရဲ ႔အေပၚမွာ ဒီဟာကို ဝန္ႀကီးသက္သက္အဆင့္နဲ႔ ထားသင့္ပါတယ္လုိ႔ က်မတို႔က ေပးထားတဲ့ Recommendation ဟာ တကယ္ကို ရခုိင္ျပည္သူေတြနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္လို႔ က်မအေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG