သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

မီးအိမ္ရွင္ (သို႔မဟုတ္) ဂ႐ုဏာရွင္သူနာျပဳ ႏိုက္တင္ေဂး


(Zawgyi/Unicdoe)

ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔ဟာ ေခတ္သစ္ သူနာျပဳနည္းပညာေတြကို ေနာင္လာေနာင္သားေတြ အတြက္ မ်ိဳးေစ့ခ် ေပးခဲ့တဲ့၊ ဂ႐ုဏာရွင္ မီးအိမ္ရွင္မအျဖစ္ ကမာၻက ဂုဏ္ျပဳ ေခၚဆိုခံရသူ သူနာျပဳဆရာမ Florence Nightingale ရဲ႕ ႏွစ္ ၂၀၀ ျပည့္ ေမြးေန႔ ျဖစ္သလို၊ သူ႔ကိုဂုဏ္ျပဳတဲ့ ကမာၻ႔သူနာျပဳမ်ားေန႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေဝဒနာသည္ေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္တဲ့ေနရာမွာ ေစတနာ ေမတၱာေရွ႕ထားၿပီး အထိေရာက္ဆုံး ကုသေပးႏိုင္မယ့္ နည္းစနစ္ေတြကို ခ်မွတ္ေပးခဲ့သလို၊ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ ျပန႔္ပြားမႈေတြ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ လက္ကို မၾကာမၾကာ သန႔္ရွင္းစင္ၾကယ္ေအာင္ေဆးေၾကာဖို႔ ဆိုတဲ့ အေလ့အထ ေကာင္းေတြကို ေလ့က်င့္ ပ်ိဳးေထာင္ ေပးခဲ့တာေၾကာင့္ ကမာၻ႔ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ သမိုင္းမွာေတာ့ ထင္ရွားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ပုံမွန္ လက္ေဆးၾကဖို႔ ဆိုတာ အပါအဝင္ သူခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ သူနာျပဳစုနည္းလမ္းေတြက ဒီကေန႔အထိ အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရးအတြက္ အက်ိဳးျပဳေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ကမာၻတဝွမ္း ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ တိုက္ဖ်က္ေရးမွာ ေရွ႕တန္းက ပါဝင္ေနၾကတဲ့ သူနာျပဳ အမ်ိဳးသမီး အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔အတူ ေမလထဲမွာ က်ေရာက္တဲ့ မီးအိမ္ရွင္ ဖေလာရန႔္စ္ ႏိုက္တင္ေဂးရဲ႕ အႏွစ္ ၂၀၀ ျပည့္ေမြးေန႔ကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ႏိုက္တင္ေဂးရဲ႕ ဘ၀ တစိတ္တပိုင္းနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ သမိုင္းဝင္ စြမ္းေဆာင္ခ်က္ တခ်ိဳ႕ကို ဒီသီတင္းပတ္ အမ်ိဳးသမီးက႑မွာ မခင္ျဖဴေထြးက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ဒီကေန႔ ကမာၻတဝွမ္း လူေတြသန္းနဲ႔ခ်ီ ကူးစက္ခံရတဲ့ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးက လူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအသိနဲ႔ တကိုယ္ရည္ သန႔္ရွင္းေရး ဘယ္ေလာက္အထိ အေရးပါတယ္ဆိုတာကို ႏိုးေဆာ္လိုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ကို ပုံမွန္ေဆးျခင္းအားျဖင့္ ပိုးမႊားေတြကို ေသေစ ႏိုင္ၿပီး လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာကို ကယ္တင္ႏိုင္တယ္ဆိုတာကို လက္ေတြ႕ျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ ျပခဲ့ၿပီး လူေတြအတြက္ တကိုယ္ရည္ သန႔္ရွင္းေရး အေလ့အက်င့္ေကာင္းေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ ၂၀၀ နီးပါးကတည္းက ၫႊန္ၾကား လမ္းျပခဲ့သူကေတာ့ မီးအိမ္ရွင္မေလး ႏိုက္တင္ေဂးလို႔ ကမာၻကသိၾကတဲ့ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက သူနာျပဳ ဆရာမ ဖေလာရန႔္စ္ႏိုက္တင္ေဂးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။


၁၈၅၃ ခုႏွစ္က ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္နဲ႔ တူရကီ မဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ တဘက္မွာ ႐ုရွားအင္ပါယာ အၾကား ခ႐ိုင္းမီးယားစစ္ပြဲျဖစ္ပြားေနတဲ့အခ်ိန္၊ ဒီကေန႔ေခတ္တူရကီႏိုင္ငံ အီစတန္ဘူလ္ၿမိဳ႕က Scutari ေဆး႐ုံမွာ ဒဏ္ရာရ စစ္သားတြကို သြားေရာက္ ကုသေပးခဲ့တဲ့ သူနာျပဳ ႏိုက္တင္ေဂးဟာ ဒဏ္ရာရစစ္သားေတြနဲ႔ျပည့္ေနတဲ့ ေဆး႐ုံမွာ ကာလဝမ္းေရာဂါနဲ႔ အူေရာင္ငန္းဖ်ားလို ကူးစက္ေရာဂါေတြ ႀကဳံေနရတဲ့အခ်ိန္ လူနာေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေပးခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆး႐ုံကိုေရာက္လာတဲ့ ၿဗိတိန္စစ္သားေတြဟာ စစ္ပြဲဒဏ္ရာေၾကာင့္ ေသဆုံးရတာထက္ ကူးစက္ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးတာက ၁၀ ဆေလာက္ ပိုမ်ားေနတာကို ႏိုက္တင္ေဂးက သတိျပဳမိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူနာေတြရဲ႕ တကိုယ္ေရသန႔္ရွင္းေရး နဲ႔ မိလႅာစနစ္ ေကာင္းမြန္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးခဲ့သလို၊ လူနာခုတင္ အိပ္ယာေတြကို သန႔္ရွင္းမႈရွိေအာင္၊ ေလဝင္ေလထြက္ ေကာင္းေအာင္၊ လိုအပ္တဲ့ အစာအာဟာရ ရရွိေအာင္ စသျဖင့္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို အဘက္ဘက္က လုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က ႏိုက္တင္ေဂးရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြဟာ အခုခ်ိန္ထိ အေရးပါ အရာေရာက္ေနတုန္းပဲလို႔ လန္ဒန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ Florence Nightingale ျပတိုက္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး David Green က ေျပာပါတယ္။


“ႏိုက္တင္ေဂးဟာ သူ႔ရဲ႕ ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္မႈေတြေၾကာင့္ ဒီကေန႔ က်ေနာ္တို႔ေခတ္အထိ အက်ိဳးျပဳေနဆဲပါပဲ။ တကိုယ္ရည္ သန႔္ရွင္းေရးအတြက္၊ အထူးသျဖင့္ လက္ေတြ ပုံမွန္ေဆးဖို႔ လမ္းၫႊန္ခဲ့သလို၊ လူနာေတြကို အေကာင္းဆုံး ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ဖို႔၊ ဘယ္လိုလူနာမ်ိဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္တဲ့အခါမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့အေလ့အထေတြကို လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔၊ တာဝန္ ေက်ႁပြန္မႈနဲ႔ ျမင့္မားတဲ့ စံတန္ဖိုးေတြ ထားရွိႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေရွ႕ေဆာင္လမ္းျပခဲ့လို႔ပါပဲ။”


၁၉ ရာစုေခတ္လယ္ကာလျဖစ္တဲ့ အဲ့ဒီအခ်ိန္က ေဆး႐ုံေတြဟာ ညစ္ပတ္ေပေရၿပီး အသည္းအသန္ နာမက်န္းျဖစ္ေနသူေတြနဲ႔ ျပည့္ေနတဲ့ေနရာေတြ ျဖစ္ၿပီး ဘယ္သူမွ အဲ့ဒီလိုေနရာမ်ိဳးမွာ အလုပ္ မလုပ္ခ်င္ၾကပါဘူး။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အနိမ့္ဆုံးအလႊာကလူေတြသာ လုပ္ၾကတဲ့အလုပ္မို႔၊ သူနာျပဳအလုပ္ဆိုရင္ နိမ့္က်တဲ့အလုပ္တခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ႏိုက္တင္ေဂးက ဒီအယူအေဆ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့အထိ သူနာျပဳအတတ္နဲ႔ နည္းစနစ္ေတြ အဆင့္အတန္းျမင့္မားေအာင္ လုပ္ေပးခဲ့ၿပီး အေရးပါတဲ့ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းႀကီးတခုျဖစ္လာေအာင္ မ်ိဳးေစ့ခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။


ဒီေနရာမွာ ႏိုက္တင္ေဂး ေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ့ပုံကို အတိုခ်ဳံး ေျပာရရင္ေတာ့ ဖခင္က ၿဗိတိန္ ေျမပိုင္ရွင္သူေဌး၊ မိခင္ကလည္း မ်ိဳး႐ိုးစဥ္ဆက္ ကုန္သည္မိသားစုက ဆင္းသက္လာတဲ့ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝသူ တဦးျဖစ္ၿပီး ႏိုက္တင္ေဂးကိုေတာ့ အီတလီႏိုင္ငံ Florence ၿမိဳ႕မွာ ၁၈၂၀ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၂ ရက္ေေန႔မွာေမြးဖြားခဲ့တာပါ။ သူေမြးတဲ့ၿမိဳ႕ကို ယူၿပီး Florence Nightingale ဆိုတဲ့ နာမည္ရခဲ့တာပါ။ ပညာတတ္ လူခ်မ္းသာမိသားစုကေန ေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ့သူ ျဖစ္ေပမဲ့လို႔ အေဆာင္အေယာင္ ပကာသနေတြမွာ ေပ်ာ္ေမြ႕မေနဘဲ၊ နာက်င္ ေဝဒနာ ခံစားေနရသူေတြ၊ ႏြမ္းပါးနိမ့္က်သူေတြ အတြက္ လိုအပ္တဲ့ က်န္းမာေရး ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ေပးႏိုင္ဖို႔ သူ႔ဘဝတေလ ွ်ာက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။

ႏိုက္တင္ေဂးဟာ ခ႐ိုင္းမီးယားစစ္ပြဲကာလအတြင္း ညဘက္ အိပ္ခ်ိန္မွာေတာင္ မနားမေနဘဲ မီးအိမ္တလုံးနဲ႔ လူနာေတြကို လိုက္လံ ၾကည့္ရႈၿပီး ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေပးခဲ့တာေၾကာင့္ "The Lady with the Lump" မီးအိမ္ရွင္မေလး ႏိုက္တင္ေဂး ရယ္လို႔ အမည္တြင္လာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုက္တင္ေဂးျပတိုက္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး David Green ကေတာ့ ႏိုက္တင္ေဂးဟာ တိုင္းျပည္အတြက္ သူရဲေကာင္းတေယာက္ပါပဲလို႔ ေျပာပါတယ္။


“ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံအတြက္ အစစ အရာရာ အင္မတန္ကိုမွ ဆို႐ြားေနတဲ့အခ်ိန္၊ ခ႐ိုင္းမီးယားစစ္ပြဲကာလအတြင္းမွာ သူဟာ ႏိုင္ငံအတြက္ သူရဲေကာင္းတေယာက္ပါပဲ။ အဲ့ဒီစစ္ပြဲမွာ စစ္သူရဲေကာင္း ဆိုတာလည္း မရွိခဲ့ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးသူရဲေကာင္းဆိုတာလည္း မထြက္ေပၚခဲ့ပါဘူး။ အဲ့ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ႏိုက္တင္ေဂးက သူရဲေကာင္းတေယာက္အျဖစ္ စြမ္းေဆာင္ျပႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။”


ႏိုက္တင္ေဂးရဲ႕ အပင္ပန္းခံႀကိဳးပမ္းမႈေတြေၾကာင့္ပဲ Scutari ေဆး႐ုံံမွာ ကူးစက္ေရာဂါေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးတဲ့ လူနာေတြ သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေျခအေနကိုလည္း တာဝန္ရွိသူေတြ သိရွိေအာင္ ႏိုက္တင္ေဂးက ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ အေျခအေနေတြ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္လို တိုးတက္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့တယ္ ဆိုတာကို စနစ္တက် စာရင္းျပဳစုၿပီး မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သလို၊ သူေရးခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းစာတိုေတြ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ ႏိုက္တင္ေဂး လမ္းၫႊန္ေပးခဲ့တဲ့ အေလ့အက်င့္ေကာင္းေတြက ဒီကေန႔ ကမာၻတဝွမ္း ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါသလဲ သိႏိုင္တယ္လို႔ လန္ဒန္ၿမိဳ႕က Guys and St Thomas' NHS Foundation Trust အဖြဲ႕က သူနာျပဳအႀကီးအကဲ Eileen Sills က ေျပာပါတယ္။


“လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေလာက္တုန္းကလိုပဲ ဒီအေျခခံစည္းမ်ဥ္းေတြက ဒီကေန႔ေခတ္မွာလည္း ေျပာင္းလဲမသြားပါဘူး။ လက္ကို ပုံမွန္ေဆးရမယ္။ ကိုယ္ အလုပ္လုပ္တဲ့ ေနရာ ပတ္ဝန္းက်င္က သန႔္ရွင္း သပ္ရပ္ေနရမယ္ ဆိုတာေတြ။ ပိုၿပီး အေရးႀကီးတာကေတာ့ လူနာေတြၾကားမွာ ေနရာတခု ျခားထားဖို႔ နဲ႔ ေဆး႐ုံေတြမွာ ေလဝင္ေလထြက္ ေကာင္းဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာေတြပါပဲ။”


လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀၀ ေလာက္ကနဲ႔ အခုအခ်ိန္မွာ ေခတ္ေတြ ေနရာေတြ မတူေတာ့ဘူး ဆိုေပမဲ့လည္း အေျခခံလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကေတာ့ အတူတူပါပဲ။ အရင္ေခတ္က ႏိုက္တင္ေဂးနဲ႔ သူနာျပဳေတြ စစ္ပြဲၾကားမွာ လူနာေတြကို ျပဳစုခဲ့ရၿပီး၊ ဒီကေန႔အခ်ိန္မွာေတာ့ သူနာျပဳေတြဟာ COVID-19 ဆိုတဲ့ မျမင္ႏိုင္တဲ့ရန္သူကို ရင္ဆိုင္ တိုက္ေနၾကရတာပါ။ ဒါေပမဲ့ မတူေတာ့တာကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ ၂၀၀ နီးပါးက အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဒီကေန႔ေခတ္ အမ်ိဳးသမီးေတြလို လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း တန္းတူညီမ ွ် ဆက္ဆံတာ မခံရတဲ့ၾကားကေန သူတို႔ကို အသိအမွတ္ျပဳလာေအာင္ ႐ုန္းကန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။


“သူနာျပဳအလုပ္ ဆိုတာ ဒီလိုပဲ ေဆး႐ုံေတြမွာ လူနာေတြ ထိခိုက္နာက်င္မႈ မခံစားရေအာင္၊ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို အေလးထားေပးရတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြ။ ခုခ်ိန္မွာ က်မတို႔ ေျပာရတာေတာ့ လြယ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီကေန႔ က်မတို႔ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းမွာရွိတဲ့ တန္းတူညီမ ွ်မႈမ်ိဳး အဲ့ဒီအခ်ိန္က အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ မရွိခဲ့ၾကပါဘူး။ တကယ့္ကို ေလးစား အံ့ၾသစရာေကာင္းတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္၊ တကယ့္ ႀကီးမားတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ သူတေယာက္ပါ။ ဒီကေန႔အခ်ိန္ သူသာ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လို ေပးဆပ္မႈေတြနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ စြမ္းေဆာင္ျပမလဲဆိုတာ ေတြးၾကည့္ရင္ တကယ့္ကို ခ်ီးက်ဴးစရာပါ။”


ခ႐ိုင္းမီးယားစစ္ပြဲအတြင္း သူ႔ရဲ႕စြမ္းေဆာင္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ အသိအမွတ္ျပဳခံခဲ့ရတဲ့ ႏိုက္တင္ေဂးဟာ ၿဗိတိန္အစိုးရက သူ႔ကိုဂုဏ္ျပဳေပးအပ္တဲ့ လႉဒါန္းေငြေတြကို ကိုယ္က်ိဳးအတြက္မသုံးဘဲ ၁၈၆၀ ခုႏွစ္မွာ ႏိုက္တင္ေဂးသူနာျပဳေက်ာင္းကို တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ St. Thomas' ေဆး႐ုံမွာ အေျခစိုက္တဲ့ ဒီ သူနာျပဳေက်ာင္းကေန သူနာျပဳေပါင္းမ်ားစြာ ေမြးထုတ္ေပးခဲ့သလို၊ ဒီကေန႔ေခတ္အထိ အဆင့္အတန္းမီေနဆဲျဖစ္တဲ့ သူနာျပည္အတတ္ပညာေတြနဲ႔ နည္းစနစ္ေတြကို မ်ိဳးေစ့ေခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။ စစ္ပြဲေတြအတြင္း လူနာေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရာကေန ေရာဂါကူးစက္ခံရၿပီး နာမက်န္းျဖစ္တဲ့တိုင္ေအာင္ ႏိုက္တင္ေဂးကေတာ့ အနားမယူခဲ့ပါဘူး။ ေဆး႐ုံက မွတ္တမ္းမ်ား “Notes on Hospitals” နဲ႔ သူနာျပဳစုနည္းမွတ္တမ္းမ်ား “Notes on Nursing” ဆိုတဲ့ မွတ္တမ္းစာေပေတြ ေရးသားခဲ့ၿပီး ေနာင္လာေနာက္သားေတြအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို မ ွ်ေ၀ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၁၀ ခုႏွစ္၊ အသက္ ၉၀ အ႐ြယ္ ကြယ္လြန္ခဲ့ခ်ိန္အထိ က်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္သြားခဲ့ပါတယ္။


လူသားေတြအတြက္ က်န္းမာေရး ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာ ခံစားရေစႏိုင္မယ့္နည္းလမ္းေတြကို လမ္းျပ ေပးခဲ့တဲ့ ႏိုက္တင္ေဂးဟာ ေဆးပညာသမိုင္း၊ သူနာျပဳသမိုင္းမွာေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ ေပ်ာက္ပ်က္မသြားမယ့္သူတေယာက္ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႔ကိုဂုဏ္ျပဳတဲ့ေနနဲ႔ သူ႔ ရဲ႕ ေမြးေန႔ ေမလ ၁၂ ရက္ေန႔ကို ကမာၻ႔သူနာျပဳမ်ားေန႔အျဖစ္ ကမာၻက သတ္မွတ္ခဲ့သလို၊ အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရးနဲ႔ သူနာျပဳ အတတ္ပညာေတြမွာ ထူးခြၽန္သူေတြ၊ စံျပထိုက္တဲ့ စြမ္းေဆာင္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ သူနာျပဳေတြကို ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ဒီလိုေန႔မွာ ဖေလာရန႔္စ္ႏိုက္တင္ေဂးဆု ခ်ီးျမင့္လာခဲ့တာ ၁၉ ၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ဒီဆုခ်ီးျမႇင့္ခံထားရသူ ၄ ဦးရွိပါတယ္။


ေခတ္သစ္သူနာျပဳစနစ္ကို စတင္ေပးခဲ့တဲ့ သူနာျပဳမိခင္ႀကီး ဖေလာရန႔္စ္ ႏိုက္တင္ေဂးဟာ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာသမိုင္းမွာ အေရးပါလွသလို၊ တခ်ိန္က လူမႈေရး မညီမွ်မႈေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြကို တြန္းလွန္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈေတြကို ထူးထူးျခားျခား ျပသႏိုင္ခဲ့သူ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ အမ်ိဳးသမီးက႑ကို ဒီမွာပဲရပ္နားခြင့္ ျပဳပါရွင္။ က်မ ခင္ျဖဴေထြးပါ ရွင္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


============================

[Unicode Version]

မီးအိမ်ရှင် (သို့မဟုတ်) ဂရုဏာရှင်သူနာပြု နိုက်တင်ဂေး

မေလ ၁၂ ရက်နေ့ဟာ ခေတ်သစ် သူနာပြုနည်းပညာတွေကို နောင်လာနောင်သားတွေအတွက် မျိုးစေ့ချ ပေးခဲ့တဲ့၊ ဂရုဏာရှင် မီးအိမ်ရှင်မအဖြစ် ကမ္ဘာက ဂုဏ်ပြု ခေါ်ဆိုခံရသူ သူနာပြုဆရာမ Florence Nightingale ရဲ့ နှစ် ၂၀၀ ပြည့် မွေးနေ့ ဖြစ်သလို၊ သူ့ကိုဂုဏ်ပြုတဲ့ ကမ္ဘာ့သူနာပြုများနေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဝေဒနာသည်တွေကို ပြုစုစောင့်ရှောက်တဲ့နေရာမှာ စေတနာ မေတ္တာရှေ့ထားပြီး အထိရောက်ဆုံး ကုသပေးနိုင်မယ့် နည်းစနစ်တွေကို ချမှတ်ပေးခဲ့သလို၊ ရောဂါပိုး ကူးစက် ပြန့်ပွားမှုတွေ ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် လက်ကို မကြာမကြာ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင်ဆေးကြောဖို့ ဆိုတဲ့ အလေ့အထ ကောင်းတွေကို လေ့ကျင့် ပျိုးထောင် ပေးခဲ့တာကြောင့် ကမ္ဘာ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းမှာတော့ ထင်ရှားတဲ့ အမျိုးသမီးတယောက် ဖြစ်ပါတယ်။

ပုံမှန် လက်ဆေးကြဖို့ ဆိုတာ အပါအဝင် သူချမှတ်ခဲ့တဲ့ သူနာပြုစုနည်းလမ်းတွေက ဒီကနေ့အထိ အများပြည်သူ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးပြုနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကနေ့ ကမ္ဘာတဝှမ်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် တိုက်ဖျက်ရေးမှာ ရှေ့တန်းက ပါဝင်နေကြတဲ့ သူနာပြု အမျိုးသမီး အမျိုးသားတွေနဲ့အတူ မေလထဲမှာ ကျရောက်တဲ့ မီးအိမ်ရှင် ဖလောရန့်စ် နိုက်တင်ဂေးရဲ့ အနှစ် ၂၀၀ ပြည့်မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ နိုက်တင်ဂေးရဲ့ ဘ၀ တစိတ်တပိုင်းနဲ့ သူ့ရဲ့ သမိုင်းဝင် စွမ်းဆောင်ချက် တချို့ကို ဒီသီတင်းပတ် အမျိုးသမီးကဏ္ဍမှာ မခင်ဖြူထွေးက စုစည်းတင်ပြထားပါတယ်။

ဒီကနေ့ ကမ္ဘာတဝှမ်း လူတွေသန်းနဲ့ချီ ကူးစက်ခံရတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးက လူတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအသိနဲ့ တကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေး ဘယ်လောက်အထိ အရေးပါတယ်ဆိုတာကို နိုးဆော်လိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ကို ပုံမှန်ဆေးခြင်းအားဖြင့် ပိုးမွှားတွေကို သေစေ နိုင်ပြီး လူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို ကယ်တင်နိုင်တယ်ဆိုတာကို လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်တွေနဲ့ ပြခဲ့ပြီး လူတွေအတွက် တကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေး အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေကို လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၁၀၀ ကျော် ၂၀၀ နီးပါးကတည်းက ညွှန်ကြား လမ်းပြခဲ့သူကတော့ မီးအိမ်ရှင်မလေး နိုက်တင်ဂေးလို့ ကမ္ဘာကသိကြတဲ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံက သူနာပြု ဆရာမ ဖလောရန့်စ်နိုက်တင်ဂေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။


၁၈၅၃ ခုနှစ်က ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်နဲ့ တူရကီ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ တဘက်မှာ ရုရှားအင်ပါယာ အကြား ခရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့အချိန်၊ ဒီကနေ့ခေတ်တူရကီနိုင်ငံ အီစတန်ဘူလ်မြို့က Scutari ဆေးရုံမှာ ဒဏ်ရာရ စစ်သားတွကို သွားရောက် ကုသပေးခဲ့တဲ့ သူနာပြု နိုက်တင်ဂေးဟာ ဒဏ်ရာရစစ်သားတွေနဲ့ပြည့်နေတဲ့ ဆေးရုံမှာ ကာလဝမ်းရောဂါနဲ့ အူရောင်ငန်းဖျားလို ကူးစက်ရောဂါတွေ ကြုံနေရတဲ့အချိန် လူနာတွေကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးရုံကိုရောက်လာတဲ့ ဗြိတိန်စစ်သားတွေဟာ စစ်ပွဲဒဏ်ရာကြောင့် သေဆုံးရတာထက် ကူးစက်ရောဂါတွေကြောင့် သေဆုံးတာက ၁၀ ဆလောက် ပိုများနေတာကို နိုက်တင်ဂေးက သတိပြုမိခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူနာတွေရဲ့ တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး နဲ့ မိလ္လာစနစ် ကောင်းမွန်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သလို၊ လူနာခုတင် အိပ်ယာတွေကို သန့်ရှင်းမှုရှိအောင်၊ လေဝင်လေထွက် ကောင်းအောင်၊ လိုအပ်တဲ့ အစာအာဟာရ ရရှိအောင် စသဖြင့် ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုတွေကို အဘက်ဘက်က လုပ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်က နိုက်တင်ဂေးရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေဟာ အခုချိန်ထိ အရေးပါ အရာရောက်နေတုန်းပဲလို့ လန်ဒန်မြို့မှာရှိတဲ့ Florence Nightingale ပြတိုက် ညွှန်ကြားရေးမှူး David Green က ပြောပါတယ်။


“နိုက်တင်ဂေးဟာ သူ့ရဲ့ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုတွေကြောင့် ဒီကနေ့ ကျနော်တို့ခေတ်အထိ အကျိုးပြုနေဆဲပါပဲ။ တကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေးအတွက်၊ အထူးသဖြင့် လက်တွေ ပုံမှန်ဆေးဖို့ လမ်းညွှန်ခဲ့သလို၊ လူနာတွေကို အကောင်းဆုံး ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်ဖို့၊ ဘယ်လိုလူနာမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် ပြုစုစောင့်ရှောက်တဲ့အခါမှာ ကောင်းမွန်တဲ့အလေ့အထတွေကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ကြဖို့၊ တာဝန် ကျေပြွန်မှုနဲ့ မြင့်မားတဲ့ စံတန်ဖိုးတွေ ထားရှိနိုင်ဖို့အတွက် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြခဲ့လို့ပါပဲ။”


၁၉ ရာစုခေတ်လယ်ကာလဖြစ်တဲ့ အဲ့ဒီအချိန်က ဆေးရုံတွေဟာ ညစ်ပတ်ပေရေပြီး အသည်းအသန် နာမကျန်းဖြစ်နေသူတွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့နေရာတွေ ဖြစ်ပြီး ဘယ်သူမှ အဲ့ဒီလိုနေရာမျိုးမှာ အလုပ် မလုပ်ချင်ကြပါဘူး။ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အနိမ့်ဆုံးအလွှာကလူတွေသာ လုပ်ကြတဲ့အလုပ်မို့၊ သူနာပြုအလုပ်ဆိုရင် နိမ့်ကျတဲ့အလုပ်တခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ နိုက်တင်ဂေးက ဒီအယူအဆေ ပြောင်းလဲသွားတဲ့အထိ သူနာပြုအတတ်နဲ့ နည်းစနစ်တွေ အဆင့်အတန်းမြင့်မားအောင် လုပ်ပေးခဲ့ပြီး အရေးပါတဲ့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး လုပ်ငန်းကြီးတခုဖြစ်လာအောင် မျိုးစေ့ချပေးခဲ့ပါတယ်။


ဒီနေရာမှာ နိုက်တင်ဂေး မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပုံကို အတိုချုံး ပြောရရင်တော့ ဖခင်က ဗြိတိန် မြေပိုင်ရှင်သူဌေး၊ မိခင်ကလည်း မျိုးရိုးစဉ်ဆက် ကုန်သည်မိသားစုက ဆင်းသက်လာတဲ့ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူ တဦးဖြစ်ပြီး နိုက်တင်ဂေးကိုတော့ အီတလီနိုင်ငံ Florence မြို့မှာ ၁၈၂၀ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက်ေနေ့မှာမွေးဖွားခဲ့တာပါ။ သူမွေးတဲ့မြို့ကို ယူပြီး Florence Nightingale ဆိုတဲ့ နာမည်ရခဲ့တာပါ။ ပညာတတ် လူချမ်းသာမိသားစုကနေ မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သူ ဖြစ်ပေမဲ့လို့ အဆောင်အယောင် ပကာသနတွေမှာ ပျော်မွေ့မနေဘဲ၊ နာကျင် ဝေဒနာ ခံစားနေရသူတွေ၊ နွမ်းပါးနိမ့်ကျသူတွေ အတွက် လိုအပ်တဲ့ ကျန်းမာရေး ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုတွေ ပေးနိုင်ဖို့ သူ့ဘဝတလေ ျှာက် ကြိုးပမ်းခဲ့ပါတယ်။

နိုက်တင်ဂေးဟာ ခရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲကာလအတွင်း ညဘက် အိပ်ချိန်မှာတောင် မနားမနေဘဲ မီးအိမ်တလုံးနဲ့ လူနာတွေကို လိုက်လံ ကြည့်ရှုပြီး ပြုစု စောင့်ရှောက်ပေးခဲ့တာကြောင့် "The Lady with the Lump" မီးအိမ်ရှင်မလေး နိုက်တင်ဂေး ရယ်လို့ အမည်တွင်လာခဲ့ပါတယ်။ နိုက်တင်ဂေးပြတိုက် ညွှန်ကြားရေးမှူး David Green ကတော့ နိုက်တင်ဂေးဟာ တိုင်းပြည်အတွက် သူရဲကောင်းတယောက်ပါပဲလို့ ပြောပါတယ်။


“ဗြိတိန်နိုင်ငံအတွက် အစစ အရာရာ အင်မတန်ကိုမှ ဆိုရွားနေတဲ့အချိန်၊ ခရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲကာလအတွင်းမှာ သူဟာ နိုင်ငံအတွက် သူရဲကောင်းတယောက်ပါပဲ။ အဲ့ဒီစစ်ပွဲမှာ စစ်သူရဲကောင်း ဆိုတာလည်း မရှိခဲ့ဘူး။ နိုင်ငံရေးသူရဲကောင်းဆိုတာလည်း မထွက်ပေါ်ခဲ့ပါဘူး။ အဲ့ဒီလိုအချိန်မှာ နိုက်တင်ဂေးက သူရဲကောင်းတယောက်အဖြစ် စွမ်းဆောင်ပြနိုင်ခဲ့ပါတယ်။”


နိုက်တင်ဂေးရဲ့ အပင်ပန်းခံကြိုးပမ်းမှုတွေကြောင့်ပဲ Scutari ဆေးရုံံမှာ ကူးစက်ရောဂါတွေကြောင့် သေဆုံးတဲ့ လူနာတွေ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုပြောင်းလဲလာတဲ့ အခြေအနေကိုလည်း တာဝန်ရှိသူတွေ သိရှိအောင် နိုက်တင်ဂေးက ကြိုးပမ်းခဲ့ပါတယ်။ အခြေအနေတွေ ဘယ်အချိန်မှာ ဘယ်လို တိုးတက် ပြောင်းလဲသွားခဲ့တယ် ဆိုတာကို စနစ်တကျ စာရင်းပြုစုပြီး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သလို၊ သူရေးခဲ့တဲ့ မှတ်တမ်းစာတိုတွေ သောင်းနဲ့ချီ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ကူးစက်ရောဂါတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် နိုက်တင်ဂေး လမ်းညွှန်ပေးခဲ့တဲ့ အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေက ဒီကနေ့ ကမ္ဘာတဝှမ်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတွေ ဖြစ်နေချိန်မှာ ဘယ်လောက် အရေးပါသလဲ သိနိုင်တယ်လို့ လန်ဒန်မြို့က Guys and St Thomas' NHS Foundation Trust အဖွဲ့က သူနာပြုအကြီးအကဲ Eileen Sills က ပြောပါတယ်။


“လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ လောက်တုန်းကလိုပဲ ဒီအခြေခံစည်းမျဉ်းတွေက ဒီကနေ့ခေတ်မှာလည်း ပြောင်းလဲမသွားပါဘူး။ လက်ကို ပုံမှန်ဆေးရမယ်။ ကိုယ် အလုပ်လုပ်တဲ့ နေရာ ပတ်ဝန်းကျင်က သန့်ရှင်း သပ်ရပ်နေရမယ် ဆိုတာတွေ။ ပိုပြီး အရေးကြီးတာကတော့ လူနာတွေကြားမှာ နေရာတခု ခြားထားဖို့ နဲ့ ဆေးရုံတွေမှာ လေဝင်လေထွက် ကောင်းဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတာတွေပါပဲ။”


လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀၀ လောက်ကနဲ့ အခုအချိန်မှာ ခေတ်တွေ နေရာတွေ မတူတော့ဘူး ဆိုပေမဲ့လည်း အခြေခံလုပ်ဆောင်ရမယ့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေကတော့ အတူတူပါပဲ။ အရင်ခေတ်က နိုက်တင်ဂေးနဲ့ သူနာပြုတွေ စစ်ပွဲကြားမှာ လူနာတွေကို ပြုစုခဲ့ရပြီး၊ ဒီကနေ့အချိန်မှာတော့ သူနာပြုတွေဟာ COVID-19 ဆိုတဲ့ မမြင်နိုင်တဲ့ရန်သူကို ရင်ဆိုင် တိုက်နေကြရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ မတူတော့တာကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၁၀၀ ကျော် ၂၀၀ နီးပါးက အမျိုးသမီးတွေဟာ ဒီကနေ့ခေတ် အမျိုးသမီးတွေလို လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း တန်းတူညီမ ျှ ဆက်ဆံတာ မခံရတဲ့ကြားကနေ သူတို့ကို အသိအမှတ်ပြုလာအောင် ရုန်းကန် ကြိုးစားခဲ့ကြရတာဖြစ်ပါတယ်။


“သူနာပြုအလုပ် ဆိုတာ ဒီလိုပဲ ဆေးရုံတွေမှာ လူနာတွေ ထိခိုက်နာကျင်မှု မခံစားရအောင်၊ ကူးစက်ရောဂါတွေ ထိန်းချုပ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကို အလေးထားပေးရတယ် ဆိုတာမျိုးတွေ။ ခုချိန်မှာ ကျမတို့ ပြောရတာတော့ လွယ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကနေ့ ကျမတို့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှာရှိတဲ့ တန်းတူညီမ ျှမှုမျိုး အဲ့ဒီအချိန်က အမျိုးသမီးတွေမှာ မရှိခဲ့ကြပါဘူး။ တကယ့်ကို လေးစား အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ အမျိုးသမီးတယောက်၊ တကယ့် ကြီးမားတဲ့ အောင်မြင်မှုတွေ ရအောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ သူတယောက်ပါ။ ဒီကနေ့အချိန် သူသာ ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဘယ်လို ပေးဆပ်မှုတွေနဲ့ ဘယ်လောက် စွမ်းဆောင်ပြမလဲဆိုတာ တွေးကြည့်ရင် တကယ့်ကို ချီးကျူးစရာပါ။”


ခရိုင်းမီးယားစစ်ပွဲအတွင်း သူ့ရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်တွေကြောင့် အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရတဲ့ နိုက်တင်ဂေးဟာ ဗြိတိန်အစိုးရက သူ့ကိုဂုဏ်ပြုပေးအပ်တဲ့ လှူဒါန်းငွေတွေကို ကိုယ်ကျိုးအတွက်မသုံးဘဲ ၁၈၆၀ ခုနှစ်မှာ နိုက်တင်ဂေးသူနာပြုကျောင်းကို တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ လန်ဒန်မြို့ St. Thomas' ဆေးရုံမှာ အခြေစိုက်တဲ့ ဒီ သူနာပြုကျောင်းကနေ သူနာပြုပေါင်းများစွာ မွေးထုတ်ပေးခဲ့သလို၊ ဒီကနေ့ခေတ်အထိ အဆင့်အတန်းမီနေဆဲဖြစ်တဲ့ သူနာပြည်အတတ်ပညာတွေနဲ့ နည်းစနစ်တွေကို မျိုးစေ့ချေပေးခဲ့ပါတယ်။ စစ်ပွဲတွေအတွင်း လူနာတွေကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရာကနေ ရောဂါကူးစက်ခံရပြီး နာမကျန်းဖြစ်တဲ့တိုင်အောင် နိုက်တင်ဂေးကတော့ အနားမယူခဲ့ပါဘူး။ ဆေးရုံက မှတ်တမ်းများ “Notes on Hospitals” နဲ့ သူနာပြုစုနည်းမှတ်တမ်းများ “Notes on Nursing” ဆိုတဲ့ မှတ်တမ်းစာပေတွေ ရေးသားခဲ့ပြီး နောင်လာနောက်သားတွေအတွက် အရေးကြီးတဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေကို မ ျှေ၀ ပေးခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ အသက် ၉၀ အရွယ် ကွယ်လွန်ခဲ့ချိန်အထိ ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပညာပေးလုပ်ငန်းတွေကို လုပ်သွားခဲ့ပါတယ်။


လူသားတွေအတွက် ကျန်းမာရေး ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ခံစားရစေနိုင်မယ့်နည်းလမ်းတွေကို လမ်းပြ ပေးခဲ့တဲ့ နိုက်တင်ဂေးဟာ ဆေးပညာသမိုင်း၊ သူနာပြုသမိုင်းမှာတော့ ဘယ်တော့မှ ပျောက်ပျက်မသွားမယ့်သူတယောက် မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့ကိုဂုဏ်ပြုတဲ့နေနဲ့ သူ့ ရဲ့ မွေးနေ့ မေလ ၁၂ ရက်နေ့ကို ကမ္ဘာ့သူနာပြုများနေ့အဖြစ် ကမ္ဘာက သတ်မှတ်ခဲ့သလို၊ အများပြည်သူ ကျန်းမာရေးနဲ့ သူနာပြု အတတ်ပညာတွေမှာ ထူးချွန်သူတွေ၊ စံပြထိုက်တဲ့ စွမ်းဆောင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတဲ့ သူနာပြုတွေကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဒီလိုနေ့မှာ ဖလောရန့်စ်နိုက်တင်ဂေးဆု ချီးမြင့်လာခဲ့တာ ၁၉ ၁၂ ခုနှစ်ကတည်းက ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ဒီဆုချီးမြှင့်ခံထားရသူ ၄ ဦးရှိပါတယ်။


ခေတ်သစ်သူနာပြုစနစ်ကို စတင်ပေးခဲ့တဲ့ သူနာပြုမိခင်ကြီး ဖလောရန့်စ် နိုက်တင်ဂေးဟာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာသမိုင်းမှာ အရေးပါလှသလို၊ တချိန်က လူမှုရေး မညီမျှမှုတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေကို တွန်းလှန်ပြီး အမျိုးသမီးတယောက်ရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုတွေကို ထူးထူးခြားခြား ပြသနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို တင်ပြရင်းနဲ့ပဲ ဒီသီတင်းပတ် အမျိုးသမီးကဏ္ဍကို ဒီမှာပဲရပ်နားခွင့် ပြုပါရှင်။ ကျမ ခင်ဖြူထွေးပါ ရှင်။

XS
SM
MD
LG