သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Genocide စာခ်ဳပ္ ႏွစ္ ၇၀ ျပည္႔မွာ ရခိုင္အေရးကို ကုလမဟာမင္းႀကီးေထာက္ျပ


လူ႔အခြင့္အေရးမဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet (စက္တင္ဘာလ ၂၀၁၈)

လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ Genocide တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို စၿပီးခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ခ်ိန္ကေန ဒီကေန႔အခ်ိန္ထိ စာခ်ဳပ္ရဲ႕ အေရးပါမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေျပာဆိုတာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြကို အဓိက ေထာက္ျပၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးက ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ၊ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕၊ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ ဌာနခ်ဳပ္မွာ ၾကာသပေတးေန႔ကလုပ္တဲ့ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ သေဘာ တူစာခ်ဳပ္ ႏွစ္ ၇၀ ျပည့္အထိမ္းအမွတ္ အဆင့္ျမင့္ကို္ယ္စားလွယ္မ်ား ေဆြးေႏြးပြဲမွာ မဟာမင္းႀကီးက အဲဒီလိုေျပာသြားတာပါ။ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက အျပည့္အစံု ေျပာျပပါမယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲအဖြင့္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးမဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet ေျပာသြားတဲ့ထဲ အထူး ထည့္သြင္းၿပီး နမူနာျပေျပာဆို သြားတာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့အေၾကာင္းပါပဲ။

လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၇၀ မွာ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ခ်ိန္ကအတိုင္း ဒီကေန႔အခ်ိန္မွာ အေရးပါေနဆဲပဲဆိုတာကို ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ရခိုင္္ျပည္နယ္က အေျခအေနကို နမူနာေပးေထာက္ျပၿပီးေတာ့ ဒုကၡ သည္ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ေျပာသြားပါတယ္။

“ရခိုင္ျပည္နယ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာလူထုကုိ စစ္တပ္က ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ သတ္ျဖတ္၊ မုဒိမ္းက်င့္၊ တိုက္ခိုက္တာေတြ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္က ထိတ္လန္႔ဖြယ္ အစီရင္ခံစာ တခုကို လြန္ခဲ့တဲ့ သီတင္းႏွစ္ပတ္ေက်ာ္ေလးကပဲ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ သတိႀကီးႀကီးထားၿပီး ခန္႔မွန္းထားခ်က္တခုအရဆိုရင္ ေသဆံုးသူဦးေရ ၁၀,၀၀၀ ရွိၿပီး မေရမတြက္ႏုိင္္တဲ့ ေနာက္ထပ္လူေပါင္းမ်ားစြာ ေဘးဒဏ္ခံစားၾကရ၊ ဒဏ္ရာရၾက၊ မုဒိန္းက်င့္ခံၾက ရ၊ စိတ္ထိခိုက္ ေက်ကြဲၾကရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူေပါင္း ၇၅၀,၀၀၀ နီးပါး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ထြက္ေျပးသြားၾကရပါတယ္။ ဒီအေျခ အေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ဟာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔ က အေရးပါခဲ့တဲ့အတိုင္းပဲ ဒီကေန႔မွာလည္း အေရးပါေနဆဲပဲဆိုတာ သံသယျဖစ္စရာမရွိပါဘူး။”

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြနဲ႔ ယာဇီးဒီးေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ျပစ္မႈေတြအတြက္ က်ဴးလြန္သူေတြ ကိုယ့္လုပ္ရပ္ ကိုယ္ တာဝန္ခံမႈရွိေစေရး လုပ္ႏုိင္္ေျခရွိသမွ် အားလံုးကုိ လုပ္သြားရမယ္လုိ႔လည္း မစၥ Bachelet က ေျပာပါတယ္။ သူေျပာသြားတဲ့ထဲက ယာဇီးဒီဆုိတာကေတာ့ အီရတ္ႏုိ္င္ငံက လူနည္းစု လူမ်ဳိးတမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ISIS အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔က လူမ်ဳိးတုံး သတ္ျဖတ္ခံရသူေတြအျဖစ္ ကုလသမဂၢက သတ္မွတ္ထားတာပါ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ကာယကံရွင္ မြတ္ဆလင္ေတြ ကိုယ္တိုင္နဲ႔ ႏုိင္္ငံတကာက သံုးႏႈန္းေျပာဆိုၿပီး ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ လက္မခံ ျငင္းပယ္ထားပါတယ္။

ႏုိင္္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရားခံု႐ံုး ICC က ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားတာကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္းလည္း မစၥ Bachelet က ထည့္ေျပာသြားပါတယ္။

“႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ႏွင္ထုတ္တယ္၊ ဒါဟာ ရာဇဝတ္မႈတခုခု ေျမာက္ႏုိင္္ေျခရွိတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲ ခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒီကိစၥဟာ ႏုိင္္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရားခံုု႐ံုးရဲ႕ စီရင္ ေဆာင္ရြက္ပိုင္ခြင့္ထဲမွာရွိတယ္လို႔ အမႈမစစ္မီ ႀကိဳတင္ၾကားနာတဲ့ ICC တရားသူႀကီးအဖြဲ႔ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို က်မ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္မႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အတိအက် ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတာမ်ဳိး မဟုတ္ေပမဲ့လည္း က်ဴးလြန္ထားတဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြအတြက္ တာဝန္ခံမႈရွိေစေရး တကယ့္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ထြက္လာေစပါတယ္။”

တရားမွ်တမႈရွိေရးနဲ႔ ေနာက္ထပ္မျဖစ္ေအာင္ တားဆီးေရးတို႔အတြက္ တရား႐ံုးကုိ ေထာက္ခံပ့ံပိုးေရးဟာ အထူးအေရးႀကီးၿပီး ေတာ့ တရား႐ံုးကိုေထာက္ခံဖို႔ ႏုိင္ငံအားလံုးကုိ တုိက္တြန္းပါတယ္လို႔လည္း မစၥ Bachelet ကေျပာသြားပါတယ္။

ရွင္းလင္းသိသာတဲ့ ႀကိဳတင္သတိေပးလကၡဏာေတြကို မေတြ႔ရဘဲ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ရပ္ေတြကို က်ဴးလြန္တာမ်ဳိး ဘယ္တုန္းကမွ မျဖစ္ဖူးဘူးလို႔ မစၥ Bachelet ကေျပာပါတယ္။ သတိေပး အရိပ္လကၡဏာေတြအျဖစ္ သူ ေထာက္ျပသြားတဲ့ထဲမွာ လူမ်ဳိးစုတစုကို ႏွိပ္စက္ ညႇဥ္းပန္း သတ္ျဖတ္တဲ့ စဥ္ဆက္မျပတ္ပံုစံေတြ ေတြ႔ရတာ၊ ရာထူးရာခံအဆင့္ဆင့္အေနနဲ႔ ဒုကၡေရာက္ ေအာင္ ေဘးသင့္ေအာင္ လုပ္ခ်င္စိတ္ရွိတာ၊ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ဆိုးရြားရက္စက္ၿပီး ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႕ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ရလဒ္တခု ထြက္လာတာေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

တဆက္ထဲမွာပဲ ရခုိင္ျပည္နယ္က ျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔

“႐ိုဟင္ဂ်ာေတြျဖစ္ရပ္မွာဆိုရင္ သတိေပးခ်က္ေတြ အေျမာက္အမ်ားရွိထားပါတယ္။ ေမြးဖြားခ်ိန္ကေန ေသဆံုး ခ်ိန္ထိ ဖိႏွိပ္ခံရတဲ့လူထု၊ ေအာက္တန္းေနာက္တန္းက်ၿပီး ကူမယ့္ကယ္မယ့္သူမရွိသူေတြ၊ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ျငင္းပယ္ခံရတာ အပါ အဝင္ အကြက္က်က် စီစဥ္လုပ္ေဆာင္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ အျပစ္ေပး အေရးယူခံရတာမ်ဳိးမရွိဘဲ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆက္ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြပါပဲ။”

လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ ႏွစ္ ၇၀ ၾကာလာၿပီးတဲ့ေနာက္ မိမိတို႔ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈတခုကေတာ့ အဲဒီ အခ်က္ျပ သတိေပးခ်က္ေတြကို ဘယ္လို သိရွိနားလည္ေအာင္လုပ္ၿပီး တုန္႔ျပန္လုပ္ေဆာင္ၾကမလဲ ဆိုတာပဲျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ေျပာသြားပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္အထိ ဒီဇင္ဘာလအထိဆိုရင္ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္္ငံတကာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ႏုိင္္ငံေပါင္း ၁၄၉ ႏုိင္္ငံက သေဘာတူထား ဒါမွမဟုတ္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာလည္း ၁၉၄၉ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔ကတည္းက ဒီသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံတခုျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG