သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရိုဟင္ဂ်ာအေရး ICC စံုစမ္းခြင့္ ကုလလူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီးအသစ္ႀကိဳဆို


ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး အသစ္ Michelle Bachelet ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ ညီလာခံမွာမိန္႔ခြန္းေျပာ

႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ ကုလနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက စြပ္စြဲထားတဲ့ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းအေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ အခ်က္အလက္အသစ္ေတြ စုေဆာင္းဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး ရဲ႕ တုိက္တြန္းေျပာဆိုခ်က္အေပၚ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ အာရွလူ႔အခြင့္အေရး ေရွ႕ေနဘက္က ၾကိဳဆိုလုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔လည္း ကုလလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီးရဲ႕ အခုလို ထပ္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ တိုက္တြန္းခ်က္အေပၚ လက္ခံ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔လည္း အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ေရွ႕ေနကတုိက္တြန္းပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

ဒီကေန႔ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာမွာ စတင္တဲ႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ ညီလာခံမွာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး မဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet က ရခုိင္္ျပည္နယ္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထဲ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့အေပၚ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈဆုိင္ရာခုံ႐ုံး (ICC) က စုံစမ္းစစ္ေဆး မယ့္ အေပၚၾကိဳဆိုလိုက္သလို ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအေပၚ အခ်က္အလက္သစ္ေတြ ရွာေဖြထပ္မံစုေဆာင္းဖို႔ကိုလည္း တုိက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ကုလမဟာမင္းၾကီး Michelle Bachelet ရဲ႕ ကုလသမဂၢမွာ ပထမဆံုးေျပာၾကားတဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ ျမန္မာ့အေရး အခုလို ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ျမန္္မာႏိုင္ငံမွာ တရားမွ်တမႈရွိေရးအေရးႀကီးဆိုတာကို က်မအေနနဲ႔ အေလးအနက္ထားၿပီးေျပာကိုေျပာမွျဖစ္မွာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုေမာင္းထုတ္တယ္ဆိုတာနဲ႔ တျခားျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ့ျပစ္မႈေတြရွိခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ICC ႏိုင္ငံတကာျပစ္မႈခံုရံုးက စံုစမ္းစစ္ေဆးပိုင္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ ကနဦးဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့တာကို က်မ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဒုကၡအႀကီးအက်ယ္ခံစားေနရတာေတြနဲ႔ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးေနတာေတြအဆံုးသတ္ေရးအတြက္ ဒါဟာ သိပ္ကိုအေရးပါတဲ့ေျခလွမ္းတရပ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ျမန္မာျပည္တြင္း တရားရံုးေတြမွာ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တစြာ အျမန္ဆံုး ၾကားနာစီရင္ႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာျပစ္မႈေျမာက္တဲ့အထိ ျပည္တြင္းမွာ အဆိုးရြားဆံုးက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ဆိုတဲ့ ျပစ္မႈေတြအတြက္ ျပည္တြင္းမွာအခ်က္အလက္ေတြစုေဆာင္းထိန္းသိမ္းဖို႔နဲ႔ ဆက္စပ္မႈရွိမရွိ၊ ေနာက္အေထာက္အထားေတြကို ဆန္းစစ္ဖို႔၊ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြက လြတ္လပ္တဲ့ႏိုင္ငံတကာအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့တာကို က်မႀကိဳဆိုပါတယ္။ “

အခုလို လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး ရဲ႕ တိုက္တြန္းခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ အာ႐ွလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မ႐ွင္ AHRC ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေနဦးမင္းလြင္ဦးက အခုလိုသံုးသပ္ပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ဒီ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ကေနၿပီးေတာ့ အခုလိုမ်ိဳး ထပ္မံေတာင္းဆိုတယ္ဆိုတာကို သိရေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အရင္တုန္းက အဖြဲ႔ေတြကိုေတာ့ ျပန္ၾကည့္ဖို႔လိုမယ္။ ဒီလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္နာအသစ္ကလည္း ခန္႔မွန္းမိမယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုး ရာထူးမေျပာင္းလဲခင္မွာ သက္တမ္းမကုန္ခင္မွာတင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေကာ္မရွင္နာမင္ႀကီးေရာ၊ ယန္ဟီလီေရာ ၂ ေယာက္စလံုးက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေျပာဆိုသြားတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြက ေတာ္ေတာ္ၾကီးကို စိတ္ပ်က္စရာေကာင္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခု ေနာက္တက္လာတဲ့ ေကာ္မရွင္နာ အသစ္ကေတာ့ အခ်က္အလက္ေတြရွာေဖြမယ္ဆိုရင္ ဘက္မလိုက္ပဲ မွန္မွန္ကန္ကန္ရွာေဖြႏိုင္မယ့္သူမ်ိဳးကို ေစလႊတ္မွသာ ျမန္မာႏိုင္ငံက လက္ခံပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ထင္ျမင္ယူဆပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အခုလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီးအသစ္က သူကိုယ္တိုင္လည္း စစ္အာဏာရွင္လက္ေအာက္မွာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာ လႈပ္ရွား ရုန္းကန္လာခဲ့သူျဖစ္တယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သမၼတတာ၀န္လည္း ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ဖူးတဲ့သူျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြနဲ႔ အခက္အခဲေတြကို သူ ခန္႔မွန္းမိမယ္။ ခန္႔မွန္းမိတဲ့အခါမွာ ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းတဲ့သူေတြကို ေရြးခ်ယ္ေစလႊတ္ဖို႔လိုတယ္ဆိုတာကို သူကိုယ္တိုင္လည္း သိမွာပါ။ ဆိုေတာ့ အဲလိုမ်ိဳး သေဘာထားမွန္မွန္နဲ႔ သြားမယ့္သူရွိမွသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ကေတာ့ထင္တယ္။"

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ရခိုင္မွာ ARSA အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြေနာက္ပိုင္း စစ္တပ္နဲ႔ ရဲလံုျခံဳေရးေတြဘက္က နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြအေပၚ ျမန္မာအစိုးရဘက္က စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ေတြဖြဲ႔ၿပီး စစ္ေဆးေနတာ လိုမ်ိဳး စြပ္စြဲခံရသူေတြဘက္က ခုခံေခ်ပမႈကိုလည္း ကုလဘက္က ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔လိုအပ္သလို ျမန္မာအစိုးရဘက္ကလည္း အခုလို ကုလသမဂၢဘက္က စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ေဆာင္ရြက္မယ့္အေပၚ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေနဦးမင္းလြင္ဦးက တိုက္တြန္းပါတယ္။

"ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာကေနၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ဆိုတာက ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာရွိတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ Independent အဖြဲ႔ေတြက တင္သြင္းတဲ့အစီရင္ခံစာေတြကုိေတာ့ လက္မခံဘူး ဆိုတာဘာသေဘာလဲဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔စဥး္စားရမယ္။ အဲဒီေတာ့ တရားမွ်တေရးကို ရွာတယ္ဆိုရင္ စြပ္စြဲတဲ့ဘက္ကိုလည္း လက္ခံရမယ္၊ ေခ်ပတဲ့ဘက္က တင္သြင္းတဲ့အစီရင္ခံစာေတြကိုလည္း လက္ခံၿပီးေတာ့ ဖတ္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီေတာ့ စြပ္စြဲခံရသူေတြဘက္က တင္သြင္းတာမ်ိဳးကိုေတာ့ လက္မခံပဲနဲ႔ တဖက္သက္ လက္ခံေနတယ္ဆိုတာက မွန္ကန္တဲ့ ေျဖရွင္းမႈနဲ႔ အလွမ္းေ၀းလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။ လာတဲ့လူေတြကလည္း သေဘာထားမွန္ကန္တယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္တယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။"

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ႔ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာ အဖြဲ႔ရဲ႕ မၾကာခင္က ထုတ္တဲ႔ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ရခုိင္၊ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္း ျပည္နယ္တို႔က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ ႏုိင္ငံတကာ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိတယ္ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပခဲ႔ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရက မူဆလင္ဒုကၡသည္ေတြလို႔ ေခၚေဝၚၿပီး ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာက ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ သံုးႏႈန္းတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ေထာက္ျပၿပီး တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ အပါအ၀င္ စစ္တပ္ တာ၀န္ရွိသူ တခ်ိဳ႕ကို လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ ဆန္႔က်င္က်ဴးလြန္တဲ႔ ရာဇ၀တ္မႈ၊ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ကုလ အခ်က္အလက္ရွာ အဖြဲ႔က တိုက္တြန္းထားတာပါ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG