သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အဆင့္တိုး


ယခုႏွစ္ ကမၻာ့႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၁၅ဆင့္ တိုးတက္လာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေဒသအခ်ိဳ႕မွာ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနေပမယ့္ အရင္ကထက္စာရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေျခအေန သိသိသာသာ တိုးတက္မႈ ရခဲ့တယ္လို႕ ကမၻာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေန ေတြကို ေလ့လာ သုေတသန ျပဳေနတဲ့ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ လိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြရဲ႕ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ နစ္နာဆံုးရႈံးမႈ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၉ ဘီလ်ံ ေလာက္ အထိ ရွိႏိုင္တယ္လို႕လဲ အဖြဲ႕က ခန္႕မွန္းပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုရဲေခါင္က ေျပာျပပါမယ္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ကမၻာ တစ္၀ွမ္းလံုးမွာ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ အေျခအေနကို ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ စီးပြားေရးနဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အင္စတီက်ဳ (IEP) အဖြဲ႕က အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ၿပီး၊ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၆၃ ႏိုင္ငံကိုလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အဆင့္ေတြ သတ္မွတ္ ထုတ္ျပန္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

IEP အဖြဲ႕ရဲ႕ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္အရ အိုက္စလန္ဟာ ကမၻာေပၚမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အရွိဆံုး ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး၊ ဒိန္းမတ္၊ ၾသစႀတီးယား (Austria)၊ နယူးဇီလန္ နဲ႕ ေပၚတူဂီႏိုင္ငံတို႕က ေနာက္မွာ အစဥ္အတိုင္းရွိေနပါတယ္။ ကမၻာေပၚမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အနည္းဆံုးကေတာ့ လက္ရွိ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြ ႏိုင္ငံ အႏွံ႕ျဖစ္ေနတဲ့ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ ျဖစ္ၿပီး၊ ေတာင္ဆူဒန္၊ အီရတ္၊ အာဖဂန္ နစၥတန္နဲ႕ ဆိုမာလီယာတို႕က ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အနည္းဆံုးႏိုင္ငံေတြ အျဖစ္ ေနာက္မွာ ရွိေနပါတယ္။

ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အရွိဆံုးက စကၤာပူနဲ႕ မေလးရွား ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၿပီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ အနည္းဆံုးကေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံနဲ႕ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံ တို႕ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အဆင့္ ၁၅ ဆင့္အထိ တက္လာၿပီး ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၆၃ ႏိုင္ငံအနက္ အဆင့္ ၁၁၅ မွာ ရွိေနပါတယ္။ ခုလို ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ တိုးတက္လာတာဟာ ႏိုင္ငံေရးအရ မတည္ၿငိမ္မႈေတြ ေလ်ာ့က်သြားတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႕ IEP အဖြဲ႕ရဲ႕ အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမႈး Aubrey Fox က ေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႕ ၿပီးဆံုးသြား တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံေရးအရ မတည္ၿငိမ္မႈေတြ သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းသြားတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အစုအဖြဲ႕မ်ားစြာ ပါ၀င္တဲ့ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရယူလိုက္ႏိုင္တာ ကလည္း ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုပါ။ အခုဆိုရင္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြကို ႏိုင္ငံရဲ႕ နယ္စပ္ေဒသေတြ ဆီကေန ဆက္ၿပီး မပ်ံ႕ပြားလာေအာင္ ထိန္းထားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ တကမၻာလံုး အဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္မွာ တုိးတက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ျပႆနာေပါင္းစံု ရွိေနတဲ့ အေျခအေန ကေန ေျပာင္းလဲလာတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ တိုးတက္မႈက အလံုးစံု ျပည့္စံုမႈ မရွိတာ အံ့ၾသစရာ မဟုတ္ဘူးလို႕ သူက ေျပာပါတယ္။

ကမၻာ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေျခအေနကို အဆင့္သတ္မွတ္ရာမွာ စစ္မက္ ျဖစ္ပြားမႈအျပင္၊ ႏိုင္ငံေရးအရ တည္ၿငိမ္မႈ၊ စစ္တပ္ရဲ႕ ၾသဇာ လႊမ္းမိုးမႈ၊ ႏိုင္ငံ့ ဂ်ီဒီပီ၊ ျပည္သူေတြ ေဘးကင္း လံုျခံဳမႈ၊ လူသတ္မႈ ျဖစ္ပြားတဲ့ အေရအတြက္ စတာေတြအပါအ၀င္ မတူညီတဲ့ ညႊန္းကိန္း ၂၃ ခုကို အသံုးျပဳၿပီး တိုင္းတာတယ္ လို႕ သူက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈမရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ စီးပြားေရးအေပၚ သက္ေရာက္မႈကို တိုင္းတာရာမွာ တကမၻာလံုးမွာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ ေဒၚလာ ၁၃.၆ ထရီလ်ံ ဆံုးရွံဳးခဲ့ၿပီး ဒါဟာ တကမၻာလံုး ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႕ ညီမွ်တာေတြ႕ရတယ္လို႕ အစီရင္ခံစာ မွာ ေဖာ္ျပထား ပါတယ္။

ခုလို တြက္ခ်က္ရာမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိတဲ့အတြက္ နစ္နာဆံုးရႈံးမႈေတြအျပင္၊ မတည္ၿငိမ္မႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႕ လံုျခံဳေရးနဲ႕ စစ္ေရး အတြက္ တိုးၿပီးသံုးရတဲ့ ကုန္က်စရိတ္ေတြကိုပါ ထည့္သြင္း တြက္ခ်က္ထားတာျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း သူက ခုလို ရွင္းျပပါတယ္။

“ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ မရွိတဲ့အတြက္ နစ္နာဆံုးရွံဳးမႈေတြကို တြက္ခ်က္ရာမွာ အခ်က္ သံုးခ်က္ကို အေျခခံပါတယ္။ ပထမအခ်က္က တိုက္ရိုက္ ကုန္က်စရိတ္ေတြပါ။ မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ အတြက္ စစ္ေရး အသံုးစရိတ္နဲ႕ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြ၊ တရားစီရင္ေရး အရာရွိေတြ ခန္႕အပ္တဲ့ေနရာမွာ တိုးၿပီး သံုးစြဲရတဲ့ ကုန္က်စရိတ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ သြယ္၀ိုက္ ကုန္က်စရိတ္မွာေတာ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြေၾကာင့္ ေသဆံုးသြားတဲ့ သူေတြေၾကာင့္၊ စီးပြားေရးမွာ လုပ္အားတန္ဖိုး ေလ်ာ့သြားတာမ်ိဳး ဆံုးရႈံးမႈေတြကို တြက္ခ်က္ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး အခ်က္ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရွိလို႕ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ထိခိုက္ဆံုးရႈံးမႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ၿခံဳငံုၿပီး ဖန္တီးထားတဲ့ ညႊန္ကိန္းကိုလည္း ထည့္သြင္း တြက္ခ်က္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕ တြက္ခ်က္မႈ အရ မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးကို ေဒၚလာ ၁၉ ဘီလ်ံ ေလာက္ ဆံုးရႈံးေစခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိပါတယ္။”

အခုႏွစ္မွာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းနဲ႕ ေျမာက္အာဖရိက ႏိုင္ငံေတြမွာ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းမႈ အေျခအေန ဆိုး၀ါးေနတာေၾကာင့္ တစ္ကမၻာလံုး အတြက္ ေယဘူယ် ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေျခအေနဟာ အက်ပိုင္းကို ေရာက္ေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အခုႏွစ္ဟာ၂၅ႏွစ္အတြင္း ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ လူေသဆံုးမႈ အမ်ားဆံုးနဲ႕ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ အတြင္း စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ အမ်ားဆံုး ရွိလာတဲ့ ႏွစ္လည္း ျဖစ္တယ္လို႕ အစီရင္ခံစာမွာ သံုးသပ္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG