သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကိုဗစ္ကာလ ေက်ာင္းျပန္ဖြင့္ခ်ိန္ ကာကြယ္ေရး (အပိုင္း- ၂)


ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က အထက္တန္းေက်ာင္းတခုမွာ COVID-19 ကပ္ေရာဂါကာလ ပထမဆံုး ေက်ာင္းဖြင့္ရက္ ျမင္ကြင္း။ (ဇူလိုင္ ၂၁၊ ၂၀၂၀)
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ကိုဗစ္ (COVID-19) ဆက္လက္ ကူးစက္ေနခ်ိန္မွာပဲ ေက်ာင္းေတြကို အစမ္းသေဘာနဲ႔ စဖြင့္ရတာေၾကာင့္၊ ကူးစက္မူအႏၲရာယ္ တစုံတရာရွိေနတာကို သတိျပဳဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက သတိေပးလိုက္ပါတယ္။

ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါႀကီး ဆက္လက္ကူးစက္ေနခ်ိန္မွာ ကူးစက္မူအႏၲရာယ္ အနည္းဆုံး (Low Risk) ကေတာ့ အင္တာနက္ Online နည္းနဲ႔ အိမ္ကေန စာသင္ယူတာပါလို႔အေမရိကန္ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဌာန (CDC) က ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီ Online နည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရင္းအျမႇစ္ အခက္အခဲေၾကာင့္ လက္ရွိအေျခအေနမွာ မျဖစ္ႏိုင္ေသးတာမို႔၊ အခု လူနည္းနည္း၊ အခ်ိန္နည္းနည္းနဲ႔ ကာကြယ္နည္း (Social Distancing ခပ္ခြာခြာေနတာ၊ Mask ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္းစည္းနဲ႔ Face Shield မ်က္ႏွာအုပ္အကာတပ္တာ၊ လက္ေဆးတာ စတာ) ေတြ စည္းကမ္းတင္းၾကပ္စြာျဖင့္ ဖြင့္ရတာက၊ ဒီ CDC ရဲ႕ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ကူးစက္ႏိုင္မူအဆင့္ အလယ္အလတ္ (Medium Risk) မွာ ရွိေနပါတယ္။ ကူးစက္မူ အျမင့္မားဆုံးအဆင့္ (High Risk) ကေတာ့ ယခင္ကဲ့သို႔ ေက်ာင္းကို အျပည့္ျပန္ဖြင့္တာလို႔ CDC က ဆိုထားၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အခုလို အားလုံးစုၿပဳံၿပီး အျပည့္အစုံက်ာင္းျပန္ဖြင့္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။

အခုလို ကိုဗစ္ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္မူ အႏၲရာယ္ အလယ္အလတ္အဆင့္မွာ စမ္းဖြင့္ရတာေၾကာင့္၊ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ကာကြယ္ေရး စည္းကမ္းေတြကို စနစ္တက် လိုက္နာႏိုင္မွသာ ေရွ ႔ဆက္သြားႏိုင္မွာမို႔၊ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ လိုက္နာႏိုင္ဖို႔အျပင္၊ မိဘေတြအေနနဲ႔လည္း ကူညီျပင္ဆင္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ မိမိကေလး ေက်ာင္းမသြားခင္မွာ ကိုဗစ္ကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းေတြကို သြန္သင္ေပးတာအျပင္၊ လိုအပ္မယ့္ ႏွာေခါင္းစည္း၊ မ်က္ႏွာအုပ္အကာ တပ္တတ္ဖို႔ ေလ့က်င့္ေပးတာနဲ႔ ေက်ာင္းမွာ လက္ေဆးဖို႔၊ ခပ္ခြာခြာေနဖို႔၊ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မကူးဖို႔၊ မေဆာ့ဖို႔၊ မကစားဖို႔၊ အုပ္စုလိုက္မဖြဲ႕မိဖို႔ေတြကို မွာၾကားသင့္ပါတယ္။ အေၾကာင္းက ကေလးေတြအေနနဲ႔ မိဘနဲ႔ဆရာေတြက သြန္သင္တာကို၊ အျခားသူေတြ ေျပာတာထက္ ပိုနာခံတတ္လို႔ပါ။ ဒါ့အျပင္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အိမ္ကေန အစားအေသာက္ေတြ ျပင္ဆင္ထည့္ေပးလိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္။

မိဘေတြအေနနဲ႔ ကေလးကိုေက်ာင္းမလႊတ္မီ ေနာက္ထပ္လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ လိုတာက ကေလးရဲ႕က်န္းမာေရးအေျခအေန ဆန္းစစ္ဖို႔ပါ။ ကိုယ္ပူတာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ ႏွာေစးတာစတဲ့ ကိုဗစ္သံသယလကၡဏာေတြ ရွိ၊ ရွိမရွိ ဆန္းစစ္ၿပီး၊ ရွိေနလွ်င္ ေက်ာင္းမတက္ႏိုင္ေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားတဲ့စနစ္ ရွိဖို႔လိုပါတယ္။ ေက်ာင္းဘက္ကလည္း အခုလို ကိုဗစ္ကာလမွာ ေက်ာင္းပ်က္တဲ့ကေလး ရွိလာလွ်င္၊ အေၾကာင္းရင္းကို မိဘေတြထံ စုံစမ္းဖို႔ လိုပါတယ္။ အခုလို ဆရာ၊ ဆရာမနဲ႔ မိဘေတြအၾကား အျပန္အလွန္ သတင္းပုံမုန္ ခ်ိတ္ဆက္မူရွိဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ကေလးမိဘေတြအေနနဲ႔ ကေလးမွာ ဒီသံသယလကၡဏာေတြ ရွိလာလွ်င္ ေက်ာင္းနဲ႔တိုင္ပင္တာအျပင္၊ ကေလးကို နီးစပ္ရာ က်န္းမာေရးဌာန အျမန္ပို႔ဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ကေလး စာေနာက္က်မွာ စိုးရိမ္ၿပီး၊ ဖ်ားနာေနခ်ိန္ ေက်ာင္းကို မသိေအာင္လႊတ္တာမ်ိဳးကိုေတာ့ လုံးဝ မလုပ္သင့္ပါဘူး။ အေၾကာင္းက အျခားေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား၊ ဆရာ၊ ဆရာမေတြကတဆင့္ အမ်ားျပည္သူေတြအထိ ကူးစက္ဒုကၡေပးႏိုင္လို႔ပါ။

ဆရာဆရာမေတြအေနနဲ႔လည္း အသက္အ႐ြယ္ ႀကီးႏိုင္ၿပီး အျခားေရာဂါအခံေတြ ရွိေနႏိုင္ကာ၊ ေက်ာင္းကိစၥအျပင္ အျခားကိစၥရပ္ (ေစ်းဝယ္တာမ်ိဳး) ေတြပါ သြားလာလုပ္ကိုင္ရတာေၾကာင့္၊ ကေလးေတြထက္ ကူးစက္ႏိုင္မူ အႏၲရာယ္ ပိုမ်ားေနတာကို သတိျပဳသင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြကို က်န္းမာေရးစစ္တာအျပင္၊ ဆရာ၊ဆရာမေတြအေနနဲ႔လည္း ဒီကိုဗစ္ေရာဂါကင္းတာ ေသခ်ာေအာင္လုပ္ၿပီး၊ က်န္းမာေရး အေျခအေနအရ လိုအပ္လွ်င္ ေက်ာင္းမလာဘဲ အိမ္မွာေနသင့္ပါတယ္။ ဆရာမေတြ ဖ်ားနာလာလွ်င္လည္း စာသင္ဖို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ မေပးသင့္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ေရာဂါကာကြယ္ေရး လုပ္ေဆာင္ရာမွာလည္း ဆရာ၊ဆရာမေတြအေနနဲ႔ ကေလးေတြအတြက္ စံျပျဖစ္ေအာင္ အေလးအနက္ အတိအက် ကာကြယ္နည္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ေပးသင့္ပါတယ္။ အေၾကာင္းက ကေလးေတြအေနနဲ႔ ဆရာ၊ဆရာမေတြ၊ မိဘေတြ ဒီကာကြယ္ေရးေတြ လုပ္တာၾကည့္ၿပီး လိုက္လုပ္တတ္ေလ့ရွိလို႔ပါ။

ေက်ာင္းဖြင့္တာနဲ႔အတူ တြဲပါလာႏိုင္ေျခရွိေနတာက က်ဴရွင္ေက်ာင္းေတြပါ။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ က်ဴရွင္ေတြျပန္ဖြင့္ဖို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ မေပးေသးေပမယ့္ တရားမဝင္ မသိမသာ က်ဴရွင္သင္ၾကားမူေတြ ရွိလာႏိုင္တာကို မွန္းဆမူေတြ ရွိထားပါတယ္။ အိမ္မွာ တစ္ဦးခ်င္း က်ဴရွင္ဆရာ၊ ဆရာမ ေခၚသင္တာအတြက္၊ ကာကြယ္ေရးပစၥည္းေတြျဖစ္တဲ့ ႏွာေခါင္းစည္း၊ မ်က္ႏွာအုပ္အကာေတြသုံးကာ၊ လက္ေဆး၊ ခပ္ခြာခြာေနတဲ့နည္းေတြနဲ႔ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ားနဲ႔ အုပ္စုလိုက္ သင္ၾကားမူ ျဖစ္လာလွ်င္ေတာ့၊ ေက်ာင္းမွာကဲ့သို႔ ထုတ္ျပန္ထားတာ အားလုံးကို လိုက္နာေပးဖို႔ အထူးအေရးႀကီးပါတယ္။ မဟုတ္လွ်င္ ကူးစက္မူေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒီ ကူးစက္မူေတြ ျပန္ျဖစ္လာမွာကို အမ်ားစိုးရိမ္ေနၾကတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳက၊ ေဆး႐ုံႀကီးအေရးေပၚဌာနရဲ႕ ပါေမာကၡ ဌာနမႈး ေဒါက္တာေမာ္ေမာ္ဦးကို ကိုဝင္းမင္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

===Unicode===

ကိုဗစ် (COVID-19) ဆက်လက် ကူးစက်နေချိန်မှာပဲ ကျောင်းတွေကို အစမ်းသဘောနဲ့ စဖွင့်ရတာကြောင့်၊ ကူးစက်မူအန္တရာယ် တစုံတရာရှိနေတာကို သတိပြုဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေက သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြီး ဆက်လက်ကူးစက်နေချိန်မှာ ကူးစက်မူအန္တရာယ် အနည်းဆုံး (Low Risk) ကတော့ အင်တာနက် Online နည်းနဲ့ အိမ်ကနေ စာသင်ယူတာပါလို့အမေရိကန် ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးဌာန (CDC) က ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီ Online နည်းက မြန်မာနိုင်ငံမှာ အရင်းအမြှစ် အခက်အခဲကြောင့် လက်ရှိအခြေအနေမှာ မဖြစ်နိုင်သေးတာမို့၊ အခု လူနည်းနည်း၊ အချိန်နည်းနည်းနဲ့ ကာကွယ်နည်း (Social Distancing ခပ်ခွာခွာနေတာ၊ Mask ပါးစပ်၊ နှာခေါင်းစည်းနဲ့ Face Shield မျက်နှာအုပ်အကာတပ်တာ၊ လက်ဆေးတာ စတာ) တွေ စည်းကမ်းတင်းကြပ်စွာဖြင့် ဖွင့်ရတာက၊ ဒီ CDC ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်အရ ကူးစက်နိုင်မူအဆင့် အလယ်အလတ် (Medium Risk) မှာ ရှိနေပါတယ်။ ကူးစက်မူ အမြင့်မားဆုံးအဆင့် (High Risk) ကတော့ ယခင်ကဲ့သို့ ကျောင်းကို အပြည့်ပြန်ဖွင့်တာလို့ CDC က ဆိုထားပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း အခုလို အားလုံးစုပြုံပြီး အပြည့်အစုံကျာင်းပြန်ဖွင့်ဖို့ မဖြစ်နိုင်သေးပါဘူး။

အခုလို ကိုဗစ်ရောဂါကူးစက်နိုင်မူ အန္တရာယ် အလယ်အလတ်အဆင့်မှာ စမ်းဖွင့်ရတာကြောင့်၊ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကာကွယ်ရေး စည်းကမ်းတွေကို စနစ်တကျ လိုက်နာနိုင်မှသာ ရှေ့ဆက်သွားနိုင်မှာမို့၊ ကျောင်းသူကျောင်းသားတွေ လိုက်နာနိုင်ဖို့အပြင်၊ မိဘတွေအနေနဲ့လည်း ကူညီပြင်ဆင်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။ မိမိကလေး ကျောင်းမသွားခင်မှာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေး နည်းလမ်းတွေကို သွန်သင်ပေးတာအပြင်၊ လိုအပ်မယ့် နှာခေါင်းစည်း၊ မျက်နှာအုပ်အကာ တပ်တတ်ဖို့ လေ့ကျင့်ပေးတာနဲ့ ကျောင်းမှာ လက်ဆေးဖို့၊ ခပ်ခွာခွာနေဖို့၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မကူးဖို့၊ မဆော့ဖို့၊ မကစားဖို့၊ အုပ်စုလိုက်မဖွဲ့မိဖို့တွေကို မှာကြားသင့်ပါတယ်။ အကြောင်းက ကလေးတွေအနေနဲ့ မိဘနဲ့ဆရာတွေက သွန်သင်တာကို၊ အခြားသူတွေ ပြောတာထက် ပိုနာခံတတ်လို့ပါ။ ဒါ့အပြင် ကာကွယ်ရေးအတွက် အိမ်ကနေ အစားအသောက်တွေ ပြင်ဆင်ထည့်ပေးလိုက်ဖို့ လိုပါတယ်။

မိဘတွေအနေနဲ့ ကလေးကိုကျောင်းမလွှတ်မီ နောက်ထပ်လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ လိုတာက ကလေးရဲ့ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ဆန်းစစ်ဖို့ပါ။ ကိုယ်ပူတာ၊ ချောင်းဆိုးတာ၊ နှာစေးတာစတဲ့ ကိုဗစ်သံသယလက္ခဏာတွေ ရှိ၊ ရှိမရှိ ဆန်းစစ်ပြီး၊ ရှိနေလျှင် ကျောင်းမတက်နိုင်ကြောင်း အကြောင်းကြားတဲ့စနစ် ရှိဖို့လိုပါတယ်။ ကျောင်းဘက်ကလည်း အခုလို ကိုဗစ်ကာလမှာ ကျောင်းပျက်တဲ့ကလေး ရှိလာလျှင်၊ အကြောင်းရင်းကို မိဘတွေထံ စုံစမ်းဖို့ လိုပါတယ်။ အခုလို ဆရာ၊ ဆရာမနဲ့ မိဘတွေအကြား အပြန်အလှန် သတင်းပုံမုန် ချိတ်ဆက်မူရှိဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ကလေးမိဘတွေအနေနဲ့ ကလေးမှာ ဒီသံသယလက္ခဏာတွေ ရှိလာလျှင် ကျောင်းနဲ့တိုင်ပင်တာအပြင်၊ ကလေးကို နီးစပ်ရာ ကျန်းမာရေးဌာန အမြန်ပို့ဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ကလေး စာနောက်ကျမှာ စိုးရိမ်ပြီး၊ ဖျားနာနေချိန် ကျောင်းကို မသိအောင်လွှတ်တာမျိုးကိုတော့ လုံးဝ မလုပ်သင့်ပါဘူး။ အကြောင်းက အခြားကျောင်းသူကျောင်းသား၊ ဆရာ၊ ဆရာမတွေကတဆင့် အများပြည်သူတွေအထိ ကူးစက်ဒုက္ခပေးနိုင်လို့ပါ။

ဆရာဆရာမတွေအနေနဲ့လည်း အသက်အရွယ် ကြီးနိုင်ပြီး အခြားရောဂါအခံတွေ ရှိနေနိုင်ကာ၊ ကျောင်းကိစ္စအပြင် အခြားကိစ္စရပ် (ဈေးဝယ်တာမျိုး) တွေပါ သွားလာလုပ်ကိုင်ရတာကြောင့်၊ ကလေးတွေထက် ကူးစက်နိုင်မူ အန္တရာယ် ပိုများနေတာကို သတိပြုသင့်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကလေးတွေကို ကျန်းမာရေးစစ်တာအပြင်၊ ဆရာ၊ဆရာမတွေအနေနဲ့လည်း ဒီကိုဗစ်ရောဂါကင်းတာ သေချာအောင်လုပ်ပြီး၊ ကျန်းမာရေး အခြေအနေအရ လိုအပ်လျှင် ကျောင်းမလာဘဲ အိမ်မှာနေသင့်ပါတယ်။ ဆရာမတွေ ဖျားနာလာလျှင်လည်း စာသင်ဖို့ ခွင့်ပြုချက် မပေးသင့်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် ရောဂါကာကွယ်ရေး လုပ်ဆောင်ရာမှာလည်း ဆရာ၊ဆရာမတွေအနေနဲ့ ကလေးတွေအတွက် စံပြဖြစ်အောင် အလေးအနက် အတိအကျ ကာကွယ်နည်းတွေကို လုပ်ဆောင်ပေးသင့်ပါတယ်။ အကြောင်းက ကလေးတွေအနေနဲ့ ဆရာ၊ဆရာမတွေ၊ မိဘတွေ ဒီကာကွယ်ရေးတွေ လုပ်တာကြည့်ပြီး လိုက်လုပ်တတ်လေ့ရှိလို့ပါ။

ကျောင်းဖွင့်တာနဲ့အတူ တွဲပါလာနိုင်ခြေရှိနေတာက ကျူရှင်ကျောင်းတွေပါ။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ လက်ရှိအချိန်ထိ ကျူရှင်တွေပြန်ဖွင့်ဖို့ ခွင့်ပြုချက် မပေးသေးပေမယ့် တရားမဝင် မသိမသာ ကျူရှင်သင်ကြားမူတွေ ရှိလာနိုင်တာကို မှန်းဆမူတွေ ရှိထားပါတယ်။ အိမ်မှာ တစ်ဦးချင်း ကျူရှင်ဆရာ၊ ဆရာမ ခေါ်သင်တာအတွက်၊ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းတွေဖြစ်တဲ့ နှာခေါင်းစည်း၊ မျက်နှာအုပ်အကာတွေသုံးကာ၊ လက်ဆေး၊ ခပ်ခွာခွာနေတဲ့နည်းတွေနဲ့ ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အများနဲ့ အုပ်စုလိုက် သင်ကြားမူ ဖြစ်လာလျှင်တော့၊ ကျောင်းမှာကဲ့သို့ ထုတ်ပြန်ထားတာ အားလုံးကို လိုက်နာပေးဖို့ အထူးအရေးကြီးပါတယ်။ မဟုတ်လျှင် ကူးစက်မူတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

ဒီ ကူးစက်မူတွေ ပြန်ဖြစ်လာမှာကို အများစိုးရိမ်နေကြတဲ့ ရန်ကုန်မြိုက၊ ဆေးရုံကြီးအရေးပေါ်ဌာနရဲ့ ပါမောက္ခ ဌာနမှုး ဒေါက်တာမော်မော်ဦးကို ကိုဝင်းမင်းက ဆက်သွယ်မေးမြန်း တင်ပြထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG