သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အာဖဂနစၥတန္ႏိုင္ငံ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လိုအပ္ခ်က္ WHO သတိေပး


(Zawgyi /Unicode)

ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ျပည္သူေတြ အငတ္ေဘးဆိုက္ၿပီး နာမက်န္းျဖစ္မယ့္ အႏၲရာယ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အာဖဂန္နစၥတန္ ႏိုင္ငံမွာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ကုသမႈပါ အထူးလိုအပ္လာေနတယ္လို႔ WHO ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ႀကီးက သတိေပးလိုက္ပါတယ္။ WHO ရံုးခ်ဳပ္ရွိရာ ဂ်ီနီဗာကေန Lisa Schlein သတင္းေပးပို႔ထားတာကို တင္ျပေပးမွာပါ။

အမ်ိဴးသမီး ၄ သန္းေက်ာ္နဲ႔ ကေလးငယ္ ၁၀ သန္းနီးပါး အပါအဝင္ အာဖဂန္လူဦးေရ ထက္ဝက္ေလာက္ ဟာ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ လိုအပ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဖဂန္လူထု သံုးပံု တပံုကေတာ့ ဆိုးဝါးတဲ့ အငတ္ေဘးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရသလို အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ထက္ဝက္ေက်ာ္ေလာက္ကလည္း အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ တဲ့ဒဏ္ကို ခံေနရတာပါ။ ဒါ့အျပင္ လက္ရွိၾကံဳေနရတဲ့ မိုးေခါင္ေရရွား ျပႆနာကလည္း နဂိုဆိုးဝါးတဲ့ အေျခေနကို ပိုဆိုးလာေစတာပါ။

WHO တာဝန္ခံေတြကေတာ့ သူတို႔ဟာ အာဖဂန္ႏိုင္ငံထဲမွာပဲ ေနၿပီး လိုအပ္ေနတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ လုပ္ေပးမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အာဖဂန္ႏိုင္ငံထဲမွာ အဖြဲ႔အစည္းအားလံုးကေန ေဆးရံု ေဆးခန္းေတြ၊ က်န္းမာေရးလုပ္သားေတြနဲ အရပ္သားေတြကို အကာကြယ္ေပး ေစာင့္ေရွာက္မွပဲ လုပ္ေပးႏိုင္မယ္လို႔ WHO ေျပာခြင့္ရ Tarik Jasarevic က ေျပာပါတယ္။

"ႏိုင္ငံတလႊား က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ဆက္လုပ္ႏိုင္ဖို႔က အေႏွာက္အယွက္မရွိမွ ျဖစ္မွာပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ အမ်ိဳးသမီး ဆရာဝန္ေတြ သူနာျပဳေတြ ကုသခြင့္ရဖို႔ လိုသလို ပင္မ ေဆးရံု ေဆးခန္း အမ်ားစုလည္း လည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ျပည္နယ္ အဆင့္မွာ ဘယ္ေလာက္ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ အေပၚ မူတည္ေနတာပါ။ "

အမ်ိဳးသမီး ဝန္ထမ္းေတြ အပါအဝင္ က်န္းမာေရးလုပ္သားေတြက သူတို႔တာဝန္က်တဲ့ ေနရာပဲ သူတို႔ျပန္သြားခ်င္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ ခ်င္ေနၾကတာပါ။ အာဖဂန္မွာ တာလီဘန္ေတြ တက္လာေတာ့ သူတို႔က အမ်ိဳးသမီးေတြကို အလုပ္လုပ္ခြင့္ ပညာသင့္ခြင့္ေပးမွာ ျဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးရပိုင္ခြင့္ေတြကို အကာကြယ္ေပးမယ္လို႔ ကတိျပဳခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း တႏိုင္ငံလံုးကို သူတို႔ ထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ႏိုင္ခ်ိန္မွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီး အလုပ္သမားေတြကို အလုပ္ျဖဳတ္ပစ္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ ထြက္လာပါတယ္။

အေမရိကန္နဲ႔ ေနတိုးမဟာမိတ္တပ္ဖြဲ႔ေတြ အာဖဂန္ကေန ႐ုပ္သိမ္းခဲ့တဲ့ ေနာက္ပိုင္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ လတာကာလ အတြင္း အာဖဂန္ႏိုင္ငံသား ၃ သိန္း ေလာက္ ေနအိမ္ေတြကေန ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရတာပါ။ ဒီလို ေနအိမ္စြန္႔ခြါ ထြက္ေျပးရသူေတြ ဟာ အခုအခါမွာ ရင္ဆိုင္ႏိုင္စြမ္း သိပ္ကိုနည္းပါးေနၿပီး စားစရာမရွိ၊ ေနစရာမရွိပဲ က်န္းမာေရးျပႆနာ မ်ိဳးစံုခံစားေနရသူ အမ်ားအျပား ရွိလာေနတယ္လို႔ Jasarevic က ေျပာပါတယ္။

" ကာဘူးလ္ၿမိဳ႕ေတာ္အပါအဝင္ မၾကာေသးခင္ကမွ သူတို႔ ထြက္ေျပးလာၾကတဲ့ ေနရာေတြမွာ ဝမ္းေလ်ာဝမ္းပ်က္တာ၊ အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ ေသြးတိုးတာ၊ ကိုဗစ္ ၁၉ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ိဳးေတြ ေတြ႕ေနရတာနဲ႔ သားဖြားမီးယပ္ လူနာေတြ တိုးလာတာကို WHO က ေတြ႕ရပါတယ္။ ဇူလိုင္လ ၂၁ ရက္ေန႔မွာ WHO ေထာက္ပံ့တဲ့ ေဆးရံုေဆးခန္း ၇၀ ကို ေရာက္တာတဲ့ စိတ္ဒဏ္ရာရသူ ေတြထဲမွာေတာ့ ပဋိပကၡနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ စိတ္ဒဏ္ရာရသူက ၁၄ ၀၀၀ ေလာက္ရွိပါတယ္။ "

ဒါဟာ မႏွစ္က အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေတြ႕ရတဲ့ စိတ္ဒဏ္ရာရသူ အေရအတြက္ထက္ ၃ ဆ ေက်ာ္ပိုလာတာ လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ ေဆးရံုေဆးခန္းေတြ အတိုက္ခိုက္ခံေနရတာကလည္း အဓိက စိန္ေခၚမႈ တခု အျဖစ္ရွိေနတယ္လို႔ WHO ေျပာခြင့္ရက ေျပာပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ပထမႏွစ္ဝက္မွာပဲ ေဆးရံု ေဆးခန္း ၂၆ ခု ပ်က္စီးခဲ့ရသလို က်န္းမာေရးလုပ္သား ၁၂ ေယာက္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ၃၁ ေယာက္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ က်ဴးလြန္တာခံရတယ္ လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

ေဆးနဲ႔ ေဆးပစၥည္း ေတြ မလံုေလာက္ပဲ ျဖစ္ေနေၾကာင္းနဲ႔ အထူးသျဖင့္ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြၾကား အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ တိုးလာတာကို ေျဖရွင္းဖို႔ အားျဖည့္စာေတြ လိုအပ္ေနသလို သားဖြားမီးယပ္ဆိုင္ရာဝန္ေဆာင္မႈေတြ ကေလးက်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ေပးဖို႔ အထူးလိုအပ္ေနတယ္လို႔လည္း WHO က ေျပာပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

(Unicode)


အာဖဂနစ္စတန်နိုင်ငံ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်ချက် WHO သတိပေး

ပဋိပက္ခတွေကြောင့် သန်းနဲ့ချီတဲ့ ပြည်သူတွေ အငတ်ဘေးဆိုက်ပြီး နာမကျန်းဖြစ်မယ့် အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန် နိုင်ငံမှာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ကုသမှုပါ အထူးလိုအပ်လာနေတယ်လို့ WHO ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ကြီးက သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ WHO ရုံးချုပ်ရှိရာ ဂျီနီဗာကနေ Lisa Schlein သတင်းပေးပို့ထားတာကို တင်ပြပေးမှာပါ။

အမျိူးသမီး ၄ သန်းကျော်နဲ့ ကလေးငယ် ၁၀ သန်းနီးပါး အပါအဝင် အာဖဂန်လူဦးရေ ထက်ဝက်လောက် ဟာ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အာဖဂန်လူထု သုံးပုံ တပုံကတော့ ဆိုးဝါးတဲ့ အငတ်ဘေးနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရသလို အသက် ၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ထက်ဝက်ကျော်လောက်ကလည်း အဟာရချို့တဲ့ တဲ့ဒဏ်ကို ခံနေရတာပါ။ ဒါ့အပြင် လက်ရှိကြုံနေရတဲ့ မိုးခေါင်ရေရှား ပြဿနာကလည်း နဂိုဆိုးဝါးတဲ့ အခြေနေကို ပိုဆိုးလာစေတာပါ။

WHO တာဝန်ခံတွေကတော့ သူတို့ဟာ အာဖဂန်နိုင်ငံထဲမှာပဲ နေပြီး လိုအပ်နေတဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေ လုပ်ပေးမှာ ဖြစ်ကြောင်းပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း အာဖဂန်နိုင်ငံထဲမှာ အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကနေ ဆေးရုံ ဆေးခန်းတွေ၊ ကျန်းမာရေးလုပ်သားတွေနဲ အရပ်သားတွေကို အကာကွယ်ပေး စောင့်ရှောက်မှပဲ လုပ်ပေးနိုင်မယ်လို့ WHO ပြောခွင့်ရ Tarik Jasarevic က ပြောပါတယ်။

" ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ဆက်လုပ်နိုင်ဖို့က အနှောက်အယှက်မရှိမှ ဖြစ်မှာပါ။ အမျိုးသမီးတွေ အတွက် အမျိုးသမီး ဆရာဝန်တွေ သူနာပြုတွေ ကုသခွင့်ရဖို့ လိုသလို ပင်မ ဆေးရုံ ဆေးခန်း အများစုလည်း လည်ပတ်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်နိုင်ဖို့ အတွက် ပြည်နယ် အဆင့်မှာ ဘယ်လောက် စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်မလဲဆိုတဲ့ အပေါ် မူတည်နေတာပါ။ "

အမျိုးသမီး ဝန်ထမ်းတွေ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးလုပ်သားတွေက သူတို့တာဝန်ကျတဲ့ နေရာပဲ သူတို့ပြန်သွားချင် တာဝန်ထမ်းဆောင် ချင်နေကြတာပါ။ အာဖဂန်မှာ တာလီဘန်တွေ တက်လာတော့ သူတို့က အမျိုးသမီးတွေကို အလုပ်လုပ်ခွင့် ပညာသင့်ခွင့်ပေးမှာ ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးရပိုင်ခွင့်တွေကို အကာကွယ်ပေးမယ်လို့ ကတိပြုခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့်လည်း တနိုင်ငံလုံးကို သူတို့ ထိန်းချုပ်လိုက်နိုင်ချိန်မှာတော့ အမျိုးသမီး အလုပ်သမားတွေကို အလုပ်ဖြုတ်ပစ်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်လာပါတယ်။

အမေရိကန်နဲ့ နေတိုးမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တွေ အာဖဂန်ကနေ ရုပ်သိမ်းခဲ့တဲ့ နောက်ပိုင်း ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ လတာကာလ အတွင်း အာဖဂန်နိုင်ငံသား ၃ သိန်း လောက် နေအိမ်တွေကနေ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရတာပါ။ ဒီလို နေအိမ်စွန့်ခွါ ထွက်ပြေးရသူတွေ ဟာ အခုအခါမှာ ရင်ဆိုင်နိုင်စွမ်း သိပ်ကိုနည်းပါးနေပြီး စားစရာမရှိ၊ နေစရာမရှိပဲ ကျန်းမာရေးပြဿနာ မျိုးစုံခံစားနေရသူ အများအပြား ရှိလာနေတယ်လို့ Jasarevic က ပြောပါတယ်။

" ကာဘူးလ်မြို့တော်အပါအဝင် မကြာသေးခင်ကမှ သူတို့ ထွက်ပြေးလာကြတဲ့ နေရာတွေမှာ ဝမ်းလျောဝမ်းပျက်တာ၊ အဟာရချို့တဲ့တာ၊ သွေးတိုးတာ၊ ကိုဗစ် ၁၉ ရောဂါ လက္ခဏာမျိုးတွေ တွေ့နေရတာနဲ့ သားဖွားမီးယပ် လူနာတွေ တိုးလာတာကို WHO က တွေ့ရပါတယ်။ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့မှာ WHO ထောက်ပံ့တဲ့ ဆေးရုံဆေးခန်း ၇၀ ကို ရောက်တာတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာရသူ တွေထဲမှာတော့ ပဋိပက္ခနဲ့ ဆက်နွယ်တဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာရသူက ၁၄ ၀၀၀ လောက်ရှိပါတယ်။ "

ဒါဟာ မနှစ်က အဲဒီအချိန်မှာ တွေ့ရတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာရသူ အရေအတွက်ထက် ၃ ဆ ကျော်ပိုလာတာ လို့လည်း ပြောပါတယ်။ ဆေးရုံဆေးခန်းတွေ အတိုက်ခိုက်ခံနေရတာကလည်း အဓိက စိန်ခေါ်မှု တခု အဖြစ်ရှိနေတယ်လို့ WHO ပြောခွင့်ရက ပြောပါတယ်။ ဒီနှစ် ပထမနှစ်ဝက်မှာပဲ ဆေးရုံ ဆေးခန်း ၂၆ ခု ပျက်စီးခဲ့ရသလို ကျန်းမာရေးလုပ်သား ၁၂ ယောက် သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၃၁ ယောက် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်တာခံရတယ် လို့လည်း ပြောပါတယ်။

ဆေးနဲ့ ဆေးပစ္စည်း တွေ မလုံလောက်ပဲ ဖြစ်နေကြောင်းနဲ့ အထူးသဖြင့် တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ကလေးငယ်တွေကြား အဟာရချို့တဲ့မှု တိုးလာတာကို ဖြေရှင်းဖို့ အားဖြည့်စာတွေ လိုအပ်နေသလို သားဖွားမီးယပ်ဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုတွေ ကလေးကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပေးဖို့ အထူးလိုအပ်နေတယ်လို့လည်း WHO က ပြောပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG