သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဝူဟန္ (Wuhan) ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး သတိျပဳစရာ


Medical staff transfer a patient of a suspected case of a new coronavirus at the Prince of Wales Hospital in Hong Kong, China January 22, 2020. Picture taken January 22, 2020. cnsphoto via REUTERS. ATTENTION EDITORS - THIS IMAGE WAS PROVIDED BY A THIRD PA
ဝူဟန္ (Wuhan) ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး သတိျပဳစရာ
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:00 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

တရုတ်မှာစဖြစ်တဲ့ ဝူဟန်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး (Wuhan Virus) အဆုပ်ရောင်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးမူတွေ၊ တခြားနိုင်ငံတွေကိုပါ ကူးစက်မူတွေ မြင့်မားလာနေပြီး၊ အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက်လည်း အထူး သတိပြုစရာဖြစ်နေပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ်က တရုတ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း Hubei ပြည်နယ် ဝူဟန်မြို့ရှိ သားစိမ်းငါးစိမ်း‌ဈေးက တောရိုင်းတရိစ္ဆာန်တွေမှာရှိတဲ့ ဗိုင်းရပ်ပိုးရဲ့ မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းရာကနေ လူကို စတင်ကူးစက်တာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပြီး၊ အရင်က လူလူချင်းမကူးနိုင်ဘူး ပြောခဲ့ပေမယ့်၊ အခုတော့ လူလူချင်းမှာ လေကတဆင့် ကူးစက်နေကာ၊ သေဆုံးသူ (၈၀) ကျော်လာပြီး၊ ကူးစက်ခံရသူပေါင်းလည်း (၃၀၀၀) နီးပါးရှိလာနေပါပြီ။ သေဆုံးမူတွေက တရုတ်နိုင်ငံမှာ အဓိကဖြစ်နေပြီး၊ အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပ၊ သြစတျေးလျအထိ အများကြီး ကူးစက်နေကာ၊ မြန်မာနိုင်ငံအိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံမှာလည်း ကူးစက်မူများလာနေတာကြောင့်၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာပါ၊ ရောဂါကူးစက်လာနိုင်တာကို စောစောသိနိုင်ရေး ပြင်ဆင်မူတွေ ရှိလာနေပါတယ်။ တရုတ်အစိုးရအနေနဲ့ လူအသေအပျောက်များခဲ့တဲ့ အရင် Severe Acute Respiratory Syndrome – SARS (ခေါ်) ပြင်းထန်တဲ့ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းရောဂါတုန်းကလို၊ ဖုံးဖိမထားတာကြောင့်၊ မနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှာ စသိလာရပေမယ့် နည်းနည်း ပိုစောပြီး ကြေညာပေးခဲ့သင့်တယ်လို့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေက ထောက်ပြနေပါတယ်။

SARS နဲ့ ပိုးအုပ်စုတူတဲ့ ၂၀၁၉ ကရိုနာဗိုင်းရပ်စ် (ခေါ်) ဒီ ဝူဟန်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး လူလူချင်း ကူးစက်ပုံကတော့ ဒီ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိသူကနေ ချောင်းဆိုး၊ နှာချေးတာကတဆင့် လေကနေ အနီးကပ် ကူးစက်တာပါ။ ဒီပိုးရှိသူရဲ့ ချောင်းဆိုး၊ နှာချေးထားတဲ့နှာရည်၊ တံတွေးတွေကို ထိမိပြီး၊ မိမိရဲ့ နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်နဲ့ မျက်လုံးကို လက်ကတဆင့် ထပ်ထိမိရာကနေ တိုက်ရိုက်ကူးစက်လေ့ရှိပါတယ်။ SARS လောက် မပြင်းထန်နိုင်ဘူးလို့ ယူဆခဲ့ကြပေမယ့်၊ SARS နဲ့ မတူတဲ့ စိုးရိမ်ရတဲ့ ထူးခြားမူကတော့ Incubation Period (ခေါ်) ရောဂါပျိုးကာလ (၁၀ ရက်မှ ၁၄ ရက်ခန့်) အတွင်းမှာ ရောဂါလက္ခဏာ မပြတာကြောင့် ရောဂါရှိသူလို့ မသိနိုင်တဲ့အဆင့်မှာ၊ နောက် လူတွေကို အထက်ပါနည်းနဲ့ ကူးစက်စေနေကာ၊ ကူးစက်နှုန်း၊ သေနှုန်း များလာနေတာပါ။ အထူးသဖြင့် ဒီပိုးရှိထားသူနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ်ရှိတဲ့ ဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေနဲ့ ဒီရောဂါရှိသူကို ကုသပေးရတဲ့ ဆရာဝန်၊ ဆရာမ၊ ဆေးဝန်ထမ်းတွေမှာ လူနာနဲ့ထိတွေ့ပြီး လက်ကို သေချာမဆေးလျှင် ကူးစက်ခံရနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူထူထပ်တဲ့နေရာတွေနဲ့ လူကြပ်တဲ့ ဘတ်စကားတွေပေါ်မှာလည်း မလွှဲမလျှောင်သာဘဲ၊ ချောင်းဆိုး နှာချေးတာတွေကနေ နှာခေါင်းအုပ်(Mask) မတပ်ထားသူတွေကို အလွယ်တကူ ကူးစက်စေနိုင်ပါတယ်။

ကူးစက်မူကနေ ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် အဓိက လက်ကို ဆပ်ပြာနဲ့ အနည်းဆုံး စက္ကန့် (၂၀) ကြာအောင် သေသေချာချာ ဆေးသင့်ပါတယ်။ ဆပ်ပြာမရနိုင်လျှင်လည်း အရက်ပျံလူးတာ (Alcohol Rub) လုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ လူထူထပ်တဲ့နေရာတွေကို ဖြစ်နိုင်လျှင် မသွားဘဲ၊ မဖြစ်မနေသွားရလျှင်လည်း နှာခေါင်းအုပ် စနစ်တကျ (နှာခေါင်းအထိဖုံးအောင်နဲ့ အဖြူရောင်ဖက်ကို အတွင်းကထားပြီး၊ အပြာရောင်ဖက်ကို အပြင်ဖက်ထားကာ) တပ်ဆင်သင့်ပါတယ်။ ရောဂါရှိသူတွေရှိထားလျှင် အတူကပ်မနေဘဲ၊ တကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းမူ (Personal Hygiene) လုပ်ဆောင်ပေးကာ၊ တောရိုင်းတရိစ္ဆာန်တွေကိုမစားဘဲ၊ ပုံမှန်စားတဲ့ အသားငါးတွေကို ကောင်းကောင်းကျက်အောင် ချက်ပြုတ်စားသုံးကာ၊ အိမ်တွင်းနဲ့ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်တွေကို ကိုင်တွယ်လျှင် လက်အိပ်သုံးတာ၊ လက်ပြန်ဆေးတာတွေ လုပ်ပေးသင့်ပါတယ်။ အခြေခံ ကျန်းမာရေးကောင်းနေအောင် ကိုယ်ခံအားအတွက် အာဟာရပြည့်အောင်စားပြီး၊ အိပ်ရေးဝအောင် အိပ်ပေးသင့်ပါတယ်။

ရောဂါဖြစ်လာတာကို စောင့်ကြည့်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ တုတ်ကွေးနဲ့ဆင်တူပြီး ချောင်းဆိုး၊ နှာစေး၊ နှာချေ၊ ခေါင်းကိုက်၊ လည်ချောင်းနာ၊ အဖျားတက်တာအပြင် အသက်ရှုကြပ်တာပါ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒီလက္ခဏာတွေ အခုအချိန်မှာ ဖြစ်လာလျှင်၊ အစိုးရ ကျန်းမာရေးဌာန၊ ဆေးရုံတွေကို သတင်းပို့ သွားပြဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

ကုသမူအတွက်တော့ သီးသန့် ကုထုံးမရှိသေးဘဲ၊ စမ်းသပ်တီထွင် ကုသမူတွေသာ ရှိပါသေးတယ်။ ကာကွယ်ဆေးလည်း မရှိသေးဘဲ၊ ဖော်နိုင်ဖို့ အထူး ကြိုးပမ်းနေတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေပါတယ်။

ဒီရောဂါအကြောင်း ပိုမိုသိရှိနိုင်ဖို့ ကိုဝင်းမင်း က အဏုဇီဝဗေဒ ပညာရှင်၊ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) အဏုဇီဝဗေဒဌာန အငြိမ်းစား ဌာနမူး ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ ဒေါက်တာကြည်ကြည်သင်း ကို ဆက်သွယ်မေးမြန်း တင်ပြထားပါတယ်။

==ZawGyi===

တ႐ုတ္မွာစျဖစ္တဲ့ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး (Wuhan Virus) အဆုပ္ေရာင္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးမူေတြ၊ တျခားႏိုင္ငံေတြကိုပါ ကူးစက္မူေတြ ျမင့္မားလာေနၿပီး၊ အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္လည္း အထူး သတိျပဳစရာျဖစ္ေနပါတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္း Hubei ျပည္နယ္ ဝူဟန္ၿမိဳ ႔ရွိ သားစိမ္းငါးစိမ္း‌ေစ်းက ေတာ႐ိုင္းတရိစာၦန္ေတြမွာရွိတဲ့ ဗိုင္းရပ္ပိုးရဲ႕ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေျပာင္းရာကေန လူကို စတင္ကူးစက္တာ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ၿပီး၊ အရင္က လူလူခ်င္းမကူးႏိုင္ဘူး ေျပာခဲ့ေပမယ့္၊ အခုေတာ့ လူလူခ်င္းမွာ ေလကတဆင့္ ကူးစက္ေနကာ၊ ေသဆုံးသူ (၈၀) ေက်ာ္လာၿပီး၊ ကူးစက္ခံရသူေပါင္းလည္း (၃၀၀၀) နီးပါးရွိလာေနပါၿပီ။ ေသဆုံးမူေတြက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ အဓိကျဖစ္ေနၿပီး၊ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပ၊ ၾသစေတ်းလ်အထိ အမ်ားႀကီး ကူးစက္ေနကာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံမွာလည္း ကူးစက္မူမ်ားလာေနတာေၾကာင့္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာပါ၊ ေရာဂါကူးစက္လာႏိုင္တာကို ေစာေစာသိႏိုင္ေရး ျပင္ဆင္မူေတြ ရွိလာေနပါတယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရအေနနဲ႔ လူအေသအေပ်ာက္မ်ားခဲ့တဲ့ အရင္ Severe Acute Respiratory Syndrome – SARS (ေခၚ) ျပင္းထန္တဲ့ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းေရာဂါတုန္းကလို၊ ဖုံးဖိမထားတာေၾကာင့္၊ မႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွာ စသိလာရေပမယ့္ နည္းနည္း ပိုေစာၿပီး ေၾကညာေပးခဲ့သင့္တယ္လို႔ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေနပါတယ္။

SARS နဲ႔ ပိုးအုပ္စုတူတဲ့ ၂၀၁၉ က႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ (ေခၚ) ဒီ ဝူဟန္ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး လူလူခ်င္း ကူးစက္ပုံကေတာ့ ဒီ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိသူကေန ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်းတာကတဆင့္ ေလကေန အနီးကပ္ ကူးစက္တာပါ။ ဒီပိုးရွိသူရဲ႕ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်းထားတဲ့ႏွာရည္၊ တံေတြးေတြကို ထိမိၿပီး၊ မိမိရဲ႕ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္နဲ႔ မ်က္လုံးကို လက္ကတဆင့္ ထပ္ထိမိရာကေန တိုက္႐ိုက္ကူးစက္ေလ့ရွိပါတယ္။ SARS ေလာက္ မျပင္းထန္ႏိုင္ဘူးလို႔ ယူဆခဲ့ၾကေပမယ့္၊ SARS နဲ႔ မတူတဲ့ စိုးရိမ္ရတဲ့ ထူးျခားမူကေတာ့ Incubation Period (ေခၚ) ေရာဂါပ်ိဳးကာလ (၁၀ ရက္မွ ၁၄ ရက္ခန႔္) အတြင္းမွာ ေရာဂါလကၡဏာ မျပတာေၾကာင့္ ေရာဂါရွိသူလို႔ မသိႏိုင္တဲ့အဆင့္မွာ၊ ေနာက္ လူေတြကို အထက္ပါနည္းနဲ႔ ကူးစက္ေစေနကာ၊ ကူးစက္ႏႈန္း၊ ေသႏႈန္း မ်ားလာေနတာပါ။ အထူးသျဖင့္ ဒီပိုးရွိထားသူနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ရွိတဲ့ ေဆြမ်ိဳး၊ မိတ္ေဆြ၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြနဲ႔ ဒီေရာဂါရွိသူကို ကုသေပးရတဲ့ ဆရာဝန္၊ ဆရာမ၊ ေဆးဝန္ထမ္းေတြမွာ လူနာနဲ႔ထိေတြ႕ၿပီး လက္ကို ေသခ်ာမေဆးလွ်င္ ကူးစက္ခံရႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူထူထပ္တဲ့ေနရာေတြနဲ႔ လူၾကပ္တဲ့ ဘတ္စကားေတြေပၚမွာလည္း မလႊဲမေလွ်ာင္သာဘဲ၊ ေခ်ာင္းဆိုး ႏွာေခ်းတာေတြကေန ႏွာေခါင္းအုပ္(Mask) မတပ္ထားသူေတြကို အလြယ္တကူ ကူးစက္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ကူးစက္မူကေန ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အဓိက လက္ကို ဆပ္ျပာနဲ႔ အနည္းဆုံး စကၠႏ္႔ (၂၀) ၾကာေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆးသင့္ပါတယ္။ ဆပ္ျပာမရႏိုင္လွ်င္လည္း အရက္ပ်ံလူးတာ (Alcohol Rub) လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ လူထူထပ္တဲ့ေနရာေတြကို ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ မသြားဘဲ၊ မျဖစ္မေနသြားရလွ်င္လည္း ႏွာေခါင္းအုပ္ စနစ္တက် (ႏွာေခါင္းအထိဖုံးေအာင္နဲ႔ အျဖဴေရာင္ဖက္ကို အတြင္းကထားၿပီး၊ အျပာေရာင္ဖက္ကို အျပင္ဖက္ထားကာ) တပ္ဆင္သင့္ပါတယ္။ ေရာဂါရွိသူေတြရွိထားလွ်င္ အတူကပ္မေနဘဲ၊ တကိုယ္ေရ သန႔္ရွင္းမူ (Personal Hygiene) လုပ္ေဆာင္ေပးကာ၊ ေတာ႐ိုင္းတရိစာၦန္ေတြကိုမစားဘဲ၊ ပုံမွန္စားတဲ့ အသားငါးေတြကို ေကာင္းေကာင္းက်က္ေအာင္ ခ်က္ျပဳတ္စားသုံးကာ၊ အိမ္တြင္းနဲ႔ ေမြးျမဴေရးတိရစာၦန္ေတြကို ကိုင္တြယ္လွ်င္ လက္အိပ္သုံးတာ၊ လက္ျပန္ေဆးတာေတြ လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။ အေျခခံ က်န္းမာေရးေကာင္းေနေအာင္ ကိုယ္ခံအားအတြက္ အာဟာရျပည့္ေအာင္စားၿပီး၊ အိပ္ေရးဝေအာင္ အိပ္ေပးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါျဖစ္လာတာကို ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္တဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ တုတ္ေကြးနဲ႔ဆင္တူၿပီး ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေစး၊ ႏွာေခ်၊ ေခါင္းကိုက္၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ အဖ်ားတက္တာအျပင္ အသက္ရႈၾကပ္တာပါ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလကၡဏာေတြ အခုအခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာလွ်င္၊ အစိုးရ က်န္းမာေရးဌာန၊ ေဆး႐ုံေတြကို သတင္းပို႔ သြားျပဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

ကုသမူအတြက္ေတာ့ သီးသန႔္ ကုထုံးမရွိေသးဘဲ၊ စမ္းသပ္တီထြင္ ကုသမူေတြသာ ရွိပါေသးတယ္။ ကာကြယ္ေဆးလည္း မရွိေသးဘဲ၊ ေဖာ္ႏိုင္ဖို႔ အထူး ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိေနပါတယ္။

ဒီေရာဂါအေၾကာင္း ပိုမုိသိရိွႏိုင္ဖို႔ ကိုဝင္းမင္း က အဏုဇီဝေဗဒ ပညာရွင္၊ ေဆးတကၠသိုလ္ (၁) အဏုဇီဝေဗဒဌာန အၿငိမ္းစား ဌာနမူး ဂုဏ္ထူးေဆာင္ပါေမာကၡ ေဒါက္တာၾကည္ၾကည္သင္း ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။


==

XS
SM
MD
LG