သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ယန္ဟီးလီအေပၚ ျမန္မာအစုိးရသေဘာထား လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ ေ၀ဖန္


ျမန္မာျပည္ဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥ Yanghee Lee

ေရွ႕သီတင္းပတ္အတြင္း လာေရာက္မယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီလီရဲ႕ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ သတိေပး ထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာ ဂုဏ္သိကၡာမဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ျဖစ္တယ္လို႔ နယူးေရာက္ အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႔ႀကီးက ေ၀ဖန္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရက သူတို႔ ၀င္ခြင့္ျပဳမထားတဲ့ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္တာ၀န္နဲ႔ ပတ္သက္မႈမရွိေစဖို႔ ယန္ဟီလီကို ႀကိဳတင္သတိေပးထားေၾကာင္း ဇူလိုင္လ ၇ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္ၿပီးတင္ျပမွာပါ။

အဲဒီေၾကညာခ်က္မွာ- ဇူလိုင္ ၁၀ ရက္ကေန ၂၁ ရက္ေန႔ထိ ၾကာျမင့္မယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ယန္ဟီလီအေနနဲ႔ သူရဲ႕တာ၀န္ေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီက ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔နဲ႔ လုပ္ငန္းပိုင္းအရ ေရာယွက္မႈ မရွိေစဖို႔ ျမန္မာအစိုးရက သတိေပးထားျဖစ္ပါတယ္။

ဒါကိုၾကည့္ရင္ ကုလသမဂၢအေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရ ကိုင္တြယ္ပံုဟာ အရင္ စစ္အစိုးရေတြလက္ထက္ကအတိုင္းပဲျဖစ္ေနၿပီး အလြန္စိတ္ပ်က္ စရာေကာင္းေၾကာင္း HRW အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams က ေျပာပါတယ္။

အခုလိုမ်ဳိး ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္တာဟာ အစိုးရအတြက္ မိုက္မဲတဲ့လုပ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး စိတ္ပ်က္ စရာလဲေကာင္းပါတယ္။ Yanghee Lee ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္က အေျခအေနေတြ ပါ၀င္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီက တာ၀န္ေပး ထားတဲ့အတိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္က ေနာက္ဆံုးအေျခအေနေတြကို မျဖစ္မေန ထည့္သြင္း ေဖၚျပ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီက သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖဲြ႔ကလည္း ဖတ္ရွဳၿပီး သူတို႔ အစီရင္ခံစာအတြက္ ယူသံုးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အစိုးရေၾကညာခ်က္ဟာ ဘာအဓိပၸါယ္မွ မရွိပဲ သူတို႔ရဲ႕ လ်စ္လ်ဴရွဳမႈနဲ႔ သိကၡာမဲ့မႈကို ေဖၚျပေနပါတယ္။

ဒါအျပင္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီလီရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဴိးေဖာက္မႈေတြရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြရွိေနတဲ့ ေနရာအားလံုးကို သြားေရာက္ စံုစမ္းၾကည့္ရွဳခြင့္ရွိတယ္လို႔ Brad Adams ကေျပာပါတယ္။

တဖက္မွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရဟာ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး Filippo Grandi ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ သတင္းပတ္အတြင္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ကို သြားေရာက္ ၾကည့္ရွဳခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ Brad Adams ရဲ႕ အျမင္ကေတာ့ -

အခုလို ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးကို လာခြင့္ျပဳတာဟာ ေကာင္းတဲ့လုပ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာအစိုးရဟာ မဟာမင္းႀကီးရဲ႕ အဆိုျပဳတင္ျပခ်က္ေတြကို မသိက်ဳိးကြ်န္ျပဳထားပါတယ္။ သူရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ထဲမွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ကိစၥပါပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္တြင္းက ထိန္းသိမ္းေရးစခန္းေတြလို ေျပာႏိုင္တဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အေျခအေနေတြကို UNHCR အပါအ၀င္ အျခား UN ေအဂ်င္စီေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက သိလာခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ မၾကာေသးခင္ကပဲ စခန္းထဲကေန အျပင္ကို ထြက္လာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာတခ်ဳိ႕ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္ခံရၿပီး တေယာက္ အသတ္ခံခဲ့ရတဲ့ျဖစ္ရပ္ကို သူတို႔ေတြ႕ျမင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

၂၀၁၂ခုနွစ္နဲ႔ ၂၀၁၆ခုနွစ္ေတြမွာ အၾကမ္းဖက္က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြကို အခုခ်ိန္ထိ အစိုးရဟာ အျပစ္ေပးအေရးယူတာမ်ဳိး မျပဳလုပ္ပဲ အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြကိုပဲ သူတို႔ေနရပ္ရင္းေတြကေန အတင္းအဓမၼ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြထဲ ပို႕ေဆာင္ၿပီး ထိန္းသိမ္းထားတာျဖစ္ေၾကာင္း Brad Adams ကေျပာပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရက ေျပာင္းလဲေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၆ ႀကိမ္ေျမာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္တြင္း ယန္ဟီလီဟာ ရခိုင္၊ ရွမ္းနဲ႔ ကရင္ ျပည္နယ္ေတြကို ၁၂ ရက္ၾကာသြားေရာက္ စံုစမ္းၾကည့္ရွဳမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ယန္ဟီလီရဲ႕ ေသာၾကာေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လံုၿခံဳေရးတိုးျမွင့္ခ်ထားေၾကာင္း သိရၿပီး ဒါဟာ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနအတြက္ အထူးစိုးရိမ္စရာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေနာက္ဆံုးခရီးစဥ္အတြင္း ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာအစိုးရက လံုၿခံဳေရးအေျခအေနေၾကာင့္ သူ႔ကို ကန္႔သတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အခုတႀကိမ္မွာေတာ့ အစိုးရဘက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ယန္ဟီလီက ဆိုပါတယ္။ ဒါအျပင္ အခုတေခါက္မွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း စက္မႈလက္မႈဇံုေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒသခံေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ အျခား ေနရာေဒသေတြကိုလည္း ယန္ဟီလီက သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုခရီးစဥ္က ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြကို ေအာက္တိုဘာလမွာ က်င္းပမယ့္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ ယန္ဟီလီက အစီရင္ခံတင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG