သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တပ္ခ်ဳပ္ အပါအ၀င္စစ္အႀကီးအကဲ ၆ ဦး ICC တင္ေရး ကုလအၾကံေပးခ်က္အေပၚ တုံ႔ျပန္မႈ


ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြါးေနတဲ့ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ အတြက္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ စစ္တပ္အႀကီးအကဲ ၅ ဦးကို ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေတြနဲ႔ အညီ စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူဖုိ႔ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းေရး အဖြဲ႔က အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ေတာင္းဆိုလိုက္တဲ့ အေပၚ ၿဗိတိန္အစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြက ႀကိဳဆိုလိုက္သလို ရက္စက္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြအတြက္ တာဝန္ရွိသူေတြကို တရားဥပေဒအရ အျပစ္ေပး အေရးယူႏိုင္ဖုိ႔ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အျမန္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လူ႔အခြင့္ေရး အဖြဲ႔ေတြက ေတာင္းဆိုလိုက္ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အပါအဝင္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ ၆ ဦးဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြ ဆိုးဆိုးရြားရြား က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔က ၾသဂုတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔က တင္ျပထားတဲ့ စာရင္းမွာ ျမန္မာတပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္၊ ဒုတိယတပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး စိုးဝင္း၊ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုး (ၾကည္း) ရဲ့ စစ္ဆင္ေရး အထူးအဖြဲ႔မႈး ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေအာင္ေက်ာ္ေဇာ၊ အေနာက္ပို္င္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တုိင္းမႈး တာဝန္ယူခဲ့သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုး၊ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္တဲ့ စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့ ၾကတဲ့ ဗိုလ္မႈးခ်ဳပ္ သန္းဦးနဲ႔ ဗိုလ္မႈးခ်ဳပ္ ေအာင္ေအာင္ တို႔ပါဝင္ၾကပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပို္င္းနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္ေရးက်ဴးလြန္ ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကို အထက္က အမိန္႔ေပးခဲ့တဲ့ စစ္တပ္ အႀကီးအကဲ ၆ ဦးမွာတာဝန္ အရွိဆံုး ျဖစ္တယ္လုိ႔ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႔ဝင္တဦးျဖစ္တဲ့ Christopher Sidoti ကေျပာပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အထက္က အမိန္႔ေပးတာကို ေအာက္ကလိုက္နာရတယ္ ဆိုတာက သိပ္ကိုရွင္းပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပထမအေနနဲ႔ ကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာ မွန္သမွ်ဟာ အဆင့္ျမင့္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက မသိပဲနဲ႔ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္၊ ဒုတိယကေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာကေတာ့ သံသယရွိစရာ မလိုပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီလို အထက္အမိန္႔ေၾကာင့္ အဆင့္ဆင့္ လုိက္နာလုပ္ေဆာင္ရတယ္ ဆိုတာက ရွင္းတဲ့အတြက္ ဒီလူ ၆ ေယာက္ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီး အေရးယူဖို႔ အခုလို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က အႀကံေပးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။"

ဒီစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ Genocide လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ၊ Crimes against Humanity လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ရာဇ၀တ္မႈနဲ႔ War Crimes စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္လို႔လည္း အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔က စြပ္စြဲလိုက္ၿပီး သူတို႔ကို ဒီႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြအရ စံုစမ္းစစ္ေဆးသင့္တယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ တုိက္တြန္းထားပါတယ္။ တနလၤာေန႔ ကျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာေတာ့ အဖြဲ႔ဝင္ ေနာက္တဦးျဖစ္တဲ့ Radika Coomaraswamy က အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခုလို ေျပာပါတယ္။

"က်မတို႔ အစီရင္ခံစာမွာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ အပါအဝင္ ေဖၚျပထားတဲ့ ႀကီးေလးတဲ့ လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ စစ္တပ္က ျမန္မာစစ္တပ္ပါ။ တပ္မေတာ္ဟာ စစ္သားေတြ အျပင္္ စစ္ဆင္ေရးမွုာ ေစလႊတ္ခ်ထားတဲ့ တျခား လက္နက္ကိုင္ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြ အေပၚမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္အမိန္႔နဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ တာပါ။ က်မတို႔ အစီရင္ခံစာမွာ တပ္က အဆင့္အျမင့္ဆံုး လူေတြရဲ့ နာမည္ေတြကို ေဖၚျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ေဖၚျပျခင္းအားျဖင့္ သူတို႔ရဲ့တာဝန္ယူမႈကို က်မတို႔က ေလးေလးနက္နက္ ေတာင္းဆိုေနတယ္ ဆိုတာကိုျပသဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။"

ျမန္မာႏိုင္ငံဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ရဲ့ အစီရင္ခံစာ ထြက္လာခဲ့ၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာ ၿဗိတိန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးသစ္ Jeremy Hunt က အစီရင္ခံစာကို ဖတ္ရတာဟာ စိတ္သိပ္ထိခိုက္ရေၾကာင္း၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ရက္စက္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြ အတြက္ ေရွာင္ပုန္းစရာေနရာ မရွိသင့္ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီ့အတြက္ အေျဖရွာဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကို တတ္ႏုိင္သေလာက္ အေစာဆံုး သြားေရာက္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း သူ႔တြစ္တာမွာ ေရးသား ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ၿဗိတိသွ်အစိုးရအဖြဲ႔ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီး Mark Field ကလည္း တနလၤာေန႔မွာပဲ ေၾကညာခ်က္ တေစာင္ ထုတ္ျပန္ၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ေတြ႔ဆံုဖူးသူ တေယာက္ အေနနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြလုပ္တာကို သိရွိေၾကာင္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ က်ဴးလြန္မႈေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူ ႏုိင္ဖုိ႔ လုပ္ေနတဲ့ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ရဲ့ လုပ္ရပ္ကို ခ်ီးက်ဴးခဲ့ပါတယ္။ အခုလို အစီရင္ခံစာ ထြက္ေပၚလာတဲ့အတြက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရးေကာင္စီကေရာ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကပါ ဂရုတစိုက္နဲ႔ အေရးယူ လာမယ္လို႔ ယံုၾကည္ေၾကာင္းလည္း ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီကိစၥကို ကုလလူ႔အခြင့္ေရး ေကာင္စီမွာ စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔ တင္သြင္းတဲ့ အခါ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မယ့္ အခ်က္ေတြကို တျခားအဖြဲ႔ဝင္ေတြနဲ႔ အတူေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေရးသား ထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္အတြင္း က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ အတြက္ တာဝန္ရွိသူေတြကို တရားဥပေဒအရ အျပစ္ေပး အေရးယူႏိုင္ဖုိ႔ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ သိပ္ကို ေႏွးေကြးလြန္းတာမို႔ အျမန္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္ေရး အဖြဲ႔ကေတာင္းဆိုေၾကာင္း အဖြဲ႔ရဲ့ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ဒါရိုက္တာ Akshaya Kumar က ေျပာပါတယ္။

"အခုတႏွစ္ရွိေနပါၿပီ။ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ပြါးတဲ့ လူမ်ိဳးႏြယ္စုလိုက္ ရွင္းလင္းတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ပြါးခဲ့တာ တႏွစ္ျပည့္ေနပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကို ၾကည့္ရင္ ပါးစပ္နဲ႔ ေျပာေနတာပဲ အမ်ားႀကီးေတြ႔ေနရၿပီး လက္ေတြ႔လုပ္တာ သိပ္မရွိပါဘူး။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ေဒသတြင္းကို သြားခဲ့တာမို႔ ဆိုး႐ြား တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို သူတို႔ မ်က္စိနဲ႔ တုိက္ရိုက္ မေတြ႔ရဘူး၊ သူတို႔နားနဲ႔ ေသခ်ာမၾကားရဘူးလို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ရွိတဲ့ သူတို႔ရဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို သံုးၿပီး ဒီကိစၥကို ေျပာဖုိ႔ မလုပ္ၾကပါဘူး။ အခု ဒီအစီရင္ခံစာ ထြက္လာေတာ့ ဒီအႀကီးဆံုး အခြင့္အလမ္းရလာတာျဖစ္ၿပီး ဒီကိစၥ ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ တရားရံုးကို တင္ဖို႔ လုပ္ရမွာပါ။"

ဒါ့အျပင္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြလုပ္ရာမွာ ပါဝင္တဲ့ ARSA ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ အပါအဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္သူ အားလံုးကို စံုစမ္းေဖၚထုတ္ အေရးယူေပးဖို႔လည္း မစၥ ကုမာရ္က ေျပာပါတယ္။

Fortify Rights လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ကလည္း ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳးေကာင္စီအေနနဲ႔ ျမန္မာအေရး ICC ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ တရားရံုးကို တင္သြင္းဖို႔ တနလၤာေန႔မွာပဲ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုပါတယ္။

အစီရင္ခံစာထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လတုန္းက ARSA ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ က ျမန္မာလံုၿခံေရး တပ္စခန္းေတြကို တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြရဲ့ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈ အတြင္း လူသတ္မႈ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ဖမ္းဆီးညွင္းပမ္းမႈ၊ ရြာမီးရႈိ႕မႈစတဲ့ လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကို မွတ္တမ္းတင္ထားတာပါ။ ဒါ့အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ထဲက လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကိုလည္း ေဖၚျပထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္ေရး ေကာင္စီက ဖြဲ႔စည္းေပးတဲ့ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းေရး အဖြဲ႔ကိုေတာ့ ျမန္မာအစိုးရက လက္မခံသလို ျပည္ဝင္ခြင့္လည္း မေပးခဲ့ပါဘူး။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG