သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေမာင္ေတာေဒသသြားလာခြင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္ စာနာမႈ အကူမေပးႏိုင္မွာ HRW စိုးရိမ္


ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား။

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသမွာ နယ္ျခားေစာင့္ကင္းစခန္းေတြကုိ တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရၿပီးေနာက္၊ လုံၿခံဳေရးအာဏာပုိင္ေတြရဲ႕ ကန္႔သတ္မႈေတြေၾကာင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ မေပးႏုိင္ပဲျဖစ္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကုိ အဆုံးသတ္ဖုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ အကူအညီေပးေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြက ေတာင္းဆုိလုိက္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာအစုိးရ တာ၀န္ရွိသူေတြကေတာ့ လုံၿခံဳေရးအေျခအေနအရ လုိအပ္တာေၾကာင့္ ဆက္လက္ကန္႔သတ္ထားရတာသာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ေနာက္ဆုံးအေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဆက္သြယ္စုံစမ္းထားတဲ့ ဗြီအုိေအ ျမန္မာပုိင္း သတင္းေထာက္ ထက္ေအာင္ခန္႔က အျပည့္အစုံ ေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသက နယ္ျခားေစာင့္ရဲစခန္းေတြကုိ ဒီလ ၉ ရက္ေန႔က တုိက္ခုိက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္၊ ညမထြက္ရအမိန္႔ ထုတ္ျပန္ထားၿပီး လုံၿခံဳေရးအတြက္ တင္းက်ပ္ထားတဲ့အတြက္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ မေပးႏုိင္ဘဲ ျဖစ္ေနရတဲ့အေပၚ ႏုိင္ငံတကာအကူအညီေပးေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက စုိးရိမ္မကင္းတဲ့ သေဘာထားေတြ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကေန႔မွာ ဆုိရင္လည္း ႏုိင္ငံတကာက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ ကုိ ေစာင့္ၾကည့္ အကဲခတ္ေနတဲ့ HRW အဖဲြ႔က အကူအညီေပးေရးအစီအစဥ္ေတြ အျမန္ဆုံးျပန္စႏုိင္ဖုိ႔ ေၾကညာခ်က္တေစာင္ ထုတ္ျပန္ တုိက္တြန္းလုိက္တာပါ။ HRW အဖဲြ႔ရဲ႕ အာရွေရးရာ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴး Phil Robertson ကေတာ့ အကူအညီေတြ အျမန္ဆုံးျပန္လည္ေပးအပ္ႏုိင္ဖုိ႔ တုိက္တြန္းခဲ့တာပါ။

“လက္ရွိအေျခအေနအေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ အင္မတန္မွ စုိးရိမ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကို ဖယ္ရွားၿပီး၊ ႏုိင္ငံတကာ အဖဲြ႔အစည္းေတြ အကူအညီေပးႏုိင္ေအာင္ လမ္းဖြင့္ေပးဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က ေတာင္းဆုိေနရတာပါ။ သိထားရတာကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာ လူေတြမွီခုိအားထားေနရတဲ့ အကူအညီေတြကုိ ပိတ္ဆုိ႔ခံထားရပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ကုိ ကုလသမဂၢ ေအဂ်င္စီေတြ ကလည္း ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီလုိပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိ အဆုံးသတ္ၿပီး၊ အကူအညီေတြ ျပန္ေပးႏုိင္ဖုိ႔က အေရးႀကီးပါတယ္။ လူေတြအေနနဲ႔ သူတုိ႔ဘ၀ ရပ္တည္ေရးအတြက္ အကူအညီေတြအေပၚမွာ အားကုိးေနရတာပါ။ သူတုိ႔ေဒသကုိ ကန္႔သတ္ထားၿပီး၊ ဘယ္ကုိမွလည္း သြားလာခြင့္မရွိတဲ့အတြက္ ရပ္တည္ေရးအတြက္ ဘာမွ မလုပ္ႏုိင္တဲ့အေျခအေနမ်ဳိးမွာ စားနပ္ရိကၡာ အကူအညီေတြကုိသာ မွီခုိေနရတာပါ။ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာအဖဲြ႔နဲ႔ တျခားေအဂ်င္စီေတြက စားေရရိကၡာေတြကုိ အာဏာပုိင္ေတြက ပိတ္ဆုိ႔ထားတဲ့ အတြက္ ေဒသခံရြာသားေတြအတြက္ ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာတရပ္ ျဖစ္လာေနၿပီး၊ လူေတြလည္း အငတ္ေဘးဆုိက္မယ့္ အေျခအေနနဲ႔ ႀကံဳေနရပါတယ္။”

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ လူေပါင္း ၃၇၀၀၀ အတြက္ ရိကၡာေတြ ျပန္လည္ေပး အပ္ဖုိ႔ မၾကာေသးခင္ကပဲ အာဏာပုိင္ေတြက ခြင့္ျပဳခဲ့ေပမဲ့၊ ေမာင္ေတာ္ ေဒသ မွာေတာ့ လူေပါင္း ၅ ေသာင္းဟာ ရိကၡာအေထာက္အပံ့ မရႏုိင္ပဲ ျဖစ္ေနရတယ္လုိ႔ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာအစီအစဥ္ (WFP) က ေျပာဆုိထားတယ္လုိ႔လည္း HRW အဖဲြ႔ကေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာအစုိးရ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ႐ုံး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေဇာ္ေဌး ကေတာ့ အကူအညီေပးေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြကုိ ပိတ္ပင္တားျမစ္တာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ လုံၿခံဳေရးအရ စိတ္မခ်ရတဲ့အတြက္သာ ကန္႔သတ္ထားရတာ ျဖစ္တယ္ လုိ႔ ေျပာဆုိခဲ့ တာပါ။

" နယ္ေျမအေျခအေနအရ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြက သြားလို႔မရလို႔ အဲ့ဒီ့အထိ သြားလို႔မရတာ ရွိမယ္။ က်န္တာကေတာ့ humanitarian ကေတာ့ ပိတ္ထားတာ မရွိဘူး။ က်ေနာ္တို႔က ပါသြားတဲ့လက္နက္ေတြ အားလံုး ျပန္မရေသးဘူး။ ဒါက နံပတ္တစ္ အခ်က္ေပါ့။ နံပတ္ ၂အခ်က္က ဒီအၾကမ္းဖက္မႈေပါ့ေနာ္ ဦးစီးေခါင္းေဆာင္မႈျပဳတဲ့သူေတြေပါ့ေနာ္ အဲ့တာေတြကို က်ေနာ္တို႔ လက္ရဖမ္းမိျခင္း မရွိေသးဘူး။ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မျဖစ္ပြားရေအာင္ ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္တဲ့ အေနအထားေတာ့ရွိတယ္။ သို႔ေသာ္ခုနကေျပာတဲ့ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္တဲ့သူေတြကို အားလံုးလက္ရဖမ္းမိႏိုင္ျခင္းေတာ့ မရွိေသးဘူး။ အဲ့ဒီ့အတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔က အဲ့ဒီ့ဟာကို ဆက္လုပ္ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ စစ္ဆင္ေရးေတြ ဆက္လုပ္ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။"

အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ခံခဲ့ရၿပီးေနာက္၊ ေမာင္ေတာ ေဒသတ၀ုိက္ကုိ စစ္ဆင္ေရးနယ္ေျမအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၿပီး လုံၿခံဳေရးအာဏာပုိင္ေတြ လုိက္လံရွင္းလင္းရာမွာ တုိက္ခုိက္သူေတြ လုယူသြားတဲ့ ေသနတ္ တလက္ကုိ ျပန္လည္ သိမ္းဆည္း ရမိခဲ့ေၾကာင္းလည္း မေန႔တုန္းကပဲ အာဏာပုိင္ေတြက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

ေဒသတြင္းမွာ လုံၿခံဳေရးအတြက္ ဆက္လက္ ရွင္းလင္းဖုိ႔ လုိအပ္ေနဆဲ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ကန္႔သတ္မႈတခ်ဳိ႕ကေတာ့ ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ လူမႈ၀န္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီး ေဒါက္တာခ်မ္းသာ က ေျပာပါတယ္။

" ကူညီတာကို ပိတ္ပင္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ လံုျခံဳေရး အေနအထားအရ ေၾကာင့္ပါ။ အခုက သိတဲ့အတိုင္းပဲ စစ္ဆင္ေရး နယ္ေျမျဖစ္တဲ့ အတြက္ က််ေနာ္တို႔က လက္နက္ေတြလည္း ပါသြားတဲ့အခါက်ေတာ့ လံုျခံဳေရးအေနအထားက တပ္က လံုျခံဳေရးယူထားတဲ့အပိုင္းေတြရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မလိုလားအပ္တဲ့ ႐ႈပ္ေထြးမႈေတြ ျဖစ္သြားမွာစိုးလို႔ က်ေနာ္တို႔ ကန္႔သတ္ထားတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လက္ရွိအေနအထားထက္ ပိုေကာင္းလာတဲ့ အေနအထားမွာေတာ့ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္ တပတ္၊ ႏွစ္ပတ္ေလာက္မွာ တည္ၿငိမ္သြားလို႔ရွိရင္ လူေတြလည္း ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္ျပန္ေရာက္သြားမယ္။ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရးလည္း ပြင့္သြားမယ္ဆိုရင္ ဒါက ကယ္ဆယ္ေရးက အခ်ိန္မေရြးေပးလို႔ရတဲ့အေနအထားမ်ိဳး ရွိပါတယ္။"

အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြ ကေတာ့ ဒီလဆန္းက တုိက္ခုိက္မႈနဲ႔ ဆက္ႏြယ္သူေတြ ေဒသတြင္းမွာ ရွိေနႏုိင္ေသးတယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ထားၿပီး ဆက္လက္ ရွင္းလင္းမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း HRW အဖဲြ႔က Phil Robertson ကေတာ့ လုံၿခံဳေရးအေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ကာလၾကာရွည္ ပိတ္ဆုိ႔ကန္႔သတ္မႈေတြ လုပ္ခြင့္မရွိဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေတြအရ၊ အာဏာပုိင္ေတြအေနနဲ႔ လုံၿခံဳေရးအေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာသြားလာလႈပ္ရွားမႈေတြကုိ အခ်ိန္ကာလ အကန္႔အသတ္နဲ႔သာ တားျမစ္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြကေတာ့ အခ်ိန္ကာလ အကန္႔အသတ္မရွိ ေဒသတခုလုံးကုိ ပိတ္ဆုိ႔တားျမစ္ထားပါတယ္။ ဒါဟာလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈျဖစ္ၿပီး၊ လက္ခံႏုိင္စရာလည္း မရွိပါဘူး။ ဒါေတြကုိ အခုအခ်ိန္မွာ ရပ္ရပါလိမ့္မယ္။”

အခုေနာက္ဆုံး အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ေဒသေတြအပါအ၀င္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR), WFP နယ္စည္းမျခားဆရာ၀န္မ်ားအဖဲြ႔ MSF စတဲ့ ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီေပးေရး အဖဲြ႔ေတြက စား၀တ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရးအတြက္ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနတာပါ။ ဒီအထဲမွာ WFP တခုတည္းကတင္ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေတြ၊ မိခင္ေတြ၊ အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြ၊ HIV နဲ႔ တီဘီအဆုပ္နာေရာဂါ ေ၀ဒနာသည္ေတြ အပါအ၀င္ အကူအညီလုိေနတဲ့ လူေပါင္း တသိန္းခဲြေက်ာ္ကုိ ေထာက္ပံ့ကူညီေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG