သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကေမာၻဒီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အနားယူဖို႔ မဟာဗ်ဴဟာခ် ျပင္ဆင္ေန


ကေမာၻဒီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Hun Sen။ (ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၄၊ ၂၀၂၀)

[Zawgyi/Unicode]

ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံကို တေသြးတသံ တမိန္႔ စနစ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ နီးပါးၾကာျမင့္ခ်ိန္မွာေတာ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္က ရာထူးကေန အနားယူေရး မဟာဗ်ဴဟာ ခ်မွတ္လာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္က ကေမၻာဒီးယား သမိုင္းမွာ မွန္ကန္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး အျဖစ္ သူ႔ကို ျပည္သူေတြ အမွတ္ရေစဖို႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး တည္ၿငိမ္တဲ့ အာဏာ လႊဲေျပာင္းမႈ ျဖစ္ေပၚေစေရး အစီအစဥ္ေတြ အကြက္က်က် ေရးဆြဲ လာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗီြအိုေအကေမၻာဒီးယား ဌာနရဲ့ သတင္းေပးပို႔ခ်က္ကို ကိုရဲမင္းထြန္းက တင္ျပေပးပါမယ္။

ႏွစ္ေပါင္း ၃၆ႏွစ္ၾကာ ကမၻာ့သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆုံး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္တာဝန္ယူထားသူ ဟြန္ဆန္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ေတြ၊ ေသြးထြက္သံယို အာဏာသိမ္းမႈေတြနဲ႔ မျပည့္မစုံနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ကိုယ္တိုင္ ႀကီးၾကပ္ ၾကဳံေတြ႕ခဲ့ရသူျဖစ္ပါတယ္။ နိုင္ငံရဲ့ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈနဲ႔ ေျမစမ္းခရမ္းပ်ိဳး ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကိုလည္း ခံစားခဲ့ရသလို ေနာက္ဆုံးမွာေတာ့ တစ္ေသြးတစ္သံတစ္မိန္႔ တစ္ပါတီ စနစ္နဲ႔ တိုင္းျပည္ကို ျပန္လည္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုေတာ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္က အသက္ ၇၈ ႏွစ္ျပည့္မယ့္အခ်ိန္ ၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ တာဝန္က အနားယူမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အနား ယူၿပီးတဲ့ေနာက္မွာလည္း ေနာက္ကြယ္ကေန ႀကိဳးကိုင္နိုင္ၿပီး သူ႔ရဲ့ သမိုင္းအေမြကို ဆက္ခံနိုင္မယ့္ အစိုးရကို ဖန္တီးလိမ့္မယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။

အာဏာရ ကေမၻာဒီးယား ျပည္သူ႔ပါတီ CPP ရဲ့ ေျပာခြင့္ရ Sok Eysan ကေတာ့ တစ္နိုင္ငံလုံး အေနနဲ႔ေရာ CPP ပါတီ အတြင္းမွာပါ အာဏာလႊဲ ေျပာင္းေရး တည္ၿငိမ္တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ရွိဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"CPP ပါတီရဲ့ ပိုၿပီး အလွမ္းက်ယ္ၿပီး ျမဲၿမံတဲ့ ကိုင္တြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈက လြဲလို႔ တျခား ဘာကိုမွ ခင္ဗ်ားတို႔ ေတြ႕ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လာမယ့္ ၁၀ ႏွစ္တင္မကဘူး၊ အမ်ိဳးသားနိုင္ငံေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္းေရးနဲ႔ ျပည္သူေတြ ဟန္ခ်က္ညီညီ ရွိတာကို ဘယ္သူမွ မေႏွာင့္ယွက္နိုင္တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၊ ၃၀ ေလာက္အထိေတြ႕ရမွာပါ။"

အဲဒီလို ျဖစ္ေအာင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္က အတိုက္အခံေတြ မရွိသေလာက္နီးပါးျဖစ္ေအာင္ ႏွိမ္နင္းေနတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္မွာ သူနဲ႔ သူ႔ရဲ့ ပါတီကို ၿခိမ္းေျခာက္နိုင္ေျခရွိတဲ့ ကေမၻာဒီးယား အမ်ိဳးသား ကယ္တင္ေရးပါတီ (CNRP) ကို ဖိအားေပး ဖ်က္သိမ္းပစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သူ႔ရဲ့ CPP ပါတီက အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္က ရွိသမၽွ အမတ္ေနရာတိုင္းကို အနိုင္ရရွိခဲ့ပါတယ္။

အတိုက္အခံေတြကို မရပ္မနား အရွိန္ျမင့္တက္ ႏွိမ္နင္းေနတာကို လာမယ့္ အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမယ့္ ႏွစ္ေတြမွာလည္း ေတြ႕ေနၾကရဦးမယ္လို႔ သုံးသပ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္မွာပဲ အတိုက္အခံ နိုင္ငံေရးသမား ၆၀ ေက်ာ္ ေထာင္က်ေနသလို ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ လူေတြကလည္း အတိုက္အခံေတြကလည္း အဆက္အသြယ္ရွိတာေၾကာင့္ ဖိႏွိပ္ခံေနရတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႕ HRW က ေျပာပါတယ္။ အတိုက္အခံေတြ အဖမ္းခံရင္ ခံရ ဒါမွမဟုတ္ ျပည္ပကို ထြက္ေျပးၾကရပါတယ္။

အနားယူဖို႔ ဗ်ဴဟာခ်ေနတဲ့ ဟြန္ဆန္ရဲ့ ေရွ႕ေရး လုံျခဳံမႈက အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ CPP ရဲ့ ေျပာခြင့္ရ Sok Eysan က ေျပာပါတယ္။

"ဒါက သူ႔ရဲ့ မိသားစု ေဘးကင္းလုံျခဳံေရးအတြက္သာ မကပါဘူး။ ကေမၻာဒီးယားတစ္နိုင္ငံလုံး လုံျခဳံေရးအတြက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို သူက ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ သူ႔မိသားစု သာယာဝေျပာေရးအပါအဝင္ တစ္နိုင္ငံလုံး ဟန္ခ်က္ညီေနဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။"

ဟြန္ဆန္က ၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ အနားယူမွာမို႔ ေနာက္ထပ္ ၉ ႏွစ္ က်န္ရွိေနပါေသးတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ သားအႀကီးဆုံး ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Hun Manet က သူ႔ကို ဆက္ခံမယ္လို႔ ဟြန္ဆန္က ေျပာေနပါတယ္။

သားႀကီး Hun Manet နဲ႔အတူ လူယုံတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီး Aun Pornmoniroth ကို တြဲၿပီး တာဝန္ယူခိုင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္စလုံး အာဏာရပါတီတဲ့ အျမင့္ဆုံး အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ အဖြဲ႕ဝင္ ၃၆ ေယာက္ပါ အျမဲတမ္း ေကာ္မတီ အဖြဲ႕ဝင္ေတြ အျဖစ္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ ခန္႔အပ္ခံခဲ့ရၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ဟြန္ဆန္ အနားယူတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ သူ႔ေခါင္းေဆာင္မႈအေပၚ လူေတြရဲ့ သေဘာထား အျမင္က ကြဲျပားမယ္လို႔လည္း ေလ့လာသူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဟြန္ဆန္အေနနဲ႔ကေတာ့ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈကို က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ခမာနီအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့တဲ့ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္ အျဖစ္ေရာ ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ အာဏာလႊဲေျပာင္းေအာင္လုပ္နိုင္ခဲ့သူ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ပါ အမွတ္ရေစခ်င္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း သုံးသပ္ၾကပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် အနားယူဖို့ မဟာဗျူဟာချ ပြင်ဆင်နေ

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကို တသွေးတသံ တမိန့် စနစ်နဲ့ အုပ်ချုပ်လာခဲ့တာ နှစ်ပေါင်း ၄၀ နီးပါးကြာမြင့်ချိန်မှာတော့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်က ရာထူးကနေ အနားယူရေး မဟာဗျူဟာ ချမှတ်လာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်က ကမ္ဘောဒီးယား သမိုင်းမှာ မှန်ကန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး အဖြစ် သူ့ကို ပြည်သူတွေ အမှတ်ရစေဖို့နဲ့ ငြိမ်းချမ်းပြီး တည်ငြိမ်တဲ့ အာဏာ လွှဲပြောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်စေရေး အစီအစဉ်တွေ အကွက်ကျကျ ရေးဆွဲ လာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗွီအိုအေကမ္ဘောဒီးယား ဌာနရဲ့ သတင်းပေးပို့ချက်ကို ကိုရဲမင်းထွန်းက တင်ပြပေးပါမယ်။

နှစ်ပေါင်း ၃၆နှစ်ကြာ ကမ္ဘာ့သက်တမ်းအရှည်ကြာဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ယူထားသူ ဟွန်ဆန်က ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်စဉ်တွေ၊ သွေးထွက်သံယို အာဏာသိမ်းမှုတွေနဲ့ မပြည့်မစုံနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေကို ကိုယ်တိုင် ကြီးကြပ် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး တိုးတက်မှုနဲ့ မြေစမ်းခရမ်းပျိုး ဒီမိုကရေစီ စနစ်ကိုလည်း ခံစားခဲ့ရသလို နောက်ဆုံးမှာတော့ တစ်သွေးတစ်သံတစ်မိန့် တစ်ပါတီ စနစ်နဲ့ တိုင်းပြည်ကို ပြန်လည် အုပ်ချုပ်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။

အခုတော့ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်က အသက် ၇၈ နှစ်ပြည့်မယ့်အချိန် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်မှာ တာဝန်က အနားယူမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အနား ယူပြီးတဲ့နောက်မှာလည်း နောက်ကွယ်ကနေ ကြိုးကိုင်နိုင်ပြီး သူ့ရဲ့ သမိုင်းအမွေကို ဆက်ခံနိုင်မယ့် အစိုးရကို ဖန်တီးလိမ့်မယ်လို့ လေ့လာသူတွေက သုံးသပ်ကြပါတယ်။

အာဏာရ ကမ္ဘောဒီးယား ပြည်သူ့ပါတီ CPP ရဲ့ ပြောခွင့်ရ Sok Eysan ကတော့ တစ်နိုင်ငံလုံး အနေနဲ့ရော CPP ပါတီ အတွင်းမှာပါ အာဏာလွှဲ ပြောင်းရေး တည်ငြိမ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

"CPP ပါတီရဲ့ ပိုပြီး အလှမ်းကျယ်ပြီး မြဲမြံတဲ့ ကိုင်တွယ် ထိန်းချုပ်မှုက လွဲလို့ တခြား ဘာကိုမှ ခင်ဗျားတို့ တွေ့ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ လာမယ့် ၁၀ နှစ်တင်မကဘူး၊ အမျိုးသားနိုင်ငံရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်းရေးနဲ့ ပြည်သူတွေ ဟန်ချက်ညီညီ ရှိတာကို ဘယ်သူမှ မနှောင့်ယှက်နိုင်တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၊ ၃၀ လောက်အထိတွေ့ရမှာပါ။"

အဲဒီလို ဖြစ်အောင် ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်ဆန်က အတိုက်အခံတွေ မရှိသလောက်နီးပါးဖြစ်အောင် နှိမ်နင်းနေတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။

၂၀၁၈ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်မှာ သူနဲ့ သူ့ရဲ့ ပါတီကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်ခြေရှိတဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား အမျိုးသား ကယ်တင်ရေးပါတီ (CNRP) ကို ဖိအားပေး ဖျက်သိမ်းပစ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ သူ့ရဲ့ CPP ပါတီက အမျိုးသား လွှတ်တော်က ရှိသမျှ အမတ်နေရာတိုင်းကို အနိုင်ရရှိခဲ့ပါတယ်။

အတိုက်အခံတွေကို မရပ်မနား အရှိန်မြင့်တက် နှိမ်နင်းနေတာကို လာမယ့် အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးမယ့် နှစ်တွေမှာလည်း တွေ့နေကြရဦးမယ်လို့ သုံးသပ်သူတွေက ပြောပါတယ်။

လောလောဆယ်မှာပဲ အတိုက်အခံ နိုင်ငံရေးသမား ၆၀ ကျော် ထောင်ကျနေသလို ရာနဲ့ချီတဲ့ လူတွေကလည်း အတိုက်အခံတွေကလည်း အဆက်အသွယ်ရှိတာကြောင့် ဖိနှိပ်ခံနေရတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်မှုအဖွဲ့ HRW က ပြောပါတယ်။ အတိုက်အခံတွေ အဖမ်းခံရင် ခံရ ဒါမှမဟုတ် ပြည်ပကို ထွက်ပြေးကြရပါတယ်။

အနားယူဖို့ ဗျူဟာချနေတဲ့ ဟွန်ဆန်ရဲ့ ရှေ့ရေး လုံခြုံမှုက အရေးကြီးတဲ့ အချက်ဖြစ်တယ်လို့ CPP ရဲ့ ပြောခွင့်ရ Sok Eysan က ပြောပါတယ်။

"ဒါက သူ့ရဲ့ မိသားစု ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက်သာ မကပါဘူး။ ကမ္ဘောဒီးယားတစ်နိုင်ငံလုံး လုံခြုံရေးအတွက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို သူက ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ သူ့မိသားစု သာယာဝပြောရေးအပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံး ဟန်ချက်ညီနေဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။"

ဟွန်ဆန်က ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်မှာ အနားယူမှာမို့ နောက်ထပ် ၉ နှစ် ကျန်ရှိနေပါသေးတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ သားအကြီးဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး Hun Manet က သူ့ကို ဆက်ခံမယ်လို့ ဟွန်ဆန်က ပြောနေပါတယ်။

သားကြီး Hun Manet နဲ့အတူ လူယုံတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီး Aun Pornmoniroth ကို တွဲပြီး တာဝန်ယူခိုင်းမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သူတို့ နှစ်ယောက်စလုံး အာဏာရပါတီတဲ့ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ အဖွဲ့ဝင် ၃၆ ယောက်ပါ အမြဲတမ်း ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်တွေ အဖြစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ဟွန်ဆန် အနားယူတဲ့အချိန်မှာတော့ သူ့ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် လူတွေရဲ့ သဘောထား အမြင်က ကွဲပြားမယ်လို့လည်း လေ့လာသူတွေက ပြောပါတယ်။ ဟွန်ဆန်အနေနဲ့ကတော့ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုကို ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ခမာနီအစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက် အဖြစ်ရော ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းနဲ့ အာဏာလွှဲပြောင်းအောင်လုပ်နိုင်ခဲ့သူ တစ်ယောက်အနေနဲ့ပါ အမှတ်ရစေချင်မှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း သုံးသပ်ကြပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG