သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအၾကား ထိတ္လန္႔မႈမ်ား ရိွေနဆဲ


ICRC ႏုိင္ငံတကာၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာ လုပ္ငန္းမ်ားဆုိင္ရာ ညြႊန္ၾကားေရးမွဴး Dominik Stillhart။

ျပီးခဲ့တဲ့လပိုင္းေတြက အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အေျခအေနေတြက ျပန္လည္ တည္ျငိမ္လာေနျပီ ဆိုေပမဲ့လည္း၊ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြၾကား စိုးရိမ္မႈေတြ ၾကီးထြားေနဆဲျဖစ္ျပီး လူေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ ရွင္သန္သြားလာေနထိုင္မႈ ဘ၀ေတြ မရွိေတာ့သေလာက္ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ICRC ႏုိင္ငံတကာၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာလုပ္ငန္းမ်ားဆုိင္ရာ ညြႊန္ၾကားေရးမွဴး Dominik Stillhart က ေျပာပါတယ္။ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ထြက္ေျပးေနၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ဆက္ျပီး ရွိေနဆဲပဲလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ မစၥတာ Stillhart ရဲ႕ သံုးရက္ၾကာ ရခိုင္ျပည္နယ္ခရီးစဥ္ ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေအပီသတင္းကို အေျခခံျပီး မခင္ျဖဴေထြးက စုစည္းတင္ျပေပးပါမယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တေၾကာ့ျပန္ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားျပီး ႐ိုဟင္ဂ်ာမူစလင္ ဒုကၡသည္ သိန္းနဲ႔ခ်ီ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ငံထဲ ထြက္ေျပးၾကရတဲ့အထိ အေျခအေနေတြ ဆုိးရြားခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ သံုးလေက်ာ္ၾကာ လာခ်ိန္မွာေတာ့ အေျခအေန တည္ျငိမ္စျပဳျပီး အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မေတြ႔ရေတာ့ေပမဲ့လည္း လူေတြအၾကား စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔မႈေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနတုန္းပဲလုိ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက အေျခအေနေတြကို သံုးရက္ၾကာ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့တဲ့ ICRC ႏုိင္ငံတကာၾကက္ေျခနီ အဖြဲ႔ရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာလုပ္ငန္းမ်ားဆုိင္ရာ ညြႊန္ၾကားေရးမွဴး Dominik Stillhart က ေျပာပါတယ္။ ဒီစိုးရိမ္မႈေတြေၾကာင့္ပဲ လူေတြရဲ႕ ေန႔တဓူ၀ သြားလာေနထိုင္ရွင္သန္မႈေတြ မရွိေတာ့သေလာက္ ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ မစၥတာ Stillhart က ေျပာပါတယ္။

"ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းထဲမွာ ဒုကၡသည္ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား က်န္ေနေသးလဲ ဆုိတာ ေသခ်ာသိရဖို႔ ခက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သိထားတာက ျပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က အျဖစ္အပ်က္ေတြ ျဖစ္ျပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ ရွိတယ္ဆုိတာနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လူသားခ်င္းစာနာမႈ လိုအပ္ခ်က္ေတြ အၾကီးအက်ယ္ လိုအပ္ေနတယ္ ဆိုတာပါ။ အထူးသျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြက လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း အားလံုးအေပၚမွာ အျပင္းအထန္ သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိေနျပီး အားလံုးက စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾကရတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူေတြရဲ႕ ေန႔တဓူ၀ ဘ၀ ရွင္သန္ သြားလာေနထိုင္မႈေတြအားလံုး ရပ္တန္႔သြားတာကို က်ေနာ့္ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ လူေတြက ရြာထဲကေနအျပင္ကို မသြားရဲၾကေတာ့သလို၊ လယ္ထဲကိုင္းထဲ ဆင္းရမွာ၊ ေစ်းသြားရမွာကိုေတာင္မွ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔ေနၾကတာပါ။ ဘယ္ကိုမွ မသြားရဲၾကေတာ့ဘဲ လူေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ သြားလာေနထိုင္မႈ ဘ၀ေတြ အားလံုး ရပ္သြားတာပါပဲ။”

လက္ရွိမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရးကို ႏွစ္ဘက္အစုိးရ တာ၀န္ရွိသူေတြ ၾကိဳးပမ္းေနၾကေပမဲ့လည္း၊ ဒီဒုကၡသည္ေတြ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈ ရွိရွိ၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိနဲ႔ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး မျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္တဲ့အေၾကာင္းလည္း မစၥတာ Stillhart က ေျပာပါတယ္။

"ေနရပ္ျပန္ပို႔ေရး ေျပာၾကတဲ့အခါ အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ - ဒုကၡသည္ေတြ ကိုယ့္သေဘာကိုယ့္ဆႏၵနဲ႔ ေဘးကင္းလံုျခံဳမႈရွိရွိ၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိနဲ႔ ေနရပ္ျပန္ႏုိင္ေရး ဆိုတာပါ။ က်ေနာ္တုိ႔ မျမင္ခ်င္ဆံုးကေတာ့ အခုျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြလို၊ တေနရာတည္းမွာ စခန္းခ်ျပီး ေနရာခ်ေပးတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးပါ။ လူေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာႏိုင္တာမရွိ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းေတြလည္း ဘာမွမလုပ္ႏုိင္ဘဲ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီအေပၚမွာပဲ မီခိုေနထိုင္ရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးပါ။ ဒီလို ေနရပ္ျပန္ေရာက္သြားတာမ်ိဳးကို က်ေနာ္တုိ႔ လုံး၀ မေတြ႔ခ်င္ပါဘူး။”

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ၾကီးမားခဲ့တယ္ဆိုတာကိုလည္း သူ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္း ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရတယ္လို႔ မစၥတာ Stillhart က ေျပာပါတယ္။

"ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းကိုသြားခဲ့တဲ့ သံုးရက္တာခရီးစဥ္အတြင္း က်ေနာ္ ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့အထဲမွာေတာ့ လမ္းတေလွ်ာက္က ေက်းရြာေတြ အမ်ားအျပား လံုး၀ ပ်က္ဆီးေနတာပါပဲ။ ဒါကိုၾကည့္ရင္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ ပမာဏ ဘယ္ေလာက္အထိ ၾကီးမားခဲ့တယ္ ဆိုတာကို သိႏုိင္ပါတယ္။”

လက္ရွိမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရွိမေနေပမဲ့လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းမွာပဲ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးေနရတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သလို၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးလာေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြလည္း ရွိေနတုန္းပဲလို႔ မစၥတာ Stillhart က ေျပာပါတယ္။ အေစာပိုင္း အခ်ိန္ေတြတုန္းကေလာက္ ထြက္ေျပးသူ ဒုကၡသည္အေရအတြက္ မမ်ားေပမဲ့လည္း တေန႔ ပ်မ္းမ အေယာက္ ၃၀၀ ေလာက္ကေတာ့ ေရာက္လာေနဆဲပဲလို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္း နယ္စည္းမထားဆရာ၀န္မ်ားအသင္း MSF ကလည္း - သူတို႔ ေလ့လာေတြ႔ရွိထားတဲ့ စာရင္းေကာက္ယူမႈေတြအရ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပထမ တလအတြင္းမွာကိုပဲ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မူစလင္ ၆၇၀၀ ထက္မနည္း သတ္ျဖတ္ခံ ခဲ့ရတယ္လုိ႔ ဒီကေန႔ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ၇၃၀ ထက္မနည္းက အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေတြျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ျပီးခဲ့တဲ့ၾသဂုတ္လထဲ တေက်ာ့ျပန္ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ နယ္ေျမ ရွင္းလင္းမႈေတြေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံထဲ ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူစလင္ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ရွိျပီး၊ ဒီလို အေျခအေနေရာက္ေအာင္ ျမန္မာစစ္တပ္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက စနစ္တက် အကြက္ခ် လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္တယ္၊ ဒါဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို လူမ်ိဳးစုအလုိက္ ရွင္းလင္း ဖယ္ရွားတာျဖစ္တယ္ ဆိုျပီး ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း က ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ စြပ္စြဲေျပာဆုိခ်က္ေတြကို တစိုက္မတ္မတ္ ျငင္းပယ္ထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG