သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

စစ္တပ္ ၀င္ေငြေလ်ာ့သြားေစေရး ဦးတည္တဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ


(Zawgyi/ Unicode)

ျမန္မာ စစ္တပ္ပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြ အေပၚ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ သီတင္းပတ္ အတြင္းမွာဘဲ အေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိန္တို႔က ျပစ္ဒဏ္ခတ္ အေရးယူပါတယ္။ ျမန္မာ စစ္တပ္ဟာ ဒီ လုပ္ငန္းႀကီးေတြက ရတဲ႔ ေငြေတြကို ျပည္သူေတြကို ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေနတာေၾကာင့္ ေငြ၀င္လမ္း ေလ်ာ့သြားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္တာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ဒီ သီတင္းပတ္ စီးပြားေရး အစီအစဥ္မွာ မသိဂၤ ီထိုက္ တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာ႔ တပ္မေတာ္က ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ႔ စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္ MEHL နဲ႔ ျမန္မာ စီးပြားေရး ေကာ္ပိုေရးရွင္း MEC တို႔ကို အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက မတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ ၾကာသပေတးေန႔မွာ ေၾကညာပါတယ္။ ဒီ လုပ္ငန္းႀကီးေတြနဲ႔ ဘ႑ာေရး၊ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ပတ္သက္ ဆက္ႏြယ္မႈ အားလံုးကို တားျမစ္ကန္႔သတ္ၿပီး ဒဏ္ခတ္ အေရးယူတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ဘက္က ဒီေၾကညာခ်က္ မထြက္ခင္မွာဘဲ တပ္မေတာ္ပိုင္ စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္ MEHL ကို အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ေၾကာင္း ၿဗိတိန္ကလည္း ေၾကညာခဲ႔တာပါ။

“အရပ္သားေတြ အေပၚ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ လုပ္ရပ္ေတြ အတြက္ ဘ႑ာေငြ ရရွိမႈကို ေလ်ာ့ပါးသြားေရး အေထာက္အပံ႔ ျဖစ္ေစေရး အတြက္ စစ္တပ္ရဲ႕ ဘ႑ာေရး အက်ိဳးစီးပြားေတြကို ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ”

ၿဗိတိန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Dominic Raab က ေၾကညာခ်က္မွာ ေျပာဆိုခဲ႔တာပါ။

ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္နဲ႔ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ေကာ္ပိုေရးရွင္း တို႔ကို အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ႔တဲ႔ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနကေတာ့ ျမန္မာ စစ္တပ္ဟာ ဒီ လုပ္ငန္းႀကီးေတြကေန တဆင့္ ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး နယ္ပယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတာလို႔ ေျပာဆိုခဲ႔ပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ကေနဒါ ေနာက္ ဥေရာပ သမဂၢတို႔ဘက္က အာဏာသိမ္းမႈမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြ၊ သူတို႔နဲ႔ ဆက္စပ္သူေတြ၊ အက်ိဳးစီးပြားေတြကို ဆက္တိုက္ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ေနတာပါ။ ႏုိင္ငံတကာ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ လုပ္ငန္းႀကီးေတြဘက္က တစံုတရာ တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုမႈ မရွိပါဘူး။ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Christine Schraner Burgener က အာဏာရယူထားတဲ႔ ျမန္မာ႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ အစဥ္တစိုက္ ဆက္သြယ္ ေဆြးေႏြးေနတာ ျဖစ္ၿပီး စစ္တပ္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းရဲ႕ သေဘာထားကို မတ္လ ၃ ရက္ေန႔ ကုလသမဂၢက သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“ က်မ စစ္တပ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ႔ၿပီး အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီ အေနနဲ႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တယ္လို႔ သတိေပးခဲ႔ပါတယ္။ စစ္တပ္ဘက္ကေတာ့ သူတို႔ အေနနဲ႔ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ရိုးေနပါၿပီ၊ အတိတ္တုန္းကလည္း ဒီ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္ခဲ႔တယ္လို႔ က်မကို ေျဖၾကားပါတယ္။”

ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္နဲ႔ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ေကာ္ပိုေရးရွင္း လုပ္ငန္းႀကီး ၂ ခုဟာဆိုရင္ ကုန္သြယ္ေရး၊ သယံဇာတ တူးေဖာ္ေရး၊ အေဖ်ာ္ ယမကာ၊ ေဆးလိပ္နဲ႔ လူသံုးကုန္ ပစၥည္း ေတြ အပါအ၀င္ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး က႑ေပါင္းစံုမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံ ေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ခံ အရပ္သား အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီး ျမန္မာျပည္သူေတြ အေပၚ ဖိႏွိပ္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိတဲ႔ စစ္တပ္ရဲ႕ စီးပြားေရး အရင္းအျမစ္ေတြကို အထူး ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္တာ ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ အစိုးရက ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ဖြဲ႔ထားတဲ႔ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားျပဳ ေကာ္မတီ CRPH ရဲ႕ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာ ဆာဆာကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက အခ်ိန္မလြန္ခင္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

“ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းဘက္က ပစ္မွတ္ထား အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈကို ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ၾကရမယ္၊ ျမန္မာ စစ္တပ္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ သူတို႔ ကုမၸဏီေတြ အေပၚမွာ ပစ္မွတ္ထား အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔တဲ႔ အတြက္လည္း အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္ အစိုးရေတြ ျပည္သူေတြကို အထူးေက်းဇူးတင္တယ္လို႔ ၿဗိတိန္ Sky News ကို ေျပာခဲ႔တာပါ။ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေရး အတြက္သာ ေတာင္းဆိုေနၾကတဲ႔ ျမန္မာ ျပည္သူေတြကို သတ္ျဖတ္ဖို႔ အတြက္ ျမန္မာ စစ္တပ္ဟာ ႏုိင္ငံ စီးပြားေရးကေန သို၀ွက္ ရယူထားတဲ႔ ေငြနဲ႔ လက္နက္ေတြ ၀ယ္ေနတယ္လို႔ သူက ေျပာခဲ႔တာပါ။”

ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ဦးပိုင္ လီမိတက္ MEHL ရဲ႕ ရွယ္ယာ ပိုင္ဆိုင္မႈ အခ်က္အလက္ေတြ အရ အက်ိဳးအျမတ္ေတြကို စစ္တပ္တြင္း စနစ္တက်ခြဲေ၀းတာေတြ႔ရၿပီး ဒီထဲမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအက်ယ္ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြလည္း ပါတယ္လို႔ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာန ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဦးပိုင္လီမိတက္ရဲ႕ ရွယ္ာ ပိုင္ဆိုင္မႈမွာ အဖြဲ႔အစည္း ၁၇၉၃ ခုလည္း ပါ၀င္ၿပီး ဒီထဲမွာ စစ္တပ္ တပ္ဖြဲ႔ေတြ၊ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ဖြဲ႔ေတြလညး္ ပါ၀င္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါတယ္။

လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားၾကား ရွယ္ယာ ခြဲေ၀မႈကလည္း ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိဘဲ တပ္ဖြဲ႔ေတြ အတြက္ လ်ိဳ႕၀ွက္ ရန္ပံုေငြ အျဖစ္ ဖန္တီးထားတာလို႔လည္း အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာဆိုထားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္က အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ခံရသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ ဦးစီးတဲ႔ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ေကာ္ပိုေရးရွင္းကေတာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြ ရွိေနတဲ႔ တဖက္မွာလည္း တပ္မေတာ္ အတြက္ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ေတြ ေပးသြင္းေနတဲ႔၊ စစ္တပ္သံုး ပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္တဲ႔ စက္ရံုေတြ လည္ပတ္ေနတဲ႔ ကုမၸဏီေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ အေမရိကန္က ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ၿမိဳ႕ေတာ္ ရန္ကုန္မွာေတာ့ လက္ရွိမွာ စစ္အာဏာသိမ္း ဆန္႔က်င္ ဆႏၵျပပြဲေတြ ၂ လဆက္တိုက္ ျဖစ္ေနတာနဲ႔ အတူ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ မလည္ပတ္ႏုိင္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံတကာ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကး အလႊဲအေျပာင္းမွာေတာ့ အခက္အခဲ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ ျပည္တြင္း စီးပြားေရး အ၀န္းအ၀ိုင္းက စိုးရိမ္ၾကပါတယ္။

American Apparel & Footwear Association ရဲ႕ ဥကၠဌလည္းျဖစ္ အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးလည္း ျဖစ္တဲ႔ Stephen Lamar ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ျပန္လည္က်င့္သံုးေရး၊ ေနာက္ ဖမ္းဆီးထားသူ အားလံုးကို ျပန္လႊတ္ေပးေရး တိုက္တြန္းပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္

“ စစ္အာဏာသိမ္းမႈ အဆံုးသတ္ေရး အစိုးရဘက္က ဖိအားေပး ေဆာင္ရြက္ဖို႔လည္း တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလို ေဆာင္ရြက္တဲ႔ ေနရာမွာ လုပ္သားေတြကို မထိခိုက္ေစဖို႔လည္း တိုက္တြန္းပါတယ္။ လုပ္သားေတြရဲ႕ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္း အလုပ္အကိုင္၊ ေနာက္ သူတို႔ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေပးဖို႔က သိပ္ၿပီး အေရးႀကီးပါတယ္လို႔ ေျပာခဲ႔တာပါ။ ”

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး က်င့္သံုးေနတဲ႔ လိႈင္သာယာ ေရႊျပည္သာတို႔က စက္မႈ လုပ္သားေတြလည္း လံုၿခံဳေရး စိုးရိမ္ခ်က္၊ ေနာက္ အလုပ္ေတြ ရပ္နားလိုက္ရတာေၾကာင့္ ရန္ကုန္ကို စြန္႔ခြာေနၾကရပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြေၾကာင့္ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ႔ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္သားေတြကို ထိခိုက္မယ့္အေရး စိုးရိမ္ခ်က္ေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္သား ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ အာဏာသိမ္းတာကို ဆက္လက္ ဆန္႔က်င္မယ့္ အေၾကာင္း ေျပာၾကပါတယ္။

အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းေတြက ျမန္မာ့ ပို႔ကုန္ လုပ္ငန္း က႑မွာ အေရးပါပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ဥေရာပ ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္းရဲ႕ ေနာက္ဆံုးထုတ္ စာရင္းေတြ အရ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္း က႑က တင္ပို႔မႈဟာ ေဒၚလာ ၄ ဒသမ ၅၉ ဘီလ်ံ ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ နာမည္ရ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ေတြ အေနနဲ႔ တျခား ႏုိင္ငံတခုကို ေရႊ႕မယ္ဆိုတဲ႔ ကိစၥက မလြယ္ကူသလိုဘဲ တကယ္လို႔ ေရႊ႕သြားၿပီဆိုရင္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံကို တခါျပန္လာဖို႔ကလည္း မလြယ္ကူေတာ့ဘူးလို႔ ကြ်မ္းက်င္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

(Unicode)

စစ်တပ် ဝင်ငွေလျော့သွားစေရေး ဦးတည်တဲ့ နိုင်ငံတကာ ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှု

မြန်မာ စစ်တပ်ပိုင် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကြီးတွေ အပေါ် ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ် အတွင်းမှာဘဲ အမေရိကန်နဲ့ ဗြိတိန်တို့က ပြစ်ဒဏ်ခတ် အရေးယူပါတယ်။ မြန်မာ စစ်တပ်ဟာ ဒီ လုပ်ငန်းကြီးတွေက ရတဲ့ ငွေတွေကို ပြည်သူတွေကို ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ်နေတာကြောင့် ငွေဝင်လမ်း လျော့သွားအောင် ဆောင်ရွက်ဖို့ ရည်ရွယ်တာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုထားပါတယ်။ ဒီ သီတင်းပတ် စီးပွားရေး အစီအစဉ်မှာ မသိင်္ဂ ီထိုက် တင်ပြထားပါတယ်။

မြန်မာ့ တပ်မတော်က ချုပ်ကိုင်ထားတဲ့ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက် MEHL နဲ့ မြန်မာ စီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်း MEC တို့ကို အရေးယူ ဒဏ်ခတ်ကြောင်း အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနက မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ ကြာသပတေးနေ့မှာ ကြေညာပါတယ်။ ဒီ လုပ်ငန်းကြီးတွေနဲ့ ဘဏ္ဍာရေး၊ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပတ်သက် ဆက်နွယ်မှု အားလုံးကို တားမြစ်ကန့်သတ်ပြီး ဒဏ်ခတ် အရေးယူတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်ဘက်က ဒီကြေညာချက် မထွက်ခင်မှာဘဲ တပ်မတော်ပိုင် စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက် MEHL ကို အရေးယူ ဒဏ်ခတ်ကြောင်း ဗြိတိန်ကလည်း ကြေညာခဲ့တာပါ။

“အရပ်သားတွေ အပေါ် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှု လုပ်ရပ်တွေ အတွက် ဘဏ္ဍာငွေ ရရှိမှုကို လျော့ပါးသွားရေး အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေရေး အတွက် စစ်တပ်ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေး အကျိုးစီးပွားတွေကို ပစ်မှတ်ထား ဒဏ်ခတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ” ဗြိတိန် နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး Dominic Raab က ကြေညာချက်မှာ ပြောဆိုခဲ့တာပါ။

မြန်မာ့ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်နဲ့ မြန်မာ့ စီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်း တို့ကို အရေးယူ ဒဏ်ခတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့တဲ့ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနကတော့ မြန်မာ စစ်တပ်ဟာ ဒီ လုပ်ငန်းကြီးတွေကနေ တဆင့် နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး နယ်ပယ် အတော်များများကို ချုပ်ကိုင်ထားတာလို့ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ ကနေဒါ နောက် ဥရောပ သမဂ္ဂတို့ဘက်က အာဏာသိမ်းမှုမှာ တာဝန်ရှိသူတွေ၊ သူတို့နဲ့ ဆက်စပ်သူတွေ၊ အကျိုးစီးပွားတွေကို ဆက်တိုက် အရေးယူ ဒဏ်ခတ်နေတာပါ။ နိုင်ငံတကာ အရေးယူ ဒဏ်ခတ်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာ လုပ်ငန်းကြီးတွေဘက်က တစုံတရာ တုံ့ပြန်ပြောဆိုမှု မရှိပါဘူး။ ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ အထူးကိုယ်စားလှယ် Christine Schraner Burgener က အာဏာရယူထားတဲ့ မြန်မာ့ တပ်မတော်နဲ့ အစဉ်တစိုက် ဆက်သွယ် ဆွေးနွေးနေတာ ဖြစ်ပြီး စစ်တပ် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းရဲ့ သဘောထားကို မတ်လ ၃ ရက်နေ့ ကုလသမဂ္ဂက သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲမှာ အခုလို ပြောပြပါတယ်။

“ ကျမ စစ်တပ်နဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေနဲ့ လုံခြုံရေး ကောင်စီ အနေနဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးယူ ဆောင်ရွက်နိုင်တယ်လို့ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ စစ်တပ်ဘက်ကတော့ သူတို့ အနေနဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ရိုးနေပါပြီ၊ အတိတ်တုန်းကလည်း ဒီ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ကျမကို ဖြေကြားပါတယ်။”

မြန်မာ့ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်နဲ့ မြန်မာ့ စီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်း လုပ်ငန်းကြီး ၂ ခုဟာဆိုရင် ကုန်သွယ်ရေး၊ သယံဇာတ တူးဖော်ရေး၊ အဖျော် ယမကာ၊ ဆေးလိပ်နဲ့ လူသုံးကုန် ပစ္စည်း တွေ အပါအဝင် မြန်မာ့ စီးပွားရေး ကဏ္ဍပေါင်းစုံမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ ဆောင်ရွက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရွေးကောက်ခံ အရပ်သား အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး မြန်မာပြည်သူတွေ အပေါ် ဖိနှိပ်မှုတွေမှာ တာဝန်ရှိတဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ စီးပွားရေး အရင်းအမြစ်တွေကို အထူး ပစ်မှတ်ထား ဒဏ်ခတ်တာ ဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန် အစိုးရက ပြောဆိုထားပါတယ်။ ရွေးကောက်ခံ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖွဲ့ထားတဲ့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီ CRPH ရဲ့ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် ဒေါက်တာ ဆာဆာကတော့ နိုင်ငံတကာက အချိန်မလွန်ခင် အရေးယူဆောင်ရွက်ကြဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

“ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းဘက်က ပစ်မှတ်ထား အရေးယူ ဒဏ်ခတ်မှုကို ချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်ကြရမယ်၊ မြန်မာ စစ်တပ်ရဲ့ စီးပွားရေး၊ သူတို့ ကုမ္ပဏီတွေ အပေါ်မှာ ပစ်မှတ်ထား အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ အတွက်လည်း အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် အစိုးရတွေ ပြည်သူတွေကို အထူးကျေးဇူးတင်တယ်လို့ ဗြိတိန် Sky News ကို ပြောခဲ့တာပါ။ လွတ်လပ်ခွင့်နဲ့ ဒီမိုကရေစီအရေး အတွက်သာ တောင်းဆိုနေကြတဲ့ မြန်မာ ပြည်သူတွေကို သတ်ဖြတ်ဖို့ အတွက် မြန်မာ စစ်တပ်ဟာ နိုင်ငံ စီးပွားရေးကနေ သိုဝှက် ရယူထားတဲ့ ငွေနဲ့ လက်နက်တွေ ဝယ်နေတယ်လို့ သူက ပြောခဲ့တာပါ။”

မြန်မာ့ စီးပွားရေး ဦးပိုင် လီမိတက် MEHL ရဲ့ ရှယ်ယာ ပိုင်ဆိုင်မှု အချက်အလက်တွေ အရ အကျိုးအမြတ်တွေကို စစ်တပ်တွင်း စနစ်တကျခွဲဝေးတာတွေ့ရပြီး ဒီထဲမှာ လူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကျယ် ချိုးဖောက်မှုမှာ တာဝန်ရှိသူတွေလည်း ပါတယ်လို့ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန ကြေညာချက်မှာ ဖော်ပြပါတယ်။ ဦးပိုင်လီမိတက်ရဲ့ ရှယ်ာ ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ အဖွဲ့အစည်း ၁၇၉၃ ခုလည်း ပါဝင်ပြီး ဒီထဲမှာ စစ်တပ် တပ်ဖွဲ့တွေ၊ နယ်ခြားစောင့် တပ်ဖွဲ့တွေလည်း ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြပါတယ်။

လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များကြား ရှယ်ယာ ခွဲဝေမှုကလည်း ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိဘဲ တပ်ဖွဲ့တွေ အတွက် လျို့ဝှက် ရန်ပုံငွေ အဖြစ် ဖန်တီးထားတာလို့လည်း အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြောဆိုထားပါတယ်။
လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကြောင့် အမေရိကန်က အရေးယူ ဒဏ်ခတ်ခံရသူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးစီးတဲ့ မြန်မာ့ စီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်းကတော့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကြီးတွေ ရှိနေတဲ့ တဖက်မှာလည်း တပ်မတော် အတွက် သဘာ၀ အရင်းအမြစ်တွေ ပေးသွင်းနေတဲ့၊ စစ်တပ်သုံး ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်ရုံတွေ လည်ပတ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ အမေရိကန်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

မြန်မာ့ စီးပွားရေး မြို့တော် ရန်ကုန်မှာတော့ လက်ရှိမှာ စစ်အာဏာသိမ်း ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြပွဲတွေ ၂ လဆက်တိုက် ဖြစ်နေတာနဲ့ အတူ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ မလည်ပတ်နိုင်ပါဘူး။ နိုင်ငံတကာ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် နိုင်ငံတကာ ငွေကြေး အလွှဲအပြောင်းမှာတော့ အခက်အခဲ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ပြည်တွင်း စီးပွားရေး အဝန်းအဝိုင်းက စိုးရိမ်ကြပါတယ်။

American Apparel & Footwear Association ရဲ့ ဥက္ကဌလည်းဖြစ် အမှုဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးလည်း ဖြစ်တဲ့ Stephen Lamar ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေစီကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြန်လည်ကျင့်သုံးရေး၊ နောက် ဖမ်းဆီးထားသူ အားလုံးကို ပြန်လွှတ်ပေးရေး တိုက်တွန်းပါတယ်။ ဒါ့အပြင်

“ စစ်အာဏာသိမ်းမှု အဆုံးသတ်ရေး အစိုးရဘက်က ဖိအားပေး ဆောင်ရွက်ဖို့လည်း တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလို ဆောင်ရွက်တဲ့ နေရာမှာ လုပ်သားတွေကို မထိခိုက်စေဖို့လည်း တိုက်တွန်းပါတယ်။ လုပ်သားတွေရဲ့ အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း အလုပ်အကိုင်၊ နောက် သူတို့ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ပေးဖို့က သိပ်ပြီး အရေးကြီးပါတယ်လို့ ပြောခဲ့တာပါ။ ”

စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကျင့်သုံးနေတဲ့ လှိုင်သာယာ ရွှေပြည်သာတို့က စက်မှု လုပ်သားတွေလည်း လုံခြုံရေး စိုးရိမ်ချက်၊ နောက် အလုပ်တွေ ရပ်နားလိုက်ရတာကြောင့် ရန်ကုန်ကို စွန့်ခွာနေကြရပါတယ်။ နိုင်ငံတကာရဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေကြောင့် သိန်းနဲ့ချီတဲ့ အထည်ချုပ်လုပ်သားတွေကို ထိခိုက်မယ့်အရေး စိုးရိမ်ချက်တွေလည်းရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း အထည်ချုပ် လုပ်သား ခေါင်းဆောင်တွေကတော့ အာဏာသိမ်းတာကို ဆက်လက် ဆန့်ကျင်မယ့် အကြောင်း ပြောကြပါတယ်။

အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းတွေက မြန်မာ့ ပို့ကုန် လုပ်ငန်း ကဏ္ဍမှာ အရေးပါပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဥရောပ ကုန်သည်ကြီးများ အသင်းရဲ့ နောက်ဆုံးထုတ် စာရင်းတွေ အရ ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အထည်ချုပ် လုပ်ငန်း ကဏ္ဍက တင်ပို့မှုဟာ ဒေါ်လာ ၄ ဒသမ ၅၉ ဘီလျံ ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။ နာမည်ရ ကုန်အမှတ်တံဆိပ်တွေ အနေနဲ့ တခြား နိုင်ငံတခုကို ရွှေ့မယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စက မလွယ်ကူသလိုဘဲ တကယ်လို့ ရွှေ့သွားပြီဆိုရင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံကို တခါပြန်လာဖို့ကလည်း မလွယ်ကူတော့ဘူးလို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ပြောပါတယ်။

XS
SM
MD
LG