သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာအေပၚ အီးယူရဲ႕ ပစ္မွတ္ထားအေရးယူမႈ


ဥေရာပသမဂၢရဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး မူဝါဒဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ Federica Mogherini (ေအာက္တိုဘာ ၂၀၁၇)

ၿပီးခဲ႔တဲ႔ႏွစ္အတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡေတြ အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိတယ္လို႔ စြပ္စြဲခံေနရတဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ အပါအ၀င္ လံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြမွာ အႀကီးအကဲေတြအျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ႔ဖူးတဲ႔ အႀကီးတန္း အရာရွိ ၇ ဦးကို EU ဥေရာပ သမဂၢ က ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔လိုက္ပါတယ္။ အခုလို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူတာဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးခိုလႈံေနတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ဌာေနျပန္ေရးမွာ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္ေရး အတြက္ျဖစ္တယ္လို႔ ဥေရာပသမဂၢရဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး မူဝါဒဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲက ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

အခု ဇြန္လ ၂၅ ရက္ ဥေရာပသမဂၢက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔လိုက္တဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ေတြထဲမွာ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန အမွတ္ ၃ စစ္ဆင္ေရး အထူးအဖြဲ႔မွဴး အျဖစ္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ အထိ တာ၀န္ယူခဲ႔တဲ႔ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေအာင္ေက်ာ္ေဇာ၊ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမွဴး အျဖစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလကေန ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ အထိ တာ၀န္ယူခဲ႔တဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္စိုး၊ ေနာက္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ ပါ၀င္ခဲ႔ၾကတဲ႔ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ သန္းဦး၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေအာင္ေအာင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ခင္ေမာင္စိုး၊ ေနာက္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔မွဴး အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ႔တဲ႔ ရဲမွဴးခ်ဳပ္ သူရစန္းလြင္နဲ႔ ရဲခ်ဳပ္ သန္႔ဇင္ဦးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြထဲမွာေတာ့ တရားဥပေဒမဲ႔ သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ အိုးအိမ္ အေဆာက္အအံုေတြကို အကြက္က်က် မီးရိႈ႕ ဖ်က္ဆီးခဲ႔မႈေတြလည္း ပါတယ္လို႔ EU ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုိင္းမွာ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လကုန္က လံုၿခံဳေရးကင္းစခန္း ၃၀ ကို ARSA ရိုဟင္ဂ်ာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ေတြ ဝင္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့အတြက္ စစ္တပ္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ေနာက္ပိုင္း ရိုဟင္ဂ်ာ သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပး ခဲ့ၾကတာပါ။ အခုလုိ လူအစုလုိက္အၿပံဳလိုက္ ထြက္ေျပးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဆိုးဝါးတဲ့ လူ႔အခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ က်ဴးလြန္မႈေတြေၾကာင့္္လို႔ ဥေရာပသမဂၢက ရံႈ႕ခ် အပစ္တင္ခဲ့သလို ျမန္မာစစ္တပ္ အႀကီးတန္းတာဝန္ရွိသူေတြ အေပၚပစ္မွတ္ထား အေရးယူဖို႔ ၂၀၁၈ ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔မွာ ဥေရာပသမဂၢက ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈက်ဴးလြန္သူေတြနဲ႔ ဒီလုိလူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြအတြက္ လြတ္လပ္တဲ့စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ မလုပ္ႏိုင္ေအာင္အျပင္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူညီေတြ မေပးႏိုင္ေအာင္ တားဆီးေႏွာက္ယွက္မႈေတြမွာ တာဝန္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြက က်ဴးလြန္သူေတြကို ဥေရာပသမဂၢက ပစ္မွတ္ထား အေရးယူဖို႔ ဧၿပီလ၂၆ ရက္ေန႔မွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခဲ့တာပါ။

ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွာေတာ့ လူ႔အခြင့္ေရး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခ်ိဳးေဖါက္သူေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူ ဒဏ္ခတ္ခဲ့တယ္ လုိ႔ ဥေရာပသမဂၢရဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး မူဝါဒဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ Federica Mogherini ကေျပာပါတယ္။

"က်မတို႔ ဒီေန႔မနက္ထုတ္ျပန္တဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြဟာ ပစ္မွတ္ထားခ်မွတ္တယ္ဆိုတာ မွန္ပါတယ္။ က်မတို႔ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္ပံုက တဆင့္ၿပီးတဆင့္ျဖစ္ၿပီး ျပန္ရုတ္သိမ္းေပးႏိုင္ေအာင္လည္း ခ်မွတ္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတႀကိမ္ခ်မွတ္တာလည္း ဒီမူအတိုင္းပါပဲ က်မတို႔အေနနဲ႔ တဖတ္မွာ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈမ်ိဳးလို ေပးႏိုင္တဲ့ ဖိအားကိုသံုးသလို တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို မ်က္ေျခမပ်က္ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ ႏုနယ္ေသးတယ္လို႔ ဆိုရမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီေဖာ္ေဆာင္မႈကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့အခ်က္က အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ စံထားခ်က္ေတြကို မေပ်ာက္ပ်က္ေစဖို႔ပါပဲ။ ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔အတူ EU က ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ပိုမိုကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႔နဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဌာေနျပန္လက္ခံေရးအစီအစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကို ခံယူပါတယ္။"

အခုလို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးခိုလႈံေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြဌာေနျပန္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ သာမက အိႏၵိယလုိ ေဒသတြင္းမိတ္ေဆြေတြနဲ႔ လည္း အီးယူက အၿမဲေဆြးေႏြးတိုင္ပင္လုပ္ေဆာင္ေနတာျဖစ္ၿပီး အခုအေရးယူမႈက ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေနရပ္ျပန္ေရး ထိထိေရာက္ေရာက္ အေကာင္ထည္ ေဖၚႏိုင္ဖုိ႔ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။

"အားလံုးကို အသိေပးလိုတာက ဒီကေန႔ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္တာဟာ ဖိအားေပးရံုသာမက လက္ေတြ႔အေရးယူေဆာင္ရြက္ျပလိုက္တဲ့အခ်က္ပါပဲ။ က်မ ရွင္းရွငး္ေျပာလိုတာက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ခ်မွတ္တာဟာ သေဘာတူညီမႈ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတာကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ကိုင္ ႏိုင္ဖို႔ အခုလို ကန္႔သတ္မႈေတြ ခ်မွတ္လိုက္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ ၂ ႏိုင္ငံသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ႏိုင္ငံအဆင့္ျမင့္အရာရွိေတြက အတည္ျပဳလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္လည္း အျပည့္အ၀ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ က်မတို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။"

ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ေနရပ္စြန္႔ခြါသူေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးကို ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၂ ႏိုင္ငံၾကား ၂၀၁၇ ႏိုဝင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ သေဘာတူ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ျပန္လည္လက္ခံေရး အစီအစဥ္ကိုု ျမန္မာအစိုုးရဘက္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက္ကတည္းက စတင္ လက္ခံဖိုု႔ တရားဝင္ ေၾကညာခဲ့ေပမယ့္ ခုခ်ိန္ထိတရားဝင္မလာၾကေသးပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြါသူေတြ ကိစၥ ပိုမိုျမန္ဆန္လာေအာင္ အီးယူက အခုလို အေရးယူမႈနဲ႔ တြန္းအား ေပးခဲ့တာျဖစ္ေၾကာင္း ဥေရာပ သမဂၢက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြရဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အျပင္ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတြထဲမွာ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ အပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနကို ဥေရာပေကာင္စီက အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနသလို အေရးယူ လုပ္ေဆာင္တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပန္လွန္သံုးသပ္မႈေတြကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္သြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စစ္လက္နက္နဲ႔ အသုံးအေဆာင္ တင္ပုိ႔မႈေတြအေပၚ တားျမစ္ခ်က္ကုိ ဥေရာပသမဂၢ (EU) က ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႔ တုန္းက ေနာက္ထပ္တႏွစ္ သက္တမ္းတုိးခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး စစ္လက္နက္ေတြ၊ ျပည္တြင္းက ဖိႏွိပ္မႈေတြမွာ အသုံးျပဳႏုိင္တဲ့ ပစၥည္းေတြ၊ စစ္တပ္ကုိ သင္တန္းပုိ႔ခ်မႈေတြ၊ ဆက္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္တဲ့ ကရိယာေတြကုိ တင္ပုိ႔မႈပါ တားျမစ္ခဲ့တာပါ။ အခု EU ရဲ႕ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ခ်မွတ္ခံရတဲ႔ ျမန္မာ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြက အရာရွိ ၇ ဦးအတြက္ သူတို႔ရဲဲ႕ ဥေရာပ သမဂၢအဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံေတြကို ျပည္၀င္ခြင့္ ပိတ္ပင္မွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီႏုိင္ငံေတြမွာ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြ ရွိရင္လည္း ထိန္းခ်ဳပ္ ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္စိုးဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ့ ပစ္မွတ္ထားအေရးယူမႈကိုလည္း ခံေနရတာပါ။ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ အစုိးရကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက စြပ္စဲြေနသလုိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ က်ဳးလြန္ခဲ့တာ မရွိေၾကာင္းနဲ႔ က်ဳးလြန္သူ တခ်ဳိ႕ကုိလည္း အျပစ္ေပး အေရးယူတာေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေျပာဆုိထားသလို ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွာပဲ စစ္တပ္အရာရွိႀကီးတဦးကို တဦးကို တပ္မေတာ္ကေန အၿပီးအပိုင္ ထုတ္ပယ္ခဲ့ၿပီး တဦးကိုေတာ့ မိမိဆႏၵအေလွ်ာက္ ႏုတ္ထြက္ခြင့္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ျမန္မာအေပၚ အီးယူရဲ႕ ပစ္မွတ္ထားအေရးယူမႈ
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:27 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG