သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျပည္ပ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား အခက္အခဲေတြပိုလာ


ထိုင္းႏိုင္ငံ Pathum Thani ရွိ ခ်ည္ထည္စက္ရံုတခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားတဦး။ (စက္တင္ဘာ ၂၃၊ ၂၀၂၀)

[Zawgyi/Unicode]

ကုိဗစ္ကပ္ေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားခ်ိန္က စလုိ႔ အခက္ႀကံဳေနရတဲ့ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြဟာ အခုေနာက္ဆုံး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရာဂါကူးစက္မႈေတြ တုိးလာေနတဲ့ ႐ုိက္ခတ္မႈဒဏ္ပါ ခံေနၾကရတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပပါမယ္။ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုေဇာ္ထက္က ေျပာျပထားပါတယ္။

ကပ္ေရာဂါႀကံဳရခ်ိန္က စလုိ႔ သြားလာလႈပ္ရွားမႈေတြ ကန္႔သတ္ထားတာေၾကာင့္ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ အခက္ႀကံဳေနရခ်ိန္မွာပဲ အခုေနာက္ထပ္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကူးစက္မႈေတြ ျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တဲြ ျပႆနာေတြနဲ႔ပါ ရင္ဆုိင္ေနၾကရတာပါ။ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ အလုပ္လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ဆုိရင္လည္း ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြ ရပ္ဆုိင္းထားရတာေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြမွာလည္း အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိေနပါတယ္။ ထုိင္းႏိုင္ငံက အိမ္နီးခ်င္း ျမန္မာ၊ လာအုိနဲ႔ ကေမာၻဒီးယား ႏုိင္ငံေတြက အလုပ္သမားေတြကုိ ေနထုိင္ခြင့္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ခြင့္ သက္တမ္းတုိးေပးဖုိ႔ ၾသဂုတ္လ ၄ ရက္ေန႔ကပဲ ေၾကညာထားေပမဲ့ ၂ ႏုိင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ခြင့္ျပဳမယ့္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကုိ လက္ခံဖုိ႔ အစီအစဥ္ကုိေတာ့ ဆုိင္းငံ့ထားတယ္လုိ႔လည္း ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ ျမန္မာသံ႐ုံးက အလုပ္သမားသံအရာရွိ ဦးမ်ိဳးျမင့္ႏိုင္က ေျပာပါတယ္။

“ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ COVID ဆိုင္ရာ စမ္းသပ္မႈ ၇၂ နာရီ ကိစၥေတြရွိတယ္၊ ေဒၚလာ ၁၀၀,၀၀၀ တန္ အာမခံျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဟာ ရွိတယ္၊ ေနာက္ ခရီးသြားရာဇဝင္ ေထာက္ခံခ်က္ရွိတယ္၊ ဒီဘက္က ထိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ကိုဗစ္ေကာ္မတီကို တင္ျပၿပီးေတာ့ ထိုင္းသံ႐ုံးကေန သြားေလွ်ာက္တဲ့ ကိစၥေလးေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီဘက္ကေတာ့ (MoU လုပ္သားကို) လက္ခံႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူးခင္ဗ်။”

လတ္တေလာ ေရာဂါကူးစက္မႈေတြ ျမင့္တက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အလုပ္သမားေတြကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံက လက္မခံေသးေပမဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံထဲမွာ ရွိေနသူေတြကုိေတာ့ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းေတြအတြက္ လမ္းဖြင့္ေပးဖုိ႔ စီစဥ္ေနတယ္လုိ႔လည္း ထုိင္းႏုိင္ငံအေျခစုိက္ အလုပ္သမား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး ေကာ္မတီဝင္ AAC အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ဦးခိုင္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

“တရားမဝင္ အလုပ္သမားေတြကို အကုန္လုံးတရားဝင္ေအာင္ ထိုင္းအစိုးရက လုပ္ေပးမယ္၊ ၿပီးေတာ့ ဒီလူေတြ ျပည္ပကို ထြက္သြားမွာ သူတို႔ အရမ္းေၾကာက္တာ ေပါ့ေနာ္။ တခ်ိဳ႕စက္႐ုံေတြဆိုရင္ အလုပ္သမားေတာင္ မရွိတဲ့ဘဝ ေရာက္ကုန္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီ ထိုင္းအစိုးရ မူဝါဒကေတာ့ ဒီ COVID-19 ကာလမွာ အလုပ္သမားေတြ အရမ္းရွားပါးသြားေတာ့ ဒီမွာရွိတဲ့ အလုပ္သမားေတြကို ဖမ္းတာဆီးတာေတြကို အကုန္လုံး ေျဖေလွ်ာ့ၿပီးေတာ့ ႀကိဳက္တဲ့ အလုပ္႐ုံကို ဝင္လုပ္ဆိုၿပီးေတာ့ မူဝါဒ တခုကို ခ်မွတ္ထားတယ္ အခုေလာေလာဆယ္၊ သူ႔ႏိုင္ငံထဲမွာရွိတဲ့ အလုပ္သမားကိုေပါ့။ တျခားႏိုင္ငံကေတာ့ ေပးမဝင္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ထိုင္းမွာရွိတဲ့ အလုပ္သမားကိုေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို အခြင့္အေရး ရသြားတာေပါ့။”

ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ဧၿပီလေနာက္ပိုင္း ထိုင္းကေန ျမန္မာျပည္ျပန္လာတဲ့ အလုပ္သမားက ၁၀၀,၀၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ရွိတယ္လို႔လည္း ျမန္မာသံ႐ုံး အလုပ္သမား သံအရာရွိေတြက ခန႔္မွန္းထားပါတယ္။

ခန္႔မွန္ေျခ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အလုပ္သမား ၅၅၀,၀၀၀ ေလာက္ အလုပ္လုပ္ကုိင္ေနတဲ့ မေလးရွားႏုိင္ငံမွာလည္း ေမလဆန္းကစလုိ႔ ဒီလဆန္းအထိ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ တရား၀င္ျပန္လာတဲ့သူ ၂,၉၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ေနာက္ထပ္ စာရင္းေပးထားသူကလည္း ၁၀,၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ရွိေနပါတယ္။ မေလးရွားအစိုးရကေတာ့ လုပ္သားလိုအပ္ခ်က္ ရွိေနေပမဲ့လည္း က်န္းမာေရးအေျခအေနအရ ျပည္ပလုပ္သား အထူးသျဖင့္ ျမန္မာလုပ္သားေတြ ထပ္ၿပီး ေခၚယူဖို႔ လတ္တေလာ ဆိုင္းငံ့ထားေၾကာင္း မေလးရွား ျမန္မာသံ႐ုံး အလုပ္သမားသံအရာရွိ ဦးေအာင္ေဇာ္မင္းက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“မေလးရွားအစိုးရကလည္း အဲဒီလိုပဲ ႏိုင္ငံျခားသား အလုပ္သမားေတြ ေလာေလာဆယ္ ဝင္ခြင့္မျပဳေသးဘူး၊ ဒီဘက္က calling ခ်ေပးတာလည္း မရွိေတာ့ဘူး၊ ဟိုဘက္ကေန လာမယ့္သူေတြကိုလည္း လက္မခံေသးဘူး အခုအခ်ိန္မွာေလ။ အရင္ ပထမဦးဆုံး (ျမန္မာလုပ္သားေတြ) ျပန္ပို႔လိုက္တဲ့ အေျခအေနမွာ ကိုဗစ္ေၾကာင့္က အမ်ားႀကီးပါတယ္၊ အခုေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ပါမစ္ေတြ သက္တမ္းကုန္ၾကေတာ့ ကေလးေတြက မေနခ်င္ၾကေတာ့ သူတို႔က ျမန္မာျပည္ ျပန္မယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး သံ႐ုံးနဲ႔အစီအစဥ္နဲ႔ ျပန္ၾကတာေပါ့ေနာ္။ ကိုဗစ္ေၾကာင့္လည္း ပါတာေပါ့။”

အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကလည္း ျမန္မာလုပ္သားကိစၥကို မတ္လကုန္ကစၿပီး နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးဂိတ္ေတြ ကန႔္သတ္ၿပီး လူဝင္ခြင့္ မေပးေတာ့တာမ်ိဳးနဲ႔ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကိုင္တြယ္လာတာပါ။ မၾကာေသးခင္က တ႐ုတ္ ယူနန္ျပည္နယ္၊ ေ႐ႊလီၿမိဳ႕က ျမန္မာႏွစ္ေယာက္မွာ ကိုဗစ္ေရာဂါေတြ႕ရွိၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာနဲ႔ ထိစပ္ေနတဲ့ နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာ ျပည္နယ္အစိုးရက လုံၿခဳံေရးပိုၿပီး ခ်ထားလိုက္ပါတယ္။ တၿမိဳ႕လုံးကိုလည္း ေရာဂါစစ္ေဆးၿပီး အဲဒီေနာက္ပိုင္း ဝင္လာတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဘယ္သူ႔ကိုမွ ခြင့္မျပဳေတာ့ပါဘူး။ ေ႐ႊလီၿမိဳ႕ရဲ႕ လက္ရွိ အေျခအေနကို ျမန္မာလုပ္သား စိုင္းေက်ာ္စြာ ကအခုလိုေျပာပါတယ္။

“ေ႐ႊလီမွာ lockdown ခ်ၿပီးမွ က်န္းမာေရး ေထာက္ခံခ်က္ ဆက္လုပ္ရေသးတယ္၊ ဧည့္စာရင္းလည္း တိုင္ရတယ္၊ တရားဝင္အေထာက္အထား ရွိေပမဲ့ ဧည့္စာရင္း မတိုင္ထားရင္ဖမ္းမယ္ အဲဒီလိုေျပာတယ္ဗ်။ ဒီမွာက ရပ္ကြက္တိုင္းကိုဝင္ဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္ရင္အေတာ္ခက္ခဲတယ္၊ အခုက်ေနာ္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕ဆိုရင္ မံစီဗ် ေ႐ႊလီနားမွာပဲ ကြန္မန္ဒိုအက်ီဝတ္ထားတဲ့သူေတြ အဲလူေတြေစာင့္ေနတာ ဟိုဘက္ထိပ္ ဒီဘက္ထိပ္၊ လမ္းေတြလည္းပိတ္။ က်ေနာ္က ေဆးသုတ္တာဆိုေတာ့ အလုပ္ site က ၿမိဳ႕ျပင္ဘက္သြားရတယ္၊ တခ်ိဳ႕႐ြာေတြဆို လုံးဝအဝင္မခံတဲ့ ႐ြာေတြရွိတယ္။ သူတို႔က ျမန္မာလို႔ ေအာ္တာ မဟုတ္ဘူး ႏိုင္ငံနဲ႔တပ္ၿပီးေအာ္တာ “ျမန္သင္း” လို႔ ေျပာတာ ျမန္သင္းဆို လုံးဝအဝင္မခံနဲ႔ ဆိုတဲ့ ႐ြာေတြရွိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း ေနရထိုင္ရတာ အေတာ္ဆိုးတယ္။”

ျပည္ပက အေျခခံလုပ္သားေတြကို တ႐ုတ္အစိုးရက အခုထိတရားဝင္ေခၚယူတာ မရွိေသးေပမဲ့ ျမန္မာသံ႐ုံးဘက္က ေတာင္းဆိုခဲ့လို႔ ျမန္မာနဲ႔နီးတဲ့ နယ္စပ္ၿမိဳ႕ ေတြမွာေတာ့ ယာယီေနထိုင္၊ အလုပ္လုပ္ခြင့္ကိုတႏွစ္သက္တမ္းတိုးေပးတာမ်ိဳး၊ နယ္စပ္ဝင္ထြက္ခြင့္ကို ရက္တိုးေပးထားတာမ်ိဳးေတာ့ ေျဖေလွ်ာ့ခဲ့တာပါ။ တရားဝင္လုပ္သား ေစလႊတ္ဖို႔ကိစၥလည္း ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ခဲ့ဖူးေၾကာင္း ေပက်င္းၿမိဳ႕ ျမန္မာသံ႐ုံးက သံမႉးႀကီး ဦးဟန္ဝင္းေအာင္က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ႏွစ္ႏိုင္ငံ တရားဝင္အလုပ္သမားေတြ ေစလႊတ္ဖို႔ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီဘက္ကို က်ေနာ္တို႔ နည္းနည္းခ်ဥ္းကပ္ၿပီး ႀကိဳးစားခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တ႐ုတ္ဗဟိုအစိုးရေပါ့ေနာ္ သူတို႔ရဲ႕ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြ မူဝါဒေတြက်ေတာ့ ျပည္ပကေန အလုပ္သမား တရားဝင္ေခၚတာ မရွိပါဘူး ဆိုၿပီးေတာ့ သူတို႔ဘက္ကေန ေျဖၾကားလာတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူကအလုပ္သမား အကုန္လုံးကို မလာလုပ္ရဘူးလို႔ မဟုတ္ဘူး၊ လာလို႔ရတယ္၊ သူတို႔စံႏႈန္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ အလုပ္သမားေတြဆိုရင္ လာလို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ သူတို႔ အေျခခံလုပ္သားေတြကို သတ္မွတ္ထားတာ မဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္၊ ဘြဲ႕ရ ကုမၸဏီမွာလုပ္တဲ့ဟာမ်ိဳး ဒါမ်ိဳးေတြ သူတို႔ work permit ေပးတာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တယ္ဟုန္ျပည္နယ္ခြဲေတြ၊ ဘာေတြမွာက်ေတာ့ သူက ဒီ အလုပ္သမားေတြအတြက္ ခြင့္ျပဳထားတာ ရွိပါတယ္။”

ျမန္မာ့လုပ္သားအင္အားရဲ႕ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္က ျပည္ပမွာ လုပ္ေနၾကတာပါ။ ျပည္ပေရာက္ျမန္မာလုပ္သားေတြ အိမ္ျပန္ပို႔ေငြက ၂၀၁၇ ေနာက္ပိုင္း တႏွစ္ကို အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃.၅ ကေန ၁၀ ဘီလီယံအထိ ရွိတယ္လို႔ ILO ရဲ႕ စစ္တမ္းတခုမွာ ေဖာ္ျပထားၿပီး ဒါက ျမန္မာတႏိုင္ငံလုံး ျပည္ပပို႔ကုန္ဝင္ေငြ အားလုံးရဲ႕ ထက္ဝက္ေလာက္ ရွိေနတာပါ။ ေဒၚလာဘီလ်ံနဲ႔ခ်ီ ဝင္ေငြက်သြားလို႔ ျမန္မာ ျပည္တြင္းမွာ က်ပ္တည္းမႈေတြ ရွိေနေၾကာင္း ILO နဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႕ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား ပညာေရးစင္တာ MEC တာဝန္ခံ ဦးမိုးေဝက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယ၊ စကၤာပူ၊ ယူေအအီး၊ ကိုရီးယား ဒီႏိုင္ငံေတြမွာ တရားဝင္ေရာ၊ တရားမဝင္ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာအမ်ားစုဟာ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္လာလို႔ တခ်ိဳ႕ကလည္း အစိုးရအစီအစဥ္နဲ႔ အလုံးအရင္းလိုက္ ေနရပ္ျပန္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရေတာ့ ျပည္တြင္းစက္႐ုံေတြ အလုပ္ျပန္လည္ပတ္ဖို႔နဲ႔ ျပည္ပျပန္ ျမန္မာလုပ္သားေတြ အလုပ္ရဖို႔ပါ စဥ္းစားေနေၾကာင္း မၾကာေသးခင္က ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ပြည်ပ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများ အခက်အခဲတွေပိုလာ

ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ စတင်ဖြစ်ပွားချိန်က စလို့ အခက်ကြုံနေရတဲ့ ပြည်ပရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေဟာ အခုနောက်ဆုံး မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရောဂါကူးစက်မှုတွေ တိုးလာနေတဲ့ ရိုက်ခတ်မှုဒဏ်ပါ ခံနေကြရတဲ့အကြောင်း ပြောပြပါမယ်။ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုဇော်ထက်က ပြောပြထားပါတယ်။

ကပ်ရောဂါကြုံရချိန်က စလို့ သွားလာလှုပ်ရှားမှုတွေ ကန့်သတ်ထားတာကြောင့် ပြည်ပရောက် မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ အခက်ကြုံနေရချိန်မှာပဲ အခုနောက်ထပ် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကူးစက်မှုတွေ မြင့်တက်လာတာကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေနဲ့ပါ ရင်ဆိုင်နေကြရတာပါ။ သန်းနဲ့ချီတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဆိုရင်လည်း ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွေ ရပ်ဆိုင်းထားရတာကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားဆိုင်ရာ မူဝါဒတွေမှာလည်း အပြောင်းအလဲတွေ ရှိနေပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံက အိမ်နီးချင်း မြန်မာ၊ လာအိုနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံတွေက အလုပ်သမားတွေကို နေထိုင်ခွင့်နဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့် သက်တမ်းတိုးပေးဖို့ သြဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့ကပဲ ကြေညာထားပေမဲ့ ၂ နိုင်ငံ သဘောတူညီချက်နဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုမယ့် မြန်မာအလုပ်သမားတွေကို လက်ခံဖို့ အစီအစဉ်ကိုတော့ ဆိုင်းငံ့ထားတယ်လို့လည်း ဘန်ကောက်မြို့ မြန်မာသံရုံးက အလုပ်သမားသံအရာရှိ ဦးမျိုးမြင့်နိုင်က ပြောပါတယ်။

“ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ COVID ဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှု ၇၂ နာရီ ကိစ္စတွေရှိတယ်၊ ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀၀ တန် အာမခံခြင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဟာ ရှိတယ်၊ နောက် ခရီးသွားရာဇဝင် ထောက်ခံချက်ရှိတယ်၊ ဒီဘက်က ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်တဲ့ ကိုဗစ်ကော်မတီကို တင်ပြပြီးတော့ ထိုင်းသံရုံးကနေ သွားလျှောက်တဲ့ ကိစ္စလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒါတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဒီဘက်ကတော့ (MoU လုပ်သားကို) လက်ခံနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူးခင်ဗျ။”

လတ်တလော ရောဂါကူးစက်မှုတွေ မြင့်တက်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက အလုပ်သမားတွေကို ထိုင်းနိုင်ငံက လက်မခံသေးပေမဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံထဲမှာ ရှိနေသူတွေကိုတော့ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့လည်း ထိုင်းနိုင်ငံအခြေစိုက် အလုပ်သမား ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး ကော်မတီဝင် AAC အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဦးခိုင်ကြီးက ပြောပါတယ်။

“တရားမဝင် အလုပ်သမားတွေကို အကုန်လုံးတရားဝင်အောင် ထိုင်းအစိုးရက လုပ်ပေးမယ်၊ ပြီးတော့ ဒီလူတွေ ပြည်ပကို ထွက်သွားမှာ သူတို့ အရမ်းကြောက်တာ ပေါ့နော်။ တချို့စက်ရုံတွေဆိုရင် အလုပ်သမားတောင် မရှိတဲ့ဘဝ ရောက်ကုန်တာပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒီ ထိုင်းအစိုးရ မူဝါဒကတော့ ဒီ COVID-19 ကာလမှာ အလုပ်သမားတွေ အရမ်းရှားပါးသွားတော့ ဒီမှာရှိတဲ့ အလုပ်သမားတွေကို ဖမ်းတာဆီးတာတွေကို အကုန်လုံး ဖြေလျှော့ပြီးတော့ ကြိုက်တဲ့ အလုပ်ရုံကို ဝင်လုပ်ဆိုပြီးတော့ မူဝါဒ တခုကို ချမှတ်ထားတယ် အခုလောလောဆယ်၊ သူ့နိုင်ငံထဲမှာရှိတဲ့ အလုပ်သမားကိုပေါ့။ တခြားနိုင်ငံကတော့ ပေးမဝင်ဘူး။ ကျနော်တို့ ထိုင်းမှာရှိတဲ့ အလုပ်သမားကိုတော့ တော်တော်ကြီးကို အခွင့်အရေး ရသွားတာပေါ့။”

ကပ်ရောဂါကြောင့် ဧပြီလနောက်ပိုင်း ထိုင်းကနေ မြန်မာပြည်ပြန်လာတဲ့ အလုပ်သမားက ၁၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်လောက်ရှိတယ်လို့လည်း မြန်မာသံရုံး အလုပ်သမား သံအရာရှိတွေက ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

ခန့်မှန်ခြေ မြန်မာနိုင်ငံသား အလုပ်သမား ၅၅၀,၀၀၀ လောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံမှာလည်း မေလဆန်းကစလို့ ဒီလဆန်းအထိ မြန်မာနိုင်ငံကို တရားဝင်ပြန်လာတဲ့သူ ၂,၉၀၀ ကျော်ရှိပြီး နောက်ထပ် စာရင်းပေးထားသူကလည်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်လောက်ရှိနေပါတယ်။ မလေးရှားအစိုးရကတော့ လုပ်သားလိုအပ်ချက် ရှိနေပေမဲ့လည်း ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ ပြည်ပလုပ်သား အထူးသဖြင့် မြန်မာလုပ်သားတွေ ထပ်ပြီး ခေါ်ယူဖို့ လတ်တလော ဆိုင်းငံ့ထားကြောင်း မလေးရှား မြန်မာသံရုံး အလုပ်သမားသံအရာရှိ ဦးအောင်ဇော်မင်းက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“မလေးရှားအစိုးရကလည်း အဲဒီလိုပဲ နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားတွေ လောလောဆယ် ဝင်ခွင့်မပြုသေးဘူး၊ ဒီဘက်က calling ချပေးတာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ ဟိုဘက်ကနေ လာမယ့်သူတွေကိုလည်း လက်မခံသေးဘူး အခုအချိန်မှာလေ။ အရင် ပထမဦးဆုံး (မြန်မာလုပ်သားတွေ) ပြန်ပို့လိုက်တဲ့ အခြေအနေမှာ ကိုဗစ်ကြောင့်က အများကြီးပါတယ်၊ အခုနောက်ပိုင်းကျတော့ ပါမစ်တွေ သက်တမ်းကုန်ကြတော့ ကလေးတွေက မနေချင်ကြတော့ သူတို့က မြန်မာပြည် ပြန်မယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး သံရုံးနဲ့အစီအစဉ်နဲ့ ပြန်ကြတာပေါ့နော်။ ကိုဗစ်ကြောင့်လည်း ပါတာပေါ့။”

အိမ်နီးချင်း တရုတ်နိုင်ငံကလည်း မြန်မာလုပ်သားကိစ္စကို မတ်လကုန်ကစပြီး နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်တွေ ကန့်သတ်ပြီး လူဝင်ခွင့် မပေးတော့တာမျိုးနဲ့ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကိုင်တွယ်လာတာပါ။ မကြာသေးခင်က တရုတ် ယူနန်ပြည်နယ်၊ ရွှေလီမြို့က မြန်မာနှစ်ယောက်မှာ ကိုဗစ်ရောဂါတွေ့ရှိပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ နယ်စပ်တလျှောက်မှာ ပြည်နယ်အစိုးရက လုံခြုံရေးပိုပြီး ချထားလိုက်ပါတယ်။ တမြို့လုံးကိုလည်း ရောဂါစစ်ဆေးပြီး အဲဒီနောက်ပိုင်း ဝင်လာတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ဘယ်သူ့ကိုမှ ခွင့်မပြုတော့ပါဘူး။ ရွှေလီမြို့ရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေကို မြန်မာလုပ်သား စိုင်းကျော်စွာ ကအခုလိုပြောပါတယ်။

“ရွှေလီမှာ lockdown ချပြီးမှ ကျန်းမာရေး ထောက်ခံချက် ဆက်လုပ်ရသေးတယ်၊ ဧည့်စာရင်းလည်း တိုင်ရတယ်၊ တရားဝင်အထောက်အထား ရှိပေမဲ့ ဧည့်စာရင်း မတိုင်ထားရင်ဖမ်းမယ် အဲဒီလိုပြောတယ်ဗျ။ ဒီမှာက ရပ်ကွက်တိုင်းကိုဝင်ဖို့ မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ရင်အတော်ခက်ခဲတယ်၊ အခုကျနော်နေတဲ့ မြို့ဆိုရင် မံစီဗျ ရွှေလီနားမှာပဲ ကွန်မန်ဒိုအကျီဝတ်ထားတဲ့သူတွေ အဲလူတွေစောင့်နေတာ ဟိုဘက်ထိပ် ဒီဘက်ထိပ်၊ လမ်းတွေလည်းပိတ်။ ကျနော်က ဆေးသုတ်တာဆိုတော့ အလုပ် site က မြို့ပြင်ဘက်သွားရတယ်၊ တချို့ရွာတွေဆို လုံးဝအဝင်မခံတဲ့ ရွာတွေရှိတယ်။ သူတို့က မြန်မာလို့ အော်တာ မဟုတ်ဘူး နိုင်ငံနဲ့တပ်ပြီးအော်တာ “မြန်သင်း” လို့ ပြောတာ မြန်သင်းဆို လုံးဝအဝင်မခံနဲ့ ဆိုတဲ့ ရွာတွေရှိတယ်။ အခုနောက်ပိုင်း နေရထိုင်ရတာ အတော်ဆိုးတယ်။”

ပြည်ပက အခြေခံလုပ်သားတွေကို တရုတ်အစိုးရက အခုထိတရားဝင်ခေါ်ယူတာ မရှိသေးပေမဲ့ မြန်မာသံရုံးဘက်က တောင်းဆိုခဲ့လို့ မြန်မာနဲ့နီးတဲ့ နယ်စပ်မြို့ တွေမှာတော့ ယာယီနေထိုင်၊ အလုပ်လုပ်ခွင့်ကိုတနှစ်သက်တမ်းတိုးပေးတာမျိုး၊ နယ်စပ်ဝင်ထွက်ခွင့်ကို ရက်တိုးပေးထားတာမျိုးတော့ ဖြေလျှော့ခဲ့တာပါ။ တရားဝင်လုပ်သား စေလွှတ်ဖို့ကိစ္စလည်း မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ ချဉ်းကပ်ခဲ့ဖူးကြောင်း ပေကျင်းမြို့ မြန်မာသံရုံးက သံမှူးကြီး ဦးဟန်ဝင်းအောင်က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“နှစ်နိုင်ငံ တရားဝင်အလုပ်သမားတွေ စေလွှတ်ဖို့ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဒီဘက်ကို ကျနော်တို့ နည်းနည်းချဉ်းကပ်ပြီး ကြိုးစားခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း တရုတ်ဗဟိုအစိုးရပေါ့နော် သူတို့ရဲ့ ချမှတ်ထားတဲ့ ဥပဒေတွေ မူဝါဒတွေကျတော့ ပြည်ပကနေ အလုပ်သမား တရားဝင်ခေါ်တာ မရှိပါဘူး ဆိုပြီးတော့ သူတို့ဘက်ကနေ ဖြေကြားလာတာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူကအလုပ်သမား အကုန်လုံးကို မလာလုပ်ရဘူးလို့ မဟုတ်ဘူး၊ လာလို့ရတယ်၊ သူတို့စံနှုန်း သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အလုပ်သမားတွေဆိုရင် လာလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရရင် သူတို့ အခြေခံလုပ်သားတွေကို သတ်မှတ်ထားတာ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်၊ ဘွဲ့ရ ကုမ္ပဏီမှာလုပ်တဲ့ဟာမျိုး ဒါမျိုးတွေ သူတို့ work permit ပေးတာရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တယ်ဟုန်ပြည်နယ်ခွဲတွေ၊ ဘာတွေမှာကျတော့ သူက ဒီ အလုပ်သမားတွေအတွက် ခွင့်ပြုထားတာ ရှိပါတယ်။”

မြန်မာ့လုပ်သားအင်အားရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က ပြည်ပမှာ လုပ်နေကြတာပါ။ ပြည်ပရောက်မြန်မာလုပ်သားတွေ အိမ်ပြန်ပို့ငွေက ၂၀၁၇ နောက်ပိုင်း တနှစ်ကို အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃.၅ ကနေ ၁၀ ဘီလီယံအထိ ရှိတယ်လို့ ILO ရဲ့ စစ်တမ်းတခုမှာ ဖော်ပြထားပြီး ဒါက မြန်မာတနိုင်ငံလုံး ပြည်ပပို့ကုန်ဝင်ငွေ အားလုံးရဲ့ ထက်ဝက်လောက် ရှိနေတာပါ။ ဒေါ်လာဘီလျံနဲ့ချီ ဝင်ငွေကျသွားလို့ မြန်မာ ပြည်တွင်းမှာ ကျပ်တည်းမှုတွေ ရှိနေကြောင်း ILO နဲ့ ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်နေတဲ့ ကော့သောင်းမြို့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ပညာရေးစင်တာ MEC တာဝန်ခံ ဦးမိုးဝေက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ စင်္ကာပူ၊ ယူအေအီး၊ ကိုရီးယား ဒီနိုင်ငံတွေမှာ တရားဝင်ရော၊ တရားမဝင် အလုပ်လုပ်နေတဲ့ မြန်မာအများစုဟာ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်လာလို့ တချို့ကလည်း အစိုးရအစီအစဉ်နဲ့ အလုံးအရင်းလိုက် နေရပ်ပြန်နေဆဲဖြစ်ပြီး မြန်မာအစိုးရတော့ ပြည်တွင်းစက်ရုံတွေ အလုပ်ပြန်လည်ပတ်ဖို့နဲ့ ပြည်ပပြန် မြန်မာလုပ်သားတွေ အလုပ်ရဖို့ပါ စဉ်းစားနေကြောင်း မကြာသေးခင်က ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG