သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဘုရင့္ေနာင္မင္း ေခါင္းေလာင္းစာကို UNESCO သမိုင္းအေမြအႏွစ္သတ္မွတ္


ေရႊစည္းခံုဘုရားရင္ျပင္ေတာ္ေပၚရိွ ဘုရင့္ေနာင္မင္းတရားၾကီးရဲ့ ေခါင္းေလာင္းစာ (MOI)

ပုဂံ-ေညာင္ဦးၿမိဳ႔နယ္က ေရႊစည္းခံုဘုရားရင္ျပင္ေတာ္ေပၚရိွ ဘုရင့္ေနာင္မင္းတရားၾကီးရဲ့ ေခါင္းေလာင္းစာကို ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႔ UNSCO က ကမၻာ့မွတ္တမ္းအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ လုိက္တဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြအၾကားမွာ ပုဂံ-ေညာင္ဦးကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ေဒသအျဖစ္ သတ္မွတ္ေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ပိုမုိျမင့္မားလာပါေနပါတယ္။ ဒီသတင္းကို ဗီြအုိေအျမန္မာပိုင္းရဲ့သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က အခုလုိ တင္ျပထားပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ ၁၆ ရာစုကာလတုန္းက ေရႊစည္းခံုဘုရားရင္ျပင္ေတာ္ေပၚမွာ ဘုရင့္ေနာင္မင္းတရားၾကီးသြန္းလုပ္ခ်ိတ္ဆြဲ လွဴဒါန္းထားတဲ့ ေၾကးေခါင္းေလာင္းပတ္လည္မွာ ေရးသားထားတဲ့ ေခါင္းေလာင္းစာေတြကို UNESCO က ကမာၻ႔မွတ္တမ္း အေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဟာ အဆိုျပဳတင္သြင္းမႈ ၁၃၀အနက္က ေရြးျခယ္လုိက္တဲ့ ၇၈ ထဲမွာ အပါအ၀င္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ခုလိုမ်ဳိးUNESCO ရဲ႕ ကမၻာ့မွတ္တမ္း အေမြအႏွစ္အျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေ႐ွးေဟာင္းပစၥည္းေတြ သတ္မွတ္ခံရတာဟာ တတိယေျမာက္ျဖစ္ပါတယ္။

အခုတခါ သတ္မွတ္ခံရတဲ့ ဘုရင့္ေနာင္မင္းတရားႀကီးရဲ႕ ေခါင္းေလာင္းစာရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ကို ေရွးေဟာင္းသုေတသန၊ အမ်ိဳးသားျပတိုက္နဲ႔ စာၾကည့္တုိက္ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္ (ၿငိမ္း)နဲ႔ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းတင္သြင္းေရး စာတဲြျပဳစုေရးဥကၠဌ ဦးစန္း၀င္းက အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“ဘုရင့္ေနာင္မင္းတရားႀကီးရဲ႕ဘ၀ျဖစ္စဥ္နဲ႔ မွတ္တမ္းကို ဒီေခါင္းေလာင္းစာက အေထာက္အကူျပဳတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္း ဘာသာ၃ မ်ိဳးနဲ႔ ေရးထိုးထားတယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီထူးျခားခ်က္ေၾကာင့္ ျမန္မာဘက္ကလည္း အဆိုျပဳၿပီးတင္လိုက္တယ္။ ဟိုဘက္ကလည္း ဒါကိုအသိအမွတ္ျပဳလိုက္တယ္ေပါ့ေနာ္။”

ေခါင္းေလာင္းစာထဲမွာ ဘုရင့္ေနာင္ တိုက္ခိုက္ေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ အရပ္ေဒသနဲ႔ အဲဒီေဒသတို႔မွာ သာသနာျပဳခဲ့တာေတြကို ရက္စဲြေတြနဲ႔ အတိအက်ေဖာ္ျပ မွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္။

ေခါင္းေလာင္းစာပါမွတ္တမ္းေတြေၾကာင့္ ျမန္မာ့သမိုင္းမွာ ဟာကြက္႐ွိေနတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြကို သိႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဒီေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ေ႐ြးခ်ယ္ဖုိ႔စာရင္းတင္စဥ္မွာ အဓိကထား ေထာက္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။

အခုေတာ့ UNESCO ကမၻာ့မွတ္တမ္း အေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ တာေၾကာင့္ ဒီေခါင္းေလာင္းႀကီး ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေရးကိုကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအဖဲြ႔ UNESCO ကတာ၀န္ယူသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

“အဲဒီေတာ့ အရင္ထိန္းသိမ္းထားတဲ့အတိုင္းပဲ က်ေနာ္တို႔က ပ်က္စီးထိခိုက္မႈမရွိေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ထိန္းမယ္။ တကယ္လို႔ ဒါက အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ၊ ငလ်င္ေၾကာင့္ တစံုတခုေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆံုးရံႈးသြားမယ္ဆိုရင္လည္း ဒါ UNESCO ကေနၿပီးေတာ့ လိုအပ္သလို နည္းပညာနဲ႔ ေငြေၾကးအပါအ၀င္ေပ့ါေနာ္ ဒါသူတို႔က အေထာက္အကူျပဳေပးမွာေပါ့ေနာ္။”

ကမၻာ့မွတ္တမ္းအေမြအႏွစ္ Memory of the World အျဖစ္ မႏၱေလး ကုသိုလ္ေတာ္ဘုရားက ေက်ာက္စာ ၇၂၉ ခ်ပ္ ကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကတႀကိမ္၊ ပုဂံျမေစတီေက်ာက္စာနဲ႔ ပူးတဲြအျဖစ္ အေလာင္းမင္းတရားေရႊေပလႊာကုိ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကတႀကိမ္ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါတင္မက ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ World Heritage အျဖစ္ ဟန္လင္း၊ ဗိႆႏိုးနဲ႔ သေရေခတၱ ပ်ဴၿမိဳ႔ ၃ၿမိဳ႔ကိုလည္း ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က သတ္မွတ္ခံရပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ ဒီလို သတ္မွတ္ဖို႔က်န္ရိွေနတဲ့အေမြအႏွစ္ေတြ ရိွေနဆဲျဖစ္ၿပီး ဒါကို ျပည္သူေတြ ထိန္းသိမ္းဖို႔ လုိအပ္ေၾကာင္းလည္း ဦးစန္း၀င္းက ေျပာပါတယ္။

“မိမိတို႔ႏိုင္ငံမွာ ဒီလိုကမာၻ႔အထိန္းအမွတ္ memorial အျဖစ္ကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ အရာေတြရွိတယ္။ သတ္မွတ္ႏိုင္တဲ့ ဟာေတြလည္းရွိေနတယ္။ ေနာက္တခါတဖက္ကၾကည့္ရင္လည္း ကမာၻ႕အေမြအနစ္သတ္မွတ္ႏိုင္တဲ့ ေဒသေတြ အေဆာက္အအံုေတြလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိေနတယ္။ ဒီဟာေတြဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ရွင္သန္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ ခုနေျပာတဲ့ အထိမ္းအမွတ္ပစၥည္းေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေနရာေဒေတြ၊ အေဆာက္အအံုေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္သူျပည္သားေတြက ၀ိုင္း၀န္းၿပီး ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မွ ဒါေတြ အဓြန္႔ရွည္တည္တံ႔ႏိုင္တာနဲ႔ အမွ် အခုလိုက်ေနာ္တို႔ ကမာၻက UNESCO ကအသိအမွတ္ျပဳ ခံရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ေ႐ွးေဟာင္းဘုရားေတြနဲ႔ ေ႐ွးေဟာင္းအႏုပညာလက္ရာ အေျမာက္အမ်ား႐ွိတဲ့ ပုဂံ-ေညာင္ဦးေဒသကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ World Heritage အျဖစ္သတ္မွတ္ခံရႏိုင္ဖုိ႔လည္း အခုႏွစ္ စက္တင္ဘာကလဲ အဆိုတင္သြင္း ထားပါ တယ္။

ေရႊစည္းခံုဘုရားက ဘုရင့္ေနာင္မင္းတရားၾကီး ေခါင္းေလာင္းစာကို ကမၻာ့မွတ္တမ္းအေမြအႏွစ္ Memory of the World အျဖစ္သတ္မွတ္လုိက္တဲ့အတြက္ ပုဂံ-ေညာင္ဦးေဒသကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ World Heritage သတ္မွတ္ေရးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ဟာ ပိုမိုခိုင္မာလာေၾကာင္း ယဥ္ေက်းမႈေဒသေဖာ္ေဆာင္ေရး အေထာက္အကူ ျပဳေကာ္မတီ(ပုဂံ-ေညာင္ဦး) က ဦးႏိုင္ထြန္းက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔က ဒီေဒသၾကီးတခုလံုးကိုေတာင္မွ ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္စာရင္း၀င္ေအာင္ ၾကိဳးစားေနတာကို တခုလံုးျဖစ္ခ်င္တာေလ၊ ဘုရင္႔ေနာင္ေခါင္းေလာင္း က စာရင္း၀င္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဘာပဲ ေျပာေျပာ က်ေနာ္တို႔က ပထမအစပ်ိဳး အေနနဲ႔ ေအာင္ျမင္တဲ့အတိုင္းအတာေလးျဖစ္တာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ ၀မ္းသာတာေပါ့ အခုက။”

ေလာေလာဆည္မွာေတာ့ UNSCO အဖဲြ႔၊ အစိုးရ၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနနဲ႔ ေဒသခံျပည္သူေတြဟာ ပုဂံ-ေညာင္ဦးေဒသကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ World Heritage ျဖစ္ေရးအတြက္ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္းနဲ႔ အလားအလာေကာင္းမြန္ေၾကာင္းလည္း ေျပာပါတယ္။

လာမယ့္ ၂၀၁၈ခုႏွစ္မွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ဦးေဒသကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ World Heritage အျဖစ္နဲ႔ ရွစ္ေသာင္းဘုရားက အာနႏၵစျႏၶေက်ာက္စာကို ကမၻာ့မွတ္တမ္းအေမြအႏွစ္ Memory of the Worldအျဖစ္ တင္သြင္းဖုိ႔ ရိွေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG