သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာအေပၚ ကန္အေရးယူမႈ ဘယ္အတိုင္းတာထိ သက္ေရာက္ႏုိင္သလဲ


ၾသဂုတ္လတုန္းက ျမန္မာစစ္တပ္မွ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာခရိုင္အတြင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးျပဳလုပ္ေနစဥ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိသူအျဖစ္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ပစ္မွတ္ထားဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔လိုက္တာဟာ ICC ေခၚ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္မႈခံုရံုးကိုတင္ေလာက္တဲ့အထိ ႀကီးက်ယ္လာႏိုင္သလား။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒကြ်မ္းက်င္သူ ေတြကိုေမးျမန္းၿပီးေတာ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္ကတင္ျပမွာပါ။

အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္မွာ မႏွစ္က အတည္ျပဳ ျပန္ဌာန္းလုိက္တဲ့ Global Magnitsky Human Rights Accountability Act ေခၚ ကမၻာလုံးဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြအေပၚ အေရးယူဒဏ္ခတ္တဲ့ ဥပေဒအရ သမၼတ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္အမိန္႔နဲ႔ ဗုဒၶဟူးေန႔က စတင္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူတဲ့ စာရင္းမွာ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္စိုး၊ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံသမၼတေဟာင္း Yahya Jammeh ၊ နီကာရာဂြာႏိုင္ငံသမၼတေဟာင္း Roberto Jose Rivas Reyes ၊ အစၥေရး ဘီလ်ံနာသူေဌး Dan Gertler၊ ပါကစၥတန္က ေက်ာက္ကပ္အထူးကုဆရာ၀န္ Mukhtar Hamid Shah အပါ၀င္ ႏိုင္ငံတကာမွာ နာမည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ ၅၂ ဦးအမည္ေတြကိုေဖၚျပထားပါတယ္။

Global Magnitsky ဥပေဒအရ ကမၻာတ၀ွမ္း လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုးဆိုးရြားရြား ခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ အေရးယူဒဏ္ခတ္တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို ႏိုင္ငံတကာမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဴိးေဖာက္သူေတြကို အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္ အစိုးရကေန ပစ္မွတ္ထားၿပီး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူတာဟာ သူတို႔ရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ေနာက္ဆက္တဲြ အက်ဳိးဆက္ကို ခံစားရမွာျဖစ္တယ္ဆိုတာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက သက္ေသျပလိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Rex Tillerson ကေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္က ဗီြအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

"ကမၻာတ၀ွမ္းမွာ လာဘ္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ဖို႔၊လူ႔အခြင့္အေရးကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔နဲ႔ ျမွင့္တင္ဖို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနအေနနဲ႕ သံဓိဌာန္ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ အခုလို အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ စံတန္ဖိုးေတြကို ျမွင့္တင္လိုက္တာျဖစ္သလို အေမရိကန္နဲ႔ သူ႕ မဟာမိတ္ေတြ၊ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကိုလည္း တိုးျမွင့္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္အေနနဲ႔ စံနာမူနာျပ ဦးေဆာင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုးဆိုးရြားရြားခ်ဳိးေဖာက္သူေတြနဲ႔ အက်င့္ပ်က္ခ်စားမႈ က်ဴးလြန္သူေတြအတြက္ လက္ဆုပ္လက္ကိုင္နဲ႕တကြ သူတို႔က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အတိုင္း အက်ဳိးဆက္ေတြခံစားဖို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းသြားမယ္ဆိုတာ ဒီ အေရးယူပိတ္ဆို႔တဲ့ ေၾကညာခ်က္က ျပသလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။"

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္စိုးဟာ သူတာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္ကာလ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ ေတြအေပၚ ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္မႈ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားမႈ ဖမ္းဆီးမႈေတြအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြမွာ တာဝန္ရွိေၾကာင္း ခိုင္လံုတဲ့အေထာက္အထားေတြ ႔ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ အခုလို ထည့္သြင္းလိုက္တာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဌာနရဲ႕ ဗုဒၶဟူးေန႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခုလို လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးကို အေမရိကန္က ပစ္မွတ္ထား အေရးယူတာဟာ ICC ေခၚ ႏိုင္ငံတကာရာဇ၀တ္မႈခံုရံုးကိုတင္ေလာက္တဲ့အထိ ႀကီးက်ယ္လာႏိုင္သလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာ့အေရးကြ်မ္းက်င္သူ အေမရိကန္ပါေမာကၡ ေဒးဗစ္စတိုင္ဘတ္ရဲ႕ အေျဖကေတာ့

"ICC နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္မွတ္ခ်က္မေပးႏိုင္ပါဘူး။ ဥပေဒအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္သိပ္မသိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာတာကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔အဓိက အမွားႀကီးတခု က်ဴးလြန္ခဲ့တာပဲျဖစ္ၿပီး မလိုမုန္းထားမႈ မရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆန္ေနၾကတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကလည္း မြတ္စလင္နဲ႔ ခရစ္ယာန္ေတြအေပၚမနာလိုမုန္းထားမႈမရွိဘူးလို႔ ေျပာတာဟာလည္း မွန္ကန္မႈမရွိပါဘူး။"

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြရဲ႕ အင္အားအလြန္အကြ်ံအသံုးျပဳၿပီး နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေၾကာင့္ ၾသဂုတ္လ ေနာက္ပိုင္းကစၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ျဖစ္ရပ္ဟာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈေျမာက္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီးအပါအ၀င္ သက္ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူးကုိယ္စားလွယ္ေတြက စြပ္စဲြထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအပါအ၀င္ တာ၀န္ရွိသူေတြကို ႏိုင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံုရံုးတင္ဖို႔ အတြက္ ခိုင္လံုတဲ့ အေထာက္အထားေတြ လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေရးရာကြ်မ္းက်င္သူလည္းျဖစ္၊ ေဟာင္ေကာင္အေျခစိုက္ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္ရွင္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံ ဦးမင္းလြင္ဦးက သံုးသပ္ပါတယ္။

"ႏုိင္ငံတကာ ခံုရံုးတင္ဖို႔ဆိုရင္ သက္ေသအေထာက္အထားအမ်ားႀကီးလိုပါေသးတယ္။ ဒီလို ပါးစပ္ေျပာရံုနဲ႔ သက္ေသထြက္ခ်က္ေတြ စုထားရံုနဲ႔လည္း မရေသးပါဘူး။ ဒီ Soft Evidance ထက္စာရင္ က်ေနာ္တို႔က Hard Evidance ေတြအမ်ားႀကီးလိုတယ္။ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ခိုင္ခိုင္လံုလံုျပဖို႔လိုတယ္။ ဒီပဲရင္းအေရးအခင္ျဖစ္တုန္းက လူေတြသက္ေသထြက္ခ်က္ေတြ က်ေနာ္တို႔အမ်ားႀကီးရတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႔မွာ ဒီပဲရင္းတုန္းက ရိုက္နက္ခဲ့တဲ့ လက္နက္တစံုတရာ ဘာမွ မတင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အေျခအေနမ်ိဳး ရွိတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ဘာမွ ဆက္လုပ္လို႔မရဘူး အဲဒီေတာ့ ဒီရခိုင္ အေရးကိစၥက ပိုၿပီးေတာ့ဆိုးတယ္။ စစ္တပ္ေၾကာင့္ လူေတြအမ်ားႀကီးေသတယ္၊ ေသတယ္လို႔ေျပာတဲ့ေနရာမွာ ေစာနကေျပာသလို တပ္မေတာ္က ၄၀၀ ေသတယ္လို႔ေျပာတယ္၊ တဖက္ကေျပာတာက အဲဒီထက္မက အမ်ားႀကီးေသတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ သို႔ေသ္ာ သက္ေသအေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္လံုလံုျပႏိုင္ဖို႔ဆိုတာကေတာ့ မလြယ္ေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။"

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမရိကန္အစိုးရ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ေမာင္စိုးတဦးတည္းကိုပဲ စတင္အေရးယူထားေပမယ့္ ေနာက္ထပ္ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သက္ေသအေထာက္အထား ေတြကို စစ္ေဆးေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အဆင့္ျမင့္အရာရွိတဦးက ဗုဒၶဟူးေန႔က သတင္းေထာက္ေတြကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG