သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္


USIP ရဲ႕ "Peace and Conflict in Burma" ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ ပဋိပကၡ ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ နဲ႔ က်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပဲြ

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ရွိေနေၾကာင္း ၀ါရွင္တန္ USIP အေမရိကန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အင္စတီက်ဳ ရံုးခ်ဳပ္မွာ မေန႔ ၾကာသပေတးေန႔က "Peace and Conflict in Burma" ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ ပဋိပကၡ ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ နဲ႔ က်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပဲြမွာတက္ေရာက္လာတဲ့ ကြ်မ္းက်င္သူေတြနဲ႔ ပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့သူတခ်ဳိ႕နဲ႔ဗီြအိုေအက သီးသန္႔ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားတာေတြကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ဆက္လက္တင္ျပမွာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ဟာ အခက္အခဲေတြအမ်ားႀကီးရွိေနၿပီး အခ်ိန္ယူလုပ္ေဆာင္သြားရမွာျဖစ္ေပမဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြရွိေနေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ကိုယ္တုိင္ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ေဟာင္းလည္းျဖစ္ USIP အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္လည္းျဖစ္တဲ့ Derek Mitchell က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“သိပ္ကိုရႈတ္ေထြးၿပီး သိပ္လည္း ခက္ခဲတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ပါ။ အစိုးရတခုတည္းအေပၚ မွီတည္ေနတာမ်ဳိး မဟုတ္သလို၊ တျခား သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ စစ္တပ္၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ၊ တုိင္းရင္းသားျပည္သူေတြ အေပၚမွာပဲ မွီတည္ေနတဲ့ ကိစၥလည္းလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ရွင္းတာက တႏွစ္အတြင္း အစိုရလိုခ်င္သေလာက္ တုိးတက္မႈ မရခဲ့ဘူး၊ တိုးတက္မႈကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ဒီထကပိုေအာင္ျမင္ေစခ်င္တဲ့ ျပင္ပကလူေတြ စိတ္ပ်က္တာေတြ ရွိေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ စိတ္ရွည္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒုတိယ အႀကိမ္ ပင္လုံ ညီလာခံမွာေတာ့ အေျခအေနေတြ ပိုေကာင္းလာမယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါဟာ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာဆက္သြားမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္တခုျဖစ္ၿပီး က်ေနာ့အေနနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းအားလုံး တိိုက္ခုိက္မႈေတြ ရပ္စဲၿပီး အရပ္သားျပည္သူေတြကိုယ့္ေနရပ္ ျပန္ၾကၿပီး ကိုယ့္ဘ၀ကို ကိုယ္တည္ေဆာက္ခြင့္ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါက အေရးႀကီးဆုံးအခ်က္ပါ။ ဆက္ၿပီး တိုက္ခုိက္ေနတာဟာ တုိင္းျပည္အတြင္းကေရာ အျပင္ကပါဘယ္သူ႔အတြက္မွ မေကာင္းပါဘူး။”

လက္ရွိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ဟာ အရင္စစ္အစိုးရလက္ေတြထက္တုန္းက အေျခအေနေတြနဲ႔မတူပဲ အားသာခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနေၾကာင္းကိုေတာ့ အဓိကပါ၀င္ေဆြးေႏြးသူတဦးျဖစ္တဲ့ ျမန္မာအစိုးရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္ အႀကံေပး အဖဲြ႔ ေခါင္းေဆာင္ ဦးေအာင္ၾကည္က အခုလို ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္႔အျမင္အရေတာ့ အခုလက္ရွိ က်ေနာ္တို႔ သြားေနတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ အခက္အခဲေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္ မွန္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဟာက အတိတ္တုန္းက က်ေနာ္တို႔ လုပ္လာခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္ကို အားသာခ်က္ေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔မွာ အဲဒီတုန္းက ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ အခုက်ေနာ္တို႔ရဲ႕အေျခအေနက ေကာင္းတယ္ ၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၈၉ ခုႏွစ္တုန္းက ဘာေၾကာင့္ Political Dialogue မလုပ္ႏိုင္ခဲ့သလဲဆိုရင္ အစိုးရရဲ႕ တရား၀င္မႈက ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြရွိတယ္။ လက္ရွိဒီမိုကေရစီေပါ့ေနာ္ အဲဒီ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြက အခုအခ်ိန္က်ေတာ့ အစိုးရလည္း Legitimacy ျပည္တြင္းမွာေရာ၊ ျပည္ပမွာပါ အကုန္လံုးရတဲ့အေနအထားျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခါ ၆၃ တုန္းကလို က်ေနာ္တို႔ High Demand မျဖစ္ဘူး ၊ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ဘာပဲေျပာေျပာ Federalism ကို အတိုင္းအတာတခုအထိ သူကလက္ခံတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္ကလည္း ခြဲထြက္ေရးတို႔ ဘာတို႔ မေတာင္းဆိုေတာ့ဘူးဆိုတာေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး ေဆြးေႏြးရတဲ့ အေနအထားအလားအလာ ေကာင္းတယ္ေပါ့ေနာ္၊ ေဆြးေႏြးလို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ဒီအဓိပၸါယ္ရွိပါတယ္။ တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရနဲ႔ ေျပေျပလည္လည္ ညိွညိွႏိႈင္းႏိႈင္းနဲ႔ လုပ္သြားမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတခုလံုးအေနနဲ႔ အားနည္းခ်က္က မရွိပဲနဲ႔ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ က်ေနာ္တို႔က ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။”

တဖက္မွာလည္း ျမန္မာတပ္မေတာ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕ေတြၾကား တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ေန တာဟာ (၂၁)ရာစုပင္လံုညီလာခံမွာ အားလံုးပါ၀င္ေရး အဟန္႔အတားျဖစ္ေစ တယ္လို႔ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပဲြကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ကခ်င္အဖဲြ႕အစည္း Shalom Foundation ရဲ႕ လက္ေထာက္ ညြန္ၾကားေရးမွဳး Ja Nan Lahtaw က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲကို လာဖို႔ဆိုရင္လည္း တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတာက အဟန္႔အတားအမ်ားၾကီး ျဖစ္ေစ တယ္၊ ၿပီးလို႔ရွိရင္ သြားေနတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ ေဆြးေႏြးေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ကိုလည္း ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈ ပ်က္ျပားေစတယ္ေပါ့ ၊ အဲဒါေၾကာင့္ နံပတ္၁ အဆင့္ကေတာ့ တိုက္ပြဲမျဖစ္ေနဖို႔ တိုက္ပြဲရပ္ေနဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။”

မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေနတဲ့ ရခိုင္အေရးကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉး ခ်ဳပ္ေဟာင္း ကုိဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္အေရး အႀကံေပးေကာ္မရွင္က ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး အစိုးရကို အႀကံျပဳထားတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရဘက္က လက္ခံႀကိဳဆိုေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပဲြကို တက္ေရာက္လာတဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေအာင္လင္းက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ကုိဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာ ထြက္ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနကေနၿပီးေတာ့ ဒီဟာက သူ႔ရဲ႕အစီရင္ခံစာအေပၚ ႀကိဳဆိုတယ္ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ပါတယ္ဆိုတဲ့ဟာေတြကို ထုတ္ေဖာ္ထားတာေတြရွိပါတယ္။”

၀ါရွင္တန္မွာ က်င္းပတဲ့ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးပဲြမွာ အဓိကအေၾကာင္းအရာေတြအျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲအပါအ၀င္ အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡေတြနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕ေတြနဲ႔ တင္းမာမႈေတြေနတဲ့ အေျခအေနေတြကို NLD အစိုးရအေနနဲ႔ ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းခဲ့သလဲဆိုတာ သံုးသပ္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG