သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတဦး လိင္အဓမၼျပဳက်င့္ခံရမႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးေပးဖို႔ ေတာင္းဆို


စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္း။

[Zawgyi/Unicode]

ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ တပ္မေတာ္သားတခ်ဳိ႕ရဲ႕ အဓမၼျပဳက်င့္ခံခဲ့ရတယ္လုိ႔ဆုိတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္နဲ႔ ရဲစခန္းမွာ အမႈဖြင့္ တုိင္ၾကားခဲ့သူ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး အမႈမွန္ေပၚေပါက္ဖို႔ အတြက္ ရခိုင္တုိင္းရင္းသား အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ၁၀၀ ေက်ာ္က ေတာင္းဆိုလိုက္တဲ့ အေၾကာင္းေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုသက္ႏိုင္က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ ရွိေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ဦးဂါေက်းရြာမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႔က အသက္ ၃၀ ေက်ာ္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကို တပ္မေတာ္သားသံုးဦးက ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး အဓမၼျပဳက်င့္ခဲ့တယ္ဆုိၿပီးစြပ္စဲြထားတဲ့ အမႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အျဖစ္မွန္ ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖဲြ႔အစည္းေတြ ေတာင္းဆုိလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရတယ္လုိ႔ စြပ္စဲြထားတဲ့ ကာယကံရွင္အမ်ိဳးသမီးကေတာ စစ္ေတြၿမိဳ႕မရဲစခန္းမွာ ဒီလ ၁၀ရက္ေန႔ကပဲ အမႈဖြင့္ထားပါတယ္။

အမႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ရဲစခန္းမွာ စစ္ေဆးေနေပမဲ့ အျဖစ္မွန္ေပၚေပါက္ေစခ်င္တဲ့ အတြက္ အခုလို စုေပါင္းေတာင္းဆုိခဲ့ရတာလုိ႔လည္း မေန႔တုန္းက ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးကြန္ယက္ အဖဲြ႔ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရ ေဒၚညိဳေအးက ေျပာပါတယ္။

"အပြင့္လင့္ဆံုးေျပာရရင္ေတာ့ က်မတို႔အမႈ ဖြင့္ထားတဲ့ ကာယကံရွင္အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ေစခ်င္တဲ့ အတြက္ အဖြဲ႔အားလံုးကလည္း ဒီအလုပ္ဟာ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ ထုန္ျပန္ရတယ္ဆိုတာကလည္း အားလံုးသိဖို႔အတြက္ က်မတို႔က ထုတ္တာ။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီအမႈက လုပ္ရင္းလုပ္ရင္းနဲ႔ ေမွးမိွန္သြားမွာ မလိုလားတဲ့အတြက္ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ဖို႔အတြက္ လုပ္တာေပါ့ေနာ္။"

အမ်ဳိးသမီးေရးလႈပ္ရွားေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏိုင္ငံ)ကလည္း အမႈကို စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိ၊ မရွိ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လုိ႔ အဖဲြ႔ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ေနာ္ဆဲဆဲက ေျပာပါ တယ္။

"အခုရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အမႈအေပၚမွာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြမက က်မတို႔အားလံုးကလည္း ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။တပ္မေတာ္က ဒီအမ်ိဳးသမီးအေပၚမွာ ဘယ္လိုတာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈရွိမလဲ ဆိုတာကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အေနအထားေတြ ရွိသလို တကယ္လို႔ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈ မရွိဘူးဆိုရင္ တစ္ျခားေသာလူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ အပါအဝင္ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ရွိတယ္ေပါ့။"

တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ အဓမၼျပဳက်င့္ခံရေၾကာင္း စြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ဒီလဆန္းပိုင္းမွာပဲ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ျငင္းဆန္ထားပါတယ္။ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုံစမ္းမႈေတြမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ က်ဳးလြန္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိခဲ့တာေတြ ရွိရင္လည္း ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူ ကုိင္တြယ္ေလ့ရွိေၾကာင္းလည္း တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔ ေျပာခြင့္ရ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ထြန္းထြန္းညီက ဗီြအိုေအ ကို ေျပာထားဘူးပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက စစ္ေရးပဋိပကၡေတြ ရွိေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က အမ်ိဳးသမီး ေတြအေပၚ အဓမၼက်ဳးလြန္းခဲ့တဲ့ အမႈေပါင္း ၂၀၁၀ ကေန ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အထိ ၉၄ မႈရွိတယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏိုင္ငံ)က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတယ္လုိ႔ ေနာ္ဆဲဆဲကေျပာတယ္။

"က်မတို႔ ၂၀၁၄ တုန္းက ထုတ္တဲ့ စာအုပ္တစ္ခုရွိတယ္။ တပ္မေတာ္က က်ဴးလြန္တဲ့ အမႈက ႏိုင္ငံတကာ standard နဲ႔အညီဆိုရင္ ၉၄ မႈရွိတယ္။ အဲဒီမွာ အခ်က္အလက္ေတြ သက္ေသရွိတဲ့ အေနအထားမွာ ၉၄ မႈရွိတယ္။ အခုဒီ ၂၀၁၄ ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ဴးလြန္ထားတဲ့ အမႈေတြရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔ မၾကာခင္မွာ ထုတ္ျပန္ဖို႔ရွိတယ္။ စာရင္းျပဳစုေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့တရားမွ်တမႈ အတိုင္းအတာ ဘယ္ေလာက္ ရွိတယ္။ ျပစ္ဒဏ္ ကင္းလြတ္ခြင့္ ဘယ္လိုရွိေနလဲဆိုတာကို အစီရင္ ခံစာတစ္ခု ထုတ္ဖို႔ရွိတယ္။"

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာတုန္းက လုံၿခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္အုပ္စုကုိ လုိက္လံရွင္းလင္းခဲ့တဲ့ ျမန္မာလုံၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ေတြရဲ႕ စစ္ဆင္ေရး ေတြအတြင္း ႐ုိဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြ အပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အႀကီးအက်ယ္ က်ဳးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြက စြပ္စဲြခဲ့ဖူးပါတယ္။

လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္က်င့္ေစာ္ကားတာေတြ အပါအ၀င္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ က်ဳးလြန္ခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔လည္း ICJ ႏုိင္ငံတကာ တရား႐ုံးမွာ ဂမ္ဘီယာႏုိင္ငံက တရားလုိလုပ္ တုိင္ၾကားထားတာပါ။

႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကုိ တရား၀င္ လက္ခံမထားတဲ့ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ စစ္တပ္ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက စြပ္စဲြေနသေလာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့တာမရွိေၾကာင္းနဲ႔ က်ဳးလြန္သူေတြကုိလည္း စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ အေရးယူတာေတြရွိေၾကာင္း အစဥ္တစုိက္ ေျပာဆုိထားပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ရခိုင်အမျိုးသမီးတဦး လိင်အဓမ္မပြုကျင့်ခံရမှု စုံစမ်းစစ်ဆေးပေးဖို့ တောင်းဆို

ရခိုင်ပြည်နယ် ရသေ့တောင်မြို့နယ်မှာ တပ်မတော်သားတချို့ရဲ့ အဓမ္မပြုကျင့်ခံခဲ့ရတယ်လို့ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်နဲ့ ရဲစခန်းမှာ အမှုဖွင့် တိုင်ကြားခဲ့သူ အမျိုးသမီးနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်ဖို့အတွက် ရခိုင်တိုင်းရင်းသား အရပ်ဘက် လူမှုအဖွဲ့အစည်း ၁၀၀ ကျော်က တောင်းဆိုလိုက်တဲ့ အကြောင်းပြောချင်ပါတယ်။ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုသက်နိုင်က သတင်းပေးပို့ထားပါတယ်။

လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ရှိနေတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ရသေ့တောင်မြို့နယ် ဦးဂါကျေးရွာမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့က အသက် ၃၀ ကျော် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို တပ်မတော်သားသုံးဦးက ခြိမ်းခြောက်ပြီး အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့တယ်ဆိုပြီးစွပ်စွဲထားတဲ့ အမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ အဖြစ်မှန် ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေ တောင်းဆိုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဓမ္မပြုကျင့်ခံရတယ်လို့ စွပ်စွဲထားတဲ့ ကာယကံရှင်အမျိုးသမီးကတော စစ်တွေမြို့မရဲစခန်းမှာ ဒီလ ၁၀ရက်နေ့ကပဲ အမှုဖွင့်ထားပါတယ်။

အမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ ရဲစခန်းမှာ စစ်ဆေးနေပေမဲ့ အဖြစ်မှန်ပေါ်ပေါက်စေချင်တဲ့ အတွက် အခုလို စုပေါင်းတောင်းဆိုခဲ့ရတာလို့လည်း မနေ့တုန်းက ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ရခိုင်အမျိုးသမီးကွန်ယက် အဖွဲ့ရဲ့ ပြောခွင့်ရ ဒေါ်ညိုအေးက ပြောပါတယ်။

"အပွင့်လင့်ဆုံးပြောရရင်တော့ ကျမတို့အမှု ဖွင့်ထားတဲ့ ကာယကံရှင်အမျိုးသမီးရဲ့ အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်စေချင်တဲ့ အတွက် အဖွဲ့အားလုံးကလည်း ဒီအလုပ်ဟာ လုပ်သင့်တယ်လို့ ဆိုပြီးတော့ ထုန်ပြန်ရတယ်ဆိုတာကလည်း အားလုံးသိဖို့အတွက် ကျမတို့က ထုတ်တာ။ နောက်တစ်ခုက ဒီအမှုက လုပ်ရင်းလုပ်ရင်းနဲ့ မှေးမှိန်သွားမှာ မလိုလားတဲ့အတွက် အမှုမှန်ပေါ်ပေါက်ဖို့အတွက် လုပ်တာပေါ့နော်။"

အမျိုးသမီးရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ)ကလည်း အမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေမှာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိ၊ မရှိ စောင့်ကြည့်နေတယ်လို့ အဖွဲ့ရဲ့ အတွင်းရေးမှူး နော်ဆဲဆဲက ပြောပါ တယ်။

"အခုရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ဖြစ်နေတဲ့ အမှုအပေါ်မှာ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေမက ကျမတို့အားလုံးကလည်း စောင့်ကြည့်နေတယ်ပေါ့နော်။တပ်မတော်က ဒီအမျိုးသမီးအပေါ်မှာ ဘယ်လိုတာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှုရှိမလဲ ဆိုတာကို စောင့်ကြည့်နေတဲ့ အနေအထားတွေ ရှိသလို တကယ်လို့ အရေးယူ ဆောင်ရွက်မှု မရှိဘူးဆိုရင် တစ်ခြားသောလူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေ အပါအဝင်စောင့်ကြည့်ပြီးတော့ ကျူးလွန်သူတွေကို အရေးယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်သွားဖို့ရှိတယ်ပေါ့။"

တပ်မတော်ဘက်ကတော့ အဓမ္မပြုကျင့်ခံရကြောင်း စွပ်စွဲချက်တွေဟာ မဟုတ်မှန်ကြောင်း ဒီလဆန်းပိုင်းမှာပဲ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် ငြင်းဆန်ထားပါတယ်။ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ စုံစမ်းမှုတွေမှာ တပ်မတော်သားတွေ ကျုးလွန်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့တာတွေ ရှိရင်လည်း ဥပဒေနဲ့အညီ အရေးယူ ကိုင်တွယ်လေ့ရှိကြောင်းလည်း တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းထွန်းညီက ဗွီအိုအေ ကို ပြောထားဘူးပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းက စစ်ရေးပဋိပက္ခတွေ ရှိနေတဲ့ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ တပ်မတော်ဘက်က အမျိုးသမီး တွေအပေါ် အဓမ္မကျုးလွန်းခဲ့တဲ့ အမှုပေါင်း ၂၀၁၀ ကနေ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ၉၄ မှုရှိတယ်လို့ အမျိုးသမီးများ အဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ)က ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာထဲမှာ ဖော်ပြထားတယ်လို့ နော်ဆဲဆဲကပြောတယ်။

"ကျမတို့ ၂၀၁၄ တုန်းက ထုတ်တဲ့ စာအုပ်တစ်ခုရှိတယ်။ တပ်မတော်က ကျူးလွန်တဲ့ အမှုက နိုင်ငံတကာ standard နဲ့အညီဆိုရင် ၉၄ မှုရှိတယ်။ အဲဒီမှာ အချက်အလက်တွေ သက်သေရှိတဲ့ အနေအထားမှာ ၉၄ မှုရှိတယ်။ အခုဒီ ၂၀၁၄ နောက်ပိုင်းမှာ ကျူးလွန်ထားတဲ့ အမှုတွေရှိတယ်ပေါ့နော်။ ကျမတို့ မကြာခင်မှာ ထုတ်ပြန်ဖို့ရှိတယ်။ စာရင်းပြုစုနေတယ်။ နောက်ပြီးတော့တရားမျှတမှု အတိုင်းအတာ ဘယ်လောက် ရှိတယ်။ ပြစ်ဒဏ် ကင်းလွတ်ခွင့် ဘယ်လိုရှိနေလဲဆိုတာကို အစီရင် ခံစာတစ်ခု ထုတ်ဖို့ရှိတယ်။"

ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာတုန်းက လုံခြုံရေးကင်းစခန်းတွေကို စီးနင်းတိုက် ခိုက်ခဲ့တဲ့ ARSA ရိုဟင်ဂျာ အစွန်းရောက်အုပ်စုကို လိုက်လံရှင်းလင်းခဲ့တဲ့ မြန်မာလုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ စစ်ဆင်ရေး တွေအတွင်း ရိုဟင်ဂျာ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် အဓမ္မပြုကျင့်မှုတွေ အပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ အကြီးအကျယ် ကျုးလွန်ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂနဲ့ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့တွေက စွပ်စွဲခဲ့ဖူးပါတယ်။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနိုင်ကျင့်စော်ကားတာတွေ အပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု ကျုးလွန်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့လည်း ICJ နိုင်ငံတကာ တရားရုံးမှာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တရားလိုလုပ် တိုင်ကြားထားတာပါ။

ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို တရားဝင် လက်ခံမထားတဲ့ မြန်မာအစိုးရနဲ့ စစ်တပ်ကတော့ နိုင်ငံတကာက စွပ်စွဲနေသလောက် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ကျုးလွန်ခဲ့တာမရှိကြောင်းနဲ့ ကျုးလွန်သူတွေကိုလည်း စုံစမ်းဖော်ထုတ် အရေးယူတာတွေရှိကြောင်း အစဉ်တစိုက် ပြောဆိုထားပါတယ်ခင်ဗျာ။

XS
SM
MD
LG