သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာလက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြထိခိုက္ေသဆံုးမႈမ်ားလာ


ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖစ္ပြားေနေသာစစ္ပဲြမ်ားေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရတဲ့ မိသားစု တစုကို ေတြ႔ရ။ (ဇန္န၀ါရီ ၂၅၊ ၂၀၁၉)

[Zawgyi/Unicode]

ရခုိင္ျပည္နယ္ အပါအ၀င္ ျမန္မာႏို္င္ငံအ၀န္းက လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြ အပါအ၀င္ ထိခုိက္ေသဆုံးမႈေတြ တုိးလာေနတဲ့အေပၚ ကုလသမဂၢနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြ စုိးရိမ္ေနတဲ့အေၾကာင္းကို ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္း သတင္းေထာက္ ကိုသက္ႏိုင္က ေျပာျပေပးပါမယ္။

လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီႏွစ္ ၂၀၂၀ ျပည့္ ပထမ ၃ လအတြင္း ကေလးငယ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ ေသေၾကဒဏ္ရာ ရခဲ့တာဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ တႏွစ္လုံးရဲ႕ ထက္၀က္ေက်ာ္ ရွိေနတဲ့အေၾကာင္း ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ ညွိႏႈိင္းေရးမွဴး႐ုံးက ဒီကေန႔ပဲ သတင္းထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။

ဒီကိန္းဂဏန္းဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ တႏွစ္လုံးထက္လည္း သိသိသာသာ မ်ားေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ ညီမွ်ျခင္းျမန္မာ ဒါ႐ုိက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကေတာ့ အစိုးရတပ္နဲ႔ ရခိုင္လက္နက္ကိုင္ AA အဖြဲ႔တို႔ စစ္ေရးတင္းမာေနတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ကေလးသူငယ္ ေသဆံုးမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

"ရခိုင္ဘက္မွာ အခုဆိုလို႔ရွိရင္ တိုက္ပြဲေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိလာတဲ့အခါမွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေသဆံုးတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကေတာ့ တစ္ဖန္ျပန္ၿပီးေတာ့ ျမင့္တက္လာတာေပါ့ေနာ္။ အရင္တုန္းက ေသဆံုးမႈကက်ေနာ္တို႔ဒီ က်န္းမာေရးေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈတို႔ အာဟာရနည္းပါးမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈတို႔ ေနရာမ်ိဳးကေန စစ္ပြဲေၾကာင့္ ေသဆံုးတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ ႏႈန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ဘက္မွာ ပိုၿပီးေတာ့ ျမင့္လာတယ္။ ဒီနွစ္အတြင္းမွာဆိုရင္ ပိုၿပီးေတာ့ ျမင့္လာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္ခင္ဗ်ာ။"

ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ ညွိႏႈိင္းေရးမွဴး႐ုံးရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ တပတ္အတြင္းမွာပဲ အရပ္သား ၃ ဦး ေသဆုံးၿပီး၊ ၇ ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့ေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကေတာ့ စစ္ေရးပဋိပကၡအတြင္း လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔ေတြရဲ႕ မဆင္မျခင္ လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ အပါအ၀င္ အရပ္သားေတြ ေသေၾကေနရတာလုိ႔ ေျပာပါတယ္။

"တိတိက်က်ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လက္နက္ကိုင္ပကၡေတြအတြင္းမွာ ကေလးေတြ ကိုယ္တိုင္ ပါဝင္တဲ့ ကိစၥကေတာ့ နည္းသြားပါၿပီ ဒါေပမဲ့ တိုက္ပြဲေတြ ၾကားထဲမွာ မဆင္မျခင္ပစ္ခတ္တာေတြ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔စာသင္ေနတဲ့ ေက်ာင္းေတြ သူတို႔ပုန္းေအာင္ေနတဲ့ ေနရာေတြကို လက္နက္ႀကီးေတြ က်တဲ့အတြက္ ေသဆံုးမႈျဖစ္တဲ့ဟာက ပထမဆံုးတစ္ခုပါ။ ေနာက္တစ္ခုက ဘာေတြ႕ရလဲဆိုေတာ့ တိုက္ပြဲအတြင္းမွာ လက္နက္ေတြ ဗံုးေတြကို ေတြ႔ရွိၿပီးေတာ့ ေဆာ့ကစားတဲ့ ေသဆံုးမႈေတြ ရွိတာကိုလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ဒီဟာကေတာ့ အမ်ားဆံုးေပါ့။"

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္ေနေသးသလို ၿပီးခဲတဲ့ ေအာက္တိုဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔ ကလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေပၚကို လက္နက္ႀကီးက်ည္ က်ေရာက္ေပါက္ကြဲခဲ့တာေၾကာင့္ အသက္ ၉ ႏွစ္ အရြယ္ကေလး တစ္ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းသာစိန္ကေတာ့ တိုက္ပြဲအတြင္း ကေလးသူငယ္ေသဆံုးမႈေတြကို မရွိေအာင္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြ အေနနဲ႔ အပစ္ရပ္စဲဖို႔ လိုတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

"ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ႏွစ္ဘက္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေနနဲ႔ ပစ္ခတ္ရပ္ဆဲဖို႔ေပါ့ေနာ္။ စားပြဲဝိုင္းႏိုင္ငံေရးထဲမွာ ေျပေျပလည္လည္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အပစ္ရပ္မွပဲ ကေလးေတြ ေသဆံုးမႈက နည္းလာမယ္။ ကေလးေတြ ေသတာမရွိဖို႔အတြက္ နွစ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ အပစ္ရပ္ၿပီး စားပြဲဝိုင္းမွာေဆြးေႏြးဖို႔လိုတယ္လို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္။"

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တိုက္ပြဲအတြင္း အရပ္သား ထိခိုက္ေသဆံုးဒဏ္ရာရတာေတြ မ်ားျပားလာေနသလို တိုက္ပြဲအတြင္း အရပ္သားေတြ ေသဆံုးတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး က်ဴးလြန္သူေတြကို ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ထိေရာက္စြာအေရးယူဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း ညီမွ်ျခင္းျမန္မာက ဒါရိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ ဒီလိုအရပ္သားေတြ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးေတြ ေသဆံုးတာက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တာျဖစ္သလို ရာဇဝတ္မႈလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးကိစၥကို ဘယ္သူပဲ က်ဴးလြန္၊ က်ဴးလြန္ ဘယ္တပ္ဖြဲ႔ကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ က်ဳးလြန္သူကို တရားဥပေဒအတိုင္း စစ္စည္းကမ္း အတိုင္းအေရး ယူဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။"

ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ Thomas Andrews ကလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္က စစ္ေရးပဋိပကၡအတြင္း ကေလးငယ္ေတြ အပါအ၀င္ အရပ္သားေတြ ထိခုိက္ေသဆုံးမႈေတြ ႀကံဳေနရတဲ့အေပၚ ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလထဲမွာပဲ သတိေပးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္က ေက်းရြာေတြကုိ လက္နက္ကုိင္တပ္ဖဲြ႔ေတြ ပစ္မွတ္ထား တုိက္ခုိက္ေနတာေတြကုိလည္း ခ်က္ျခင္းရပ္ဖုိ႔နဲ႔ အရပ္သား ထိခုိက္ေသဆုံးမႈေတြနဲ႔ အုိးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ အေျခအေနေတြ အဆုံးသတ္ႏုိင္ေအာင္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲၾကဖုိ႔လည္း လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္က တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

မြန်မာလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခကြောင့် ကလေးငယ်တွေထိခိုက်သေဆုံးမှုများလာ

ရခိုင်ပြည်နယ် အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံအဝန်းက လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ကလေးငယ်တွေ အပါအဝင် ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေ တိုးလာနေတဲ့အပေါ် ကုလသမဂ္ဂနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေ စိုးရိမ်နေတဲ့အကြောင်းကို ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်း သတင်းထောက် ကိုသက်နိုင်က ပြောပြပေးပါမယ်။

လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတွေကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီနှစ် ၂၀၂၀ ပြည့် ပထမ ၃ လအတွင်း ကလေးငယ် ၁၀၀ ကျော် သေကြေဒဏ်ရာ ရခဲ့တာဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် တနှစ်လုံးရဲ့ ထက်ဝက်ကျော် ရှိနေတဲ့အကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူးရုံးက ဒီကနေ့ပဲ သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ဒီကိန်းဂဏန်းဟာ ၂၀၁၈ ခုနှစ် တနှစ်လုံးထက်လည်း သိသိသာသာ များနေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှု အဖွဲ့တခုဖြစ်တဲ့ ညီမျှခြင်းမြန်မာ ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်မျိုးမင်းကတော့ အစိုးရတပ်နဲ့ ရခိုင်လက်နက်ကိုင် AA အဖွဲ့တို့ စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ကလေးသူငယ် သေဆုံးမှု အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

"ရခိုင်ဘက်မှာ အခုဆိုလို့ရှိရင် တိုက်ပွဲတွေ ပိုပြီးတော့ ဖြစ်လာတယ်။ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိလာတဲ့အခါမှာ ပြန်ပြီးတော့ တိုက်ပွဲကြောင့် သေဆုံးတဲ့ ကလေးတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကတော့ တစ်ဖန်ပြန်ပြီးတော့ မြင့်တက်လာတာပေါ့နော်။ အရင်တုန်းက သေဆုံးမှုကကျနော်တို့ဒီ ကျန်းမာရေးကြောင့် သေဆုံးမှုတို့ အာဟာရနည်းပါးမှုကြောင့် သေဆုံးမှုတို့ နေရာမျိုးကနေ စစ်ပွဲကြောင့် သေဆုံးတဲ့ ကလေးတွေရဲ့ နှုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်မှာ ပိုပြီးတော့ မြင့်လာတယ်။ ဒီနှစ်အတွင်းမှာဆိုရင် ပိုပြီးတော့ မြင့်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။"

ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူးရုံးရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ တပတ်အတွင်းမှာပဲ အရပ်သား ၃ ဦး သေဆုံးပြီး၊ ၇ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်းလည်း ဖော်ပြခဲ့တာပါ။ ဦးအောင်မျိုးမင်းကတော့ စစ်ရေးပဋိပက္ခအတွင်း လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေရဲ့ မဆင်မခြင် လုပ်ရပ်တွေကြောင့် ကလေးငယ်တွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေ အပါအဝင် အရပ်သားတွေ သေကြေနေရတာလို့ ပြောပါတယ်။

"တိတိကျကျပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ လက်နက်ကိုင်ပက္ခတွေအတွင်းမှာ ကလေးတွေ ကိုယ်တိုင် ပါဝင်တဲ့ ကိစ္စကတော့ နည်းသွားပါပြီ ဒါပေမဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ကြားထဲမှာ မဆင်မခြင်ပစ်ခတ်တာတွေ နောက်ပြီးတော့ သူတို့စာသင်နေတဲ့ ကျောင်းတွေ သူတို့ပုန်းအောင်နေတဲ့ နေရာတွေကို လက်နက်ကြီးတွေ ကျတဲ့အတွက် သေဆုံးမှုဖြစ်တဲ့ ဟာက ပထမဆုံးတစ်ခုပါ။ နောက်တစ်ခုက ဘာတွေ့ရလဲဆိုတော့ တိုက်ပွဲအတွင်းမှာ လက်နက်တွေ ဗုံးတွေကို တွေ့ရှိပြီးတော့ ဆော့ကစားတဲ့ သေဆုံးမှုတွေ ရှိတာကိုလည်း တွေ့ရတယ်။ ဒီဟာကတော့ အများဆုံးပေါ့။"

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ လက်ရှိအချိန်ထိ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်နေသေးသလို ပြီးခဲတဲ့ အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့ ကလည်း မြောက်ဦးမြို့ပေါ်ကို လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့တာကြောင့် အသက် ၉ နှစ် အရွယ်ကလေး တစ်ဦးသေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

မြောက်ဦးမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးထွန်းသာစိန်ကတော့ တိုက်ပွဲအတွင်း ကလေးသူငယ်သေဆုံးမှုတွေကို မရှိအောင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေ အနေနဲ့ အပစ်ရပ်စဲဖို့ လိုတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

"ပြောချင်တာကတော့ နှစ်ဘက်လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတွေ အနေနဲ့ ပစ်ခတ်ရပ်ဆဲဖို့ပေါ့နော်။ စားပွဲဝိုင်းနိုင်ငံရေးထဲမှာ ပြေပြေလည်လည်ဆွေးနွေးပြီးတော့ အပစ်ရပ်မှပဲ ကလေးတွေ သေဆုံးမှုက နည်းလာမယ်။ ကလေးတွေ သေတာမရှိဖို့အတွက် နှစ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့ အပစ်ရပ်ပြီး စားပွဲဝိုင်းမှာဆွေးနွေးဖို့လိုတယ်လို့ပြောချင်ပါတယ်။"

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ တိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးဒဏ်ရာရတာတွေ များပြားလာနေသလို တိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သားတွေ သေဆုံးတာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ကျူးလွန်သူတွေကို မြန်မာအာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ ထိရောက်စွာအရေးယူဖို့ လိုအပ်တယ်လို့လည်း ညီမျှခြင်းမြန်မာက ဒါရိုက်တာ ဦးအောင်မျိုးမင်းက ပြောပါတယ်။

"ကျနော်တို့ ဒီလိုအရပ်သားတွေ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးတွေ သေဆုံးတာက လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်တာဖြစ်သလို ရာဇဝတ်မှုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမျိုးကိစ္စကို ဘယ်သူပဲ ကျူးလွန်၊ ကျူးလွန် ဘယ်တပ်ဖွဲ့ကပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကျုးလွန်သူကို တရားဥပဒေအတိုင်း စစ်စည်းကမ်း အတိုင်းအရေး ယူဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။"

ကုလသမဂ္ဂရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ် Thomas Andrews ကလည်း ရခိုင်ပြည်နယ်က စစ်ရေးပဋိပက္ခအတွင်း ကလေးငယ်တွေ အပါအဝင် အရပ်သားတွေ ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေ ကြုံနေရတဲ့အပေါ် ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလထဲမှာပဲ သတိပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်က ကျေးရွာတွေကို လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေတာတွေကိုလည်း ချက်ခြင်းရပ်ဖို့နဲ့ အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေနဲ့ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရတဲ့ အခြေအနေတွေ အဆုံးသတ်နိုင်အောင် အပစ်အခတ် ရပ်စဲကြဖို့လည်း လူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ်က တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG