သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္ ခြ်တ္ျပင္ရြာနဲ႔ ေမာင္ႏုရြာ လူ႔အခြင့္အေရးစဲြခ်က္ စစ္ခံုရံုးဖဲြ႔စစ္ေဆး


မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးခံရသည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ေက်းရြာတခ်ိဳ႕နဲ႔ တိမ္းေရွာင္လာသူ တခ်ိဳ႕။ (ဓာတ္ပံု - KM Asad/AFP/Getty Images - စက္တင္ဘာ ၀၄၊ ၂၀၁၇)

[Zawgyi/Unicode]

ရခိုင္ျပည္နယ္ ရေသ့ေတာင္ ဘူးသီးေတာင္ေဒသ ခၽြတ္ျပင္ရြာနဲ႔ ေမာင္ႏုရြာေတြမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ တပ္မေတာ္ကေန အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးဖြဲ႔စည္းတဲ့ သတင္း တင္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုႏိုင္ကြန္းအိန္က ေျပာျပေပးပါမယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္ေတာ ေဒသမွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္အဖဲြ႔ရဲ႕ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ေနာက္ဆက္တဲြ တပ္မေတာ္ရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးေတြအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လုိ႔ဆုိတဲ့ ခၽြတ္ျပင္နဲ႔ ေမာင္ႏုေက်းရြာေတြက အျဖစ္အပ်က္ေတြကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ စစ္ဘက္အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးအဖြဲ႔ ဖဲြ႔စည္းခဲ့တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

“စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြလုပ္တဲ့အခါမွာ ယခင္ျဖစ္စဥ္၊ ျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့လို႔က စာရြက္စာတမ္းေပၚကေနျပီးေတာ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးတာေတြ ေဆာင္ရြက္တာေတြ ရွိလိမ့္မယ္။ ေျမျပင္ဆင္းျပီး စုံစမ္းစစ္ေဆးတာေတြ ရွိလိမ့္မယ္။ သက္ေသအေထာက္ထားေတြ စုေဆာင္းတာေတြ ရွိလိမ့္မယ္။ ဒီစာေတြကိုအဆင့္ဆင့္ လုပ္ေဆာင္သြားပါမယ္ခင္ဗ်ာ။ သူက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆာင္ရြက္နိုင္ပါတယ္။ ခုံရံုးအဖြဲ႕ကေတာ့ သူကခုံရံုးစျပီးေတာ့ဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့အတိုင္း က်ေနာ္တို႔က ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့က စစ္တရားရံုးဖြဲ႕စည္းနိုင္ေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ေဆာင္ရြက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တရားရံုးအေနနဲ႔ သူကေတာ့ စစ္တရားရံုးမွာသူတို႔ ဖြဲ႕စည္းျပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္နိုင္ဖို႔ ခံုရံုးကေနျပီးေတာ့ သူက အဓိက လိုအပ္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကို သူက ရွာေဖြေပးရမွာျဖစ္တယ္။ ျဖစ္စဥ္တခုနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္အျပစ္ရွိတယ္၊ မရွိဘူးဆိုတာ စစ္တရားရံုးက ဆုံးျဖတ္ရတာျဖစ္တယ္။ ဒါမွလည္း တရား၀င္တာျဖစ္တယ္။”

အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမတ္ေက်ာ္ကို ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ေပးအပ္ထားျပီးဗိုလ္မႉးႀကီးသန္းလွႈိင္နဲ႔ ဗိုလ္မႉးႀကီးသန္းနိုင္တို႔အဖြဲ႔ဝင္အျဖစ္ ပါ၀င္ေၾကာင္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုးကေန ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

လူအစုလုိက္ အၿပဳံလုိက္သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လို႕သတင္းထြက္ေပၚေနတဲ့ ခၽြတ္ျပင္ေက်းရြာနဲ႔ ေမာင္ႏုေက်းရြာျဖစ္စဥ္ေတြကို စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးနဲ႔ စစ္ေဆးေဆာင္ရြက္မႈေတြ ဆက္လက္ျပဳလုပ္သြားမယ္လို႔ ဇြန္ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ သတင္းထုတ္ျပန္ၿပီး အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးအဖြဲ႔ကို ဇူလိုင္ ၂ ရက္မွာ စတင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာပါ။

အခုလို အထူးစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံ႐ုံးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔ပီးစစ္ေဆးမယ့္အေပၚ ၾကိဳဆိုေၾကာင္း ေဒသခံ ရိုဟင္ဂ်ာဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေက်ာ္လွေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“စစ္ေဆးမဲ့ဟာကို က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ခံပါတယ္။ စစ္ေဆးၾကမွ အေျဖေပၚမွာကိုး။ မစစ္ေဆးဘဲနဲ႔ ဘယ္လုိ ဆုံးျဖတ္လို႔ရမလဲ။ တကယ့္ Inquiry ေကာ္မရွင္စစ္ေဆးတဲ့အေနနဲ႔ ရြာစဥ္သြားစစ္ေတာ့ အဲဒီမွာ ေတြ႕ရမွာေပါ့။ ဟိုဘက္ေျပးသြားတဲ့ လူေတြကိုလည္း ၾကည့္ရမွာေပါ့။ ဒါမွေပၚမွာကိုး။ ဟုတ္လား၊ မဟုတ္လား အမွန္အတိုင္းေပၚမယ္ေလ။ အျပစ္ရွိရင္ အျပစ္ ေပးရမယ္ ခံုရံုးဆိုတာက။”

၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက တပ္မေတာ္ လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အတြင္း ရေသ့ေတာင္ျမိဳ႕နယ္ ခြ်တ္ျပင္ရြာနဲ႔ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕နယ္ ေမာင္နုေက်းရြာဘက္မွာ ေနအိမ္မီးရွိႈ႕ခံရျပီး လူအစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ေသဆုံးမႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုပါတယ္။

တပ္မေတာ္က နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္စဥ္အတြင္း ရေသ့ေတာင္ျမိဳ႕နယ္က မူဆလင္ေက်းရြာျဖစ္တဲ့ ခြ်တ္ျပင္ရြာပ်က္စီးခဲ့တယ္လို႔ အနီးနားရြာျဖစ္တဲ့ သက္လူမ်ိဳးေတြ ေနထိုင္တဲ့ခြ်တ္ျပင္ေက်းရြာသား တဦးကေျပာပါတယ္။

“ခြ်တ္ျပင္ရြာက မရွိေတာ့ဘူးေလ။ ၂၀၁၇ က ျဖစ္တုန္းကေလ။ ရြာေတြမီးရိႈ႕စဥ္က ပါသြားျပီေလ အဲဒီရြာ။ ရြာေတြကို မီးရႈိ႕တယ္မဟုတ္လား ... အဲဒီအခ်ိန္က တပ္က။ မူဆလင္ေတြ သူတို႔က အဲဒီကတည္းက ေျပးသြားျပီေလ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွကို။ ျဖစ္စဥ္တုန္းက အဲဒီခြ်တ္ျပင္မွာ လူအေသအေပ်ာက္အမ်ားဆုံးပဲ။ အသတ္ခံရတာ ၁၀၀ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ေသတယ္ ထင္တယ္။”

လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ICOE ရဲ႕ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ ၂၁ ရက္ေန႔ အစီရင္ခံစာအရ ခၽြတ္ျပင္ေက်းရြာမွာ ARSA တိုက္ခိုက္ေရးသမားေတြနဲ႔ အရပ္သားေတြအပါအဝင္လူဦးေရ ၁၀၀ နီးပါးနဲ႔ ေမာင္ႏုေက်းရြာမွာ လူဦးေရ ၁၀၀ ႏွင့္ ၂၀၀ ၾကား အသတ္ခံခဲ့ရတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။

လူအစုလုိက္ အၿပဳံလုိက္ သတ္ျဖတ္မႈ ျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ ဂူတာျပင္ရြာ ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တပ္မေတာ္က အေရးယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး စစ္အရာရွိႀကီးတဦး၊ အရာရွိငယ္တဦးနဲ႔ ေအာက္ေျခစစ္သားတဦး စုစုေပါင္း သုံးဦးအေပၚ စစ္တရား႐ုံးက ျပစ္မႈစီရင္ ခ်က္ခ်မွတ္ခဲ့ေၾကာင္းလည္းၿပီးခဲ့တဲ့လထဲမွာပဲ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အလားတူ အင္းဒင္ေက်းရြာမွာ ႐ုိဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသားေတြ သတ္ျဖတ္ခံရမႈအတြက္ တာ၀န္ရွိသူ တပ္မေတာ္သားေတြကုိ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ထဲမွာပဲ ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း အင္းဒင္ေက်းရြာ သတ္ျဖတ္မႈမွာ အေရးယူခံခဲ့ရတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြ တႏွစ္ေလာက္အၾကာမွာပဲ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့တဲ့ အေပၚမွာလည္း ေ၀ဖန္မႈေတြ ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္က ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအပါအဝင္ အျခားတိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူအခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြအတြက္ တာဝန္အရွိဆုံး ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္နဲ႔ ဒုတပ္ခ်ဳပ္ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး စိုးဝင္းတို႔ ႏွစ္ဦးကို ၿဗိတိန္အစိုးရက ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူ လိုက္ေၾကာင္းမေန႔တုန္းကပဲ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လတုန္းက ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာရွိတဲ့ ရဲကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္ အဖဲြ႔ကုိ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြ လိုက္လံရွင္းလင္းတဲ့ စစ္ဆင္ေရးေတြမွာတုန္းကလည္း ႐ုိဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အႀကီးအက်ယ္ က်ဳးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းက စြပ္စဲြထားၾကတာပါ။ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အမည္ကုိ တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံမထားတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ အစုိးရကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာက စြပ္စဲြေနသေလာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့တာ မရွိေၾကာင္း ျငင္းဆန္ထားၿပီး၊ က်ဳးလြန္သူတခ်ဳိ႕ကုိ ေဖာ္ထုတ္အေရးယူခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[Unicode Version]

ရခိုင် ချွတ်ပြင်ရွာနဲ့ မောင်နုရွာ လူ့အခွင့်အရေးစွဲချက် စစ်ခုံရုံးဖွဲ့စစ်ဆေး

ရခိုင်ပြည်နယ် ရသေ့တောင် ဘူးသီးတောင်ဒေသ ချွတ်ပြင်ရွာနဲ့ မောင်နုရွာတွေမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု စွပ်စွဲချက်တွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ တပ်မတော်ကနေ အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးဖွဲ့စည်းတဲ့ သတင်း တင်ဆက်ပေးချင်ပါတယ်။ ဗွီအိုအေမြန်မာပိုင်းသတင်းထောက် ကိုနိုင်ကွန်းအိန်က ပြောပြပေးပါမယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်-မောင်တော ဒေသမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက ARSA ရိုဟင်ဂျာ အစွန်းရောက်အဖွဲ့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ နောက်ဆက်တွဲ တပ်မတော်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေအတွင်း လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ဆိုတဲ့ ချွတ်ပြင်နဲ့ မောင်နုကျေးရွာတွေက အဖြစ်အပျက်တွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ စစ်ဘက်အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်လို့ တပ်မတော်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။

“စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေလုပ်တဲ့အခါမှာ ယခင်ဖြစ်စဉ်၊ ဖြစ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လို့က စာရွက်စာတမ်းပေါ်ကနေပြီးတော့ စုံစမ်းစစ်ဆေးတာတွေ ဆောင်ရွက်တာတွေ ရှိလိမ့်မယ်။ မြေပြင်ဆင်းပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးတာတွေ ရှိလိမ့်မယ်။ သက်သေအထောက်ထားတွေ စုဆောင်းတာတွေ ရှိလိမ့်မယ်။ ဒီစာတွေကိုအဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်သွားပါမယ်ခင်ဗျာ။ သူက လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ ခုံရုံးအဖွဲ့ကတော့ သူကခုံရုံးစပြီးတော့ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့အတိုင်း ကျနော်တို့က ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့က စစ်တရားရုံးဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်တရားရုံးအနေနဲ့ သူကတော့ စစ်တရားရုံးမှာသူတို့ ဖွဲ့စည်းပြီးတော့ ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ခုံရုံးကနေပြီးတော့ သူက အဓိက လိုအပ်တဲ့အကြောင်းအရာတွေကို သူက ရှာဖွေပေးရမှာဖြစ်တယ်။ ဖြစ်စဉ်တခုနဲ့ ပတ်သက်လာရင်အပြစ်ရှိတယ်၊ မရှိဘူးဆိုတာ စစ်တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ရတာဖြစ်တယ်။ ဒါမှလည်း တရားဝင်တာဖြစ်တယ်။”

အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးကို ဗိုလ်ချုပ်မြတ်ကျော်ကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ထားပြီးဗိုလ်မှူးကြီးသန်းလှှိုင်နဲ့ ဗိုလ်မှူးကြီးသန်းနိုင်တို့အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးကနေ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

လူအစုလိုက် အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့သတင်းထွက်ပေါ်နေတဲ့ ချွတ်ပြင်ကျေးရွာနဲ့ မောင်နုကျေးရွာဖြစ်စဉ်တွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးနဲ့ စစ်ဆေးဆောင်ရွက်မှုတွေ ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားမယ်လို့ ဇွန် ၂၉ ရက်နေ့မှာ သတင်းထုတ်ပြန်ပြီး အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးအဖွဲ့ကို ဇူလိုင် ၂ ရက်မှာ စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့တာပါ။

အခုလို အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးခုံရုံးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့ပီးစစ်ဆေးမယ့်အပေါ် ကြိုဆိုကြောင်း ဒေသခံ ရိုဟင်ဂျာဘာသာရေးခေါင်းဆောင် တဦးဖြစ်တဲ့ ဦးကျော်လှအောင်က ပြောပါတယ်။

“စစ်ဆေးမဲ့ဟာကို ကျနော်တို့ ထောက်ခံပါတယ်။ စစ်ဆေးကြမှ အဖြေပေါ်မှာကိုး။ မစစ်ဆေးဘဲနဲ့ ဘယ်လို ဆုံးဖြတ်လို့ရမလဲ။ တကယ့် Inquiry ကော်မရှင်စစ်ဆေးတဲ့အနေနဲ့ ရွာစဉ်သွားစစ်တော့ အဲဒီမှာ တွေ့ရမှာပေါ့။ ဟိုဘက်ပြေးသွားတဲ့ လူတွေကိုလည်း ကြည့်ရမှာပေါ့။ ဒါမှပေါ်မှာကိုး။ ဟုတ်လား၊ မဟုတ်လား အမှန်အတိုင်းပေါ်မယ်လေ။ အပြစ်ရှိရင် အပြစ် ပေးရမယ် ခုံရုံးဆိုတာက။”

၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက တပ်မတော် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ရသေ့တောင်မြို့နယ် ချွတ်ပြင်ရွာနဲ့ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် မောင်နုကျေးရွာဘက်မှာ နေအိမ်မီးရှှို့ခံရပြီး လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးမှုတွေဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။

တပ်မတော်က နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်စဉ်အတွင်း ရသေ့တောင်မြို့နယ်က မူဆလင်ကျေးရွာဖြစ်တဲ့ ချွတ်ပြင်ရွာပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ အနီးနားရွာဖြစ်တဲ့ သက်လူမျိုးတွေ နေထိုင်တဲ့ချွတ်ပြင်ကျေးရွာသား တဦးကပြောပါတယ်။

“ချွတ်ပြင်ရွာက မရှိတော့ဘူးလေ။ ၂၀၁၇ က ဖြစ်တုန်းကလေ။ ရွာတွေမီးရှို့စဉ်က ပါသွားပြီလေ အဲဒီရွာ။ ရွာတွေကို မီးရှှို့တယ်မဟုတ်လား ... အဲဒီအချိန်က တပ်က။ မူဆလင်တွေ သူတို့က အဲဒီကတည်းက ပြေးသွားပြီလေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှကို။ ဖြစ်စဉ်တုန်းက အဲဒီချွတ်ပြင်မှာ လူအသေအပျောက်အများဆုံးပဲ။ အသတ်ခံရတာ ၁၀၀ ကျော်ကျော်လောက် သေတယ် ထင်တယ်။”

လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင် ICOE ရဲ့ ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့ အစီရင်ခံစာအရ ချွတ်ပြင်ကျေးရွာမှာ ARSA တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေနဲ့ အရပ်သားတွေအပါအဝင်လူဦးရေ ၁၀၀ နီးပါးနဲ့ မောင်နုကျေးရွာမှာ လူဦးရေ ၁၀၀ နှင့် ၂၀၀ ကြား အသတ်ခံခဲ့ရတယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြပါရှိပါတယ်။

လူအစုလိုက် အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွါးခဲ့တဲ့ ဂူတာပြင်ရွာ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ တပ်မတော်က အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး စစ်အရာရှိကြီးတဦး၊ အရာရှိငယ်တဦးနဲ့ အောက်ခြေစစ်သားတဦး စုစုပေါင်း သုံးဦးအပေါ် စစ်တရားရုံးက ပြစ်မှုစီရင် ချက်ချမှတ်ခဲ့ကြောင်းလည်းပြီးခဲ့တဲ့လထဲမှာပဲ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အလားတူ အင်းဒင်ကျေးရွာမှာ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသားတွေ သတ်ဖြတ်ခံရမှုအတွက် တာဝန်ရှိသူ တပ်မတော်သားတွေကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်ထဲမှာပဲ ထောင်ဒဏ်အပြစ်ပေးခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့လည်း အင်းဒင်ကျေးရွာ သတ်ဖြတ်မှုမှာ အရေးယူခံခဲ့ရတဲ့ တပ်မတော်သားတွေ တနှစ်လောက်အကြာမှာပဲ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တဲ့ အပေါ်မှာလည်း ဝေဖန်မှုတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်က ရိုဟင်ဂျာတွေအပါအဝင် အခြားတိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ မြန်မာစစ်တပ်က ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ လူအခွင့်အရေး ချိုးဖေါက်မှုတွေအတွက် တာဝန်အရှိဆုံး မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင် ကာကွယ်ရေး ဦးစီချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ဒုတပ်ချုပ် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းတို့ နှစ်ဦးကို ဗြိတိန်အစိုးရက ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ် အရေးယူ လိုက်ကြောင်းမနေ့တုန်းကပဲ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

၂၀၁၇ သြဂုတ်လတုန်းက ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ရဲကင်းစခန်းတွေကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ ARSA ရိုဟင်ဂျာ အစွန်းရောက် အဖွဲ့ကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေ လိုက်လံရှင်းလင်းတဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေမှာတုန်းကလည်း ရိုဟင်ဂျာ မူဆလင်တွေအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ အကြီးအကျယ် ကျုးလွန်ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝန်းက စွပ်စွဲထားကြတာပါ။ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အမည်ကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု လက်ခံမထားတဲ့ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ အစိုးရကတော့ နိုင်ငံတကာက စွပ်စွဲနေသလောက် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ကျုးလွန်ခဲ့တာ မရှိကြောင်း ငြင်းဆန်ထားပြီး၊ ကျုးလွန်သူတချို့ကို ဖော်ထုတ်အရေးယူခဲ့တာတွေ ရှိခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

XS
SM
MD
LG