သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္ပဋိပကၡ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြ အေပၚ ဒဏ္ခတ္ဖို႔ ကန္ႀကိဳးပမ္း


မွတ္တမ္းဓာတ္ပံု- အေမရိကန္ ဒုလက္ေထာက္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး W. Patrick Murphy နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆံု။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ တျခားလူမႈ အသိုင္းဝိုင္းေတြၾကား ခံစား ေနရမႈေတြ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ အတြက္ တာဝန္ရွိတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ ဒါမွမဟုတ္ အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ တာဝန္ခံ တာဝန္ယူမႈ ရွိလာေအာင္ ပါဝင္ပတ္သက္ေနသူေတြကို အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန၊ အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဒုလက္ေထာက္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Patrick Murphy က အဂၤါေန႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က ေျပာျပေပးမွာပါ။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အကဲစမ္းမႈေတြကို အၿမဲတမ္း ကူညီေျဖရွင္းေပးခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာ ရွိခဲ့ရာက ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ရဲ့ တုိက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြါးခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲ ႀကံဳလာရတဲ့ လူသားခ်င္း စာနာမႈ အေျခေနေတြက အေတာ္ကို တုန္လႈပ္စရာေကာင္းေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ အေနနဲ႔ ရခုိင္ပဋိပကၡကို အခ်ိန္ေပးလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႀကံဳေနရတဲ့ ဆိုးဝါးတဲ့ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တာဝန္ရွိသူေတြ တာဝန္ခံမႈ ရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဒုလက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Patrick Murphy က ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

“ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စစ္အာဏာရွင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကေန ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားဖုိ႔ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ႀကိဳးစားခဲ့ရတာပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တေန႔တျခား ႀကီးထြားလာေနတဲ့ ျပႆနာေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ သာမက တျခားလူ႔အဖြဲ႔အစည္း အသိုင္းအဝိုင္းေတြရဲ့ ခံစားရမႈေတြဟာ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနသလို အခု အစိုးရသစ္ တက္လာတာကလည္း ၁၆ လပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ရဲ့ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈကေတာ့ အၾကမ္းဖက္မႈ အဆံုးသတ္ေရး အတြက္ ႀကိဳးစားဖုိ႔ အိုးအိမ္စြန္႔ခြါ ထြက္ေျပးမႈေတြကို အကူညီေပးၿပီး ေနအိမ္ေတြဆီ ျပန္ႏိုင္ေရးႀကိဳးပမ္းဖို႔နဲ႔ ဒီေလာက္ မ်ားျပားလွတဲ့လူေတြ ထြက္ေျပးရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ရဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္း ေတြကို ကူညီေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ရက္စက္ ၾကမ္းၾကဳပ္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသူေတြကို အေရးယူ အျပစ္ေပး တာကိုလဲ ျမင္ခ်င္ပါတယ္။”

မၾကာေသးခင္ကမွ ျမန္မာႏုိင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ မစၥတာ Murphy ဟာ ဒီကေန႔ပဲ လႊတ္ေတာ္ၾကားနာပြဲမွာ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထြက္ဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စစ္တပ္မွာ တာဝန္ရွိသလို ရိုဟင္ဂ်ာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔လို တျခားအဖြဲ႔ေတြမွာပါ တာဝန္ရွိ တာကိုေတြ႔ရေၾကာင္း လည္း ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိမွာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ကန္႔သတ္တဲ့ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ ထားရွိသလို ျမန္မာနဲ႔ လက္နက္ေရာင္းဝယ္မႈ တားျမစ္ ထားတာကလည္း အခ်ိန္အေတာ္ၾကာေနၿပီျဖစ္ၿပီး အခု ေနာက္ထပ္ အေရးယူမႈထပ္တိုးဖို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက လုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ အဲဒီထဲမွာ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔က စၿပီး လက္ရွိနဲ႔ အရင္ ျမန္မာစစ္တပ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေပၚ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ JADE Act ဥပေဒအတိုင္း အေရးယူထားတဲ့ တားျမစ္ခ်က္ေတြ ျပန္ရုပ္သိမ္းေရးအတြက္ စဥ္းစားမႈေတြကို ရပ္ဆိုင္းထားဖို႔ပါ ပါဝင္ေၾကာင္း မစၥတာ Murphy ကေျပာပါတယ္။

“ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ခရီးသြားလာခြင့္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးထာကို ဆုိင္းငံ့ဖုိ႔၊ ရက္စက္တဲ့ က်ဴးလြန္ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသူေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူဖုိ႔ တည္ဆဲ အမိန္႔အာဏာေတြ အေပၚ အေျခခံၿပီး နည္းလမ္းေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ဖုိ႔ ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးမွာ တာဝန္ရွိတဲ့ အရာရွိေတြနဲ႔ တပ္ဖြဲ႔အားလံုးတို႔ အေနနဲ႔ အေမရိကန္ကေပးတဲ့ အကူညီအစီစဥ္ေတြကို ခံစားခြင့္ မရွိေစဖုိ႔၊ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႔ အေမရိကန္ အစုိးရက တာဝန္ယူ က်င္းပတဲ့ အစီစဥ္ေတြ တက္ေရာက္ဖို႔ အေမရိကန္ကို လာေရာက္ ႏိုင္မယ့္ ခရီးသြားခြင့္ကို ရုတ္သိမ္းဖုိ႔၊ ေရရွည္ လက္နက္ တင္ပို႔ ေရာင္းခ်မႈ အေပၚ ပိတ္ပင္မႈ ခ်မွတ္ဖို႔။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ေရး ေကာင္စီနဲ႔ တျခားနည္းလမ္းေတြနဲ႔ ညွိႏိႈင္းၿပီး ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူႏုိင္ေရး ႀကိဳးပမ္းဖုိ႔၊ ကုလသမဂၢ အခ်က္လက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ သြားေရာက္ႏိုင္ခြင့္ရေရးအတြက္ ဖိအားေပးဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ျဖစ္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကတဲ့ အထဲ အေမရိကန္လည္း ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။”

ရခို္င္အေရး ေရရွည္ ေျဖရွင္းမႈ ႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ အခုလို ျပႆနာျဖစ္လာေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္တဲ့ ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ ေတြမရွိေအာင္ မစၥတာ ကိုဖီအာနန္ရဲ့ ရခုိင္အႀကံေပး အဖြဲ႔က အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို အေကာင္ထည္ေဖၚဖုိ႔လည္း တုိက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ရဲ့ ေျပာၾကားမႈေတြမွာ က်ဴးလြန္သူေတြရဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈအတြက္ လူမ်ိဳးတုန္း ရွင္းလင္းမႈဆိုတဲ့ စကားအသံုးအႏႈန္းကို မသံုးတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးအခုလို ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

“ က်ဴးလြန္သူေတြနဲ႔ ဆီေလွ်ာ္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို အမည္တပ္ေခၚဖုိ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက တြန္႔ဆုတ္ေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်က္အလက္ေတြကို ေလ့လာ သံုးသပ္ၿပီးေတာ့ အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ ရွိသလို အခုလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ႏိုင္ဖုိ႔ ေနာက္ထပ္ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ရွာေဖြမယ့္ ေပၚလစီလည္း ရွိပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေတာအတြင္းမွာေတာ့ ႏို္င္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Tillerson ေထာက္ျပခဲ့သလို ဒီ ရခိုင္အေရး ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္တာေတြကို လူမ်ိဳးတုန္းရွင္းလင္းမႈ လို႔ လူအမ်ားကေျပာခဲ့ၾကတာ ရွိပါတယ္၊ ကုလသမဂၢ အေမရိကန္သံမတ္ Halley ကလည္း ဒီလို ရက္စက္မႈေတြဟာ ႏုိင္ငံ တႏိုင္ငံမွာ ရွိတဲ့ လူနဲစု တုိင္းရင္းသား အုပ္စု အေပၚ ရက္စက္ၿပီး စံနစ္တက် လုပ္ေဆာင္တဲ့ ရွင္းလင္းသုတ္သင္မႈ ျဖစ္ေနပံုရတယ္ လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ရက္စက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သံသယ မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာ အျပင္ ျမန္မာအစိုးရ တာဝန္ရွိသူေတြ နဲ႔ ညွိႏႈိင္းၿပီး ဒီျပစ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူ အျပစ္ေပးဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႀကိဳးပမ္း သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေအာင္ျမင္တိုးတက္ေရးဟာ သိပ္ကို အေရးပါတာမို႔ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေနာက္ဆက္ဆြဲ ႀကံဳလာရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းေနရတဲ့ အရပ္သားအစိုးရနဲ႔ ျပည္သူလူထုနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ဆက္လက္လက္တြဲ ေဆာင္ရြက္ၿပီးး ေအာင္ျမင္မႈရေအာင္ ပံ့ပိုးေပးမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း မစၥတာ Murphy က ေျပာပါတယ္။

သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာပဲ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရ Heather Nauert က ျပည္တြင္း ျပည္ပမွာ အိုးအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္း ေနထိုင္ၾကရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေထာက္ပံ့ေငြ ေဒၚလာ ၁၀၄ သန္း ေပးအပ္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သလို ဒုကၡသည္ အမ်ားအျပားကို လက္ခံထားတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစိုးရရဲ့ လုပ္ရပ္အတြက္လည္း ခ်ီးက်ဴးခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG