သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

Tillerson ကုိ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးသစ္ခန္႔ဖုိ႔ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီ အတည္ျပဳ


အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ အမည္တင္သြင္းခံရသူ Rex Tillerson

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ အမည္တင္သြင္းခံရသူ Rex Tillerson ကုိ အတည္ျပဳႏုိင္ေရး အထက္လႊတ္ေတာ္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခား ဆက္ဆံေရး ေကာ္မီတီက ကန္႔ကြက္မဲ ၁၀ မဲ၊ ေထာက္ခံမဲ ၁၁ မဲနဲ႔ တနလၤာေန႔က အတည္ျပဳေပးလုိက္ပါၿပီ။ သူ႔ကုိ တရား၀င္ အတည္ျပဳႏုိင္ေရးကုိေတာ့ လႊတ္ေတာ္တရပ္လုံးက ဆက္ၿပီးေတာ့ မဲခြဲ ဆုံးျဖတ္ရမွာပါ။

ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးျဖစ္လာဖုိ႔ ေသခ်ာသေလာက္ ရွိေနၿပီလုိ႔ေတာ့ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာမွာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒ ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အဓိက သံတမန္ေရးရာမွာ တာ၀န္ရွိသူ ျဖစ္လာမယ့္ Rex Tillerson ဟာ တခ်ိန္တုန္းက ExxonMobil ေရနံ ကုမၸဏီႀကီးရဲ႕ အႀကီးအကဲျဖစ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရးမွာ အေတြ႔အႀကံဳ နဲသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြအေပၚ စိတ္၀င္စားမႈ ရွိပါ့မလားဆုိၿပီး စုိးရိမ္မႈေတြလည္း ထြက္ေပၚေနတာပါ။ အျပည့္အစုံကုိ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

Rex Tillerson ကုိ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္ အတည္ျပဳ ခန္႔အပ္ေရးအတြက္ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာပဲ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ေကာ္မီတီမွာ ၾကားနာပြဲေတြ ျပဳလုပ္ေနတာမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အခု အသံလႊင့္ၿပီး မၾကာခင္ နာရီပုိင္းအတြင္း မဲခြဲ ဆုံျဖတ္ၾကေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုိကရက္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက သူ႔ကုိ ေထာက္ခံမႈ မေပးဘူးလုိ႔ ေျပာဆုိေနေပမယ့္လည္း ရီပတ္ဘလီကန္ အမတ္ေတြက ေထာက္ခံမႈေပးမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ Tillerson အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ျဖစ္လာဖုိ႔ ေသခ်ာသေလာက္ ရွိေနပါတယ္။

Rex Tillerson ဟာ ExxonMobil ေရနံကုမၸႀကီးရဲ႕ အႀကီးအကဲအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္က ရုရွားသမၼတ Vladimir Putin နဲ႔ ေထြးေႏြးတဲ့ ဆက္ဆံေရး ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ သူ႔ကုိ ခန္႔အပ္မယ့္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး တာ၀န္ကုိ ဘက္လုိက္မႈမရွိပဲ အျပည့္အ၀ ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ပါ့မလားဆုိၿပီး သူ႔ကုိ ၀န္ႀကီးအျဖစ္ မခန္႔အပ္ခင္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာ္မီတီမွာ က်င္းပတဲ့ ၾကားနာပြဲအတြင္း လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ေမးခြန္း ထုတ္ခဲဲ့ၾကတာပါ။

အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ၾသဇာရွိတဲ့ အမတ္တဦးလည္းျဖစ္၊ လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားဆုိင္ရာ အထက္လြတ္ေတာ္ေကာ္မီတီ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္တဲ့ Arizona ျပည္နယ္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ John McCain ကလည္း အေစာပုိင္းမွာ Tillerson နဲ႔ ရုရွားသမၼတတုိ႔ရဲ႕ ရင္းႏွီးလွတဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြ ရွိခဲ့တဲ့အတြက္ ေထာက္ခံမဲေပးဖုိ႔ ၀န္ေလးေနခဲ့ေပမယ့္လည္း တနဂၤေႏြေန႔ကေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ ေထာက္ခံမဲ ေပးမယ္လုိ႔ ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

Tillerson ဟာ ExxonMobil ကုမၸဏီအႀကီးအကဲတဦးအျဖစ္ ရုရွားနဲ႔ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းေဒသေတြအတြက္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့တဲ့ အေတြ႔အႀကံဳ ရွိခဲ့တာ မွန္ေပမယ့္ အာရွေဒသနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အေတြ႔အႀကံဳ လုံး၀မရွိသူ တဦးျဖစ္တယ္လုိ႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ Brad Adams က ေျပာပါတယ္။

“Rex Tillerson ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အေတြ႔အႀကံဳ ရွိသူတေယာက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အာရွတုိက္အေၾကာင္းလည္း သိတဲ့သူတဦး မဟုတ္ပါဘူး။ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္မွာ တရုတ္ႏုိင္ငံက ကၽြန္းေတြ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တရုတ္ႏုိင္ငံကုိ စိန္ေခၚသြားမယ္ဆုိၿပီး မွားယြင္း ေျပာဆုိခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ Trump ကုိယ္ကလည္း ထုိင္၀မ္ကၽြန္းကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႀကီးမားတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြ ထြက္ေပၚေစမယ့္ ေျပာဆုိမႈေတြ လုပ္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။”

အေမရိကန္အစုိးရဟာ ကမၻာတလႊား လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတာကုိ အစဥ္တစုိက္ ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ခဲ့ေပမယ့္လည္း သမၼတ Trump အစုိးရကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥေတြကုိ အခုခ်ိန္ထိ စိတ္၀င္စားမႈ မျပေသးတဲ့အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ စုိးရိမ္မိတယ္လုိ႔လည္း Brad Adams က ေျပာပါတယ္။

“Trump အစုိးရသစ္အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြနဲ႔ အာရွအေရးကိစၥေတြကုိ အမွန္တကယ္ စိတ္၀င္စားရဲ႕လား ဆုိတဲ့အေပၚ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ အမ်ားႀကီး စိုးရိမ္မိပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ Tillerson အေနနဲ႔ အာရွအေရးကိစၥေတြကုိ စိတ္အားထက္သန္ၿပီး ကၽြမ္းက်င္မႈရွိတဲ့ လက္ေထာက္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ခန္႔ပါေစလုိ႔ပဲ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္မယ့္ အမ်ဳိးသားလုံၿခံဳေရး အႀကံေပးရာထူးကုိလည္း အာရွအေရးကိစၥေတြကုိ ထဲထဲ၀င္၀င္ သိရွိနားလည္သူကုိ ခန္႔ပါေစလုိ႔ ဆုေတာင္းပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ဘာကုိမွ အတတ္ေျပာလုိ႔ မရႏုိင္ေသးပါဘူး။”

သမၼတ Barack Obama အစုိးရ လက္ထက္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးအရ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေအာင္ ေထာက္ခံ အားေပးမႈေတြ ရွိခဲ့ၿပီး တုိင္းျပည္အတြင္း ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိလည္း အစဥ္တစုိက္ ေ၀ဖန္ ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

ဒါေၾကာင့္လည္း လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ အပါအ၀င္ အာရွေဒသကုိ စိတ္၀င္းမႈ ခုခ်ိန္ထိ မျပေသးတဲ့ သမၼတ Trump အစုိးရလက္မွာ အာရွေဒသနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိမယ့္ ေပၚလစီေတြ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္လာမလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ထြက္ေနတာပါ။

George Town တကၠသုိလ္က ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္သူ ပါေမာကၡ David Steinburg ကေတာ့ အာရွတုိက္ဟာ အေမရိကန္အတြက္ အေရးပါတဲ့ ေဒသတခုျဖစ္တာေၾကာင့္ Trump အေနနဲ႔ အာရွတုိက္ကုိ အာရုံစုိက္ဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အေမရိကန္အစုိးရေပၚလစီေတြ ေျပာင္းလဲ ခ်မွတ္ခဲ့တယ္ဆုိတာဟာ သမၼတ အုိဘားမား အစုိးရေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ Hillary Clinton ကုိယ္တုိင္ကလည္း ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အုိဘားမား အစုိးရက ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ေပၚလစီေၾကာင့္ဆုိၿပီး Trump အစုိးရက အျပစ္တင္ ေျပာဆုိမႈေတြေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ က်ေနာ္ေတာ့ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ မေျပာႏုိင္ေသးပါဘူး။ ျမန္မာျပည္ဘက္ကလည္း ဘယ္လုိျဖစ္မယ္ဆုိတာ တိတိပပ ေျပာဆုိတာမ်ဳိး မရွိေသးဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ျပႆနာေတြ ဆက္ရွိေနမယ္ဆုိရင္ အုိဘားမား အစုိးရက ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အုိဘားမား အစုိးရက အေလာတႀကီး လုပ္ခဲ့တယ္လုိ႔ Trump အစုိးရက ေျပာေကာင္း ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခရွိတဲ့ အလားအလာတခုပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလုိ ေျပာတဲ့အတြက္ အေမရိကန္အစုိးရအေနနဲ႔ ေပၚလစီေျပာင္းသြားမယ္လုိ႔ေတာ့ မယူဆႏုိင္ပါဘူး။”

Donald Trump ကုိယ္တုိင္ကလည္း မဲဆြယ္ စည္းရုံးစဥ္ကာလကတည္းက အေရွ႕ေအာင္အာရွ အေရးကိစၥေတြကုိ စိတ္၀င္စားမႈ မျပခဲ့ဘူးလုိ႔ ပါေမာကၡ Steinburg က ေျပာပါတယ္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသဟာ အေမရိကန္အတြက္ ပထ၀ီ ႏုိင္ငံေရးအေနအထားအရ အေရးပါတဲ့ ေဒသျဖစ္ေၾကာင္း၊ အာဆီယံ ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲနဲ႔ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲေတြက်င္းတုိင္း အေမရိကန္သမၼတကုိ ဖိတ္ၾကားေလ့ရွိတာေၾကာင့္ သမၼတ Trump အေနနဲ႔ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြကုိ အေလးေပး ဆက္ဆံဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔လည္း ပါေမာကၡ Steinburg က ေထာက္ျပပါတယ္။

ဇန္န၀ါရီ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပတဲ့ သမၼတ Donald Trump ရဲ႕ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆုိပြဲကုိ ကုိယ္တုိင္ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ဆုိင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေအာင္လင္းကေတာ့ သမၼတ Trump အစုိးရ လက္ထက္အတြင္း ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ဗြီအုိေအကုိ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG