သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရုိဟင္ဂ်ာေတြဌာေနျပန္ေရး ေဆြးေႏြးမႈ HRW တုံ႔ျပန္


ဘဂၤလားေဒရွ္႕မွာ ခိုလံႈေနၾကတဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဌာေနျပန္ေရး အတြက္ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ျမန္မာ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ၾကား ေဆြးေႏြးမႈေတြမွာ အျပဳသေဘာေဆာင္တယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာဆိုထားၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ထပ္လုပ္ဖို႔လည္း ရွိေနတာပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဌာေနျပန္ေရး ျမန္မာ အစိုးရဘက္က ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြ ဌာေနျပန္ႏုိင္ေရး အလားအလာေတြကို လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ HRW ရဲ႕ အာရွေရးရာ ဒုတိယ တာ၀န္ခံ Phil Robertson နဲ႔ ဗီြအိုေအ အာရွ ဌာနက Ira Mellman တို႔ရဲ႕ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းမႈေတြထဲကေန မသိဂၤ ီထုိက္ ေကာက္ႏုတ္တင္ျပေပးမွာပါ။

ဘဂၤလားေဒရွ္႕ႏုိင္ငံ၊ ေကာဇ္႔ဘဇားက ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ စေနနဲ႔ တနဂၤေႏြေန႔က ျမန္မာ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန အျမဲတမ္း အတြင္း၀န္ ဦးျမင့္သူ ေခါင္းေဆာင္တဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဌာေနျပန္ေရး ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။ ၂ ရက္တာ ေဆြးေႏြးမႈေတြ အၿပီးမွာေတာ့ တိုးတက္မႈေတြ ရွိတယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္က ေျပာဆိုပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ျမန္မာ အစိုးရၾကား ေဆြးေႏြးမႈေတြ ထပ္လုပ္ဖို႔လည္း သေဘာတူခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြကို ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ေပးေရး ျမန္မာ အစိုးရဘက္က ဥပေဒ အတိုင္းသာ ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ ေျပာဆိုထားတာေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ေတြ ဌာေနျပန္ေရးဟာ အရင္အေျခအေန ထက္ ဘာမွ ပိုေကာင္းမလာမယ့္ အေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင္း HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွ ဆိုင္ရာ ဒုတိယ တာ၀န္ခံ Phil Robertson က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာ အစိုးရက ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အခု ျပန္ၿပီး ေခၚခ်င္ေနၿပီး ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ကို ေဆြးေႏြးမႈနဲ႔ ဟန္ျပ ေဆာင္ရြက္ေနတာပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ကလည္း သူတို႔ ဌာေနမျပန္ခင္မွာ အဓိက လိုအပ္ခ်က္ တခ်ိဳ႕ကို သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ပထမ တခ်က္က ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ပါ။ ဒုတိယ တခ်က္ကေတာ့ လံုၿခံဳေရးပါ။ တတိယ အခ်က္ကေတာ့ သူတို႔ ဌာေနျပန္တဲ႔ အခ်ိန္မွာ သူတို႔ အခြင့္အေရးကို ေလးစားဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ ျပသနာကေတာ့ သူတို႔က ျမန္မာ အစိုးရရဲ႕ ကတိေတြကို မယံုၾကတာပါ။ သူတို႔ လြတ္လြတ္ကင္းကင္း ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခ်င္ၾကတာပါ။ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ေရး ကြဲျပားတဲ႔ ပံုစံ အမ်ားအျပား ပါတဲ႔ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ ဥပေဒရဲ႕ ခက္ခဲတဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ အမ်ားအျပား အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ရမယ္လို႔ ျမန္မာ အစိုးရက ေျပာဆိုေနတာပါ။ ဒီလို ေဆာင္ရြက္ၿပီးရင္ေတာ့ ရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါက ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အတြက္ေတာ့ မေကာင္းလွပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ဒါက သူတို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရင္ဆိုင္ခဲ႔ရတဲ႔ အေျခအေန အတုိင္းဘဲ ဌာေနျပန္ရမွာ ျဖစ္လို႔ပါ။”

ဒါေပမယ့္ ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ရက္ပိုင္းအတြင္း ျမန္မာ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ ဘဂၤလားေဒရွ္႕က ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြ အတြင္း သြားေရာက္ ေဆြးေႏြးမႈေတြမွာေတာ့ ေျပေျပလည္လည္ ရွိခဲ႔ပါတယ္။ ဒါကလည္း ဘဂၤလားေဒရွ္႕ အစိုးရ အလုိက် ဒုကၡသည္ေတြ လုပ္ခဲ႔ၾကရတာလို႔ HRW ရဲ႕ အာရွေရးရာ ဒုတိယ တာ၀န္ခံ Phil Robertson ကရႈျမင္ပါတယ္။ ျမန္မာဘက္က ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လက္ခံေရး ေဆာင္ရြက္လာတာက ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေတြ ေၾကာင္႔လည္း ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

“ရိုဟင္ဂ်ာ ပဋိပကၡက ျမန္မာနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းၾကားမွာ အေၾကာင္းအရာသစ္ တခု ျဖစ္လာတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာဘက္က ဒီျပသနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနတာပါ။ ဒီလူေတြ ဌာေနျပန္ေရး အတြက္ ျမန္မာဘက္က ေျဖရွင္းခ်က္ တခု ထြက္ေပၚလာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနတာပါ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ကလည္း ဒီလူေတြ သူတို႔ ႏုိင္ငံထဲမွာ ရွိေနတာကို မေက်နပ္ပါဘူး။ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္က နယ္စပ္ေတြ ဖြင့္ၿပီး ဒီလူေတြကို လက္ခံခဲ႔တာက လူသားခ်င္းစာနာမႈနဲ႔ လူအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အေရးပါတဲ႔ ေျခလွမ္းတရပ္ အေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔တယ္ဆိုတာကို ဘဂၤလားေဒရွ္႕နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းၾကား နားလည္ခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကာလ တခုအထိ ေနထိုင္ၾကၿပီးေတာ့ ဌာေနျပန္ၾကမယ္လုိ႔ ေတြးထင္ခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလူေတြက အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္ မရွိ ၾကာသြားႏုိင္တယ္ဆိုတာကို ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္ ရႈျမင္လာၿပီး သိပ္ၿပီး စိတ္ပ်က္ေနတာပါ။ ဒါ႔အျပင္ ဒီလူေတြကို တနည္းတဖံုနဲ႔ ျပန္လည္ ေခၚယူဖုိ႔နဲ႔ ေပးထားတဲ႔ ကတိေတြ အတိုင္း အျပည့္အ၀ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ဖို႔ အတြက္ ျမန္မာ အေပၚမွာ ဖိအားေတြ ေပးေနတာက ကုလသမဂၢတင္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ OIC နဲ႔ တျခားအဖြဲ႔ေတြလည္း ပါ၀င္လာပါတယ္။”

ဒုကၡသည္ေတြ ဌာေနျပန္ေရး အတြက္ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ၾကား သေဘာတူထားခ်က္ကလည္း အခုအခ်ိန္ထိ အလုပ္မျဖစ္ေသးပါဘူး။ ဒုကၡသည္ေတြက ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ေပးဖို႔၊ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔နဲ႔ လံုၿခံဳေရး အာမခံခ်က္ စတာေတြကို ေတာင္းဆိုေနၾကတာပါ။ ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ႏုိင္ငံသာ ျဖစ္ခြင့္ ကတိမေပးေသးပါဘူး။ HRW အဖြဲ႔ႀကီးက Phil Robertson ကေတာ့ အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“အရိုးသားဆံုး ေျပာရရင္ေတာ့ တကယ္တမ္း စစ္မွန္စြာ ေဆာင္ရြက္လိုစိတ္ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ သံသယေတြ ရွိပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက ဒုကၡသည္ စခန္းေတြက ၁၂၀၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိတဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ျပဳမူဆက္ဆံမႈေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ ဒီလို ေျပာရတာပါ။ ဒီလူေတြက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ အိုးအိမ္စြန္႔ ထြက္ေျပးရသူေတြပါ။ စခန္းေတြထဲမွာ အျပင္ထြက္ခြင့္ ပိတ္ပင္ခံထားရသူေတြ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းလို႔ မရသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အလုပ္လုပ္ခြင့္မရွိသလို က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရးလို အေျခခံ ၀န္ေဆာင္မႈေတြလည္း မရပါဘူး။”

ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန အျမဲတမ္း အတြင္း၀န္ ဦးျမင့္သူဦးေဆာင္တဲ႔ ျမန္မာ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ရဲ႕ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာေတာ့ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ဘက္က ဌာေနျပန္ေရး အလားအလာရွိတဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာ ၂၅၀၀၀ ရဲ႕ စာရင္း အသစ္ကို တနလာၤေန႔တုန္းက လြဲေျပာင္းေပးခဲ႔ပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လက္ခံဖို႔ ျမန္မာဘက္က အဆင္သင့္ ရွိေနၿပီလို႔လည္း တစိုက္မတ္မတ္ ေျပာဆိုေနတာပါ။ ထြက္ေျပးရသူေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံက ဟုတ္မဟုတ္ စိစစ္ၿပီး လက္ခံမယ္လို႔ ေျပာဆိုထားေပမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ႔ အသံုးအႏႈန္းကို လက္သင့္မခံသလို ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္လည္း အာမခံခ်က္ မေပးပါဘူး။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG