သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Coronavirus ေၾကာင္႔ အင္ဒိုခရီးသြားလုပ္ငန္း အခက္ႀကံဳ


တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက စတင္ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့တဲ့ ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ပုိးဟာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၂ ဒါဇင္ေက်ာ္ကုိ ကူးစက္ေနေပမဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံေတြထဲက လူဦးေရ အမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံမွာေတာ့ အခုထိ ကူးစက္သူရွိတယ္လုိ႔ မၾကားရေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ဗုိင္းရပ္စ္ အႏၱရာယ္ကုိ စုိးရိမ္မႈေတြေၾကာင့္ ခရီးသြားေတြၾကား ေရပန္းစားတဲ့ ဘာလီကၽြန္း အပါအ၀င္ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမွာ ႐ုိ္တ္ခတ္မႈေတြနဲ႔ ႀကံဳေနရပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကုိေတာ့ ဗြီအုိေအ သတင္းေထာက္ Ahadian Utama ေပးပုိ႔တဲ့ သတင္းေဆာင္းပါးကုိ အေျခခံၿပီး ကုိေအာင္လြင္ဦးက ေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ျဖစ္ပြားရာက ေလယာဥ္ခရီးစဥ္ေတြ ဖ်က္သိမ္းရတာေတြ၊ ေရာက္ေနၿပီးသား ခရီးသြားေတြထဲက ေနရပ္မျပန္ႏုိင္သူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဘာလီကၽြန္းမွာ ေရာက္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ခရီးသြား Ma Mi ကေတာ့ စိတ္ခ်ရတဲ့အခ်ိန္အထိ ဆက္ေနဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ထားပါတယ္။

“အေျခအေနက စိတ္မခ်ရေသးလုိ႔ မျပန္ခ်င္ေသးပါဘူး။”

ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းတစ္ပတ္အတြင္း ဘာလီ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေလဆိပ္က လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဌာန ကေန ဗီဇာ သက္တမ္းတုိးေပးရသူ တ႐ုတ္ခရီးသြား ၃၀၀ ေက်ာ္အထိရွိပါတယ္။ တ႐ုတ္ခရီးသြား Lua Hailong ကေတာ့ ျပန္ခ်င္ေပမဲ့ မျပန္ႏုိင္တဲ့သူပါ။

“တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္ျပန္ခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ျဖစ္ေနၿပီး ေလယာဥ္ခရီးစဥ္ေတြလည္း ဖ်က္ထားရေတာ့ အိမ္ျပန္လုိ႔လည္း မရပါဘူး။”

ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈကုိ ဟန္႔တားဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးက တုိက္႐ုိက္ေလယာဥ္ေတြ အားလုံးကုိ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၅ ရက္ေန႔ကစ အင္ဒုိနီးရွားအစုိးရက ရပ္ဆုိင္းထားေၾကာင္းလည္း အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေလယာဥ္ကြင္း ေျပာခြင့္ရ Arie Ahsanurrohim ကေျပာပါတယ္။

“ဘာလီကၽြန္းကေန တ႐ုတ္ျပည္မႀကီးၾကား ခရီးစဥ္ေတြ အားလုံးကုိ ဖ်က္လုိက္တာေတြ ရွိသလုိ ရပ္ဆုိင္းလုိက္တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ရပ္ဆုိင္းထားတဲ့ ခရီးစဥ္ေပါင္းက တပတ္ကုိ ၂၄၇ ခုရွိပါတယ္။ ေဟာင္ေကာင္၊ ထုိင္၀မ္ကၽြန္း တုိင္ေပကုိ ျခြင္းခ်က္နဲ႔ ေျပးဆဲြေနတဲ့ ခရီးစဥ္တခ်ဳိ႕ေတာ့ ရွိပါတယ္။”

ေလယာဥ္ခရီးစဥ္ေတြ ႐ုတ္တရပ္ ရပ္ဆုိင္းလုိက္တဲ့ အတြက္ ေနရပ္ျပန္ခ်င္သူ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသား ၆၁ ေယာက္ကုိ တ႐ုတ္အစုိးရ အစီအစဥ္နဲ႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၈ ရက္ေန႔မွာပဲ ျပန္ေခၚယူခဲ့ပါတယ္။ ဘာလီကၽြန္းမွာေရာ အင္ဒုိနီးရွား တႏုိင္ငံလုံးမွာပါ ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈ မေတြ႔ရေသးေၾကာင္း အင္ဒုိနီးရွား အာဏာပုိင္ေတြက ေျပာဆုိထားတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ဘာလီကၽြန္းက ျပန္သြားတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသား တေယာက္မွာ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးေတြ႔တယ္ ဆုိတဲ့ သတင္း ထြက္ေပၚလာတဲ့အတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ရေၾကာင္းလည္း ဘာလီကၽြန္း က်န္းမာေရး ေအဂ်င္စီက I Wayan Widia ကေျပာပါတယ္။

“ေရာဂါပ်ဳိးခ်ိန္ေရာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ဘာလီကၽြန္းမွာ ေနခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ေတြကုိပါ ခဲြျခားဆန္းစစ္ ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ ေရာဂါပ်ဳိးခ်ိန္ ေက်ာ္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း လူနာဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးကူးခံရတာ ျဖစ္ဖုိ႔မ်ားပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ကူးစက္ၿပီး ဘာလီကၽြန္း ေရာက္လာတယ္ ဆုိရင္လည္း အခုေလာက္ဆုိ တေယာက္ေယာက္ကုိ ကူးေနေလာက္ပါၿပီ။”

ဘာလီကၽြန္းကုိလာတဲ့ ခရီးသြားေတြထဲမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားေတြက ဒုတိယအမ်ားဆုံးပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ထဲ ဘာလီကၽြန္းကုိလာတဲ့ ခရီးသြား ၆ သန္းေက်ာ္အနက္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားက ၁ သန္းေက်ာ္အထိ ရွိပါတယ္။ ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ အႏၱရာယ္ေၾကာင့္ ေလေၾကာင္း ခရီးစဥ္ေတြ ဆုိင္းငံ့ထားရတဲ့အတြက္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွာ အထိနာမယ္လုိ႔လည္း ခန္႔မွန္းထားၾကတာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့လထဲမွာတင္ တ႐ုတ္ခရီးသြား ၂၀,၀၀၀ ထက္မနည္း ခရီးစဥ္ေတြ ဖ်က္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔လည္း ဘာလီကၽြန္း ခရီးသြားလုပ္ငန္း ေအဂ်င္စီ အႀကီးအကဲ I Putu Astawa ကေျပာပါတယ္။

“အလည္လာတဲ့သူေတြ နည္းသြားတဲ့အတြက္ ေလယာဥ္ခရီးစဥ္ေတြမွာေတာ့ သိသိသာသာ ထိခုိက္ပါတယ္။ ဒုတိယအေနနဲ႔ကေတာ့ ခရီးသြားလုပ္ငန္း ေအဂ်င္စီေတြ၊ တတိယကေတာ့ ဧည့္လမ္းညႊန္ေတြ၊ ဟုိတယ္ေတြ၊ အလည္သြားတဲ့ေနရာေတြ၊ အမွတ္တရပစၥည္း အေရာင္းဆုိင္ေတြလုိ အလည္အပတ္မ်ားတဲ့ ေနရာေတြမွာပါ ထိခုိက္ကုန္ပါတယ္။”

တာ၀န္ရွိသူေတြကေတာ့ ဒီလုိအေျခအေနမ်ဳိး အရင္ကလည္း ႀကံဳဖူးတဲ့အတြက္ သိပ္မစုိးရိမ္ဖူးလုိ႔ ဆုိၾကပါတယ္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ တုန္းက အသက္႐ႈလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ SARS ေရာဂါ၊ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္တုန္းက ဘာလီကၽြန္းေပၚမွာရွိတဲ့ ႏုိက္ကလပ္ေတြ ဗုံးခဲြခံရမႈေတြနဲ႔ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ ခရီးသြားေတြ အလာနည္းခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အေျခအေနေတြ ေအးခ်မ္းသြားတဲ့အခါ ခရီးသြားေတြ ျပန္ေရာက္လာေလ့ ရွိတတ္တာေၾကာင့္ ကုိ႐ုိနာဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ထိခုိက္မႈေတြကေန ျပန္လည္ နာလန္ထူလာမယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

(Unicode)

Coronavirus ကြောင့် အင်ဒိုခရီးသွားလုပ်ငန်း အခက်ကြုံ

တရုတ်နိုင်ငံက စတင်ပျံ့နှံ့ခဲ့တဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဟာ နိုင်ငံပေါင်း ၂ ဒါဇင်ကျော်ကို ကူးစက်နေပေမဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတွေထဲက လူဦးရေ အများဆုံးဖြစ်တဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံမှာတော့ အခုထိ ကူးစက်သူရှိတယ်လို့ မကြားရသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့လည်း ဗိုင်းရပ်စ် အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်မှုတွေကြောင့် ခရီးသွားတွေကြား ရေပန်းစားတဲ့ ဘာလီကျွန်း အပါအဝင် နေရာတော်တော်များမှာ ရိုတ်ခတ်မှုတွေနဲ့ ကြုံနေရပါတယ်။ အကြောင်းစုံကိုတော့ ဗွီအိုအေ သတင်းထောက် Ahadian Utama ပေးပို့တဲ့ သတင်းဆောင်းပါးကို အခြေခံပြီး ကိုအောင်လွင်ဦးက ပြောပြပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ဖြစ်ပွားရာက လေယာဉ်ခရီးစဉ်တွေ ဖျက်သိမ်းရတာတွေ၊ ရောက်နေပြီးသား ခရီးသွားတွေထဲက နေရပ်မပြန်နိုင်သူတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။ ဘာလီကျွန်းမှာ ရောက်နေတဲ့ တရုတ်ခရီးသွား Ma Mi ကတော့ စိတ်ချရတဲ့အချိန်အထိ ဆက်နေဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။

“အခြေအနေက စိတ်မချရသေးလို့ မပြန်ချင်သေးပါဘူး။”

ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းတစ်ပတ်အတွင်း ဘာလီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်က လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန ကနေ ဗီဇာ သက်တမ်းတိုးပေးရသူ တရုတ်ခရီးသွား ၃၀၀ ကျော်အထိရှိပါတယ်။ တရုတ်ခရီးသွား Lua Hailong ကတော့ ပြန်ချင်ပေမဲ့ မပြန်နိုင်တဲ့သူပါ။

“တကယ်တော့ ကျနော်ပြန်ချင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်နေပြီး လေယာဉ်ခရီးစဉ်တွေလည်း ဖျက်ထားရတော့ အိမ်ပြန်လို့လည်း မရပါဘူး။”

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို ဟန့်တားဖို့ ကြိုးပမ်းတဲ့ အနေနဲ့ တရုတ်ပြည်မကြီးက တိုက်ရိုက်လေယာဉ်တွေ အားလုံးကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့ကစ အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရက ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်းလည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်ကွင်း ပြောခွင့်ရ Arie Ahsanurrohim ကပြောပါတယ်။

“ဘာလီကျွန်းကနေ တရုတ်ပြည်မကြီးကြား ခရီးစဉ်တွေ အားလုံးကို ဖျက်လိုက်တာတွေ ရှိသလို ရပ်ဆိုင်းလိုက်တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ရပ်ဆိုင်းထားတဲ့ ခရီးစဉ်ပေါင်းက တပတ်ကို ၂၄၇ ခုရှိပါတယ်။ ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်ကျွန်း တိုင်ပေကို ခြွင်းချက်နဲ့ ပြေးဆွဲနေတဲ့ ခရီးစဉ်တချို့တော့ ရှိပါတယ်။”

လေယာဉ်ခရီးစဉ်တွေ ရုတ်တရပ် ရပ်ဆိုင်းလိုက်တဲ့ အတွက် နေရပ်ပြန်ချင်သူ တရုတ်နိုင်ငံသား ၆၁ ယောက်ကို တရုတ်အစိုးရ အစီအစဉ်နဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့မှာပဲ ပြန်ခေါ်ယူခဲ့ပါတယ်။ ဘာလီကျွန်းမှာရော အင်ဒိုနီးရှား တနိုင်ငံလုံးမှာပါ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု မတွေ့ရသေးကြောင်း အင်ဒိုနီးရှား အာဏာပိုင်တွေက ပြောဆိုထားတာပါ။ ဒါပေမဲ့လည်း ဘာလီကျွန်းက ပြန်သွားတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံသား တယောက်မှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတွေ့တယ် ဆိုတဲ့ သတင်း ထွက်ပေါ်လာတဲ့အတွက် စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ရကြောင်းလည်း ဘာလီကျွန်း ကျန်းမာရေး အေဂျင်စီက I Wayan Widia ကပြောပါတယ်။

“ရောဂါပျိုးချိန်ရော တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ ဘာလီကျွန်းမှာ နေခဲ့တဲ့ အချိန်တွေကိုပါ ခွဲခြားဆန်းစစ် လေ့လာကြည့်တဲ့အခါ ရောဂါပျိုးချိန် ကျော်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း လူနာဟာ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးခံရတာ ဖြစ်ဖို့များပါတယ်။ တကယ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ကူးစက်ပြီး ဘာလီကျွန်း ရောက်လာတယ် ဆိုရင်လည်း အခုလောက်ဆို တယောက်ယောက်ကို ကူးနေလောက်ပါပြီ။”

ဘာလီကျွန်းကိုလာတဲ့ ခရီးသွားတွေထဲမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေက ဒုတိယအများဆုံးပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ထဲ ဘာလီကျွန်းကိုလာတဲ့ ခရီးသွား ၆ သန်းကျော်အနက် တရုတ်နိုင်ငံသားက ၁ သန်းကျော်အထိ ရှိပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အန္တရာယ်ကြောင့် လေကြောင်း ခရီးစဉ်တွေ ဆိုင်းငံ့ထားရတဲ့အတွက် ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှာ အထိနာမယ်လို့လည်း ခန့်မှန်းထားကြတာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့လထဲမှာတင် တရုတ်ခရီးသွား ၂၀,၀၀၀ ထက်မနည်း ခရီးစဉ်တွေ ဖျက်ခဲ့ကြတယ်လို့လည်း ဘာလီကျွန်း ခရီးသွားလုပ်ငန်း အေဂျင်စီ အကြီးအကဲ I Putu Astawa ကပြောပါတယ်။

“အလည်လာတဲ့သူတွေ နည်းသွားတဲ့အတွက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်တွေမှာတော့ သိသိသာသာ ထိခိုက်ပါတယ်။ ဒုတိယအနေနဲ့ကတော့ ခရီးသွားလုပ်ငန်း အေဂျင်စီတွေ၊ တတိယကတော့ ဧည့်လမ်းညွှန်တွေ၊ ဟိုတယ်တွေ၊ အလည်သွားတဲ့နေရာတွေ၊ အမှတ်တရပစ္စည်း အရောင်းဆိုင်တွေလို အလည်အပတ်များတဲ့ နေရာတွေမှာပါ ထိခိုက်ကုန်ပါတယ်။”

တာဝန်ရှိသူတွေကတော့ ဒီလိုအခြေအနေမျိုး အရင်ကလည်း ကြုံဖူးတဲ့အတွက် သိပ်မစိုးရိမ်ဖူးလို့ ဆိုကြပါတယ်။ သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေမှာ တုန်းက အသက်ရှုလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ SARS ရောဂါ၊ ၂၀၀၂ ခုနှစ်တုန်းက ဘာလီကျွန်းပေါ်မှာရှိတဲ့ နိုက်ကလပ်တွေ ဗုံးခွဲခံရမှုတွေနဲ့ ၂၀၀၅ ခုနှစ်က အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ခရီးသွားတွေ အလာနည်းခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း အခြေအနေတွေ အေးချမ်းသွားတဲ့အခါ ခရီးသွားတွေ ပြန်ရောက်လာလေ့ ရှိတတ်တာကြောင့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ထိခိုက်မှုတွေကနေ ပြန်လည် နာလန်ထူလာမယ်လို့လည်း မျှော်လင့်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG