သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

လူ႔အခြင္႔အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ႀကိဳတင္တားဆီးဖို႔ ကုလ လုပ္ေဆာင္သင္႔


Antonio Guterres

ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ျဖစ္ရပ္အၿပီးမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မူႀကီးေတြ ျဖစ္မလာခင္ ႀကိဳတားဆီး ႏိုင္ေအာင္၊ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ဖို႔ လိုေနၿပီလို႔၊ လူအခြင့္အေရးအဖြဲ႔ (၁၆) ဖြဲ႔ က စာေရးသား တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ Amnesty International လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔၊ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔၊ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ASEAN လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားအဖြဲ႔ စတာေတြပါတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔ အေနနဲ႔ မေန႔က ဒီစာကို ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မူႀကီးမ်ိဳး ဆက္မျဖစ္ေရး၊ ကုလ အရာရွိေတြကိုပါ တာဝန္ယူတာဝန္ခံမူရွိလာေစမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေဖာ္ေဆာင္ေရး တိုက္တြန္းထားတဲ့ ဒီစာအေၾကာင္း၊ ကိုဝင္းမင္းက ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။

ဒီ လူအခြင့္အေရးညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔ စာထဲမွာ၊ အရင္ ဆယ္စုႏွစ္တုန္းက သီရိလကၤာမွာ အရပ္သားအစုအျပံဳလိုက္ေသခဲ့ရတာကို ကုလသမဂၢဘက္က မတားႏိုင္ခဲ့အၿပီးမွာ၊ ေနာက္တစ္ေခါက္ အလားတူမျဖစ္ေစရဘူးလို႔ ကတိေပးခဲ့ေပမဲ့၊ အခုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာထပ္ ျဖစ္ေနလာတာကို ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ က်ဆံုးမူတစ္ခုအျဖစ္ ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုလို က်ဆံုးမူမ်ိဳး ဆက္မျဖစ္ရေအာင္၊ ကုလ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Antonio Guterres အေနနဲ႔ အရင္လို ကုလရဲ႕ အေျပာ ကတိေတြနဲ႔သာမဟုတ္ဘဲ၊ လက္ေတြ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမူေတြ လုပ္ျပရေတာ့မယ္လို႔ ဒီအဖြဲ႔ေတြက ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။

အဲ့ဒီေတာ့ ဒီထုတ္ျပန္စာရဲ႕ အေရးပါႏိုင္မူကို ေမးရာမွာ Human Rights Watch အဖြဲ႔ ေျပာခြင့္ရ Louis Charbonneau က

“ဒီေၾကညာခ်က္က အေရးပါ ပါတယ္၊ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီလူအခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ အားလံုး အတူ ဝိုင္းေျပာၾကတာေလ။ တစ္ဖြဲ႔ထဲ မဟုတ္ဘူးဗ်၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ Human Rights Watch အဖြဲ႔ တစ္ခုထဲမဟုတ္ဘူးေလ။ အခုျဖစ္တာေတြက လြန္လြန္းအားႀကီးေနၿပီ၊ ေတာ္သင့္ၿပီလို႔ ေျပာတာေလ။ ဒါေၾကာင့္ ကုလသမဂၢဖက္ကလည္း အေလးအနက္ထား စဥ္းစားမွာပါ။”

ဒီလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲေတြကပဲ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမူးခ်ဳပ္ Guterres အေနနဲ႔ ဂါြတီမာလာ သံတမန္ Gert Rosenthal ကို ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မူႀကီးအတြက္ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔နဲ႔ အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ဖို႔ တာဝန္ေပးခဲ့တာ ပထမအဆင့္ေကာင္းျဖစ္ၿပီး၊ ဒီ အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပသလို ကုလသမဂၢ စနစ္အားနည္းခ်က္ကိုပါ အျမန္ျပင္ဆင္ဖို႔ ဆက္လုပ္သင့္တယ္လို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

အဲ့ဒီေတာ့ ဘယ္လို ကုလစနစ္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ပါလဲလို႔ ေမးရာမွာ ေျပာခြင့္ရ Charbonneau က

“ကၽြန္ေတာ္တို႔အဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ ကုလ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ကို ေျပာထားပါတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အခုလို ဆိုးဆိုးဝါးဝါးအျဖစ္ကို ေရာက္ခဲ့ရတဲ့ သင္ခန္းစာမ်ိဳးက အရင္ အလားတူျဖစ္ရပ္ေတြကို ကုလသမဂၢဘက္က မတားဆီးႏိုင္ခဲ့တာ၊ ဒါမမဟုတ္ အေရးေပၚေခါင္းေလာင္းထိုးေနတာကို မၾကားခဲ့ မိတာေၾကာင့္၊ ဒီ လို ဆိုးဆိုးဝါးဝါးအျဖစ္ေတြြကို ႀကိဳရပ္ႏိုင္ဖို႔၊ ႏိုင္ငံတကာဖက္က လုပ္ႏိုင္တာေတြ ႀကိဳမျပင္ခဲ့တာေတြကေန ရလာတဲ့ ရလဒ္ေတြပါ။”

ဒီႏွစ္ ေမလထုတ္ သံတမန္ Rosenthal ရဲ႕ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ လူမဆန္တဲ့ သတ္ျဖတ္၊ ခ်ိဳးေဖာက္မူေတြ အႀကီးအက်ယ္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အေပၚ၊ ကုလသမဂၢဖက္က ႀကိဳတားဆီးေရးႀကိဳးပမ္းဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဲ့ဒီေတာ့ ခုလိုမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ ကုလ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ လုပ္သင့္ပါလဲလို႔ ေမးရမွာ Charbonneau က ပဲ

“အေရးႀကီးဆံုးတစ္ခုကေတာ့ ခုလိုျဖစ္ရပ္ဆိုးေတြမျဖစ္ေအာင္ အရင္ ကုလ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း ထူေတာင္ခဲ့တဲ့ Human Rights Up Front အစီအစဥ္ကို ျပန္အသက္သြင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီအစီအစဥ္ကို လက္ရွိ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္လက္ေအာက္မွာ မသိမသာ ဖ်က္ထားခဲ့တာပါ။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ခန္႔အပ္တဲ့ ကုသမဂၢအရာရွိေတြအားလံုး ဖြံၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ိဳးထက္၊ လူ႔အခြင့္အေရးကို ပိုဦးစားေပးတာ ေသခ်ာေအာင္ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရံုး ထိပ္ဆံုးကေန စိစစ္ေပးမဲ့သူ မရွိေတာ့ဘူးေလ။”

ဒီ Human Rights Up Front လုပ္ငန္းစဥ္ျပန္အသက္သြင္းမူေအာက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့တာအတြက္ ဘယ္လိုအေရးယူမူေတြလုပ္ႏိုင္ပါလဲလို႔ ေမးရာမွာ Charbonneau က

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္လာေတာ့မယ့္ သတိေပးေခါင္းေလာင္းသံေတြကို လ်စ္လ်ဴရႈခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢ အရာရွိေတြကိုလည္း အေရးယူဖို႔လိုပါတယ္၊ သူတို႔ကို ေနာက္ထပ္ရာထူးေတြ တိုးမေပးသင့္ပါဘူး၊ ဒီအခ်က္ကို ကုလသမဂၢ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ေတြက အေလးထား မၾကည့္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအခ်က္ကို ထည့္စဥ္းစားဖို႔ လိုေနပါၿပီ။”

ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဖက္ကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို လက္မခံပါဘူး။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္


XS
SM
MD
LG