သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း ျပႆနာဟာ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း ႏွစ္ရပ္ၾကား ပဋိပကၡ အဆင့္ကေန နယ္ေျမက်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ေရးအဆင့္ကို ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီ ျဖစ္တယ္လို႔ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္း ဦးခင္ရီက သံုးသပ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီျပႆနာကို အၾကမ္းဖက္မႈတခုအျဖစ္ ကိုင္တြယ္အေရးယူဖို႔ လက္ရွိအစိုးရက ေႏွာင့္ေႏွးခဲ႔တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ဒီျပႆနာ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး VOA ျမန္မာပိုင္း ရန္ကုန္ရံုးခြဲေရာက္ ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္ က ဦးခင္ရီ ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္ထားပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ပထမဦးဆံုး လတ္တေလာ ျမန္မာျပည္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဦးခင္ရီရဲ ႔ ရခိုင္ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေယဘုယ်အျမင္ေလးကို နည္းနည္းေျပာျပေပးပါ။

ဦးခင္ရီ ။ ။ ရခိုင္ျပႆနာကေတာ့ စိုးရိ္မ္ဖြယ္ရာ အေျခအေန ရွိတယ္လို႔ ဆိုရမွာေပါ့။ ရခိုင္ျပႆနာ ျဖစ္ခဲ့တာ သမိုင္းအစဥ္အဆက္ ျဖစ္ခဲ့တာ။ အနီးဆံုး ေျပာရရင္ အရင္အစိုးရလက္ထက္ သမၼတဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တုန္းက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ တစ္ခါ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမနဲ႔ဇြန္မွာ တစ္ခါျဖစ္တယ္။ ေအာက္တိုဘာမွာ တစ္ခါျဖစ္တယ္။ အဲဒီတုန္းက ျဖစ္တဲ့ျဖစ္စဥ္က ဒီေဒသထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ဘဂၤလီ နဲ႔ ေဒသခံတုိင္းရင္းသား၊ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားေတြ ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာသက္သက္။ အခု ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာၾကေတာ့ ဒီလို လူမ်ဳိးစုခ်င္း ရန္ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္တစ္ခုအတြက္ စခန္းသိမ္းတိုက္ပြဲ၊ နယ္ေျမသိမ္းတိုက္ပြဲ၊ နယ္ေျမတစ္ခုကို သိမ္းပိုက္လိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ျဖစ္လာတဲ့ဟာမ်ဳိး ျဖစ္တာေၾကာင့္ အခု ျပႆနာက ယခင္ကထက္ ပိုရႈပ္ေထြးတယ္။ နက္နဲတယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာ က်က်နန Plan ခ်ၿပီး ရွင္းရမယ့္ဟာမ်ဳိးဆိုၿပီး ဒီလို အၾကမ္းမ်ဥ္း သံုးသပ္လို႔ရပါတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ အခု ေနာက္ေၾကာင္းကို ျပန္မလွည့္ခင္ အခု ရခိုင္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီလက္ရွိ အစိုးရရဲ ႔ ကိုင္တြယ္ပံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အတိုက္အခံအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လို ျမင္ပါလဲ။ လက္ရွိ အစိုိးရရဲ ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနပံုကို။

ဦးခင္ရီ ။ ။ သူက အခ်ိန္ကိုက္ျဖစ္ဖို႔ လိုတာေပါ့။ ဥပမာအားျဖင့္ ဒီ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ (၉) ရက္ေန႔မွာ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲစခန္း ဌာနခ်ဳပ္အပါအဝင္၊ ရဲစခန္း (၂) ခု၊ ေပါင္း (၃) ခုကို တိုက္လိုက္တဲ့အခါၾကေတာ့ တိုက္တိုက္လိုက္ျခင္း က်ေနာ္တုိ႔က ဒါကို သံုးသပ္ၾကည့္ပါတယ္။ တိုက္တဲ့ဟာက တေနရာဆီမွာရွိတဲ့ စခန္း (၃) ခုကို တခ်ိန္တည္း တၿပိဳင္တည္း စစ္စကားနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ အခ်ိန္ငိုက္၊ လူငိုက္ ယူၿပီးေတာ့ Morning attack သေဘာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆုတ္သြားတာတို႔၊ ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းေတြကို ပံ့ပိုးတာတို႔၊ ဒီစစ္ဆင္စနစ္ေတြက သာမန္လူ လုပ္တဲ့ဟာ မဟုတ္ဘူး။ စစ္ပညာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကၽြမ္းက်င္တဲ့လူ လုပ္တဲ့ဟာလို႔ ဒီလိုသံုးသပ္တယ္။

ေနာက္တခ်က္ကလည္း တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ လာတိုက္တဲ့အဖြဲ႔ေတြက RSO ကို အေျခခံတဲ့ အကြာမူ မူဂ်ာဟစ္ဒင္အဖြဲ႔ ျဖစ္တယ္။ ဒါက တိုက္ခိုက္ေရးအဖြဲ႔။ အဲဒီအဖြဲ႔ကို အေထာက္အကူျပဳမယ့္ Rohingya National Security Committee ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔လည္း ရွိတယ္။ ဒီႏွစ္ဖြဲ႔ေပါင္းၿပီးေတာ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ (၂၉) ရက္ေန႔လို႔ ထင္ပါတယ္ - Arakan Rohingya Salvation Army ဆိုၿပီးေတာ့ အဖြဲ႔တခု ဖြဲ႔လိုက္တယ္။ ဒါက သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ ရွိခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း မဟုတ္ဘူး။ ဒီအဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္တဲ့ အဘစ္ဒူလာ ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ကလည္း ကရားခ်ီမွာ ေမြးတယ္။ ပါကစၥတန္မွာ သင္တန္း (၆) လ တက္တယ္။ ေဆာ္ဒီနဲ႔ မကၠအုိမွာ ႀကီးျပင္းခဲ့သူ ျဖစ္တယ္။ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အလားတူပဲ ဒီစခန္းေတြကို တိုက္ၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးသြားတဲ့လူေတြကို ဘယ္ဂ်ီယန္မွာ အေျခစိုက္တဲ့ ICG အဖြဲ႔ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔ရဲ ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာလည္း သူတို႔က အၾကမ္းဖတ္တဲ့လူေနနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ပါတယ္လို႔ေျပာတယ္။ ေနာက္တခါက်ေနာ္က ဘာသြားေတြ႔ေသးသလဲဆိုေတာ့ အၾကမ္းဖက္သမားတဦးရဲ႕ ဖြင့္ဟ၀န္ခံခ်က္ဆိုတာကို က်ေနာ္ဖတ္လိုက္ရတယ္ေလ အဲဒါသူက အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းက အဖြဲ႔၀င္တေယာက္ျဖစ္တယ္။

ဟိုဘက္မွာကေတာ့ ဒီအေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွာ ISIS ကေနလို႔ထိုင္လို႔ မရေတာ့ဘူး Russia တို႔ အေမရိကန္တို႔ကတိုက္ေတာ့ သူတို႔အဖြဲ႔ ၿပိဳကြဲေနတယ္။ ဆိုေတာ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကိုေျခကုတ္အသစ္ယူတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပုိင္း ကၽြန္းေဒသကို သူတို႔က သေဘာက်တယ္၊ ျမန္မာျပည္ကိုလည္း သူတို႔သေဘာက်တယ္။ ဒါေတြကို ဆက္စပ္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါဟာ Terrorist ျဖစ္တယ္၊ အၾကမ္းဖက္ ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ခ်က္ခ်င္း အၾကမ္းဖက္ဥပေဒကလည္း တည္ဆဲဥပေဒျဖစ္ေတာ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ေန႔က ျပဌာန္းတာကို အဲဒါနဲ႔ အေရးယူေပးပါလို႔ေျပာတာ ၉ လၾကာသြားတယ္ခင္ဗ်။ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာခဲ့တာက ၂၀၁၆ ေအာက္တိုဘာကတည္းက ေျပာခဲ့တာ အခုက်ေနာ္တို႔ ၂၀၁၇ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ မွဆိုေတာ့ ၉ လာၾကာေတာ့ ေနာက္က်တယ္။ အဲဒီေတာ့ တံု႕ျပန္ခ်က္ေတြက ေႏွးတယ္လို႔ က်ေန္ာတို႔အဲလိုျမင္တယ္။ ေနာက္ဒုတိယ ဘယ္လိုသံုးသပ္သလဲဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ေျမျပင္လက္ရွိအေျခအေနကို က်က်နန သိဖို႔လိုတယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ ေနာက္ တတိယအခ်က္က ႏိုင္ငံေတာ္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ကိုယ့္ပါတီ ဟုတ္ဟုတ္မဟုတ္ဟုတ္၊ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ဟုတ္ဟုတ္မဟုတ္ဟုတ္ ေကာင္းမြန္တဲ့အၾကံမ်ိဳးဆိုရင္ လက္ခံသင့္တယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီလိုလက္မခံခဲ့လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ေနာက္က်သြားတာ ေနာက္ၿပီး ဆံုးရံႈးမႈေတြျဖစ္တယ္။ အဓိကေတာ့ ဒီ (၃) ခ်က္ပါ။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ဒီဟာက အတုိက္အခံပါတီအေနနဲ႔ ျမင္တာေပါ့။ လက္ရွိပါတီရဲ ႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတာကို အခ်ဳိးမက်ဘူးလို႔ ျမင္တယ္ေပါ။ ဆိုေတာ့

ဦးခင္ရီ ။ ။ ေထာက္ျပရင္ေတာ့ အမ်ားႀကီးေပါ့။ ဒီ (၃) ခ်က္က အဓိက ေထာက္ျပတာပါ။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ က်မ ေနာက္ေၾကာင္ျပန္ၿပီး ေမးရမယ္ဆိုရင္ အခုလိုမ်ဳိး ျပႆနာေတြ စျဖစ္လာတာ ဟို ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ လြတ္ေျမာက္ေရးတိုက္ပြဲေတြ လုပ္ရကာေန ျမန္မာႏိုင္ငံထဲကို စိမ့္ဝင္လာခဲ့တယ္။ ဝင္လာတဲ့အခါမွာ အဲဒီတုန္းကဆိုရင္ ငါးသိန္းဝန္းက်င္ ရွိတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ဝင္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ မပို႔ႏုိင္ခဲ့ဘူး။ ေနာက္က်ေတာ့ နဂါးမင္း စစ္ဆင္ေရးနဲ႔ ေျဖရွင္းတယ္။ နဂါးမင္းစစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ အဲဒီလူေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ထြက္ေျပးတယ္။ ထြက္ေျပးၿပီးေတာ့ ေနာက္တခါ အဲဒီဥစၥာေတြကလည္း ေနာက္ (၃) လေလာက္အၾကာမွာ ဟသၤာစီမံခ်က္နဲ႔ ျပန္ၿပီး လက္ခံခဲ့တယ္။ ဆိုေတာ့ က်မ ဆိုလိုခ်င္တာက ၾကည့္လိုက္လို႔ရွိရင္ အရင္အစိုးရက စစ္အစိုးရလို႔ ႏိုင္ငံတကာက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ဒီ စစ္အစိုးရက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္တယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ဒီလိုမ်ဳိး ႏိုင္ငံထဲကို တျခားတဘက္ႏုိင္ငံထဲကလူေတြ စိမ့္ဝင္လာတာကို သိရဲ ႔နဲ႔ ဘာေၾကာင့္ မကာကြယ္ႏိုင္ခဲ့လဲ။ အခု အစိုးရက ဒီမုိကေရစီအစိုးရ - ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆိုတာ ႏုိင္ငံတကာက သိတယ္။ ဒီလို အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ဒီလူေတြကို ျပန္လႊတ္ဖို႔အတြက္ ဘာေၾကာင့္မ်ား အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဦးခင္ရီအေနနဲ႔ သံုးသပ္ပါလဲ။

ဦးခင္ရီ ။ ။ အဲဒီေတာ့ နည္းနည္းေလး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေျပာမွ ရမွာေပါ့။ ဒီျပႆနာေတြ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း ၾကားပါတယ္။ ရခိုင္ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့အခါ ဒီျပႆနာက အရင္အစိုးရအဆက္ဆက္က ထားခဲ့တဲ့အေၾကြးကို လက္ခံခဲ့ၾကတယ္။ အရင္အစိုးရအဆက္ဆက္က ဘာမွမလုပ္ဘူးဆိုတာနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ ေျပာၾကတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္က နည္းနည္းေလး ေျပာခ်င္တာက နံပတ္တစ္က ဒီလိုလူေတြ အမ်ားအျပား စိမ့္ဝင္လာျခင္းအေၾကာင္းရင္းက နံပတ္တစ္တခ်က္က က်ေနာ္တို႔ သူမ်ားကၽြန္ ျဖစ္ခဲ့လုိ႔ပဲ။ က်ေနာ္တို႔ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ဆံုးရံႈးခဲ့လို႔ပဲ။ ဝန္ထမ္းေတြ အက်င့္ပ်က္လုိ႔ ဘာတို႔ဆုိတာ အေသးအဖြဲအေၾကာင္းအရာ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သမုိင္းကို ျပန္ၾကည့္လို႔ရွိရင္ ၁၈၂၄ မွာ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ ျဖစ္တယ္။ ရခိုင္က်သြားတယ္။ ဒါ သိၿပီသားပါ။ ရႏၷပိုစာခ်ဳပ္နဲ႔ စစ္ေျပၿငိမ္တယ္။ ရခိုင္က်တယ္။ တနသၤာရီက်တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီဘက္မွာရွိတဲ့ လယ္ယာေျမ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ကိုလိုနီ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက လုပ္သားေတြ ေခၚသြင္းတယ္။ သြင္းတာမွ British-Indian Stream Navigation Company တို႔ ဘာတို႔ဖြဲ႔ၿပီး တအားသြင္းေတာ့ အဓိက မ်ားမ်ားစားစား ဝင္လာတာ က်ေနာ္တို႔ ကၽြန္ျဖစ္ခဲ့ရလို႔။ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ဆံုးရႈံုးလို႔။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ အဲဒါက အရင္ေခတ္ ၿဗိတိသွ်ေခတ္။ က်မ ေျပာတာက ေနာက္ပိုင္း ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ ဒီမွာ စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေနၿပီ။ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့တာလည္း ၾကာၿပီေပါ့။ ဒီလို အေျခအေနမ်ဳိးမွာ စိမ့္ဝင္လာတဲ့ ျပႆနာကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ပ်က္ကြက္တာေပါ့။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ ထားပါေတာ့ စစ္အစိုးရ။ အခု ျပႆနာ ျဖစ္ေနတာက ဒီလူေတြ ဝင္လာတာ၊ ဒီျပႆနာရဲ ႔ အဓိက။ ဘာေၾကာင့္မ်ား မကာကြယ္ႏုိင္ရတာလဲ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ဦးခင္ရီအေနနဲ႔ ဝန္ႀကီးအေနနဲ႔ လူဝင္မႈ႔ႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ကိုယ္တိုင္စီမံေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မ်ဳိးမွာ ဘာေၾကာင့္မ်ား မကာကြယ္ႏိုင္ရပါလဲ။

ဦးခင္ရီ ။ ။ ဆိုေတာ့ နံပတ္တစ္ကေတာ့ တကယ့္ကို လူဦးေရ ေပါက္ကြဲမႈႏႈန္း မ်ားေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ထက္ အင္အားသံုးဆေလာက္ ေသးၿပီးေတာ့၊ ေလးဆေလာက္ လူဦးေရမ်ားေနတဲ့ ႏုိင္ငံနဲ႔ နယ္နမိတ္ခ်င္းဆက္ေနရတာ အေၾကာင္းတခ်က္ေပါ့။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔က စိမ့္ဝင္မႈေတြ လုပ္ေနမွာပဲ။ ရွည္လ်ားတဲ့ နယ္စပ္ကို ကာကြယ္တဲ့အခါမွာ ဓနစြမ္းအားတို႔၊ လံုၿခံဳေရးစြမ္းအားတို႔က အျပည့္အဝ လိုပါတယ္။ ဒါလဲ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံအတြက္ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ထိန္းႏုိင္သိမ္းႏုိင္မယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဟို က်ေနာ္တုိ႔ နဝက၊ နရက အစိုးရလက္ထက္တုန္းက ဒီလိုျဖစ္ခဲ့ဖူးလို႔ ဘယ္လို ကာခဲ့တယ္ဆိုတာ အဲဒီအေနာက္ဘက္နယ္နမိတ္ကို အဆင့္ (၄) ဆင့္နဲ႔ ကာခဲ့တာရွိတယ္။ ဒါ က်ေနာ္ ႀကံဳလို႔ေျပာျပတာ။ (တစ္) လူတံတိုင္းကာ - အဲဒါက ဘာလဲဆိုေတာ့ ဒီေနရာမွာ လစ္တဲ့ေနရာေတြမွာ အျခားႏိုင္ငံသားေတြ ဝင္လာမွာစိုးလို႔ ရြာေတြ တည္ေပးတာ။ (၂၄) ရြာ တည္ေပးခဲ့တယ္။ (ႏွစ္) ဒုတိယတံတိုင္းက လံုၿခံဳေရးတံတိုင္း - အဲဒါက နစက လုိ႔ေခၚတဲ့ တပ္၊ ရဲ၊ အေကာက္ခြန္၊ လဝက ေပါင္းတဲ့အဖြဲ႔ - ေတာက္ေလွ်ာက္ နတ္ျမစ္တေလွ်ာက္ နယ္ေျမရွစ္ခု၊ စခန္း (၂၅) ခု ကာခဲ့တာရွိတယ္။ (သံုး) တတိယ ကာကြယ္ေရးတံတိုင္း - အရင္တုန္းက တပ္ရင္း (၃) ရင္းပဲ ရွိတယ္။ အခု (၈၉) ဌာနခ်ဳပ္ (၃) ခုဆိုေတာ့ တပ္ရင္းေပါင္း အမ်ားႀကီးေပါ့ - ကာခဲ့တာရွိတယ္။ (ေလး) စတုတၳက သဘာဝတံတိုင္း - လူလုပ္တံတိုင္း - (၁၈၆) မုိင္ကို ကာခဲ့တာ အခု (၄၂) မိုင္ လုပ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီလို ကာခဲ့တာ ရွိတယ္။

ေနာက္တဘက္ကလည္း ဒီလိုပဲ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ဥပေဒမ်ုိးနဲ႔ စီစစ္ခဲ့တာ ရွိိတယ္။ ဆိုေတာ့ ဝင္တာထက္၊ အထဲမွာ ေပါက္ဖြားမႈႏႈန္းက ပိုမ်ားတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ႏိုင္ငံသား စီစစ္ေရးနဲ႔ စစ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြက လုပ္ေသာ္လဲ အဟန္႔အတား အမ်ားႀကီးျဖစ္တယ္။ ရပ္ေနတယ္။ သူတို႔ကို ထြက္ေပါက္ေပးဖို႔ နည္းနည္းခက္ေနတာေပါ့။ ဒီလူေတြက ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ ရသြားတယ္ဆိုရင္ ေနရာေတြ ျပန္႔သြားတာရွိမယ္။ အခု ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အစစ္မခံတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က သိပ္ဆက္လုပ္လို႔ မရဘူး ျဖစ္ေနတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ ေစာေစာက ဦးခင္ရီ ေျပာတာဆုိရင္ ထြက္ေပါက္ေပးဖို႔ ခက္ေနတယ္ဆိုတာ ဘယ္လို ထြက္ေပါက္မ်ဳိးေတြမ်ား ေပးဖို႔လဲ။

ဦးခင္ရီ ။ ။ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ စစ္ေဆးခံတယ္။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေရး Criteria ျပည့္တဲ့ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံသားတေယာက္ရဲ ႔ Rights ေတြ ရွိတာေပါ့။ Freedom of Movement ေတြ ရွိတယ္ စသည္ျဖင့္ ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ အျခားႏုိင္ငံေတြ သြားတဲ့အခါလည္း ဒီႏိုင္ငံသားစစ္စစ္ျဖစ္မွ ဟိုကလက္ခံမွာေပါ့။ ဒီလုိ Chance ေတြက ဆံုးတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတာေပါ့။ ဒီမွာလာၿပီး အိုင္းေနသလို ျဖစ္ေနတယ္။

ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္ ။ ။ က်မကို အဲဒီ အခက္အခဲေတြ ေျပာျပေပးပါ။

ဦးခင္ရီ ။ ။ အဓိကေတာ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ ရွိတာေပါ့။ တစ္က ႏုိင္ငံသားစီစစ္ေရး လုပ္ငန္းဟာ တျခားအေဆာက္အဦးတို႔ ဘာတုိ႔လို ပိုက္ဆံရွိတိုင္း လုပ္လို႔ရတာ မဟုတ္ဘူး။ သူက Step by Step လုပ္ရတာ။ ဘဂၤလီတေယာက္က ႏုိင္ငံသား စီစစ္ေရး လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ၿမိဳ ႔နယ္အဆင့္ကေန အစစ္ခံရတယ္။ ဥပေဒ ဆယ္မ်ဳိးနဲ႔ တိုင္းတယ္။ စစ္တဲ့အခါမွာလည္း ဘဂၤလီ ကိုယ္စားလွယ္ပါတယ္။ ရခိုင္ ကိုယ္စားလွယ္ပါတယ္။ အဲဒါက သူတို႔ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းက စိတ္ႀကိဳက္ေရြးေပးတဲ့ လူေတြ။ က်န္တာကေတာ့ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြ ပါတာေပါ့။ အဲဒီကေန Pass ျဖစ္ေတာ့မွ တိုင္းကိုတင္တယ္။ တိုင္းမွာလည္း ဒီလိုအဖြဲ႔နဲ႔စစ္တယ္။ ၿပီးေနာက္ ဗဟိုကို တင္ရတယ္။ ဗဟုိမွာ (၅) ဦးအဖြဲ႔ လဝကဝန္ႀကီးက ဥကၠ႒ ပါ။ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီိး၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဒီလိုပါပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာအျမင္၊ ကာကြယ္ေရးအျမင္၊ ဥပေဒအျမင္ ဒီလိုအျမင္ေတြပါေအာင္ ဖြဲ႔ထားတာပါ။ အဲဒီအဖြဲ႔က ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ အဲဒီအဖြဲ႔က Cabinet ကို တင္ရပါတယ္။ တစ္လတစ္ခါ ဆံုးျဖတ္တယ္။ ျပန္ခ်ေပးတဲ့အခါ မေက်နပ္တဲ့လူက အယူခံဝင္ခြင့္ရွိတယ္။ အဲဒီလို အယူခံဝင္တဲ့အခါ ပုဒ္မ (၇၁) အရ၊ အစိုးရအဖြဲ႔ရဲ ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္က အတည္။ Process က နည္းနည္းၾကာတယ္။ ျပန္ဆင္းလာရင္ ဒီလူေတြက က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုရတယ္။

သင့္အျမင္

မွတ္ခ်က္မ်ားျပပါ

XS
SM
MD
LG